Ψυχολόγοι και ψυχοθεραπευτές στη Γερμανία διαπίστωσαν ότι έχουν αυξηθεί αισθητά τα κρούσματα κατάθλιψης, καθώς και ψυχικών ασθενειών, οι οποίες σχετίζονται με τις συνθήκες στο χώρο εργασίας.
Μάλιστα, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της ιστοσελίδας της «Ντόιτσε Βέλε» («ΝΒ»), οι επιστήμονες ζητούν πλέον να αντιμετωπίζονται τα κρούσματα αυτά ως περιστατικά ενός σοβαρού κοινωνικού προβλήματος.
Σε ό,τι αφορά στην αντιμετώπιση των συγκεκριμένων ασθενειών, τόσο από τον κοινωνικό περίγυρο όσο και από τους ίδιους τους ασθενείς, ο πρόεδρος της Ένωσης Γερμανών Ψυχοθεραπευτών (ΕΓΨ), Ράινερ Ρίχτερ, επιβεβαίωσε τις εκτιμήσεις για τα όσα διαδραματίζονται στους χώρους εργασίας. Επίσης, διαπίστωσε πως ο στιγματισμός της κατάθλιψης υποχωρεί, αλλά και ότι το φαινόμενο δεν έχει εξαλειφθεί. «Οδηγεί περισσότερους – είπε– να το αποδέχονται πλέον, όταν ο ψυχοθεραπευτής ή ο γιατρός τους λέει ότι έχουν κατάθλιψη.
Έχουν βελτιωθεί και οι ικανότητες των γιατρών στη διάγνωση ψυχασθενειών. Έχουμε όμως σαφή δείγματα ότι τα περιστατικά των ψυχικά ασθενών έχουν αυξηθεί εξαιτίας των συνθηκών στο χώρο της εργασίας, κυρίως στον τομέα της παροχής υπηρεσιών».
Είναι χαρακτηριστικό ότι –σύμφωνα με τους ειδικούς–11% των απουσιών από την εργασία οφείλονται πλέον σε ψυχικές ασθένειες. Γι’ αυτές η δικαιολογημένη ιατρικά απουσία έχει σημαντικό κόστος, διότι διαρκεί περισσότερο –κατά μέσο όρο περίπου τρεις εβδομάδες– σε σχέση με τις συνηθισμένες αρρώστιες που εμφανίζουν οι εργαζόμενοι. Μόνο για την κατάθλιψη δίνονται περίπου 4,3 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο για θεραπεία ασθενών. Και σ’ αυτά δεν συμπεριλαμβάνεται το κόστος της απουσίας από τη θέση εργασίας. Υπολογίζεται ότι σε κάθε καταθλιπτικό αναλογούν 4.000 ευρώ το χρόνο.
Πρόκειται για τεράστια ποσά, χωρίς καν να υπολογιστούν οι οικονομικές ζημιές από την περιορισμένη απόδοση στην εργασία.
Ποιος είπε ότι το μασάζ είναι το μόνον αποτελεσματικό μέσο για να χαλαρώσει ο ανθρώπινος οργανισμός; Και όμως Αμερικανοί επιστήμονες αποφαίνονται ότι οι βαθιές ανάσες, αλλά και η χαλαρωτική μουσική έχουν το ίδιο και καλύτερο αποτέλεσμα στην απομάκρυνση του στρες από τον οργανισμό.
Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Κατάθλιψη και Ανησυχία» έδειξε ότι τα συμπτώματα ανησυχίας και του άγχους περιορίστηκαν σε όσα άτομα έκαναν δέκα φορές μασάζ σε διάστημα τριών μηνών.
Όσοι όμως χαλάρωσαν με άλλους τρόπους, όπως ακούγοντας μια ήρεμη μουσική ή παίρνοντας βαθιές αναπνοές είχαν τα ίδια αποτελέσματα.
Οι ειδικοί στο μασάζ εξηγούν ότι στόχος του είναι να θεραπεύσει τη ζημιά που είχε επιτελεστεί στους ιστούς και όχι για να χαλαρώσει ο οργανισμός.
Η μελέτη των Αμερικανών ειδικών εξέτασε άτομα που είχαν συμπτώματα διαταραχής άγχους, μια διαδικασία στην οποία το υπερβολικό άγχος δυσχεραίνει την καθημερινότητα. Στους ασθενείς που πήραν μέρος χρησιμοποιήθηκαν τρεις διαφορετικοί τρόποι χαλάρωσης.
Στην πρώτη ομάδα έγινε μασάζ. Οι άλλες δύο ομάδες προχώρησαν σε χαλαρωτικές ασκήσεις ή θερμοθεραπεία.
Και οι τρεις θεραπείες πραγματοποιήθηκαν υπό τον ήχο χαλαρωτικής μουσικής και χαμηλού φωτισμού.
Στο τέλος των θεραπειών, όλοι οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι το άγχος τους είχε περιοριστεί κατά 40% και σχεδόν 50% μετά το πέρας τριών μηνών.
Η επικεφαλής ερευνήτρια Κάρεν Σέρμαν, από το Υγειονομικό Κέντρο για Υγειονομικές Σπουδές στο Σιάτλ, τόνισε ότι αποτέλεσε έκπληξη το γεγονός ότι οι ωφέλειες του μασάζ δεν ήταν μεγαλύτερες από εκείνες της χαλαρωτικής μουσικής ή της υποβολής τους σε θερμοθεραπεία.
Ωστόσο οι ειδικοί του μασάζ υποστηρίζουν ότι το μασάζ δεν αφορά μόνο τη χαλάρωση, αλλά έχει να κάνει και με την αποκατάσταση ιστών και τενόντων που έχουν επιβαρυνθεί.
Το γεγονός, πάντως, ότι η μουσική έχει ευεργετήματα για την υγεία δεν είναι άγνωστο. Ιταλοί επιστήμονες είχαν ανακαλύψει πρόσφατα ότι άτομα που υπέφεραν από υπέρταση κατάφεραν να την αντιμετωπίσουν ακούγοντας κλασική ή ethnic μουσική για περίπου 30 λεπτά την ημέρα για ένα μήνα.
Είναι γνωστό ότι η μουσική συμβάλλει στην καταπολέμηση του άγχους, αλλά είναι η πρώτη φορά που αποδεικνύεται μέσω μιας στατιστικής έρευνας ότι βοηθάει στη μείωση της πίεσης του αίματος.
Ένα άγνωστο πορτρέτο του Γάλλου φιλέλληνα και συγγραφέα François Pouqueville περιλαμβάνει η δημοπρασία φιλελληνικών και ιστορικών έργων τέχνης και αντικειμένων που οργανώνει ο οίκος «Π. Βέργος» στις 22 Απριλίου.
Πρόκειται για ένα νεανικό πορτρέτο φιλοτεχνημένο από τη σύντροφό του και σημαντική ζωγράφο Henriette Lorimier, την περίοδο του διορισμού του στη θέση του γενικού προξένου της Γαλλίας στα Ιωάννινα (1805). Ας σημειωθεί ότι από την ίδια ζωγράφο έγινε μερικά χρόνια αργότερα το διάσημο πορτρέτο του Pouqueville με φόντο την πόλη των Ιωαννίνων που φυλάσσεται σήμερα στο Παλάτι των Βερσαλλιών.
Ο Fr. Pouqueville συνέβαλε με τα γραπτά του όσο κανείς άλλος στη δημιουργία και προώθηση του φιλελληνικού κινήματος στη Γαλλία. Διετέλεσε πρόξενος της χώρας του στα Ιωάννινα από το 1805 μέχρι το 1815, οπότε μετατέθηκε στην Πάτρα. Τον επόμενο χρόνο έφυγε οριστικά για το Παρίσι όπου δημοσίευσε τα βιβλία του «Ταξίδι στην Ελλάδα» (1820-21) και «Ιστορία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας» (1824), με τα οποία καθιερώθηκε ως ο κορυφαίος Γάλλος φιλέλληνας.
Στη δημοπρασία του οίκου «Π. Βέργος» θα δημοπρατηθούν επίσης φιλελληνικές λιθογραφίες, ρολόγια, κεντήματα, πορσελάνες και μικροαντικείμενα, καθώς επίσης και όπλα και άλλα κειμήλια από την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης.
Διεθνές συμπόσιο με θέμα «Τεχνικές του Θουκυδίδη μεταξύ ιστορικής έρευνας και λογοτεχνικής αναπαράστασης» και τη συμμετοχή διακεκριμένων μελετητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό διοργανώνει από τις 7 ως τις 11 Απριλίου ο Δήμος Αλίμου, ως γενέτειρα πόλη του μεγάλου ιστορικού. Το συμπόσιο πραγματοποιείται για τέταρτη φορά και έχει ως στόχο να αναδείξει τον επίκαιρο τρόπο σκέψης του Θουκυδίδη και να προβάλει το έργο του σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η τελετή έναρξης θα πραγματοποιηθεί στις 7 Απριλίου στην αίθουσα Τελετών της Παλαιάς Βουλής, ενώ οι εργασίες του συνεδρίου θα διεξαχθούν στο Αμφιθέατρο του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης στις 8 Απριλίου και θα συνεχιστούν στο Ζάππειο Μέγαρο στις 9 και 10 Απριλίου.
Μέσα από επιζωγραφισμένες φωτογραφίες, ζωγραφικά έργα, κατασκευές και εγκαταστάσεις, η Άσπα Στασινοπούλου καταγγέλλει τα κακώς κείμενα της πολιτικής και κοινωνικής ζωής, επιχειρώντας να ανατρέψει τα στερεότυπα. Τριάντα έργα της γνωστής εικαστικού, που δημιουργήθηκαν από τη δεκαετία του ’70 έως σήμερα, θα φιλοξενηθούν στο Μουσείο Μπενάκη (κτίριο οδού Πειραιώς), από τις 16 Απριλίου έως τις 16 Μαΐου, υπό τον τίτλο «Άσπα Στασινοπούλου: Nights and Days».
Η καταξιωμένη καλλιτέχνις έχει παρουσιάσει έργα της σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όμως μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980 αρνούταν να ενταχθεί στο σύστημα των γκαλερί. Το 1972, έπειτα από μία σύντομη περίοδο ενασχόλησης με την αφαιρετική ζωγραφική, στράφηκε προς τα έργα χώρου, με τη χρήση της φωτογραφίας και των μεικτών μέσων, αντλώντας έμπνευση από αρχαία αγάλματα. «Τα έργα της αποπνέουν μια λατρεία του αρχαίου ελληνικού έργου τέχνης και όλων των σημασιών που εγκλείει μια τέτοια διάθεση και βέβαια λατρεία της ομορφιάς», σημειώνει η Μαρία Μαραγκού στο δίγλωσσο κατάλογο της έκθεσης.
Μπορεί η Σαχάρα να μετατραπεί σε μια άνευ προηγουμένου εγκατάσταση παραγωγής ηλεκτρισμού; Γερμανοί μηχανικοί επεξεργάζονται το μεγαλύτερο και πιο φιλόδοξο σχέδιο παραγωγής ηλιακής ενέργειας, που προβλέπει την εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών στην Σαχάρα, όπου υπάρχει άφθονη ηλιοφάνεια και βέβαια άφθονος χώρος: Η μεγαλύτερη έρημος του κόσμου έχει έκταση πάνω από 3,5 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια (5,6 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα) και η εγκατάσταση μιας διάταξης από τέτοιους συλλέκτες μόνο στο 1% της έκτασης της Σαχάρας είναι αρκετή να ηλεκτροδοτήσει ολόκληρο τον κόσμο!
Το ωραίο στην ιστορία αυτή είναι ότι η βασική τεχνολογία που απαιτείται για την υλοποίηση του προγράμματος «ηλεκτρισμός από την Σαχάρα» ήδη υπάρχει εδώ και χρόνια και λειτουργεί κανονικά: Η θερμότητα του ήλιου θα συλλέγεται με συγκεντρωτικούς συλλέκτες τύπου σκάφης (parabolic troughs) -σαν και αυτούς της φωτογραφίας που είναι από την έρημο Νεγκέβ του Ισραήλ. Το σχέδιο είναι βεβαίως εξαιρετικά φιλόδοξο, αλλά μακροπρόθεσμο. Ακόμη και αν προχωρήσει κανονικά, η ημέρα που θα μπορεί να ηλεκτροδοτηθεί όλη η Γη από τον ήλιο της Σαχάρας είναι πολύ μακρινή. Ο πρώτος στόχος του σχεδίου είναι να καλυφθεί το 15% των αναγκών της Ευρώπης για ηλεκτρισμό έως το… 2050, ενώ το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η μεταφορά του ηλεκτρισμού από την έρημο στη Γηραιά Ήπειρο.
Μια ομάδα Αμερικανών ερευνητών με τη βοήθεια της Συνθετικής Βιολογίας κατάφερε πρόσφατα να τροποποιήσει γενετικά ένα βακτήριο E.coli ώστε να παραγάγει ένα είδος βιοκαυσίμου κατευθείαν από βιομάζα! Και αυτό χωρίς να χρειάζεται καμία άλλη χημική διαδικασία, όπως επεσήμανε ο επικεφαλής της ομάδας Τζέι Κίσλινγκ, που είναι αυθεντία στο χώρο της Συνθετικής Βιολογίας. Μεταξύ των ερευνητών ήταν και ο βιολογικός μηχανικός Έρικ Στιν (φωτογραφία), ο οποίος πάντως παραδέχεται πως πρέπει ακόμη να γίνει πολλή δουλειά ώσπου η διαδικασία να εφαρμοστεί στη βιομηχανία.
Περισσότερα από 24 εκατομμύρια άνθρωποι στερούνται πόσιμου νερού στη Νοτιοδυτική Κίνα εξαιτίας της ξηρασίας. Αυτό ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο υφυπουργός Υδάτινων Πόρων Λιου Νινγκ.
Η ξηρασία που πλήττει της κινεζικές επαρχίες είναι η χειρότερη των τελευταίων ετών.
Οι αρχές έχουν αποδεσμεύσει 6,3 δισεκατομμύρια γιουάν (684 εκατομμύρια ευρώ) για τον ανεφοδιασμό του πληθυσμού με πόσιμο νερό.
Κάθε χρόνο τέτοια εποχή «αναστενάζουν οι σούβλες», με αποτέλεσμα πολύς κόσμος να γυρνά από τις πασχαλινές διακοπές με προβλήματα υγείας. Το πασχαλινό τραπέζι θεωρητικά έχει σκοπό να τονώσει τον οργανισμό μετά τη νηστεία της Σαρακοστής, γι’ αυτό είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, τριγλυκερίδια, ουρικό οξύ, ολικά λιπίδια, αλλά και θερμίδες, με αποτέλεσμα να επιβαρύνει τον οργανισμό, ειδικά εάν δεν έχουμε νηστέψει.
Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς δεν πρόκειται για ένα μεγάλο γεύμα, αλλά για μία συνεχή υπερκατανάλωση τροφών πλούσιων σε λιπίδια.
Ειδικά όσοι ακολούθησαν τη χριστιανική παράδοση και νήστεψαν θα πρέπει να επαναφέρουν σταδιακά τον οργανισμό τους στην κατανάλωση ζωικών τροφίμων.
Η παραδοσιακή διατροφή την περίοδο του Πάσχα «παντρεύει» δύο διαφορετικές διαιτολογικές καταστάσεις. Μια περίοδο νηστείας, με πλήρη αποχή από τροφές ζωικής προέλευσης, πολλά λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς και θαλασσινά, και μία περίοδο πλούσια σε κορεσμένα ζωικά λίπη, χοληστερίνη, τριγλυκερίδια και απλούς υδατάνθρακες.
Λόγω της συνύπαρξης του υγιεινού αλλά και του «ανθυγιεινού» τρόπου διατροφής μέσα σε λίγες μέρες πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί σε όσα πρόκειται να φάμε και να πιούμε. Ας δούμε τι συμβουλεύει ο Χάρης Δημοσθενόπουλος, κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος, μέλος του Health Profession Councils, της Μ. Βρετανίας:
«Η νηστεία αποτέλεσε μια καλή ευκαιρία για φυσική αποτοξίνωση από τρόφιμα ζωικής προέλευσης και κατ’ επέκταση από κορεσμένα λίπη και ποσότητες χοληστερόλης που αυτά περιέχουν, που μπορεί να βελτιώσει το λιπιδαιμικό μας προφίλ, να βελτιώσει την αρτηριακή μας πίεση μέσα από τη μεγαλύτερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, αλλά και το βάρος μας. Η μετάβαση όμως στις διαιτητικές συνήθειες του πασχαλινού τραπεζιού πρέπει να γίνει ομαλά. Το Μεγάλο Σάββατο, μέχρι το βράδυ, είναι συνετό να προετοιμάσουμε διατροφικά, όσο γίνεται, τον οργανισμό μας για να δεχθεί χωρίς πρόβλημα το δείπνο. Η κατανάλωση φρέσκων λαχανικών ή και μαγειρεμένων, δημητριακών ολικής άλεσης και φρούτων θα φέρει πιο γρήγορα τον κορεσμό, ώστε να μην καταναλώσουμε μεγάλες ποσότητες τροφής μέχρι το βράδυ. Έτσι, ένα λαδερό γεύμα με λαχανικά εποχής, ελαιόλαδο και ψωμί ολικής άλεσης είναι σίγουρα μία καλή πρόταση, αφού το βραδινό γεύμα θα μας δώσει το μεγαλύτερο ποσό θερμίδων της ημέρας».
Στην πολυδιάστατη, πνευματική και οικονομική, παγκόσμια κρίση, την έκπτωση των ηθικών αξιών στις σύγχρονες κοινωνίες και στο μονοπάτι που πρέπει να βαδίσει ο άνθρωπος, προκειμένου ο κόσμος να γίνει καλύτερος, αναφέρονται οι προκαθήμενοι των Ορθόδοξων Εκκλησιών στα Αναστάσιμα Μηνύματά τους. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, οι Πατριάρχες Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρος και Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ. Ιερώνυμος βεβαιώνουν το χαρμόσυνο γεγονός της Ανάστασης και καλούν άπαντες με οδηγό την αγάπη να δείξουν αλληλεγγύη στον διπλανό τους.
Οι Ιεράρχες φέτος, σε αντίθεση με το Πάσχα του 2009, δεν εμβαθύνουν στο ζήτημα της οικονομικής κρίσης, αλλά εστιάζουν στα φαινόμενα της εκμετάλλευσης, της καταπίεσης και της απομάκρυνσης του ανθρώπου από κάθε τι πνευματικό, ζητώντας από τους πιστούς να βρίσκονται σε εγρήγορση ώστε να αντισταθούν «εναντίον κάθε είδους φθοράς και ευτελισμού του ανθρωπίνου προσώπου και απαξιώσεως των ουσιωδών του κοινού βίου».
Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Θεόδωρος
«Στα πέντε χρόνια της Πατριαρχικής μου διακονίας είναι η πρώτη φορά που το χαρμόσυνο άγγελμα της Ανάστασης του Κυρίου μας Ιησού Χριστού δεν με βρίσκει στην περιλάλητη Πόλη του Αλεξάνδρου, αλλά στο νότιο άκρο της αφρικανικής ηπείρου.
Μιας ηπείρου που στο πέρασμα των αιώνων έπεσε θύμα της παγκόσμιας εκμετάλλευσης. Μιας ηπείρου που ακόμα και όταν απελευθερώθηκε από τα δεσμά της καταπίεσης δεν βοηθήθηκε αποτελεσματικά από τον προηγμένο κόσμο, ώστε να αναστηθεί και να αναπνεύσει ελεύθερα. Μιας ηπείρου που περιλαμβάνει τη συντριπτική πλειοψηφία των φτωχότερων ανθρώπων παγκοσμίως. Μιας ηπείρου με τόσο αυξημένες ποιμαντικές και ανθρωπιστικές ανάγκες!
[…]Είναι ανάγκη να εργαστούμε για τον αληθινό φωτισμό των ανθρώπων. Έχουμε χρέος να συγκρουστούμε με το δογματισμό και να ακολουθήσουμε το δύσβατο, αλλά ασφαλή δρόμο της πίστης στον Αναστάντα Κύριο. Σ’ Εκείνον που κατ’ εξοχήν θεμελίωσε τις πανανθρώπινες αξίες. Αυτές τις αξίες λησμονήσαμε και οδηγήσαμε τον κόσμο μας σε κρίσεις πάσης φύσεως, όπως και αυτήν που στη παρούσα χρονική στιγμή διέρχεται η παγκόσμια κοινότητα.
Με αυτές τις πατρικές σκέψεις και αγωνίες, απευθύνω προς όλους την νικητήριο διαβεβαίωση ‘‘Χριστός Ανέστη!’’, ευχόμενος αυτό το Πάσχα να αποτελέσει την αφετηρία μίας νέας αντίληψης περί του κόσμου, ενός κόσμου λουσμένου στο άπλετο και Ανέσπερο Φως της Αναστάσεως».
»Το ανέσπερο φως της Αναστάσεως φωταγωγεί σήμερα την Οικουμένη. «Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός, ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια».
Οι δυνάμεις της φθοράς και οι εργάτες της ανομίας έχασαν την πολυτέλεια των σκοτεινών ορμητηρίων τους. Η αλήθεια νίκησε το ψέμα και ο θάνατος έχασε την εξουσία του. ‘‘Πού σου θάνατε το κέντρον;’’ ‘‘πού σου θάνατε το νίκος;’’ δικαιούται να ρωτά με υπερηφάνεια και ο ταπεινότερος των ανθρώπων.
[…]Η νωπή ακόμα εμπειρία όσων βιώσαμε στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας των Παθών του Κυρίου υπενθυμίζει με το πιο εμφαντικό τρόπο, ότι φαινόμενα τόσο γνώριμα στον σύγχρονο βίο: οι μικρότητες, οι δολοπλοκίες, ο φθόνος, η αδικία, ο κατατρεγμός των αδυνάτων, ο ξενιτεμός, ο εξευτελισμός του ανθρώπου, τα προσωπικά και κοινωνικά αδιέξοδα και τόσα άλλα οδυνηρά χαρακτήρισαν τις συνθήκες και τον τρόπο όσων κινήθηκαν γύρω και εναντίον του Ιησού.
[…]Πάσχα σημαίνει κλήση για έξοδο από την επικράτεια της απελπισίας στο φως της ελπίδας. Σημαίνει να διαβούμε πέρα από τις κτιστές ψεύτικες βεβαιότητες και να εμπιστευτούμε τη ζωή μας στον Αναστημένο Χριστό. Σημαίνει την υπέρβαση του ψεύδους και την επικράτηση της αλήθειας.
Σημαίνει ότι είναι καιρός να αναζητήσουμε τρόπους πνευματικής αφύπνισης και καλλιέργειας που θα μας θωρακίσουν απέναντι στην καταλυτική δύναμη της παρακμής.
Πάσχα σημαίνει την απελευθερωτική διάβαση από τον τρόπο της απλής επιβίωσης που σκιάζει τρομακτικά ο θάνατος στον ευλογημένο χώρο της αναστημένης ζωής.
Χαίρετε λοιπόν και μην αγωνιάτε.
Ο Χριστός είναι αναστημένος».
Το αληθινό και το δίκαιο έχουν απ' τη φύση μεγαλύτερη δύναμη από το ψέμα και το άδικο
Αριστοτέλης
Το να λες την αλήθεια είναι πάντοτε η καλύτερη μέθοδος και ασφαλέστερος δρόμος για τη ζωή
Μένανδρος
Αν δεν μπορείς να πείς την αλήθεια, δεν είσαι υποχρεωμένος να πείς ψέμα. Ανάμεσα τους υπάρχει η διέξοδος της σιωπής.