Την Πέμπτη 11 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ  2025 , με τη λήξη του διδακτικού ωραρίου, σε αίθουσα του 12ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ πραγματοποιήθηκε συνάντηση του 6ου Σχολικού Δικτύου Εκπαιδευτικής Υποστήριξης που συγκροτείται με επιπλέον  κόμβους το 25ο Δημοτικό Σχολείο Χαλκίδας , το 25ο Νηπιαγωγείο Χαλκίδας, το 18ο Δημοτικό Σχολείο Χαλκίδας  και το 21ο   Δημοτικό Σχολείο Χαλκίδας. Η συζήτηση αναπτύχθηκε γύρω από διάφορα επίκαιρα θέματα που αφορούν στη λειτουργία των ΕΔΥ αλλά και γενικότερα στη δυναμική της λειτουργίας του Σχολικού Δικτύου Εκπαιδευτικής Υποστήριξης.

Η θεσμοθέτηση των ΣΔΕΥ (Ν. 4823/2021, άρθρο 17) δεν αποσκοπεί απλώς στη διοικητική ομαδοποίηση σχολείων γύρω από ένα Κέντρο Υποστήριξης . Στο βαθμό που οραματιζόμαστε ένα «Σχολείο για Όλους», διαθέτουμε πλέον ένα εργαλείο για να σπάσουμε την επαγγελματική απομόνωση των σχολικών οργανισμών. Ωστόσο, η εμπειρία πεδίου δείχνει ότι συχνά τα ΣΔΕΥ παραμένουν αδρανή δίκτυα, χωρίς την απαραίτητη εσωτερική επικοινωνία και τον κοινό σχεδιασμό, διαμοιραζόμενα πόρους  μόνο κατά την λειτουργία της ΕΔΥ.

Για να μεταβούμε από την τυπική λειτουργία στην ουσιαστική δυναμική ανάπτυξη, πρέπει να επιχειρήσουμε αλλαγές την σχολική κουλτούρα και τις καθημερινές μας πρακτικές .

1. Η Επικοινωνία ως «Αιματοδότης» του Δικτύου

Η επικοινωνία μεταξύ των σχολικών μονάδων δεν πρέπει να εξαντλείται στο γραφειοκρατικό επίπεδο ως απλή ανταλλαγή υπηρεσιακών εγγράφων. Το ΣΔΕΥ μπορεί να λειτουργεί ως «Κοινότητα Μάθησης».

• Πυκνή επικοινωνία των Διευθυντών/τριων αλλά και των εκπαιδευτικών των σχολικών μονάδων που ανήκουν στο Δίκτυο: Επιδιώκουμε την καθιέρωση τακτικών (π.χ. τριμηνιαίων) συναντήσεων των Διευθυντών των σχολικών μονάδων και των μελών των ΕΔΥ που ανήκουν στο ίδιο ΣΔΕΥ, παρουσία του/της Προϊσταμένου/ης του ΚΕΔΑΣΥ και της/του Συμβούλου Εκπαίδευσης. Στόχος δεν είναι η επιπλέον γραφειοκρατία, αλλά η δημιουργία μιας συνθήκης που -σε κλίμα ασφάλειας- θα διευκολύνει την  ανταλλαγή προβληματισμών για τη διαχείριση κρίσεων και τη χάραξη κοινής  εκπαιδευτικής στρατηγικής στην περιοχή που καλύπτει το δίκτυο. Επιθυμητή είναι η ανάπτυξη φιλικών διαπροσωπικών σχέσεων.
• Ψηφιακός Κόμβος Επικοινωνίας: Δημιουργία μιας κοινής ψηφιακής πλατφόρμας (π.χ. e-class, shared drive ή ομάδα MS Teams) αποκλειστικά για τα σχολεία του Δικτύου. Εκεί θα αναρτώνται καλές πρακτικές, υλικό για διαχείριση συμπεριφοράς, πρωτόκολλα και έντυπα, προσβάσιμα σε όλους τους εκπαιδευτικούς του δικτύου και όχι μόνο στα μέλη της ΕΔΥ.

2. Από την Ατομική Περίπτωση στον Κοινό Στόχο

Το μεγάλο στοίχημα του ΣΔΕΥ είναι να μην βλέπει μόνο το «δέντρο» (μεμονωμένος μαθητής) αλλά και το «δάσος» (σχολική κοινότητα).

• Χαρτογράφηση Αναγκών του Δικτύου: Στην αρχή της χρονιάς, τα μέλη της ΕΔΥ σε συνεργασία με τους Συλλόγους Διδασκόντων, εντοπίζουν κοινές ανάγκες. Για παράδειγμα: «Φέτος, σε 3 από τα 5 σχολεία του δικτύου μας, παρατηρούμε έξαρση λεκτικής βίας» ή «Υπάρχει δυσκολία στη διαχείριση μαθητών με ΔΕΠΥ στις τάξεις».
• Θέσπιση «Ετήσιου Στόχου ΣΔΕΥ»: Αντί κάθε σχολείο να παλεύει μόνο του, το Δίκτυο θέτει έναν κοινό παιδαγωγικό στόχο. Π.χ. «Έτος Κοινωνικών Δεξιοτήτων». Όλοι οι σχολικοί οργανισμοί που αποτελούν κόμβους του σχολικού δικτύου εφαρμόζουν παράλληλα προγράμματα με κοινή φιλοσοφία.

Ας αξιοποιήσουμε τη δυνατότητα της δικτύωσης ώστε να μην νιώθει κανείς/καμία  εκπαιδευτικός μόνος απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις

3. Η ΣΜΕΑΕ ως Κέντρο Τεχνογνωσίας (Hub)

Το σχολείο-κόμβος δεν είναι απλώς η έδρα της ΕΔΥ. Είναι η δεξαμενή εξειδικευμένης γνώσης.

• Ενδοσχολική Επιμόρφωση Δικτύου: Οι ειδικοί παιδαγωγοί του Σχολείου οργανώνουν εργαστήρια για τους συναδέλφους της Γενικής Αγωγής των σχολείων του δικτύου. Θέματα: «Πώς διαφοροποιώ το φύλλο εργασίας στη Γλώσσα», «Τεχνικές αποκλιμάκωσης κρίσεων». Η γνώση πρέπει να οικοδομείται και να διαχέεται στο κοινό πλαίσιο.
• Αντίστροφη Ένταξη: Διοργάνωση δράσεων όπου μαθητές τυπικών σχολείων επισκέπτονται το Ειδικό Σχολείο για κοινές δράσεις (θεατρικό παιχνίδι, αθλητισμό). Αυτό απομυθοποιεί την αναπηρία και χτίζει γέφυρες εμπιστοσύνης.

4. Συνέργειες και Κοινές Δράσεις

Η δύναμη του ΣΔΕΥ βρίσκεται στον αριθμό και την ποικιλομορφία του.

• Κοινή Σχολή Γονέων: Αντί κάθε σχολείο να προσπαθεί να συγκεντρώσει γονείς με μικρή επιτυχία, το ΣΔΕΥ διοργανώνει 2-3 μεγάλες, κεντρικές εκδηλώσεις/ομιλίες για όλους τους γονείς του δικτύου, με εισηγητές από το ΚΕΔΑΣΥ ή εξωτερικούς συνεργάτες. Η μαζικότητα προσδίδει κύρος και δυναμική.
• Ομάδες Ομότιμης Υποστήριξης Εκπαιδευτικών: Δημιουργία μικρών ομάδων εργασίας μεταξύ εκπαιδευτικών όμορων ειδικοτήτων από διαφορετικά σχολεία του δικτύου (π.χ. Φιλόλογοι του ΣΔΕΥ) για ανταλλαγή υλικού προσαρμοσμένου σε μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες.

5. Το Πρωτόκολλο Μετάβασης

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία όπου το ΣΔΕΥ οφείλει να λειτουργεί ενιαία, είναι η μετάβαση των μαθητών από τη μια βαθμίδα στην άλλη (από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο) ή από το νηπιαγωγείο στο Δημοτικό του ίδιου δικτύου.

• Οργανωμένη Μετάβαση: Η ΕΔΥ που παρακολουθεί μαθητή στο Δημοτικό, πρέπει να προετοιμάζει το έδαφος στο Γυμνάσιο υποδοχής (που ανήκει στο ίδιο ΣΔΕΥ). Δεν μεταφέρουμε απλώς τον φάκελο. Μεταφέρουμε τη γνώση, τη σχέση και την εμπιστοσύνη, ώστε ο μαθητής να βρει ένα δίχτυ ασφαλείας έτοιμο.

Συμπερασματικά

Η νομοθεσία (Ν. 4823/2021) μας παρέχει το «σώμα» του θεσμού (δομές, ωράρια, αρμοδιότητες). Η «ψυχή» του όμως εξαρτάται από εμάς. Ένα ΣΔΕΥ που λειτουργεί ουσιαστικά, δεν περιμένει απλώς τις γνωματεύσεις του ΚΕΔΑΣΥ. Προλαμβάνει, εκπαιδεύει, ενδυναμώνει και τελικά δημιουργεί μια «ομπρέλα» προστασίας για κάθε μαθητή και κάθε εκπαιδευτικό που λειτουργεί στο εσωτερικό του.