Αριθμητικά

είναι οι λέξεις που φανερώνουν αριθμούς.

Χρησιμοποιούμε τα αριθμητικά για να δείξουμε ποσότητα, σειρά, από πόσα μέρη αποτελείται κάτι,

πόσες φορές μεγαλύτερο είναι κάτι από κάτι άλλο, μονάδες που αποτελούν ένα σύνολο.

Οι εγκλίσεις των ρημάτων

Είναι οι μορφές που παίρνει το ρήμα για να εκφράσει τη διάθεση ή τη γνώμη του ομιλητή:

βεβαιότητα, επιθυμία, προσταγή.

Οι εγκλίσεις είναι τρεις:

Οριστική – Υποτακτική – Προστακτική

Οριστική:

• Παρουσιάζει μια πράξη ως πραγματική και   βέβαιη .
• Έχει όλους τους χρόνους.
• Παίρνει άρνηση δεν.

Το μάθημα τελείωσε.

Το μάθημα τελειώνει σε λίγο.

Δεν τελείωσε το μάθημα.

• Φανερώνει κάτι που επιθυμούμε ή περιμένουμε να γίνει.
• Έχει : Εξακολουθητική (Ενεστώτα)* :
  να γράφω – να γράφομαι

  – Συνοπτική (Αορίστου):
να γράψω – να γραφτώ

  – Συντελεσμένη (Παρακείμενου):
να έχω γράψει – να έχω γραφτεί

• Παίρνει άρνηση μη(ν).
• Σχηματίζεται βάζοντας μπροστά από το ρήμα ένα από τα μόρια  ας, να ή κάποιον από τους συνδέσμους για να, όταν, πριν, άμα ή το αρνητικό μόριο μη(ν).

Οι μαθητές ας μαζευτούν στην αυλή.

Αν βρω λίγο  χρόνο, θα ζωγραφίσω.

Αν δεν έχει συγκοινωνία, να μην ξεκινήσει να έρθει.

    Προστακτική:

• Φανερώνει προσταγή, επιθυμία, ευχή.
• Σχηματίζεται μόνο στο 2ο  πρόσωπο ενικού και πληθυντικού (εσύ – εσείς)
• Έχει  – Εξακολουθητική (Ενεστώτα): γράφε, γράφετε – (γράφου), γράφετε
•   – Συνοπτική (Αορίστου): γράψε, γράψτε – γράψου, γραφτείτε
•  – Συντελεσμένη (Παρακείμενου σπάνια): έχε γραμμένο, έχετε γραμμένο
•  Δεν έχει άρνηση **. Σε περίπτωση που θέλουμε να «προστάξουμε», να ζητήσουμε από κάποιον να μην κάνει κάτι (να δηλώσουμε αρνητικό νόημα), την προστακτική αντικαθιστά η υποτακτική (με άρνηση μη[ν]).

Ανοίξτε τα παράθυρα.  (προσταγή)

Σύρε, παιδί μου, στο καλό.  (ευχή)

Μη φωνάζετε έτσι.  (απαγόρευση – υποτακτική)

*Στο νέο βιβλίο Γραμματικής της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού η υποτακτική (και η Προστακτική) θεωρούνται άχρονες εγκλίσεις (σε αντίθεση με τις παλιότερες γραμματικές π.χ Τριανταφυλλίδη).

Έτσι η Υποτακτική Ενεστώτα αναφέρεται ως εξακολουθητική , του Αορίστου ως Συνοπτική και του Παρακειμένου ως Συντελεσμένη.

**Η προστακτική ΔΕΝ έχει ΑΡΝΗΣΗ!!! Με την άρνηση γίνεται αυτομάτως υποτακτική.