Ο κύριος σκοπός του προγράμματος “Τα δικαιώματα των παιδιών” είναι η γνωριμία των μαθητών με τα ανθρώπινα δικαιώματα και ειδικότερα με την προώθηση και προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών. Είναι σημαντικό να ενημερωθούν και να καταλάβουν ότι παρότι είναι μικρά σε ηλικία και πολλές φορές αποφασίζουν άλλοι γι’ αυτά λόγω ηλικίας, έχουν και τα δικά τους δικαιώματα. Η αναγνώριση της ύπαρξής τους και η εφαρμογή τους στην καθημερινότητα σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο μπορούν να δημιουργήσουν ένα σταθερό υπόβαθρο, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί και όταν ενηλικιωθούν.

Δόθηκε έμφαση στο να μπορέσουν να διακρίνουν οι μαθητές τις βασικές έννοιες της ανάγκης και της επιθυμίας, δηλαδή τι πραγματικά έχω ανάγκη και χρειάζομαι για να ζήσω αξιοπρεπώς με βάση κανόνες ισότητας και ισονομίας και τι επιθυμώ, κάτι που δεν χρειάζομαι απαραίτητα, αλλά το θέλω. Το πρόγραμμα βασίζεται στην έρευνα, εξερεύνηση και ανακάλυψη, καθώς και σε συνεργατικές και βιωματικές διαδικασίες μάθησης και δράσεων.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

Eργαστήριο 1ο: Τα δικαιώματα του παιδιού

Προβλήθηκε και διαμοιράστηκε το φυλλάδιο για παιδιά δημοτικού “Έχω, έχεις, έχει… όλοι έχουμε δικαιώματα!” και μία αφίσα με εικονογραφημένα τα βασικά δικαιώματα των παιδιών.

Σκοπός ήταν οι μαθητές να (ανα)γνωρίσουν τα δικαιώματά τους, καθώς και τα δικαιώματα όλων των ανθρώπων, έτσι ώστε να συνειδητοποιήσουν ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν ίσα δικαιώματα και αξίζουν ίσης αντιμετώπισης, ανεξάρτητα από τις επιμέρους διαφορές τους. Η συνειδητή ένταξη τους σε ομάδες με κοινά χαρακτηριστικά, η αναγνώριση και η αποδοχή των ομάδων με «διαφορετικά» από αυτούς χαρακτηριστικά, καθώς και η αναγνώριση και η αποδοχή των δικαιωμάτων των «διαφορετικών» αυτών ομάδων προωθεί μέσω της ενσυναίσθησης τις δημοκρατικές συμπεριφορές και αξίες.

Eργαστήριο 2ο: Δικαιώματα! Τα απολαμβάνουν όλα τα παιδιά;

Οι μαθητές συμπλήρωσαν το σχετικό φύλλο εργασίας. Έχοντας διαπιστώσει ότι κάποια παιδιά απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους, ενώ άλλα βλέπουν ότι παραβιάζονται, συζητούν σε ομάδες και καταγράφουν σε μία στήλη τα δικαιώματα που απολαμβάνουν τα παιδιά και σε άλλη δικαιώματα που παραβιάζονται. Στη συνέχεια καλούνται να συνεργαστούν και να προτείνουν γραπτώς λύσεις προάσπισης των δικαιωμάτων που καταπατούνται. Παρουσίαση της δραστηριότητας και φωτογραφικό υλικό.

Έπειτα συμπλήρωσαν το “Αλφαβητάρι των Αναγκών”, στο οποίο σε κάθε γράμμα του αλφαβήτου βρήκαν μία ανάγκη-δικαίωμα.

Χρησιμοποιήθηκε ως βοήθημα φυλλάδιο με εικονογραφημένα τα δικαιώματα των παιδιών σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού (1989). Μέσω των 54 άρθρων της, η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού θέτει τα πρότυπα για την ευημερία των παιδιών σε κάθε στάδιο της ανάπτυξής τους. Ισχύει για όλα τα παιδιά κάτω των 18 ετών (ο ορισμός του παιδιού), ανεξαρτήτως φύλου, προέλευσης, θρησκείας, αναπηρίας.

Λήψη αρχείου

Eργαστήριο 3ο: Δημιουργία συννεφόλεξου

Οι μαθητές σε ομάδες δημιούργησαν συννεφόλεξα με την εφαρμογή Wordart με βασικό θέμα τα δικαιώματά τους δίνοντας διάφορα σχήματα στις λέξεις-δικαιώματα που διάλεξαν και οπτικοποιώντας τα σε διάφορες παραλλαγές. Το συννεφόλεξο (ή word cloud / tag cloud) είναι μια εικαστική αναπαράσταση κειμένου, όπου οι λέξεις εμφανίζονται συγκεντρωμένες σαν σύννεφο. Όσο πιο συχνά εμφανίζεται μια λέξη στο αρχικό κείμενο, τόσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθός της στο συννεφόλεξο, βοηθώντας στην άμεση οπτικοποίηση των βασικών εννοιών.

Λήψη αρχείου

Eργαστήριο 4ο: Εργασία σε ομάδες – Παιχνίδια ρόλων

1η δραστηριότητα

Συμπληρώνεται φύλλο εργασίας με δύο πίνακες ανά ομάδες των 2 ατόμων. Ο πρώτος πίνακας αναφέρεται στις ανάγκες (δικαιώματα) και αποτελείται από τις στήλες “τι χρειάζομαι” και “ποιος μου ικανοποιεί αυτή την ανάγκη”, π.χ. γράφουν στην πρώτη στήλη τη λέξη στέγη και στη δεύτερη αυτόν που ικανοποιεί αυτή την ανάγκη (γονείς). Ο δεύτερος πίνακας έρχεται σε αντιδιαστολή με την στήλη “τι ΔΕΝ χρειάζομαι”, όπου καταχώρησαν τις επιθυμίες του, οι οποίες δεν αποτελούν μέρος των επίσημων δικαιωμάτων τους και την στήλη “ποιος μου το προσφέρει και γιατί”, όπου πάλι αναφέρθηκαν πρόσωπα, οργανισμοί κλπ.

Και εδώ χρησιμοποιήθηκε ως βοήθημα φυλλάδιο με εικονογραφημένα τα δικαιώματα των παιδιών σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού (1989).

Λήψη αρχείου

2η δραστηριότητα

Στη συνέχεια παίξαμε ένα παιχνίδι ρόλων, το “Κάντε ένα βήμα μπροστά” (Είμαστε όλοι ίσοι – όμως μερικοί είναι πιο ίσοι από άλλους), κατά το οποίο τα παιδιά φαντάζονται πως είναι κάποιος άλλος και αναλογίζονται την ανισότητα ως μια πηγή διακρίσεως και απομόνωσης.

Αρχικά ρωτήθηκαν οι μαθητές αν έχουν φανταστεί ποτέ πως είναι κάποιος άλλος. Στη δραστηριότητα αυτή πήραν όλοι από μία τυχαία κάρτα, στην οποία περιγράφεται μία συνθήκη γύρω από τη ζωή ενός παιδιού. Αυτή αποτέλεσε και τη “νέα” τους ταυτότητα-ρόλο. Την διάβασαν σιωπηλά, χωρίς να αποκαλύψει κανείς το ρόλο που έχει ανατεθεί στον καθένα.

Οι μαθητές παρατάχθηκαν σε μία ευθεία, σαν να είναι σε γραμμή εκκίνησης. Ο συντονιστής – εκπαιδευτικός διάβαζε μία λίστα από καταστάσεις και γεγονότα. Ανάλογα με το ρόλο που είχε κάθε παιδί, προχωρούσε ένα βήμα μπροστά αν ικανοποιούνταν η κατάσταση που ακούγονταν σύμφωνα με το ρόλο που είχε. Διαφορετικά έμενα ακίνητοι.

Στο τέλος είδαμε ποια παιδιά προηγούνταν, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα και το ρόλο που είχαν. Παρατήρησαν μέχρι ποιο σημείο έφτασαν και τι σχέση είχε με το ρόλο που ενσάρκωναν.

Λήψη αρχείου

Eργαστήριο 5ο: Δραστηριότητα «Το Bingo των αναγκών και επιθυμιών»

Οι μαθητές σε ομάδες παίζουν μία παραλλαγή του παιχνιδιού «Το Bingo των αναγκών και επιθυμιών», κατά το οποίο δίνονται φυλλάδια με εικονο-κάρτες που περιγράφουν μία ανάγκη ή μία επιθυμία. Κάθε ομάδα καλείται να αποφασίζει αν η εκάστοτε κάρτα αφηγείται μία ανάγκη, άρα την επισημαίνουν γράφοντας από κάτω το γράμμα Α (ανάγκη) ή μία επιθυμία γράφοντας το Θ (θέλω-επιθυμία). Μόλις μία ομάδα ολοκληρώσει τη διαδικασία, φωνάζει δυνατά Bingo!!!

Λήψη αρχείου

Eργαστήριο 6ο: Προβολή σχετικών ταινιών

Tα παιδιά παρακολούθησαν βίντεο που αναφέρεται στα Δικαιώματα του Παιδιού (δικαιώματα επιβίωσης, προστασίας, ανάπτυξης, και συμμετοχής) από την ιστοσελίδα της Διεθνούς Αμνηστείας. Τους ζητήθηκε να απαντήσουν ποιο θεωρούν ποιο σημαντικό δικαίωμα.

Επίσης προβλήθηκαν η ταινία Robogirl, η οποία ακολουθήθηκε από σύντομη συζήτηση για τις στερεοτυπικές αντιλήψεις που υπάρχουν σε σχέση με το φύλο, και το βίντεο: «Τα γυαλιά της διαφορετικότητας», συζητώντας μετέπειτα για τον ορισμό της διαφορετικότητας, δίνοντας έμφαση στο ότι η διαφορετικότητα δεν αποκλείει τις ομοιότητες, ότι δε σημαίνει ανισότητα και ότι είναι χρήσιμη, γιατί μας προσθέτει γνώσεις και εμπειρίες, δηλαδή μας κάνει πιο πλούσιους.

Εργαστήριο 7ο: Αξιολόγηση

Οι μαθητές απάντησαν ένα φύλλο αξιολόγησης για το πρόγραμμα, καθώς και ένα online ΚΟΥΙΖ που δημιουργήθηκε στο Wordwall για το σκοπό αυτό με θέμα “ανάγκη ή επιθυμία”.

Λήψη αρχείου

Τάξη Δ – Επιμέρους Θεματική : STEM/ Εκπαιδευτική Ρομποτική

ΣΕΛΙΔΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: https://digipad.app/p/1710650/c5845d572c4b

Για τις ανάγκες του προγράμματος “Εφαρμογές STEM στην καθημερινότητα” δημιουργήθηκαν 7 εργαστήρια με βασικό άξονα τη δημιουργία και την εκτέλεση ασκήσεων προγραμματισμού. Η έμπνευση των ασκήσεων προήλθε από την καθημερινότητα. Οι συσκευές που χρησιμοποιήθηκαν ήταν:

• Κιτ Εκπαιδευτικής Ρομποτικής & STEM (SMART:Blox S1): Είναι το επίσημο πακέτο προγραμματισμού και ρομποτικής SMART:Blox S1 που διανέμεται από το Υπουργείο Παιδείας στα ελληνικά δημόσια σχολεία για τις τάξεις Δημοτικού). Κύρια εξαρτήματά του είναι: ο ελεγκτής ARD:icon ACD15G βασισμένο σε Arduino, αισθητήρες (θερμοκρασίας, αφής), LED, βομβητής, καλώδια UTP και συμβατά τουβλάκια τύπου Lego. Προγραμματίζεται κυρίως μέσω της εφαρμογής Mind+ με οπτικά μπλοκ κώδικα.
•  Το BBC micro:bit είναι ένας προγραμματιζόμενος μικροελεγκτής σε μέγεθος τσέπης, σχεδιασμένος για να εισάγει τους μαθητές στον κόσμο του προγραμματισμού και των ηλεκτρονικών. Αποτελεί ένα εξαιρετικό εκπαιδευτικό εργαλείο STEM που συνδυάζει το λογισμικό με τον πραγματικό κόσμο μέσω ενσωματωμένων αισθητήρων.

Για τις ανάγκες του προγράμματος δημιουργήθηκε ένας online ψηφιακός πίνακας, ο οποίος περιέχει αναλυτικές πληροφορίες για τη διεξαγωγή κάθε εργαστηρίου και σχετικά βίντεο. Μπορείτε να τον δείτε ΕΔΩ ή κάνοντας κλικ στο σύνδεσμο: https://digipad.app/p/1710650/c5845d572c4b

Ακολουθούν σχετικά βίντεο παρουσίασης

Το πρόγραμμα “Πολιτιστική Κληρονομιά” δημιουργήθηκε και υλοποιήθηκε με βάση μια σειρά δράσεων με σκοπό την επιμόρφωση και ενασχόληση των μαθητών με την παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και τα μνημεία της αναγνωρισμένα από την UNESCO, καθώς και με τα μνημεία του τόπου τους.

Οι μαθητές, κατατοπίστηκαν και αναζήτησαν πληροφορίες για τα μνημεία του τόπου τους και ενημέρωσαν με σχετικό περιεχόμενο και αναρτήσεις μία νέα ιστοσελίδα (ψηφιακό πίνακα) αφιερωμένη σε αυτά τα μνημεία. Γνώρισαν, επίσης, την άυλη πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους, όπως τοπικά τραγούδια, συνταγές μαγειρικής, παραδόσεις που περνάνε προφορικά από γενιά σε γενιά. Εντόπισαν μνημεία του τόπου τους μέσω εφαρμογών, πχ Google Earth, και δημιούργησαν ένα σχετικό κουίζ ερωτήσεων χωρισμένο σε ομάδες. Στο τέλος υπήρξε ανατροφοδότηση και αξιολόγηση του προγράμματος μέσω συζήτησης και ανώνυμου ερωτηματολογίου.

Συγκεκριμένα:

• Οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με τις έννοιες της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Επισκέφτηκαν την επίσημη σελίδα της Unesco, η οποία περιλαμβάνει τον Καταλόγο Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς με τα μνημεία και τις χώρες ανεκτίμητης αξίας για όλη την ανθρωπότητα. Σήμερα περιλαμβάνει πέραν των 1200 εγγραφών από 168 κράτη μέλη. Περιηγήθηκαν και στον σχετικό παγκόσμιο χάρτη.

• Μέσα από την παρουσίαση  τα μνημεία της παγκόσμιας κληρονομιάς – UNESCO κατάλαβαν βασικές έννοιες και είδαν παραδείγματα γνωστών μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς από όλο τον κόσμο.

• Δημιουργήθηκε ιστοσελίδα – ψηφιακός πίνακας με κάποια από τα μνημεία, όπου οι μαθητές, μετά από αναζήτηση στο διαδίκτυο, βρήκαν πληροφορίες και εικόνες για τα μνημεία του τόπου τους και τα ανήρτησαν οι ίδιοι στην ιστοσελίδα. Ολόκληρο το περιεχόμενο της ιστοσελίδας με τα μνημεία έχει δημιουργηθεί από μαθητές.

• Μέσα από σχετική παρουσίαση, οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με την έννοια της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η οποία περιλαμβάνει τις ζωντανές εκφράσεις, τις παραδόσεις, τις γνώσεις και τις τεχνικές που κληροδοτούνται από γενιά σε γενιά και συνθέτουν την ταυτότητα μιας κοινότητας. Προστατεύεται διεθνώς από τη Σύμβαση της UNESCO (2003). Συγκεκριμένα, για την Ελλάδα, οι μαθητές περιηγήθηκαν στην ιστοσελίδα του Εθνικού Ευρετηρίου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η οποία διαθέτει πλούσιο απόθεμα ζωντανής παράδοσης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα εγγεγραμμένα στην UNESCO: η Μεσογειακή Διατροφή, η Τηνιακή Μαρμαροτεχνία, η τεχνική της Ξερολιθιάς, το Ρεμπέτικο, η Μαστιχοκαλλιέργεια.

• Τα παραδοσιακά παιχνίδια της Νάξου αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής κληρονομιάς, συνήθως παιχνίδια αυλής και γειτονιάς που έφεραν τα παιδιά κοντά στη φύση. Χαρακτηριστικά παραδείγματα περιλαμβάνουν τη «χαμωσυκιά», τη ρόδα, το ροδάκι, καθώς και αυτοσχέδιες δραστηριότητες με σχοινιά και πέτρες. Προβλήθηκε σχετικό βίντεο, όπου οι μαθητές είδαν μία προσπάθεια αναβίωσης παιδικών παραδοσιακών παιχνιδιών στον Λυώνα της Νάξου υπό την καθοδήγηση του Νίκου Στεφ. Χουζούρη, προέδρου του Εξωραϊστικού-Πολιτιστικού Συλλόγου Κορώνου.

• Οι μαθητές περιπλανήθηκαν μέσα από το μαγικό κόσμο του προγράμματος google-earth-images και ταξίδεψαν σε πολλές χώρες του κόσμου, βρίσκοντας πολιτιστικά μνημεία παγκοσμίου ενδιαφέροντος, όπως το Κολοσσαίο στην Ιταλία, η Περσέπολη στο Ιράν, ο πύργος του Άιφελ στη Γαλλία, το Σινικό Τείχος στην Κίνα κ.α.

• Οι μαθητές σε ομάδες δημιούργησαν τις ερωτήσεις για ένα κουίζ που αφορά το νησί της Νάξου με αφορμή την πολιτιστική κληρονομιά της.

• Στο τελευταίο εργαστήριο του προγράμματος οι μαθητές συζήτησαν για τις γνώσεις που αποκόμισαν, την αλληλεπίδραση μεταξύ τους και τις δράσεις που είχαν σχεδιαστεί με γνώμονα την επαφή τους με την πολιτιστική κληρονομιά του κόσμου, αλλά και του τόπου τους. Επίσης, οι μαθητές συμπλήρωσαν ένα φύλλο αξιολόγησης.

Η δράση πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του έτους και συγκεκριμένα στο μάθημα του εργαστηρίου δεξιοτήτων.

Το ολοκληρωμένο πρόγραμμα με όλο το εποπτικό υλικό και τις δράσεις μπορείτε να το δείτε ΕΔΩ. 

Το σχολείο μας κατάφερε να διακριθεί και να κερδίσει το Πιστοποιητικό Αριστείας (Certificate of Excellence) με τη συμμετοχή του στην πρόκληση EU Code Week 4 All Challenge. Το Πιστοποιητικό Αριστείας (Certificate of Excellence) είναι μια τιμητική διάκριση που απονέμεται κυρίως σε σχολεία και εκπαιδευτικούς για τη συμμετοχή τους στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Προγραμματισμού (EU Code Week), επιβραβεύοντας ιδιαίτερες και σημαντικές δραστηριότητες κωδικοποίησης, ρομποτικής και ψηφιακού γραμματισμού. Οι δράσεις πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του μαθήματος ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών).

Η πρωτοβουλία CodeWeek της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προωθεί τη δημιουργικότητα, την επίλυση προβλημάτων και τη συνεργασία μέσω του προγραμματισμού με δράσεις σε όλη τη διάρκεια του έτους για όλες τις ηλικίες!!!

Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Προγραμματισμού (EU Code Week) είναι μια πρωτοβουλία που υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο να καταστήσει τον προγραμματισμό και τον ψηφιακό γραμματισμό προσιτό σε όλους. Για το 2025, πραγματοποιήθηκε από τις 11 έως τις 26 Οκτωβρίου, προσφέροντας χιλιάδες εκδηλώσεις, εκπαιδευτικό υλικό και δραστηριότητες για σχολεία και ιδιώτες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει την πρωτοβουλία αυτή στο πλαίσιο της ευρύτερης αποστολής της για την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη. 

Στο πλαίσιο εορτασμού της Πανελλήνιας Σχολικής Ημέρας κατά της Βίας στο Σχολείο και του μαθήματος “Εργαστήρια Δεξιοτήτων” διεξήχθησαν δύο ειδικά εργαστήρια. Η Ε’ τάξη του σχολείου μας ήρθε σε επαφή με το υλικό του ειδικού προγράμματος του ΙΕΠ “Στη δικιά μας τάξη, κάνουμε τη φιλία πράξη”, το οποίο έχει ως στόχο Δεξιότητες Διαμεσολάβησης και Κοινωνικής Ενσυναίσθησης (διαμεσολάβηση, ενσυναίσθηση και ευαισθησία, επίλυση συγκρούσεων, πολιτειότητα), Κοινωνικής Ζωής (ανθεκτικότητα, αυτομέριμνα, ενσυναίσθηση, ευαισθησία, υπευθυνότητα) και Μάθησης του 21ου αιώνα 4cs (επικοινωνία, κριτική σκέψη, συνεργασία).

Σκοπός των εργαστηριών αυτών ήταν:

• Να ευαισθητοποιηθούν πάνω στο θέμα του σχολικού εκφοβισμού.

• Να μάθουν πως να αναγνωρίζουν συμπεριφορές εκφοβισμού.

• Να κατανοήσουν τις διαφορές μεταξύ του εκφοβισμού και άλλων συμπεριφορών.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ – ΚΟΥΙΖ

(Τα δύο πρώτα ερωτηματολόγια δημιουργήθηκαν για τους σκοπούς του μαθήματος με βάση το υλικό του παραπάνω προγράμματος. Κάντε κλικ πάνω στον τίτλο για να τα δείτε και να τα απαντήσετε και εσείς.)

1. Είναι αυτό εκφοβισμός;

2. Παραδείγματα σχολικής βίας

3. Quiz για το Cyberbullying

(πηγή 3ου κουίζ: https://saferinternet4kids.gr/ )

Παράλληλα η Γ’ τάξη δημιούργησε και αντάλλαξε μηνύματα αγάπης μεταξύ τους και με ένα άτομο της οικογένειας τους. Κάθε φάκελος – μήνυμα αγάπης αποτελούνταν από παραλήπτη και αποστολέα, από ένα μήνυμα φιλίας, αγάπης και υποστήριξης προς ένα συμμαθητή/-τρια και συνοδεύονταν στο εσωτερικό με μια σχετική ζωγραφιά.

Μπορείτε να δείτε κάποια από τα μηνύματα αγάπης εδώ: μηνύματα αγάπης

Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Δέτσιου Σοφία