Αφρική

Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Αφρικής 

 Η Αφρική είναι τρίτη σε μέγεθος Ήπειρος του Πλανήτη μας.
 Είναι η ήπειρος των μεγάλων ερήμων, των τροπικών χωρών και της μαύρης φυλής.
Αποτελείται από 1000 περίπου εθνικές ομάδες που έχουν διαφορετική γλώσσα, θρησκεία, διαφορετικά ήθη και έθιμα και διαφορετικό πολιτισμό.  
Το 80% περίπου των κατοίκων της ανήκουν στη μαύρη φυλή.
Παρατηρώντας την Αφρική από το διάστημα, διακρίνει κανείς τρεις περιοχές:
το βόρειο τμήμα, που ορίζεται από την έρημο Σαχάρα,
το κεντρικό τμήμα, που έχει πολλά τροπικά δάση και σαβάνες
το νότιο τμήμα, με πιο φτωχή βλάστηση. 
 Βρέχεται βόρεια από τη Μεσόγειο θάλασσα, δυτικά από τον Ατλαντικό Ωκεανό και ανατολικά από την Ερυθρά θάλασσα, την Αραβική θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό.
Ο Ινδικός Ωκεανός βρέχει και νότια την Αφρική.
Η Αφρική χωρίζεται από την Ευρώπη με τη Μεσόγειο θάλασσα και τον πορθμό του Γιβραλτάρ.
ΒΑ χωρίζεται από την Ασία με την Ερυθρά θάλασσα και τη διώρυγα του Σουέζ. 
 Το ψηλότερο βουνό της Αφρικής είναι το ηφαιστειογενές Κιλιμάντζαρο (5895 μ.), βρίσκεται κοντά στον Ισημερινό και σχεδόν πάντα οι κορυφές του είναι σκεπασμένες με χιόνι.  
 
Όχι όμως σε τέτοια ποσότητα όπως στα παλαιότερα χρόνια, λόγω της αύξησης της θερμότητας.
Η μοναδική μεγάλη οροσειρά είναι ο Άτλας που βρίσκεται ΒΑ και εκτείνεται από τον Ατλαντικό έως τις ακτές της Μεσογείου.
O μεγαλύτερος ποταμός της Αφρικής αλλά και του κόσμου (μήκος) είναι ο Νείλος που αποτελεί πηγή ζωής για τους Αιγύπτιους.
Άλλοι σπουδαίοι ποταμοί είναι: ο Νίγηρας, ο Κόνγκο, ο Σενεγάλης, ο Ζαμβέζης κ.α.
   
Μεγάλες λίμνες της Αφρικής είναι η Τανγκανίκα, η Βικτόρια (2η στον κόσμο σε έκταση με γλυκό νερό), η Νυάσσα, η Τσαντ κ.ά.

Η Αφρική επίσης είναι πλούσια σε κοιτάσματα πολύτιμων μετάλλων, όπως χρυσός και διαμάντια ορυκτά καύσιμα όπως πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο αλλά και διάφορα άλλα μεταλλεύματα όπως σίδηρο, χαλκό κλπ.

Ο ορυκτός αυτός πλούτος όμως παραμένει αναξιοποίητος εξαιτίας της έλλειψης τεχνογνωσίας και οικονομικών πόρων των κατοίκων.
Γι αυτό το λόγο δυτικές ευρωπαϊκές χώρες της Ευρώπης(Αγγλία, Γαλλία κ.ά) ίδρυσαν αποικίες με σκοπό την εκμετάλλευση του ορυκτού αυτού πλούτου.

Οι κάτοικοι και τα κράτη της Αφρικής

Οι πολιτικές ζώνες της Αφρικής  
  Βόρεια Αφρική
  Δυτική Αφρική
  Κεντρική Αφρική
  Ανατολική Αφρική
  Νότια Αφρική

Χώρες της Αφρικής

Αίγυπτος, Αιθιοπία, Ακτή Ελεφαντοστού, Αλγερία, Αγκόλα,
Γκαμπία, Γκαμπόν, Γκάνα, Γουινέα, Γουινέα – Μπισσάου
Ερυθραία, Ζάμπια, Ζιμπάμπουε,
Ισημερινή Γουινέα
Καμερούν, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Κένυα, Κομόρες, 
Δημοκρατία του Κιγκό, Λαική Δημοκρατία του Κογκό, Λεσότο, Λιβερία, Λιβύη,
Μαδαγασκάρη, Μαλάουι, Μάλι, Μαρόκο, Μαυρίκιος, Μαυριτανία, Μοζαμβίκη, Μπενίν, 
Μποτσουάνα, Μπουρκίνα Φάσο, Μπουρούντι,
Ναμίμπια, Νίγηρας, Νιγηρία, Νότια Αφρική, Νότιο Σουδάν, 
Ουγκάντα, Πράσινο Ακρωτήριο, Ρουάντα, 
Σάο Τομέ και Πρίνσιπε, Σενεγάλη, Σεϊχέλες, Σιέρα Λεόνε, Σομαλία, Σουαζιλάνδη,
Σουδάν,  Τανζανία, Τσιμπουτί, Τόγκο, Τσαντ, Τυνησία

Παγκόσμιος χάρτης

Πώς φαίνεται ο κόσμος μέσα από 7 διαφορετικούς χάρτες.

Οι χάρτες που βλέπουμε έχουν στόχο να μας διαμορφώσουν μια γενική άποψη της γεωγραφίας του πλανήτη.

Έχετε αναρωτηθεί, όμως, αν απεικονίζονται όλοι οι παγκόσμιοι χάρτες με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις χώρες; Ή ποικίλλουν από χώρα σε χώρα;

Η αλήθεια είναι, ότι κάθε χώρα έχει την δική της εκδοχή του παγκόσμιου χάρτη.

Παρακάτω θα δείτε 7 χάρτες, που αποδεικνύουν τις διαφορετικές αντιλήψεις που βασίζονται στην εκάστοτε κουλτούρα. Το πως θα διαμορφωθεί ο κάθε χάρτης εξαρτάται από 3 πράγματα:

1) το κέντρο του χάρτη σε σχέση με την Δύση και την Ανατολή

2) την αντίληψη του Νότια και Βόρεια

3) την μέθοδο προβολής, που χρησιμοποιείται.

 

Παγκόσμιος χάρτης σύμφωνα με την Ρωσία.

1.Ρωσία

Ο κάθετος άξονας του κόσμου, δηλαδή το κεντρικό σημείο μεταξύ Ανατολής και Δύσης, περνάει μέσα από την πρωτεύουσα της Ρωσίας, την Μόσχα. Τόσο η Αμερική όσο και η Αυστραλία βρίσκονται περιφερειακά του κόσμου. Ο Ειρηνικός Ωκεανός δεν γίνεται αντιληπτός ως ένας ενιαίος χώρος.

 

Παγκόσμιος χάρτης σύμφωνα με την Ευρώπη.

7. Ευρώπη

Ο κεντρικός άξονας περνάει μέσα από το Λονδίνο. Όπως και στον χάρτη της Ρωσίας, η Αμερική και η Αυστραλία βρίσκονται στην περιφέρεια και ο Ειρηνικός ωκεανός δεν γίνεται αντιληπτός ως ενιαίος χώρος.

Επίσης, ο Ισημερινός, δηλαδή το κεντρικό σημείο μεταξύ Νότιου και Βόρειου Πόλου, μετατοπίζεται στο χαμηλότερο κομμάτι του χάρτη, πράγμα που καθιστά την Αφρική, την Λατινική Αμερική και την Αυστραλία μικρότερες σε μέγεθος από ότι είναι στην πραγματικότητα, σε σχέση με την Βόρεια Αμερική, την Ασία και την Ευρώπη.

 

Παγκόσμιος χάρτης σύμφωνα με τις Η.Π.Α.

χάρτης ως προς την Αμερική

Ο κάθετος άξονας περνάει μέσα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Αμερική απεικονίζεται ως ένα νησί ανάμεσα στον Ειρηνικό και Ατλαντικό Ωκεανό. Όπως και στον ευρωπαϊκό παγκόσμιο χάρτη ο ισημερινός τοποθετείται πιο χαμηλά, κάνοντας την Αμερική, την Ευρώπη και την Ασία να φαίνονται μεγαλύτερες από ότι είναι στην πραγματικότητα.

Επιπλέον, για τους Αμερικανούς είναι πιο δύσκολο να αντιληφθούν τη Ρωσία, την Ινδία και την Κίνα: στο χάρτη τους, οι χώρες αυτές φαίνονται δύο φορές, τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή.

 

Παγκόσμιος χάρτης σύμφωνα με την Κίνα.

χάρτης ως προς την Κίνα

Η Κίνα απεικονίζεται σαν να είναι στα δυτικά του Ειρηνικού Ωκεανού. Όλες οι ήπειροι έχουν πρόσβαση σε αυτόν τον ωκεανό, εκτός από την Ευρασία και την Αφρική, οι οποίες είναι τοποθετημένες στην περιφέρεια του πλανήτη.

 

Παγκόσμιος χάρτης σύμφωνα με την Αυστραλία.

χάρτης ως προς την Αυστραλία

Οι Αυστραλιανοί ουσιαστικά έχουν γυρίσει ανάποδα τον χάρτη. Ο κάθετος άξονας απεικονίζεται να διαπερνάει την ενδοχώρα τους, αλλά επίσης τοποθέτησαν την χώρα τους πάνω από όλα τα άλλα, φέρνοντας ουσιαστικά τα πάνω κάτω.

Όπως και οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία απεικονίζεται ως ένα νησί ανάμεσα σε 3 ωκεανούς, τον Ειρηνικό, τον Ινδικό και τον ωκεανό της Ανταρκτικής. Επίσης, ενώ σε όλους τους άλλους χάρτες η Ανταρκτική είναι χαμηλά στον χάρτη, εδώ τοποθετείται στην κορυφή.

 

Παγκόσμιος χάρτης σύμφωνα με την Λατινική Αμερική.

χάρτης ως προς τη Λατινική Αμερική

Όπως και με τον χάρτη της Αυστραλίας, η Λατινική Αμερική τοποθετείται στην κορυφή του χάρτη. Αυτό δίνει την εντύπωση, ότι κυριαρχεί τις υπόλοιπες χώρες. Η Λατινική Αμερική, γίνεται μια χερσόνησος ανάμεσα σε 2 ωκεανούς, τον Ινδικό και τον Ατλαντικό. Ο Ειρηνικός ωκεανός και η Ρωσία βρίσκονται στην περιφέρεια.

 

Παγκόσμιος χάρτης σύμφωνα με την Χιλή.

χάρτης ως προς τη Χιλή

Όπως και με το αυστραλιανό χάρτη το «πρότυπο» του χάρτη,επίσης γύρισε ανάποδα, δίνοντας την εντύπωση ότι η Χιλή κατέχει δεσπόζουσα θέση στον κόσμο. Στο κέντρο του χάρτη βρίσκεται ο Ειρηνικός ωκεανός.

Αυτή η απεικόνιση του πλανήτη είναι στενά συνδεδεμένη με την εξαγγελία της σύγχρονης πολιτικής σκηνής της Χιλής, η οποία θέλει να γίνει ένα από τα πιο σημαντικά επιχειρηματικά κέντρα στην περιοχή του Ειρηνικού. Σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν, η Χιλή είναι μοιάζει κάπως με την Κίνα. Τόσο η Αφρική όσο και η Ευρώπη τοποθετούνται στην περιφέρεια.

 

 

 

Ασία

Θάλασσες και Ωκεανοί της Ασίας

Στοιχεία του οριζόντιου και του κατακόρυφου διαμελισμού της Ασίας

 

Η Ασία, λόγω της τεράστιας έκτασης και του πολύπλοκου ανάγλυφου που παρουσιάζει το έδαφός της, συνήθως εξετάζεται σε έξι περιοχές, που διαφέρουν ως προς τη μορφολογία, το κλίμα, τη βλάστηση και τα ζώα. Επίσης πολύ μεγάλες διαφορές παρατηρούνται στα πολιτιστικά, κοινωνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά, καθώς και στις δραστηριότητες των ανθρώπων.

Οι περιοχές αυτές είναι :

η Μέση Ανατολή,
η Κεντρική Ασία,
η Βόρεια Ασία,
η Νότια Ασία,
η Νοτιοανατολική Ασία και
η Ανατολική Ασία.

 

Η Ασία εκτείνεται σε τρεις κλιματικές ζώνες:

την τροπική (ΝΔ, Ν και ΝΑ Ασία). Ουσιαστικά εκτείνεται από τον Τροπικό του Καρκίνου έως τον Τροπικό του Αιγόκερω. Εδώ ευδοκιμούν τροπικά δάση και φυτά ενώ εξαιτίας των μουσώνων έχουμε και κατακλυσμιαίες βροχές.

τη Βόρεια Εύκρατη Ζώνη, που περιλαμβάνει τις περισσότερες χώρες της Ασίας και συναντούμε κυρίως στα βόρεια την τάιγκα και χαμηλότερα έρημους και στέπες. Εδώ πρέπει να αναφέρουμε και το Μεσογειακό κλίμα που επικρατεί στις δυτικές χώρες που βρέχονται από τη Μεσόγειο θάλασσα.

τη Βόρεια Πολική Ζώνη, που καλύπτει ένα μεγάλο μέρος της Σιβηρίας γύρω από τον Βόρειο Πόλο χωρίς βλάστηση ή νοτιότερα την τούνδρα δηλαδή βρύα και λειχήνες.

Διαδραστικός χάρτης της Ασίας

Κάνοντας κλικ πάνω σε μία χώρα, ανοίγει ο χάρτης της συγκεκριμένης χώρας.
http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/asmaps.htm#page

 Ποτάμια, βουνά και λίμνες της Ασίας

Βουνά της Ασίας

 

Ποτάμια της Ασίας
Λίμνες της Ασίας

Κύκλος – Μήκος κύκλου

Τι είναι το μήκος του κύκλου ;
Μήκος του κύκλου λέμε αυτό που στα άλλα σχήματα το ονομάζουμε περίμετρο.
Αν υποθέσουμε ότι θα μπορούσαμε να «ξετυλίξουμε» την περιφέρεια του κύκλου και να τη μετατρέψουμε σε ευθύγραμμο τμήμα, το μέγεθός του θα ήταν το μήκος του κύκλου.

Για να βρούμε το μήκος του κύκλου χρησιμοποιούμε το μήκος της διαμέτρου και τον αριθμό π.
Ο αριθμός π είναι το πηλίκο της διαίρεσης του μήκους του κύκλου με τη διάμετρό του.

Ο αρχαίος Έλληνας μαθηματικός Αρχιμήδης ανακάλυψε ότι διαιρώντας το μήκος κύκλου με τη διάμετρό του το αποτέλεσμα είναι πάντα ίδιο. Ο ίδιος υπολόγισε τον αριθμό π σε 3,1459265.

Αν μάθω καλά τύπους παρακάτω τύπους μπορώ να λύσω όλα τα προβλήματα με το μήκος του κύκλου.

Για να βρούμε τη διάμετρο διπλασιάζουμε την ακτίνα⇒ δ =2 × α

Για να βρούμε την ακτίνα διαιρούμε στα 2 τη διάμετρο⇒ α = δ : 2

Για να βρούμε το μήκος του κύκλου πολλαπλασιάζουμε τη διάμετρο με το 3,14⇒ μήκος κύκλου = δ × π

Αν γνωρίζω το μήκος του κύκλου και θέλω να βρω τη διάμετρο⇒ μήκος κύκλου : π= δ

2

Η Ελλάδα στον 20ο αιώνα

5η ενότητα

Κεφάλαιο 1

Από τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα

Κάνω κλικ στην εικόνα και μαθαίνω την παρουσίαση

1παύλος μελάς

  1. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα της ήττας στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897;
  2. Τι έγινε το Μάρτιο του 1905;
  3. Τι εκμεταλλεύθηκε τρία χρόνια αργότερα η Κρήτη;
  4. Αρχές του 20ου αιώνα ποια κατάσταση επικρατεί στη Μακεδονία;
  5. Ποια η θέση της Ελλάδας απέναντι στη βουλγαρική απειλή;
  6. Ποιοι συντόνιζαν τι δράση των ανταρτικών ομάδων στη Μακεδονία;
  7. Η θυσία του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά πώς επηρέασε την Ελλάδα;
  8. Ποιοι ήταν οι Νεότουρκοι και τι γνωρίζεις για το κίνημά τους;
  9. Γιατί διακόπηκε η ένοπλη φάση του Μακεδονικού Αγώνα το 1908;

Παύλος Μελάς Παρουσίαση 

Παύλος Μελάς

Έλληνας αξιωματικός του Στρατού, πρωτομάρτυρας και σύμβολο του Μακεδονικού Αγώνα. Υπήρξε δραστήριο μέλος της Εθνικής Εταιρείας, μιας μυστικής οργάνωσης, που είχε ως σκοπό την αναζωπύρωση του εθνικού φρονήματος και την απελευθέρωση των υπόδουλων Ελλήνων με κάθε θυσία.

Στις αρχές του 20ου αιώνα τον απασχολεί έντονα η κατάσταση στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία και τον ανησυχεί η δράση των κομιτατζήδων, που επιδιώκουν την προσάρτηση της Μακεδονίας στη Βουλγαρία.

Τον Φεβρουάριο του 1904, μαζί με άλλους τρεις αξιωματικούς  συμμετέχει σε μυστική αποστολή στη Μακεδονία με το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας (Μίκης, από το όνομα του γιου του Μιχαήλ, που τον φωνάζουν χαϊδευτικά Μίκη και Ζέζας, από το όνομα της κόρης του Ζωής, που τη φωνάζουν χαϊδευτικά Ζέζα).

Η ομάδα του συνοδευόμενη από Μακεδόνες αγωνιστές, δραστηριοποιήθηκε στη δυτική Μακεδονία, αλλά οι κινήσεις της έγιναν αντιληπτές από τους Βούλγαρους και στη συνέχεια από τους Τούρκους.

Συγκεκριμένα στις 13 Οκτωβρίου του 1904 εισήλθε στο χωριό Στάτιστα για να αναπαυτεί αυτός και οι άνδρες του. Όμως, ο Βούλγαρος αρχικομιτατζής Μήτρος Βλάχος, προκειμένου να τον βγάλει από τη μέση, ειδοποίησε τις οθωμανικές αρχές. Επί τόπου κατέφθασε ισχυρό στρατιωτικό απόσπασμα, αποτελούμενο από 150 άνδρες και στη συμπλοκή που ακολούθησε, ο Παύλος Μελάς τραυματίστηκε σοβαρά στην οσφυϊκή χώρα και μετά από μισή ώρα άφησε την τελευταία του πνοή.

Ο θάνατος του Παύλου Μελά έγινε γνωστός στην Αθήνα και συγκλόνισε την κοινή γνώμη. Η θυσία του σηματοδότησε την ουσιαστική έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα.

Κεφάλαιο 2

Το κίνημα στο Γουδί και η Κυβέρνηση Βενιζέλου

2βενιζέλος

  1. Τι συνέβη τη νύχτα της 14ης Αυγούστου του 1909;
  2. Τι ζητούσαν οι επαναστάτες με το κίνημά τους αυτό;
  3. Ποια τα αποτελέσματα αυτού του κινήματος;
  4. Ποιος ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος;
  5. Ποιοι ήταν οι στόχοι του Βενιζέλου για την Ελλάδα;
  6. Ποιο κόμμα ίδρυσε ο Βενιζέλος και πότε αυτό κέρδισε τις εκλογές;
  7. Ποιο το μεταρρυθμιστικό έργο του Ελευθέριου Βενιζέλου ως πρωθυπουργού;

 

Κεφάλαιο 3

Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι

3βαλκανικοί πόλεμοι

Α’ βαλκανικός πόλεμος.

  1. Ποια βαλκανικά κράτη συμμάχησαν εναντίον των Τούρκων και τι διεκδικούσαν;
  2. Πότε ξέσπασε ο Α’ βαλκανικός Πόλεμος;
  3. Η Ελλάδα ήταν κατάλληλα προετοιμασμένη για τον πόλεμο αυτό;
  4. Ο αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος σε ποιες δυο κατευθύνσεις κινήθηκε;
  5. Ποια ήταν η εντολή του πρωθυπουργού Βενιζέλου;
  6. Πότε και πώς απελευθερώθηκε η Θεσσαλονίκη;
  7. Ποιες άλλες περιοχές απελευθερώθηκαν;

Β’ Βαλκανικός πόλεμος

  1. Πότε και πώς τερματίστηκε ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος;
  2. Ποιες συνέπειες είχε για την Τουρκία ο πόλεμος αυτός;
  3. Γιατί και πότε έγινε ο Β’ Βαλκανικός Πόλεμος και πώς έληξε;
  4. Τι γνωρίζεις για τη συνθήκη του Βουκουρεστίου;
  5. Ποια ήταν τα αποτελέσματα των Βαλκανικών Πολέμων για την Ελλάδα;

 

Κεφάλαιο 4

Η Ελλάδα στον Α’ παγκόσμιο Πόλεμο

4η ελλάδα στον α παγκόσμιο πόλεμο

  1. Το 1913 η Ελλάδα με ποια προβλήματα ήταν αντιμέτωπη;
  2. Ποια τα αίτια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου που ξέσπασε το 1914 στην Ευρώπη;
  3. Ποια ήταν τα αντίπαλα στρατόπεδα στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο;
  4. Με ποιους συμμάχησαν τα βαλκανικά κράτη;
  5. Ποιες απόψεις διαμορφώθηκαν στην Ελλάδα;
  6. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα αυτής της διαφωνίας μεταξύ Βενιζέλου και βασιλιά Κωνσταντίνου;
  7. Πώς και πότε μπήκε η Ελλάδα στον πόλεμο και στο πλευρό ποιας συμμαχίας;
  8. Πότε τελείωσε ο Α’ παγκόσμιος Πόλεμος και πώς;
  9. Ποια τα οφέλη της Ελλάδας από τη συμμετοχή της στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο;

 

Κεφάλαιο 5

Η Μικρασιατική Εκστρατεία και η Καταστροφή

5Η μικρασιατική εκστρατεία και η καταστροφή

  1. Ποιες περιοχές της Τουρκίας διεκδικήθηκαν από τις δυνάμεις της Αντάντ;
  2. Ποια προβλήματα αντιμετώπισε ο ελληνικός στρατός όταν έφτασε στη Σμύρνη;
  3. Τι αποφασίστηκε από το ελληνικό Στρατηγείο για την προστασία των ελληνικών πληθυσμών;
  4. Ποιες δυσκολίες προκύπτανε από ένα τέτοιο μέτωπο;
  5. Ποια η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα το φθινόπωρο του 1920;
  6. Τι ξέσπασε στο εσωτερικό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας;
  7. Γιατί άλλαζε η κατάσταση στη Μικρά Ασία;
  8. Ποια η πορεία του ελληνικού στρατού στη διάρκεια του 1921;
  9. Ποια η τακτική των Τούρκων του Κεμάλ στη διάρκεια του 1921;
  10. Τι συνέβη τον Αύγουστο του 1922;
  11. Τι γνωρίζεις για την καταστροφή της Σμύρνης;

Μακεδονικός Αγώνας

images

Για τη Μακεδονία θα μιλήσουμε σήμερα. Όχι όμως για τη σημερινή Μακεδονία που είναι ελεύθερη και ζούμε σ’ αυτήν και είμαστε περήφανοι για το όνομά της, μα για τη Μακεδονία των αρχών του 1900, που ήταν σκλαβωμένη ακόμα στους Τούρκους.

Δυστυχώς η Μακεδονία δεν απελευθερώθηκε με την επανάσταση του 1821, όχι γιατί δεν αγωνίστηκαν οι κάτοικοι της, ίσα ίσα που οι αγώνες και οι θυσίες τους έμειναν στην ιστορία, κι όχι μόνο το 1821. Έγιναν κι άλλες προσπάθειες, το 1854 και το 1878. Ωστόσο παρά τους αγώνες αυτούς η Μακεδονία παρέμενε υπόδουλη.

slide 1

Ο Αγώνας για την Μακεδονία

Και δεν είχε να αντιμετωπίσει μόνο τους κατακτητές Τούρκους μα και τους Βουλγάρους που τότε είχαν ένα και μοναδικό σκοπό. Την προσάρτηση της Μακεδονίας στο βουλγαρικό κράτος. Τι έκαναν οι Βούλγαροι; Έστελναν στη Μακεδονία τους φοβερούς κομιτατζήδες, οι οποίοι τρομοκρατούσαν τα ελληνικά χωριά πιέζοντας τους κατοίκους τους να δηλώσουν ότι είναι Βούλγαροι.

Αυτοί που μαρτύρησαν περισσότερο ήταν οι παπάδες που τους πίεζαν να τελούν τη λειτουργία στα βουλγαρικά και οι δάσκαλοι και οι δασκάλες που όταν δίδασκαν την ελληνική γλώσσα γνώριζαν την εκδίκηση των κομιτατζήδων.

Τώρα θα αναρωτηθεί κάποιος και το ελληνικό κράτος τι έκανε; Δεν ήθελε να βοηθήσει τους σκλαβωμένους Μακεδόνες; Δυστυχώς εκείνη την εποχή η Ελλάδα βρισκόταν σε άσχημη οικονομική και στρατιωτική κατάσταση. Μόλις είχε τελειώσει ένας άτυχος πόλεμος (του 1897) και κανείς στην ελληνική κυβέρνηση δεν τολμούσε έστω και να μιλήσει για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.

Όμως το θαύμα έγινε. Όχι από την κυβέρνηση μα από τον απλό λαό της Μακεδονίας ξεκίνησαν τα πρώτα ανταρτικά σώματα. Πρωτοπόροι στον Αγώνα στάθηκαν ο Ίων Δραγούμης που υπηρετούσε εδώ στη Μακεδονία ως διπλωμάτης, και ο Μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης.

Ίωνας Δραγούμης

imagααes

Γερμανός Καραβαγγέλης

imaκκges

Ήταν αυτοί που συγκρότησαν τα πρώτα ανταρτικά σώματα ενόπλων, με αρχηγούς τον καπετάν Κώττα, τον καπετάν Άγρα και το Βαγγέλη Στρεμπενιώτη.

Τέλος Άγρας

imagχχes

Καπετάν Κώττας

kotaschristou1 1

Βαγγέλης Στρεμπενιώτης

imζζages

Και τότε έγινε ένα δεύτερο θαύμα. Αξιωματικοί, στρατιώτες και απλοί πολίτες από όλη την υπόλοιπη Ελλάδα, ακόμα κι από την Κρήτη που ήταν κι αυτή σκλαβωμένη, άρχισαν να περνούν κρυφά στη Μακεδονία και να πολεμούν με τους Βουλγάρους δίνοντας έτσι κουράγιο στους σκλαβωμένους Έλληνες της Μακεδονίας.

Ένας απ’ αυτούς τους Έλληνες ήταν και ο Παύλος Μελάς, ανθυπολοχαγός του ελληνικού στρατού, νεότατος, 24 χρονών, παντρεμένος με δυο παιδιά, από πλούσια οικογένεια. Δεν άντεξε άλλο η συνείδησή του, πέταξε τη στολή του, γιατί άμα τον έπιαναν οι Τούρκοι με στολή θα είχε μεγάλο πρόβλημα η ελληνική κυβέρνηση, και μ’ ένα τουφέκι στο χέρι και λίγα παλικάρια να τον συντροφεύουν πέρασε κρυφά τα ελληνικά σύνορα -που τότε ήταν στη Θεσσαλία- και μπήκε στο έδαφος της βασανισμένης Μακεδονίας. Απ’ όπου περνούσε, σ’ όποιο ελληνικό χωριό βρισκόταν έδινε κουράγιο στους ντόπιους κατοίκους, αντιμετωπίζοντας με θάρρος και αυταπάρνηση τους βούλγαρους επιδρομείς.

imagσσes ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ 775x1024 1 imςςages

Γρήγορα η φήμη του εξαπλώθηκε σ’ όλη τη Μακεδονία. Όμως δεν τον ήξεραν ως Παύλο Μελά. Το ψευδώνυμό του ήταν καπετάν Μίκης Ζέζας. Απ’ το όνομα των δύο παιδιών του, του Μίκη και της Ζέζας. Έπρεπε να κρύψει το πραγματικό του όνομα για να μη καταλάβουν οι Τούρκοι ότι Έλληνες περνούν τα σύνορα και βοηθούν τους Μακεδόνες αδελφούς τους.

Οι Βούλγαροι πρώτη φορά συναντούσαν τόση αντίσταση από τους Έλληνες. Μη μπορώντας όμως να σκοτώσουν οι ίδιοι τον Παύλο Μελά του έστησαν ενέδρα στο χωριό Στάτιστα κι εκεί ειδοποίησαν τον ισχυρό τουρκικό στρατό να τον πιάσει. Στη μάχη που ακολούθησε μια σφαίρα χτύπησε στη μέση τον Παύλο Μελά που λίγες ώρες αργότερα ξεψύχησε. Ήταν 13 Οκτωβρίου του 1904. Ο Παύλος Μελάς ήταν νεκρός…

Pavlos Melas Museum External View

Όμως κάτι περίεργο συνέβη μετά. Ένα ακόμα θαύμα. Ο θάνατός του αντί να αποθαρρύνει τους Έλληνες, αντί να τους φοβίσει, αντί να τους κάνει να χάσουν το κουράγιο τους έφερε το αντίθετο αποτέλεσμα. Από κάθε μεριά της Ελλάδας άρχισαν να καταφτάνουν μακεδονομάχοι, έτοιμοι να θυσιάσουν τη ζωή τους, έτοιμοι να πολεμήσουν τους Βουλγάρους και τους Τούρκους, έχοντας ως παράδειγμα τον αθάνατο ήρωα… τον Παύλο Μελά…

Τελικά ο Μακεδονικός Αγώνας που κράτησε από το 1904 ως το 1908 δεν απελευθέρωσε τη Μακεδονία. Κράτησε όμως τη φλόγα της ελευθερίας άσβεστη στα δύσκολα εκείνα χρόνια. Έδειξε στους υπόλοιπους Έλληνες ότι οι σκλαβωμένοι Έλληνες αδελφοί τους χρειάζονταν τη βοήθεια και συμπαράστασή τους.

4 χρόνια αργότερα με τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912 – 13 και κάτω από την καθοδήγηση του Ελευθέριου Βενιζέλου η Μακεδονία και η Ήπειρος γίνονταν ελληνικές. Το όνειρο του Παύλου Μελά γινόταν επιτέλους πραγματικότητα. Η ελληνική σημαία κυμάτιζε στον Λευκό Πύργο.

Πηγή: ιστολόγιο “όταν ήμουν δάσκαλος”, https://otanimoundaskalos.wordpress.com/