Η ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΩΝ ΡΩΜΑΙΩΝ
Γιατί κατάφεραν οι Ρωμαίοι να επικρατήσουν και να κυριαρχήσουν αρχικά στην ιταλική χερσόνησο και αργότερα σε όλη την Μεσόγειο; Γιατί υπήρχαν οι εξής 5 πυλώνες:
ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ
Σύμφωνα με την παράδοση η Ρώμη ιδρύθηκε από τον Ρωμύλο, απόγονο του Αινεία το 753 π.Χ. Ο Ρωμύλος ανατράφηκε, σύμφωνα με την ίδια παράδοση μαζί με τον αδερφό του Ρώμο από μία λύκαινα.
Ρωμύλος και Ρέμος
Η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε στη θέση της Ρώμης οικισμούς από τον 10ο έως και τον 8ο αιώνα π.Χ. Πιο πιθανό είναι να ιδρύθηκε από τους Ετρούσκους, οι οποίοι προχώρησαν σε σπουδαία έργα:
Θέση αρχαίας Ρώμης
Κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. οι κάτοικοι της Ρώμης επαναστάτησαν και έδιωξαν τους Ετρούσκους. Έκτοτε κυριάρχησαν στο Λάτιο και σταδιακά αντιμετώπισαν αποτελεσματικά τους γύρω λαούς. Σύμφωνα με την παράδοση, από την ίδρυση της Ρώμης το 753 π.Χ. έως το 509 π.Χ. κυβέρνησαν έξι βασιλείς, από τους οποίους κάποιοι φαίνεται να ήταν Ετρούσκοι.
Το Λάτιο (ιταλικά: Lazio, Λάτσιο) είναι σήμερα περιφέρεια της Ιταλίας. Ο όρος Λάτιο προέρχεται πιθανότατα από το αρχαίο «Latium», δοσμένο από τους Λατίνους, πρόγονους των αρχαίων Ρωμαίων που με τη σειρά τους διατήρησαν αυτήν την ονομασία λόγω του πλάτους της περιοχής («latus» στα λατινικά), που σήμαινε επίσης και «εύφορη χώρα».
ΙΤΑΛΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ
ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΕΤΡΟΥΣΚΟΙ
Η ιταλική χερσόνησος
Η ιστορική περίοδος στην ιταλική χερσόνησο αρχίζει με την εγκατάσταση δύο ξένων λαών:
Τον 8ο αιώνα π.Χ. ένα από τα ιταλικά φύλα ιδρύει στις όχθες του ποταμού Τίβερη το 753 π.Χ. μία πόλη: την Ρώμη. Η Ρώμη θα εξελιχθεί σε μία παγκόσμια δύναμη κυρίως λόγω:
Οι Ρωμαίοι είναι ένας λαός με πολλές αρετές και κυρίως αγροτική πολιτιστική παράδοση.
Η ιταλική χερσόνησος μπορεί να χωριστεί σε 3 διαφορετικές ζώνες:
Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Λαοκόων
Ο ελληνιστικός πολιτισμός προήλθε από την σύνθεση ελληνικών και ανατολικών πολιτιστικών στοιχείων. Αυτός ο πολιτισμός ξεπέρασε τα όρια των ελληνιστικών βασιλείων και απέκτησε χαρακτήρα οικουμενικό. Αυτό οφείλεται:
▪ η Αλεξάνδρεια
▪ η Αντιόχεια
▪ η Πέργαμος
Η οικουμενικότητα γίνεται φανερή σε όλες τις εκφράσεις της καθημερινής ζωής, όπως:
ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ
Οι πόλεις που ιδρύθηκαν από τον Μ. Αλέξανδρο και τους διαδόχους του εξελίχθηκαν γρήγορα σε μεγάλα οικονομικά και πνευματικά κέντρα. Ιδρύθηκαν με:
Οι σπουδαιότερες πόλεις ήταν:
▪ η Αλεξάνδρεια ▪ η Αντιόχεια ▪ η Πέργαμος
ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ
Ιδρύθηκε από τον Μ. Αλέξανδρο (331 π.Χ.) και εξελίχθηκε γρήγορα σε εμπορικό, οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο. Η ανάπτυξή της οφείλεται κυρίως στο λιμάνι της, το οποίο προστατευόταν από ένα μικρό νησάκι, πάνω στο οποίο κατασκευάστηκε ένα από τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου: Ο φάρος της Αλεξάνδρειας
Στην Αλεξάνδρεια ξεχώριζαν:
Ο φάρος της Αλεξάνδρειας
Το Μουσείο ήταν αφιερωμένο στις Μούσες, όπου συγκεντρώνονταν πνευματικοί άνθρωποι. Είχε ζωολογικό και βοτανικό κήπο και χώρους αστρονομικής μελέτης. Η Βιβλιοθήκη ήταν χώρος εργασίας των γραμματικών, οι οποίο κατέγραφαν και σχολίαζαν κείμενα αρχαίων συγγραφέων. Η ανάπτυξή της οφειλόταν στην εύκολη επεξεργασία του πάπυρου. Υπολογίζεται ότι υπήρχαν περίπου 500.000 χειρόγραφα στην βιβλιοθήκη.
ΑΝΤΙΟΧΕΙΑ
Ιδρύθηκε από τον Σέλευκο το 300 π.Χ. στον ποταμό Ορόντη. Είχε 4 συνοικισμούς και γι’ αυτό ονομάστηκε και «τετράπολις». Αρχικοί κάτοικοι ήταν Έλληνες, αργότερα ήρθαν κι άλλα ασιατικά έθνη και έτσι μεταβλήθηκε σε πολυπολιτισμικό κέντρο.
ΠΕΡΓΑΜΟΣ
Πρωτεύουσα του κράτους των Ατταλιδών στην Μικρά Ασία. Ο Άτταλος Α΄ επέκτεινε την εξουσία του σε όλη την Μικρά Ασία. Η Πέργαμος φημιζόταν για:
Η έλλειψη παπύρου οδήγησε στην ανακάλυψη της «περγαμηνής», ενός υλικού προερχόμενο από το δέρμα κατσίκας.
Η ΓΛΩΣΣΑ
Η οικουμενικότητα του Ελληνιστικού Πολιτισμού φαίνεται στη χρήση της γλώσσας. Η κοινή ελληνική ή απλώς κοινή προήλθε από τη συγχώνευση των ελληνικών διαλέκτων με βάση την αττική διάλεκτο.
Η κοινή χρησιμοποιήθηκε τόσο προφορικά όσο και γραπτά από τον λαό (δηλαδή τόσο τους Έλληνες όσο και του εξελληνισμένους γηγενείς) και από τους συγγραφείς. Τα κηρύγματα του Χριστιανισμού διαδόθηκαν με την κοινή και η Βίβλος είναι γραμμένη στην κοινή ελληνική.
ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ
Κατά την ελληνιστική εποχή υπάρχει μαζική παραγωγή βιβλίων λόγω της ευρείας χρήσης του παπύρου και της περγαμηνής, αλλά και λόγω της ύπαρξης των βιβλιοθηκών. (Αλεξάνδρεια και Πέργαμος) Οι συγγραφείς είναι κυρίως μιμητές έργων της κλασσικής εποχής. Στις βιβλιοθήκες αντέγραφαν και σχολίαζαν τα κείμενα των κλασσικών συγγραφέων. Αυτήν την εργασία επιτελούσαν οι γραμματικοί, που μπορούν να θεωρηθούν οι πρώτοι φιλόλογοι.
(Σημείωση: η παρουσίαση του θέματος σε Power Point με περισσότερο φωτογραφικό υλικό μπορεί να αναζητηθεί εδώ)
ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ
Τα ελληνιστικά βασίλεια
Από τον Μέγα Αλέξανδρο και μετά η βασιλεία έγινε προσωπική. Οι βασιλείς κυβέρνησαν ως απόλυτοι μονάρχες και οι υπήκοοι τους απέδιδαν θεϊκές τιμές, όπως π.χ. στην Αίγυπτο.
Το επίκεντρο του Ελληνισμού μετατοπίσθηκε στην Ανατολή σε μεγαλουπόλεις, οι οποίες έγιναν διοικητικά, οικονομικά και πνευματικά κέντρα του Ελληνισμού, όπως:
Στον ελλαδικό χώρο κάποιες πόλεις διατήρησαν την αυτονομία τους, όπως:
και σε κάποιες περιοχές οργανώθηκαν σε ομοσπονδίες, όπως:
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Σαρκοφάγος Μ. Αλεξάνδρου
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Όλος ο ελληνιστικός κόσμος λειτούργησε με:
Οι βασιλείς είναι οι κάτοχοι της όλης της γης και του μεγαλύτερου μέρους της παραγωγής. Η διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών έγινε με:
Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Χρυσό διάδημα από την Σταυρούπολη της Θεσσαλονίκης
Η ελληνιστική εποχή αρχίζει από τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου (323 π.Χ.) και τελειώνει με την κατάκτηση της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους και τον θάνατο της Κλεοπάτρας (30 π.Χ.). Ονομάζεται ελληνιστική από το ρήμα «ελληνίζω» που σημαίνει: συμπεριφέρομαι σαν Έλληνας.
Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
Μέγας Αλέξανδρος
Ο Μ. Αλέξανδρος οδήγησε τον Ελληνισμό στα πέρατα του τότε γνωστού κόσμου. Έτσι δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για την οικουμενική του ανάπτυξη. Ο Μ. Αλέξανδρος διακρίθηκε και διέπρεψε:
Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
ΚΑΙ ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ
Άγαλμα του Μ. Αλεξάνδρου στη Θεσσαλονίκη με φόντο τον Όλυμπο
Η ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΠΕΡΣΩΝ
Μετά το συνέδριο της Κορίνθου (335 π.Χ.) ξεκινούν οι προετοιμασίες για την εκστρατεία εναντίον των Περσών: ο στόλος συγκεντρώνεται στο λιμάνι της Αμφίπολης και ο στρατός ξεκινά την πορεία του από την Πέλλα. Η εκστρατεία κατά των Περσών μπορεί να χωριστεί σε τρεις φάσεις:
Ο ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β΄
ΚΑΙ Η ΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Φίλιππος ΙΙ Μακεδών
Μετά την σταθεροποίησή του στον θρόνο της Μακεδονίας ο Φίλιππος Β΄ έθεσε αρχικά δύο στόχους:
ΙΣΧΥΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Για να ισχυροποιήσει τη θέση της Μακεδονίας ο Φίλιππος προχώρησε στην:
Χρυσός στατήρας Φιλίππου
