ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΡΗΣΟΥ

Α. Κείμενο δε διδάσκεται…

 Το εμπλουτισμένο ψηφιακό βιβλίο(πατάω πάνω)

Β. Λεξιλογικά – Ετυμολογικά

Σύνθεση λέξεων

◗ Να συμπληρώσετε τη δεύτερη στήλη του πίνακα με τις σύνθετες λέξεις που προκύπτουν από τα συνθετικά της πρώτης στήλης. Κατόπιν να δηλώσετε τι μέρος του λόγου είναι το α΄συνθετικό τους, στην τρίτη στήλη:

Λέξη κλιτή ως α΄ συνθετικό

Ασκήσεις

1. Να βρείτε το α΄συνθετικό των παρακάτω λέξεων του κειμένου και να δηλώσετε τι μέρος του λόγου είναι:
   τριάρμενον, πολύσπαστον, πολιορκία, νεωλκηθεῖσαν.
2. Να συμπληρώσετε τον πίνακα που ακολουθεί με σύνθετες λέξεις της α.ε. χρησιμοποιώντας τα συνθετικά που δίνονται:
   

   α΄και β΄συνθετικά			σύνθετη λέξη
   			ουσιαστικό	επίθετο	ρήμα
   φίλος	+	δόξα
   φίλος	+	ἄργυρος
   γῆ	+	μετρέω, μετρῶ
   γῆ	+	γράφω

3. α) Να συμπληρώσετε τις καταλήξεις στις ομόρριζες των λ. βίος και τέχνη λέξεις.
   β) Να εντοπίσετε τη διαφορά σημασίας των ομόρριζων του ουσ. τέχνη επιθέτων που θα συμπληρώσετε παρακάτω.

   παράγωγο επίθετοβιω-………. (= αυτός που πρέπει να ζήσει) βιω-………. (= αυτός που αξίζει να ζει) βιώσ-……….. (= αυτός που μπορεί να ζήσει) τεχν-……….… τεχνη-…………		πρόσωπο που ενεργεί ὁ τεχν-……
   		ενέργεια, κατάσταση ἡ βίω-………. ἡ βιοτ-………

   αποτέλεσμα ενέργειας τὸ τέχνη-……….τὸ τέχνασ-……….

    

   

Γ1. Γραμματική

Θεωρία και ασκήσεις στον Ελληνικό Πολιτισμό(πατάω πάνω)

1. Μέλλοντας και αόριστος ενρινόληκτων και υγρόληκτων ρημάτων ενεργητικής και μέσης φωνής

Ο μέλλοντας και ο αόριστος των ενρινόληκτων και υγρόληκτων ρημάτων (όσων δηλ. έχουν χαρακτήρα μ, ν, λ, ρ, όπως το ρήμα ἀμύνομαι που συναντήσατε στο κείμενο της Ενότητας) παρουσιάζουν ιδιομορφίες στον σχηματισμό τους.

Σχηματισμός μέλλοντα ενρινόληκτων και υγρόληκτων ρημάτων

Τα ενρινόληκτα και υγρόληκτα ρήματα σχηματίζουν την οριστική του μέλλοντα από το θέμα τους και τις καταλήξεις –ῶ, –οῦμαι. Κλίνονται δηλαδή στον μέλλοντα σύμφωνα με τον ενεστώτα των συνηρημένων ρημάτων β΄ τάξης (σε –έω).

◗ Να γράψετε το β΄ και γ΄ πρόσωπο ενικού και πληθυντικού οριστικής μέλλοντα του ρ. ἐμβάλλω.

Σχηματισμός αορίστου ενρινόληκτων και υγρόληκτων ρημάτων

Τα ενρινόληκτα και υγρόληκτα ρήματα σχηματίζουν τον αόριστο άσιγμο (χωρίς –σ-) σε –α, –άμην.

➥ Παρατηρήσεις

✦ Κατά τον σχηματισμό της οριστικής του αορίστου το φωνήεν που προηγείται του ένρινου ή υγρού ρηματικού χαρακτήρα μεταβάλλεται σύμφωνα με τον ακόλουθο πίνακα:

Σχηματισμός άλλων εγκλίσεων

◗ Να συμπληρώσετε τις καταλήξεις αορίστου του ρ. στέλλω, στέλλομαι και να τονίσετε τους ρηματικούς τύπους:

Ενεργητική φωνή

απαρέμφατο: …………………. μετοχή: ………………………, ………………………, ………………………

Μέση φωνή

απαρέμφατο: …………………. μετοχή: ………………………, ………………………, ………………………

2. Η κλίση των ανώμαλων ουσιαστικών ἡ ναῦς και ἡ χείρ

Τα ουσιαστικά που μεταβάλλουν το θέμα τους σε κάποιες πτώσεις ονομάζονται μεταπλαστά. Το ουσιαστικό ἡ ναῦς (πβ. ν.ε.: ναύσταθμος, νηοπομπή) κλίνεται σύμφωνα με τη γ΄ κλίση και παρουσιάζει τρία θέματα: ναυ-, νε- και νη-.

Το ουσιαστικό ἡ χείρ (πβ. ν.ε.: χειροποίητος, χειροτεχνία) κλίνεται σύμφωνα με τη γ΄ κλίση. Στη δοτική πληθ. εμφανίζει θέμα χερ-.

Πᾶσά τε ἐπιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης καὶ τῆς ἄλλης ἀρετῆς πανουργία, οὐ σοφία φαίνεται.

Πλάτων, Μενέξενος 246e-247a