ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ : ΜΕΡΕΣ ΜΑΓΙΚΕΣ

ΚΑΛΙΚΑΝΤΖΑΡΟΙ 2ο μέρος

Όπως αναφέραμε στην προηγούμενη ανάρτησή μας τα καλικαντζαράκια είναι δαιμονικά όντα, που κατά τη λαϊκή αντίληψη, έρχονται στη γη και ενοχλούν κατά τις νύχτες τους ανθρώπους, από την παραμονή των Χριστουγέννων μέχρι τα Θεοφάνεια. Σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία τις μέρες αυτές τα «νερά είναι αβάφτιστα» και οι καλικάντζαροι βγαίνουν από τη γη για να πειράξουν τους ανθρώπους τώρα που ο Χριστός είναι και εκείνος αβάφτιστος.

Ας τα γνώρισουμε τώρα μέσα από μια σειρά από φωτογραφίες έτσι όπως αποτυπώθηκαν από τους ανθρώπους χρόνια τώρα μέσα από τα παραμύθια και τους θρύλους.

Η ζωή τους κάτω από τη γη.

Όπως μας λέει η παράδοση όλο τον χρόνο προσπαθούν να κόψουν το δέντρο που στηρίζει τη γη.Μόλις όμως φτάσει η μυρωδιά από τα γλυκίσματα που ετοιμάζουν οι νοικοκυρές για τα Χριστούγεννα, εγκαταλείπουν τα πάντα, αφήνουν το μεγάλο πριόνι και ανεβαίνουν πάνω στη γη.

Ας τα δούμε τώρα πάνω στην γη.

Αφού ανέβουν στη γη ,εμφανίζονται κυρίως τα βράδια και ενώ δεν είναι κακά, τους αρέσουν τα πειράγματα και οι σκανταλιές.

Όλα αυτά συμβαίνουν για 14 ημέρες μέχρι την παραμονή των φώτων, τότε έρχεται ο παππάς με την αγιαστούρα και τα μικρά μας δαιμόνια επιστρέφουν και πάλι κάτω στη γη μέχρι τα επόμενα Χριστούγεννα.

Οι καλικάντζαροι στον κόσμο.

Τον θρύλο για τους καλικαντζάρους δεν τον συναντάμε μόνο στην Ελλάδα. Μπορεί να έχουν άλλα ονόματα και να απεικονίζονται με διαφορετικές μορφές, όμως έχουν πολλά κοινά στοιχεία όσον αφορά τον μύθο.

Ας παρακολουθήσουμε και ένα  video “Οι καλικάντζαροι” βασισμένο στο βιβλίο της Θ. Βελλουδίου “Αερικά και καλικάντζαροι”.

Τραγούδι: Ας ακούσουμε το τραγούδι “Οι καλικάντζαροι” από τα Λάχανα και Χάχανα.

https://youtu.be/NaoGK3FnA48

Παραμύθι:

https://www.paidika-paramythia.gr/story/37/oi-kalikantzaroi

Εποπτικό υλικό προς διδακτική αξιοποίηση(Ιστολόγιο Τάνια Μάνεση)

https://sway.office.com/eeHyC6wbLU18lDN6?ref=Link

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ:ΜΕΡΕΣ ΜΑΓΙΚΕΣ

ΚΑΛΙΚΑΚΑΝΤΖΑΡΟΙ  1ο μέρος

Α. Ας γνωρίσουμε λοιπόν αυτά τα περίεργα πλασματάκια της ελληνικής παράδοσης.

Ελληνική δοξασία (αρχαίας καταγωγής) «δαιμόνιων» που σύμφωνα με σύγχρονη δοξασία εμφανίζονται κατά το (Δωδεκαήμερο) (25 Δεκεμβρίου-6 Ιανουαρίου). Σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία τις μέρες αυτές τα «νερά είναι αβάφτιστα» και οι καλικάντζαροι βγαίνουν από τη γη για να πειράξουν τους ανθρώπους και να τους ανακατέψουν τα σπίτια, διότι είναι άτακτοι και τους αρέσουν τα παιχνίδια. Αυτοί ζουν στον Κάτω Κόσμο και τρέφονται με φίδια, σκουλήκια, κτλ. Άλλες ονομασίες: “Καλικάντζαροι» (Πανελλαδική κοινή ονομασία), και κατά τόπους: «Καλικαντζαραίοι», «Καρκάτζια», «Καλκατζόνια» ή «Καλκατζάνια», «Καλκάνια», «Καλιτσάντεροι», «Καρκάντζαροι», «Καρκαντζέλια», «Σκαλικαντζέρια», «Σκαντζάρια», «Σκαλαπούνταροι», «Τζόγιες», «Λυκοκάντζαροι» και «Κωλοβελόνηδες», καθώς και τα θηλυκού γένους: «Καλικαντζαρού», «Καλικαντζαρίνες», «Καλοκυράδες», «Βερβελούδες»

Ο λαός τους φαντάζεται με διάφορες μορφές κατά περιοχή με κοινό γνώρισμα την ασχήμια τους. Συνήθως λένε ότι είναι: «κακομούτσουνοι» και «σιχαμένοι», «καθένας τους έχει κι απόνα κουσούρι, άλλοι στραβοί, άλλοι κουτσοί, άλλοι μονόματοι, μονοπόδαροι, στραβοπόδαροι, στραβόστομοι, στραβοπρόσωποι, στραβομούρηδες, στραβοχέρηδες, ξεπλατισμένοι, ξετσακισμένοι και κοντολογής όλα τα κουσούρια και τα σακατιλίκια του κόσμου τα βρίσκεις όλα πάνω τους».

Συνήθως τα μέρη που μένουν μετά τον ερχομό τους πάνω στην γη είναι οι μύλοι, τα γεφύρια, τα ποτάμια και τα τρίστρατα (μεγάλα μονοπάτια) όπου παραμονεύουν μόνο κατά τη νύκτα και φεύγουν με το τρίτο λάλημα του πετεινού. Εκτός του Δωδεκαήμερου τον υπόλοιπο χρόνο μένουν στα έγκατα της γης και πριονίζουν το δέντρο που κρατά τη γη (παραλλαγή του μυθικού Άτλαντα). Βγαίνουν δε στην επιφάνεια κοντά στο τέλος της εργασίας τους, από το φόβο μήπως τελικά η ετοιμόρροπη γη τους πλακώσει (στη Μακεδονία: για να γιορτάσουν πρόσκαιρα τη νίκη τους), όταν δε κατεβαίνουν βρίσκουν το δέντρο ακέραιο και ξαναρχίζουν το πριόνισμα

Διαβάζουμε μαζί με τα παιδιά το παραμύθι: “Ο Τρακατρούκας ο καλικάτζαρος” και στον πιο κάτω σύνδεσμο αξιοποιούμε διδακτικά το παραμύθι.