Tη νέα της «κρυστάλλινη» συσκευή κινητού τηλεφώνου παρουσίασε πριν από λίγες ημέρες, στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου κινητής τηλεφωνίας Μobile World Congress 2009 στη Βαρκελώνη, ο νοτιοκορεάτικος κολοσσός LG Εlectronics.
Η ανατρεπτική σχεδιαστική προσέγγιση της εταιρείας αγκαλιάζει την ιδέα της διαφάνειας κεντρίζοντας έτσι το ενδιαφέρον των επίδοξων αγοραστών. Πρόκειται για μια υπέρλεπτη slide συσκευή σε ασημί χρώμα, της οποίας τα πλήκτρα, που ξεπροβάλλουν στο κάτω μέρος, είναι διάφανα και λουσμένα από ένα κομψό μπλε φως. Προς το παρόν η εταιρεία δεν έχει αποκαλύψει περισσότερα στοιχεία γύρω από τις τεχνικές επιδόσεις του νέου της «καρπού». Οπως ανακοινώνει ωστόσο, η επίσημη διάθεση του αέρινου κινητού τηλεφώνου υπολογίζεται ότι θα ξεκινήσει εντός του δευτέρου τετραμήνου του 2009, όταν γνωστοποιηθούν τα ιδιαίτερα «προσόντα» του, τα οποία για την ώρα παραμένουν επτασφράγιστο μυστικό.
Οικονομική ενίσχυση ύψους ενός εκατομμυρίου ευρώ- από το συνολικό ποσό των 7 εκατ. ευρώ- αναμένεται να λάβει από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Διαστήματος (ΕSΑ) ο νέος πύραυλος ονόματι Skylon, της βρετανικής εταιρείας Reaction Εngines.
Σύμφωνα με τον επινοητή και πρόεδρο της εταιρείας Αλαν Μποντ, το φουτουριστικό διαστημικό σκάφος θα μπορεί να απογειωθεί από έναν κοινό διάδρομο αεροδρομίου όπως ακριβώς ένα απλό αεροσκάφος, ενώ θα έχει τη δυνατότητα μεταφοράς φορτίου βάρους 12 τόνων στην τροχιά της Γης.
«Η εκτόξευση πυραύλων, η οποία κοστολογείται περί τα 80 εκατ. ευρώ, αποτελεί βάρος για την ανάπτυξη της αγοράς» αναφέρει ο κ. Μποντ. «Τη λύση προς μικρότερο κόστος θα φέρει ένα διαστημικό σκάφος το οποίο θα μπορεί να απογειώνεται από ένα αεροδρόμιο, θα πετά απευθείας στο Διάστημα, θα παραδίδει το φορτίο του και θα επιστρέφει στη συνέχεια στη Γη» εξηγεί.
Το Skylon θα φέρει το προηγμένο σύστημα αεριωθητήρα Sabre, ενώ παράλληλα θα είναι εξοπλισμένο από έναν πανίσχυρο κινητήρα, ο οποίος θα συνδυάζει στοιχεία κινητήρα αεροσκάφους και κινητήρα πυραύλου και θα λειτουργεί με υδρογόνο και οξυγόνο. Η εταιρεία που τον επινόησε υποστηρίζει ωστόσο ότι την πλέον εντυπωσιακή καινοτομία του διαστημικού σκάφους αποτελεί το πρωτόγνωρο σύστημα εναλλαγής της θερμότητας, το οποίο έχει τη δυνατότητα να «παγώνει» τις υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες αερίων στους -130 βαθμούς Κελσίου σε μόλις ένα εκατοστό του δευτερολέπτου.
O Θοδωρής Πιερράτος , καθηγητής Λυκείου στα Διαβατά της Θεσσαλονίκης, θα «ταξιδέψει» με τους μαθητές του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, αφού κέρδισε το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ΕSΑ) με θέμα «Πάρτε την τάξη σας στο Διάστημα».
Πέρυσι τέτοια εποχή η ΕSΑ προκήρυξε έναν διαγωνισμό μεταξύ των δασκάλων και των καθηγητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης των χωρών-μελών της, με αντικείμενο την υποβολή προτάσεων για τη διενέργεια εκπαιδευτικών πειραμάτων στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Σκοπός των πειραμάτων ήταν να δείξουν σε μαθητές ηλικίας 9-18 ετών τις συνέπειες των συνθηκών έλλειψης βαρύτητας που επικρατούν στα διαστημόπλοια. Στον διαγωνισμό έλαβαν μέρος δεκάδες εκπαιδευτικοί από τις 20 χώρες-μέλη της ΕSΑ και τελικά το πρώτο βραβείο δόθηκε στην πρόταση μέτρησης της μάζας ενός σώματος σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας που υπέβαλαν, ανεξάρτητα ο καθένας, τρεις καθηγητές από την Ελλάδα, την Ισπανία και το Βέλγιο. Μεταξύ των προτάσεων των τριών καθηγητών οι κριτές της ΕSΑ θεώρησαν καλύτερη την ελληνική και έτσι όλοι οι συμπατριώτες μας, αλλά και εμείς οι δάσκαλοί του στο πανεπιστήμιο, μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι ότι ο Θοδωρής Πιερράτος είναι ο μεγάλος νικητής του διαγωνισμού. Η πρόταση που πήρε το δεύτερο βραβείο αφορούσε τη μελέτη τριχοειδών φαινομένων.
Η μάζα, το ελατήριο και η βαρύτητα
Μία από τις πιο κοινές παρανοήσεις των μαθητών, αλλά και ενός μέσου πολίτη είναι η σύγχυση ανάμεσα στις έννοιες του βάρους και της μάζας ενός σώματος. Στη φυσική ως βάρος ενός σώματος ορίζουμε τη δύναμη με την οποία η Γη έλκει το σώμα και ως μάζα την ποσότητα της ύλης που έχει αυτό. Το βάρος ενός σώματος είναι ανάλογο της μάζας του και συντελεστής αναλογίας είναι η επιτάχυνση με την οποία πέφτει ένα σώμα στη Γη, όπως κατά την παράδοση έδειξε ο Γαλιλαίος ρίχνοντας διάφορα σώματα από την κορυφή του πύργου της Πίζας.
Η ιδέα του πειράματος που πρότεινε ο έλληνας καθηγητής είναι απλή: Στη Γη κρεμάμε το σώμα του οποίου θέλουμε να βρούμε τη μάζα από ένα ελατήριο και μετράμε το βάρος του μετρώντας το πόσο επιμηκύνεται το ελατήριο. Στη συνέχεια, γνωρίζοντας το βάρος, μπορούμε να υπολογίσουμε και τη μάζα. Στο Διάστημα όμως δεν μπορούμε να ζυγίσουμε ένα σώμα, αφού τόσο το σώμα όσο και το ελατήριο περιφέρονται γύρω από τη Γη με τον ίδιο τρόπο, άρα το σώμα δεν στηρίζεται από το ελατήριο. Η μέθοδος που προτείνει ο έλληνας καθηγητής είναι να τραβήξουμε το σώμα, τεντώνοντας το ελατήριο, και μετά να το αφήσουμε ελεύθερο. Σύμφωνα με τους νόμους της φυσικής, το σώμα θα αρχίσει να ταλαντώνεται και επειδή η περίοδος ταλάντωσης εξαρτάται από τη σκληρότητα του ελατηρίου, που τη γνωρίζουμε ήδη από το πείραμα στη Γη, μπορούμε τελικά να υπολογίσουμε τη μάζα του σώματος μετρώντας απλώς την περίοδο των ταλαντώσεων!
Τα δύο πειράματα, αυτό της μέτρησης της μάζας και αυτό της μελέτης των τριχοειδών φαινομένων, θα εκτελεσθούν εν πτήσει από τον βέλγο αστροναύτη Frank de Winne, ο οποίος θα μεταφερθεί στον σταθμό τον Μάιο. Παράλληλα τα πειράματα θα πραγματοποιηθούν και στο έδαφος, στα σχολεία των καθηγητών που συμμετείχαν στον διαγωνισμό. Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί το προσεχές φθινόπωρο με τη ζωντανή σύνδεση των σχολείων με τον σταθμό, οπότε οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να συγκρίνουν τα αποτελέσματα των πειραμάτων που εκτέλεσαν στο έδαφος με αυτά που θα εκτελεσθούν στο Διάστημα. Στην Ελλάδα η ζωντανή σύνδεση με τον σταθμό θα πραγματοποιηθεί μέσω του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών και Μουσείου Τεχνολογίας «Νόησις» στη Θεσσαλονίκη, όπου θα συγκεντρωθούν οι μαθητές από τα Διαβατά.
Το Lego του Διαστήματος
Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός είναι ένας τεράστιος τεχνητός δορυφόρος, που περιφέρεται σε ύψος 400 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης, αποτέλεσμα συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης, Ρωσίας, Ηνωμένων Πολιτειών, Καναδά και Ιαπωνίας. Οταν ολοκληρωθεί το 2011, θα μπορεί να φιλοξενεί επταμελές πλήρωμα και να καλύπτει τις ανάγκες των αστροναυτών σε ενέργεια και νερό με αυτόνομο τρόπο. Λόγω του εξαιρετικά μεγάλου μεγέθους του δεν ήταν δυνατόν να εκτοξευθεί στην πλήρη του μορφή, επειδή δεν υπάρχει πύραυλος ικανός να μεταφέρει σε τροχιά ένα τόσο μεγάλο αντικείμενο. Ετσι άρχισε να συναρμολογείται στο Διάστημα το 1998 με τη διαδοχική προσθήκη αυτοτελών μονάδων. Η ευρωπαϊκή συνεισφορά, μέσω της ΕSΑ, είναι η κατασκευή της μονάδας επιστημονικών πειραμάτων «Κολόμβος» (Columbus) και το Αυτοματοποιημένο Οχημα Μεταφοράς (ΑΤV). Η μονάδα «Κολόμβος» συνδέθηκε με τον σταθμό πέρυσι τον Φεβρουάριο, ενώ η πρώτη πτήση του ΑΤV πραγματοποιήθηκε τρεις μήνες αργότερα.
Λόγω του μεγέθους του, ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός είναι εύκολα ορατός από τη Γη, σαν ένα φωτεινό σημάδι που κινείται με μεγάλη ταχύτητα στον ουρανό από τη Δύση προς την Ανατολή (ανάποδα από ό,τι ο Ηλιος και τα αστέρια). Λεπτομέρειες για τις ώρες που μπορείτε να τον παρατηρήσετε από διάφορες πόλεις της Ελλάδας μπορείτε να βρείτε στη διεύθυνση http://esa.heavensabove.com/esa/iss-step1-1.asp. ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ
Ο κ. Θ. Πιερράτος μετράει τη σκληρότητα του ελατηρίου στην αίθουσα εκπαιδευτικών πειραμάτων του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών, στη Θεσσαλονίκη
Ο Θόδωρος (για τους φίλους του Θοδωρής) Πιερράτος γεννήθηκε το 1969. Σπούδασε στα Τμήματα Φυσικής του ΑΠΘ (προπτυχιακά) και του Πανεπιστημίου Κρήτης (μεταπτυχιακά). Από το 2003 εργάζεται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και εφέτος διδάσκει στο 2ο Γενικό Λύκειο Εχεδώρου στα Διαβατά Θεσσαλονίκης. Από το 2007 εκπονεί διδακτορική διατριβή στη Διδακτική της Φυσικής στο Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ.
Είναι ζητούμενο των… ηλικιωμένων κοινωνιών μας το να κατακτήσουμε έναν νου υγιή και νέο για πολλά χρόνια τη στιγμή που βλέπουμε τα ποσοστά των ανοιών και ιδιαιτέρως της Αλτσχάιμερ να εκτοξεύονται: κάθε 71 δευτερόλεπτα ένας άνθρωπος στον κόσμο διαγιγνώσκεται με άνοια, ενώ μόνο στην Ελλάδα οι ασθενείς με Αλτσχάιμερ εκτιμάται ότι αγγίζουν τις 150.000, αριθμός που αναμένεται τουλάχιστον να τετραπλασιαστεί ως το 2050! Από το δικό του εργαστήριο στη Νέα Υόρκη ένας Ελληνας, ο αναπληρωτής καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια κ. Ν.Σκαρμέας, στέλνει με μια νέα δημοσίευσή του το μήνυμα ότι μπορεί η διάσωση των αναμνήσεών μας να ξεκινά (και) από το… τραπέζι μας. Ενα τραπέζι στρωμένο με τα καλά της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής, η οποία, ως φαίνεται, θωρακίζει τον εγκέφαλό μας και δεν τον αφήνει να… ξεφύγει. Από σήμερα, λοιπόν, φάτε μεσογειακά στην υγειά (του μυαλού) σας!
Τι έδειξε η έρευνα
Ο αναπληρωτής καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια κ. Ν. Σκαρμέας
Ο 40χρονος καθηγητής και η ομάδα του στη μελέτη τους που δημοσιεύεται στο τεύχος Φεβρουαρίου του επιστημονικού εντύπου «Αrchives of Νeurology» αναφέρουν ότι η «πλούσια» σε ψάρι, λαχανικά, όσπρια, φρούτα, δημητριακά και ελαιόλαδο και την ίδια στιγμή «φτωχή» σε κρέας, κορεσμένα λιπαρά και γαλακτοκομικά προϊόντα διατροφή, σε συνδυασμό με μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, μπορεί να αποτελέσει «ασπίδα» ενάντια στην Αλτσχάιμερ. Συγκεκριμένα οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα άτομα που ακολουθούν πιστά τις επιταγές αυτού του τύπου διατροφής αντιμετωπίζουν σημαντικά μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης ήπιας νοητικής διαταραχής- ένα ενδιάμεσο στάδιο μεταξύ της φυσιολογικής νοητικής λειτουργίας και της άνοιας- αλλά και μετάβασης από την ήπια νοητική διαταραχή σε εκδήλωση νόσου Αλτσχάιμερ. Οπως αναφέρει στο «Βήμα» ο κ. Σκαρμέας, «αν και από προηγούμενες πρόσφατες μελέτες έχει προκύψει ότι η μεσογειακή διατροφή μπορεί να έχει προστατευτική δράση ενάντια στην Αλτσχάιμερ,δεν ήταν γνωστή ως σήμερα η σύνδεσή της με την ήπια νοητική διαταραχή».
Ζήτω τα φρούτα και τα λαχανικά!
Ρωτήσαμε τον κ. Σκαρμέα τι θεωρείται υψηλό σκορ υιοθέτησης της μεσογειακής διατροφής και τι χαμηλό. Εκείνος απάντησε ότι «η συγκεκριμένη μελέτη ήταν μια μελέτη παρατήρησης,αυτό σημαίνει ότι δεν ήταν επεμβατική.Δεν ζητήσαμε,δηλαδή, από τους συμμετέχοντες να ακολουθήσουν μια συγκεκριμένη διατροφή. Απλώς καταγράψαμε μέσα από τις απαντήσεις τους τι έτρωγαν και βάσει αυτών των απαντήσεων δημιουργήσαμε σκορ:κάποιοι συμμετέχοντες φάνηκε ότι ακολουθούν διατροφή που απέχει πολύ από τη μεσογειακή, κάποιοι άλλοι βρίσκονταν κάπου στη μέση,ενώ μια τρίτη ομάδα είχε υιοθετήσει διατροφικές συνήθειες που βρίσκονταν κοντά στα όσα προστάζει η μεσογειακή διατροφή.Δεν μπορούμε όμως με βάση αυτή τη μελέτη να ποσοτικοποιήσουμε τις μερίδες ή τα γραμμάρια τροφών που φαίνεται να συνδέονται με πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ». Εκείνο που, σύμφωνα με τον καθηγητή, έγινε φανερό μέσα από τη μελέτη είναι ότι προστασία από τη νευροεκφυλιστική νόσο παρείχε γενικώς η κατανάλωση υψηλών ποσοτήτων φρούτων, λαχανικών, δημητριακών, οσπρίων και ψαριού και την ίδια στιγμή η χαμηλή κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών. Παράλληλα τα άτομα που αντιμετώπιζαν χαμηλότερο κίνδυνο για Αλτσχάιμερ περιελάμβαναν στη διατροφή τους περισσότερα μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά όπως αυτά που περιέχονται στο ελαιόλαδο και λιγότερα κορεσμένα λιπαρά τα οποία περιέχονται συνήθως σε ζωικά προϊόντα, ενώ κατανάλωναν και μια μικρή ποσότητα αλκοόλ καθημερινά.
Υπάρχουν άραγε κάποια μεμονωμένα στοιχεία μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της μεσογειακής διατροφής ή κάποιοι συνδυασμοί τροφών που φαίνεται να… θρέφουν περισσότερο τον εγκέφαλο; «Κάποια προκαταρκτικά δεδομένα άλλων μελετών δείχνουν ότι τροφές πλούσιες σε πολυακόρεστα ή μονοακόρεστα λιπαρά και όχι σε κορεσμένα,τροφές με περισσότερες αντιοξειδωτικές βιταμίνες όπως η Ε ή τροφές με φυλλικό οξύ δρουν προστατευτικά για τον εγκέφαλο.Το τοπίο όμως δεν είναι ξεκάθαρο καθώς έχουν υπάρξει και άλλες μελέτες που δεν αποδεικνύουν τον συσχετισμό.Πιστεύω ότι αυτό έχει συμβεί διότι σε όλες αυτές τις μελέτες διερευνώνται στοιχεία της διατροφής μεμονωμένα και όχι στο γενικότερο πλαίσιο που ονομάζουμε μεσογειακή δίαιτα.Το καινούργιο της νέας μελέτης μας και κάποιων άλλων μελετών μας που προηγήθηκαν είναι ότι μέσω του δείκτη μεσογειακής διατροφής που δημιουργήσαμε συνοψίζουμε όλα τα στοιχεία αυτού του τύπου διατροφής,με αποτέλεσμα να μπορούμε να δούμε πόσο υγιεινή είναι η διατροφή που ακολουθεί κάποιος με έναν πιο συνολικό τρόπο.Υπάρχουν μεθοδολογικά προβλήματα στο να επικεντρωνόμαστε σε ένα μόνο κομμάτι της διατροφής κάθε φορά αφού μπορεί να υπάρχουν αλληλεπιδράσεις μεταξύ των διαφορετικών παραμέτρων της».
Επιστροφή στην Κρήτη του ΄60
Κορνίζες χωρίς περιεχόμενο: έτσι μοιάζει η ζωή για ένα άτομο που έχει «πληγεί» από άνοια. Οι αναμνήσεις εξαφανίζονται, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη ζωή του ασθενούς, αλλά και των οικείων του. Ωστόσο οι εντατικές προσπάθειες ερευνητών ανά τον κόσμο υπόσχονται ένα καλύτερο μέλλον για τα άτομα με άνοια και δη Αλτσχάιμερ: πρόοδοι έχουν σημειωθεί στη διάγνωση αλλά και στη θεραπεία, ενώ μέσα στα επόμενα χρόνια αναμένεται η κυκλοφορία εμβολίου που θα βάζει «φρένο» στην εξέλιξη της νόσου
Σε κάθε περίπτωση η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή (εκείνη της Κρήτης του 1960 και όχι η σημερινή «πειραγμένη» μοδάτη διατροφή που φέρει τον τίτλο της μεσογειακής, όπως σημειώνει ο κ. Σκαρμέας) φάνηκε να προστατεύει τη μνήμη. Πού αποδίδεται αυτή η σύνδεση; «Είναι πολλοί οι πιθανοί μηχανισμοί και αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε διαδικασία διερεύνησής τους.Ενας τέτοιος μηχανισμός μπορεί να αφορά τους αγγειακούς παράγοντες.Η μεσογειακή διατροφή έχει ήδη φανεί ότι δρα προστατευτικά ενάντια στη στεφανιαία νόσο,στην υπέρταση,στα επίπεδα των λιπιδίων.Ολοι αυτοί οι παράγοντες σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.Παράλληλα μπορεί να παίζει ρόλο η επίδραση της μεσογειακής διατροφής στον μεταβολισμό της ινσουλίνης,γεγονός που προστατεύει από διαβήτη,ο οποίος έχει επίσης συνδεθεί με εμφάνιση Αλτσχάιμερ.Η μεσογειακή διατροφή μπορεί ακόμη να προλαμβάνει μέσω των αντιφλεγμονωδών ουσιών που περιέχει τις φλεγμονές οι οποίες έχουν σχετιστεί με τη συγκεκριμένη μορφή άνοιας.Είναι πιθανόν επίσης να δρα,χάρη στα αντιοξειδωτικά συστατικά της,ενάντια στο οξειδωτικό στρες,που επίσης έχει σχετιστεί με την παθογένεια της νόσου Αλτσχάιμερ».
Γιατί άραγε ο κ. Σκαρμέας αποφάσισε να μελετήσει την επίδραση συγκεκριμένα της μεσογειακής διατροφής στον εγκέφαλο; Θα υπέθετε κάποιος ότι η ελληνική καταγωγή του και οι… διατροφικές ρίζες του (παρ΄ ότι οι Ελληνες έχουν απομακρυνθεί δυστυχώς από αυτές τις… μεσογειακές ρίζες) τον έσπρωξαν προς αυτή την έρευνα. «Πράγματι η μεσογειακή διατροφή είναι η διατροφή που έμαθα από τη μητέρα μου,αυτές τις τροφές κατανάλωνα στο σπίτι μου.Συγχρόνως όμως στράφηκα σε αυτή την έρευνα επειδή εμφανιζόταν ένα κενό στη βιβλιογραφία που αφορά τη νευρολογία.Υπάρχει πλήθος μελετών σχετικά με τη μεσογειακή διατροφή και τις καρδιοπάθειες, ακόμη και τον καρκίνο, δεν υπήρχε όμως μέχρι πρότινος ούτε μία μελέτη σε σχέση με τη μεσογειακή διατροφή και οποιοδήποτε νευρολογικό πρόβλημα όπως οι άνοιεςαλλά και τα εγκεφαλικά,η νόσος του Πάρκινσον ή η σκλήρυνση κατά πλάκας». Αυτή τη στιγμή η ομάδα στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια διερευνά τη συσχέτιση της μεσογειακής διατροφής με τα εγκεφαλικά- τα πρώιμα αποτελέσματα, αν και δεν είναι ακόμη δημοσιεύσιμα, είναι ενθαρρυντικά-, ενώ στα άμεσα σχέδια είναι και η διερεύνηση της επίδρασης του συγκεκριμένου τύπου διατροφής στη νόσο του Πάρκινσον.
«Δεν κάνει σε κανέναν κακό»
Ο έλληνας ερευνητής σημειώνει ότι αυτές είναι οι πρώτες μελέτες σχετικά με την επίδραση της μεσογειακής διατροφής στον εγκέφαλο, γεγονός που μαρτυρεί ότι πρέπει να υποδεχθούμε συγκρατημένα τα αποτελέσματά τους, έστω και αν είναι θετικά. «Μπορεί τα συμπεράσματα που εξάγουμε να είναι αισιόδοξα,είναι όμως τα πρώτα και χρειάζεται να επιβεβαιωθούν από περαιτέρω μελέτες και σε άλλους πληθυσμούς.Σε κάθε περίπτωση,παρ΄ ότι στην παρούσα φάση δεν είμαστε σε θέση με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία να προχωρήσουμε σε συστάσεις προς τον πληθυσμό,δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι η μεσογειακή διατροφή αποτελεί έναν τύπο διατροφής που έχει αποδειχθεί πως έχει γενικώς πολλά οφέλη για τον οργανισμό.Ξέρουμε ότι προλαμβάνει άλλες παθήσεις,ότι δεν είναι επιβαρυντική για την υγεία.Ετσι δεν κάνει σε κανέναν κακό να την ακολουθεί,ακόμη και αν δεν είμαστε απολύτως βέβαιοι για την επίδρασή της στη λειτουργία του εγκεφάλου».
Ενα ακόμη μήνυμα που απευθύνεται κυρίως στους Ελληνες, σύμφωνα με τον καθηγητή, οι οποίοι όχι μόνο δεν ακολουθούν τη διατροφή τα συστατικά της οποίας πλουσιοπάροχα τους παρέχει η γη τους αλλά έχουν ταυτοχρόνως απομακρυνθεί από έναν γενικότερα υγιεινό τρόπο ζωής, είναι ότι την κακή διατροφή συμπληρώνει η έλλειψη άσκησης αλλά και το κάπνισμα. Ετσι στη χώρα μας ολοένα και περισσότερα άτομα θέτουν ισχυρή υποψηφιότητα για να επισπευσθεί η στιγμή που θα γίνει «delete» στη μνήμη τους.
Εντός τριετίας ίσως έρθει το εμβόλιο
Η νευρολόγοςψυχίατρος, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νόσου Αλτσχάιμερ κυρία Μάγδα Τσολάκη
Σε τρία χρόνια είναι πιθανόν να κυκλοφορήσει εμβόλιο που θα βάζει «φρένο» στην εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ δίνοντας ελπίδα σε εκατομμύρια ασθενείς σε παγκόσμιο επίπεδο. Το αισιόδοξο αυτό μήνυμα έστειλαν αυτήν την εβδομάδα έλληνες ειδικοί με αφορμή το 6ο Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συνέδριο Νόσου Αλτσχάιμερ και Συγγενών Διαταραχών, οι εργασίες του οποίου ολοκληρώνονται σήμερα στη Θεσσαλονίκη. Οπως ανέφερε στο «Βήμα» η νευρολόγος- ψυχίατρος, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νόσου Αλτσχάιμερ κυρία Μάγδα Τσολάκη
.Ελπίζουμε ότι μία ημέρα μια απλή εξέταση αίματος,ίσως και με ένα μόνο τρύπημα στο δάχτυλο,θα προσφέρει ασφαλή διάγνωση».
Η πρόληψη μπορεί να σώσει…εγκεφάλους
Η διατροφή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της νέας μελέτης, μπορεί να προφυλάξει τον εγκέφαλο από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Οπως εξηγεί ωστόσο ο κ. Σκαρμέας, υπάρχουν και άλλοι τρόποι ώστε να κρατηθεί ο εγκέφαλος σε απόσταση… ασφαλείας από την άνοια, σύμφωνα με επιστημονικά στοιχεία:
? Αγγειακοί παράγοντες φαίνεται ότι σχετίζονται με τη νόσο, οι οποίοι μάλιστα «χτίζουν» την εμφάνισή της ακόμη και 20 ή 30 χρόνια προτού εκείνη εκδηλωθεί. Ο διαβήτης, η υπέρταση ή οι διαταραχές των λιπιδίων πρέπει να ελέγχονται λοιπόν από νεαρή ηλικία ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να οδηγήσουν δεκαετίες αργότερα σε Αλτσχάιμερ. ? Η φυσική άσκηση μπορεί να κρατήσει όχι μόνο το σώμα υγιές αλλά και τον νου υγιή, όπως προκύπτει από πολλές μελέτες.
? Η κοινωνική δραστηριότητα βοηθά τον εγκέφαλο να παραμένει σε εγρήγορση και έτσι να μην… αφήνεται στα σκοτάδια της άνοιας. Ετσι είναι σημαντικό ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία το άτομο να μην απομονώνεται αλλά να έχει κοινωνική ζωή.
? Η πνευματική δραστηριότητα ακονίζει το μυαλό. Ενα σταυρόλεξο ή ένα Sudoku μπορούν να γυμνάσουν τον εγκέφαλο κρατώντας τον σε… φόρμα και έτσι να καθυστερήσουν την έλευση της Αλτσχάιμερ.
Η επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Χίλαρι Κλίντον, η οποία στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης που πραγματοποίησε χθες στο Πεκίνο είχε προγραμματισμένες συναντήσεις με τον πρόεδρο της χώρας Χου Τζιντάο και τον πρωθυπουργό Ουέν Τζιαμπάο, τόνισε με δηλώσεις της ότι «το ζήτημα των ανθρώπινων δικαιωμάτων(…) δεν θα πρέπει να επισκιάσει τις συνομιλίες της εκεί για σπουδαία θέματα, όπως είναι οι κλιματικές αλλαγές ή η (διεθνής) οικονομική κρίση». Η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ φρόντισε εξάλλου να αναδείξει, σε πρώτο πλάνο, «την εμπιστοσύνη της κινεζικής κυβέρνησης στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα» και ταυτόχρονα να «ευχηθεί να διευρυνθεί και να ενισχυθεί η επιτακτική» (όπως σημείωσε) «συνεργασία»(…)»μεταξύ της πρώτης και της τρίτης οικονομίας» στον πλανήτη. Αυτές οι τελευταίες δηλώσεις της Αμερικανίδας ΥΠΕΞ έγιναν –παρουσία των δημοσιογράφων– ενώ ξεκινούσαν οι συνομιλίες της κυρίας Κλίντον με τον ομόλογό της, κ. Γιάνγκ Τζιεσί. Αντίθετα, οι δηλώσεις της για τον «διαχωρισμό» του ζητήματος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων?«για τα οποία θα συνεχίσουμε να πιέζουμε»– κατά τις συνομιλίες με τους Κινέζους «για θέματα σπουδαία, όπως : η οικονομική κρίση, που διαχέεται, οι κλιματικές αλλαγές, επίσης δε η (παγκόσμια) ασφάλεια», έγιναν στη Σεούλ, δηλαδή κατά την αναχώρηση της κυρίας Κλίντον για την κινεζική πρωτεύουσα. Προκάλεσαν, σχεδόν αμέσως, την «έντονη απογοήτευση» και την «οδυνηρή έκπληξη» της οργάνωσης για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων «Διεθνής Αμνηστία». Η κ. Χίλαρι Κλίντον περιόδευσε, διαδοχικά, στην Ιαπωνία, την Ινδονησία, τη Νότια Κορέα. Από την Κίνα, η επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας επιστρέφει σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Έχουμε κατά την προσωπική μου άποψη θέσει βάσεις ισχυρές, απομένουν εντούτοις πράγματα να γίνουν» επισήμανε η ίδια. Διέρρευσε ότι σήμερα θα παραβρεθεί σε τέλεση λειτουργίας. Ας σημειωθεί, τέλος, ότι η κ. Κλίντον αναμένονταν να «ενημερωθεί» για το βορειοκορεατικό πυρηνικό πρόγραμμα από την ηγεσία της Κίνας, μιας «στενής» πολιτικής συμμάχου της Πιονγιάνγκ. Τώρα, οι εξαμερείς (Ιαπωνία, Κίνα, Βόρεια και Νότια Κορέα, ΗΠΑ καθώς και Ρωσία) συνομιλίες γιαυτό το ζήτημα, κατά την άποψη των διπλωματικών παρατηρητών «είναι σε σημείο νεκρό». Πηγή: ΑΠΕ
Η ιταλική κυβέρνηση ενέκρινε την Παρασκευή αυστηρότερη νομοθεσία για τα σεξουαλικά εγκλήματα και τη μετανάστευση την ώρα μάλιστα που προβληματίζει τους πολίτες και τις Αρχές σειρά βίαιων περιστατικών. Πρόβλεψη και για περιπολίες πολιτών. Το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε επείγοντα διατάγματα που πρέπει να εγκριθούν από τα δύο νομοθετικά σώματα μέσα σε 60 ημέρες. Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, ο βιασμός ανηλίκων θα επισύρει πλέον ποινή ισοβίων, ενώ με την ίδια ποινή θα τιμωρούνται και οι επιθέσεις όπου το θύμα χάνει τη ζωή του. Επίσης, θα επιταχύνεται και η απονομή δικαιοσύνης. Οι υπεύθυνοι σεξουαλικών βιασμών θα οδηγούνται απευθείας στην φυλακή, χωρίς την δυνατότητα κατ’ οίκον περιορισμού. Ακόμη, θεσπίζονται κανόνες για άοπλες περιπολίες εθελοντών πολιτών (volontari per la sicurezza, εθελοντές για την ασφάλεια) που θα πρέπει να εγκρίνονται από τους κατά τόπους δημάρχους. Οι εθελοντές θα έχουν μόνο κινητά τηλέφωνα για επικοινωνία με τις Αρχές. Οι εθελοντές θα περιπολούν σε δημόσια πάρκα και σε «ευαίσθητα σημεία» των ιταλικών πόλεων. Θα μπορούν να ειδοποιούν τους αστυνομικούς και τους καραμπινιέρους, για τυχόν παρενοχλήσεις και απόπειρες βιασμού, όταν εντοπίζουν γυναίκες που μπορεί να διατρέχουν κάποιο κίνδυνο. Ο υπουργός Εσωτερικών, Ρομπέρτο Μαρόνι, όσο και ο υπουργός Άμυνας Ινιάτσιο Λα Ρούσα, τόνισαν ότι δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν άτομα χωρίς πείρα, διότι «χρειάζονται εθελοντές με πλήρη επίγνωση του ρόλου και των αρμοδιοτήτων τους». Τις τελευταίες εβδομάδες τρεις υποθέσεις βιασμού ανηλίκων έχουν σοκάρει τη κοινή γνώμη. Στις επιθέσεις οι θύτες φέρονται ότι ήταν μετανάστες. Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν, πάντως, ότι ο αριθμός των σεξουαλικών εγκλημάτων είχε μειωθεί το 2008. Πηγή: Newsroom ΔΟΛ, ΑΠΕ-ΜΠΕ
Μόλις με 5.000 δολάρια η εταιρία της Καλιφόρνιας Complete Genomics ανακοίνωσε ότι σύντομα θα μπορεί να διαβάζει ολόκληρο το γονιδίωμα ενός ανθρώπου. Το κόστος ανάλυσης του γονιδιώματος πέφτει κατακόρυφα, αν σκεφτεί κανείς ότι το 2007, όταν ο Τζέημς Γουότσον, που ανακάλυψε τη διπλή έλικα του DNA, έγινε ο πρώτος άνθρωπος του πλανήτη που απέκτησε μια πλήρη ανάλυση του γονιδιακού του «χάρτη», το κόστος ήταν περίπου 1 εκατ. δολ.
Ήδη αρκετές εταιρίες βελτιώνουν νέες τεχνολογίες, που θα επιτρέψουν την ακόμα ταχύτερη και φθηνότερη ανάγνωση της γενετικής ακολουθίας ενός ανθρώπου, σύμφωνα με το New Scientist. Η Complete Genomics, που μέχρι τώρα φαίνεται πως προηγείται σε αυτή την ιδιότυπη «κούρσα», ανακοίνωσε ότι θα αρχίσει να δέχεται παραγγελίες από πελάτες, στην τιμή των 5.000 δολαρίων, από φέτος τον Ιούνιο, ένα κόστος φθηνότερο και από την αγορά ενός μεταχειρισμένου αυτοκινήτου. Η εταιρία προ ημερών δημοσιοποίησε στην ιστοσελίδα της την αλληλουχία του πρώτου ανθρώπινου γονιδιώματος.
Οι πρώτοι πελάτες αναμένεται να είναι ακαδημαϊκοί ερευνητές που ενδιαφέρονται να ανακαλύψουν τις γονιδιακές ρίζες πολύπλοκων ασθενειών, καθώς και οι φαρμακευτικές εταιρίες που θέλουν να αναλύσουν πώς η γενετική ποικιλία των ανθρώπων επηρεάζει τις αντιδράσεις των πελατών στα φάρμακά τους. Σταδιακά, καθώς το κόστος θα πέσει κι άλλο, στο «παιγνίδι» αναμένεται να μπουν και οι εταιρίες που ήδη προσφέρουν στο κοινό περιορισμένα προφίλ του γενετικού κώδικα των πελατών τους.
Προς το παρόν, η πλήρης ανάγνωση του γονιδιώματος είναι προσιτή μόνο στους πλούσιους, καθώς κοστίζει από 60.000 έως 100.000 δολάρια και προσφέρεται από εταιρίες όπως η Applied Biosystems και η Νavigenics (και οι δύο με έδρα στην Καλιφόρνια) ή η Knome (με έδρα τη Μασαχουσέτη). Αλλά όταν το καλοκαίρι αρχίσει να προσφέρει το ίδιο προϊόν η Complete Genomics με μόλις 5.000 δολάρια, η αγορά θα γίνει άκρως ανταγωνιστική.
Αν όντως η τελευταία εταιρία κάνει αυτό που διαφημίζει τόσο φθηνά, τότε θα είναι η κύρια υποψήφια για το βραβείο γενωμικής Archon X, που δεσμεύεται να δώσει 10 εκατ. δολ. στην πρώτη ερευνητική ομάδα, η οποία θα κατορθώσει να αναλύσει πλήρως τα γονιδιώματα 100 ανθρώπων σε λιγότερο από δέκα μέρες και με κόστος λιγότερο από 10.000 δολ. το καθένα. Η Complete Genomics έχει ανακοινώσει ότι σχεδιάζει να αναλύσει την γενετική αλληλουχία 1.000 ανθρώπινων γονιδιωμάτων το 2009 και 20.000 το 2010, αλλά προς το παρόν δεν έχει δηλώσει συμμετοχή στον εν λόγω διαγωνισμό.
Τον επόμενο η μήνα η NASA θα εκτοξεύσει το διαστημόπλοιο Κέπλερ, ένα νέο διαστημικό τηλεσκόπιο που θα επιχειρήσει για πρώτη φορά να εντοπίσει πλανήτες που μοιάζουν με τη Γη, πέρα από το ηλιακό μας σύστημα.
Το Κέπλερ έχει προγραμματιστεί να εκτοξευτεί με ένα πύραυλο Delta II από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ στη Φλόριδα, στις 5 Μαρτίου. Πρόκειται για την πρώτη αποστολή αναζήτησης πλανητών με γήινα χαρακτηριστικά που περιστρέφονται γύρω από ήλιους παρόμοιους με τον δικό μας, στη σωστή απόσταση και θερμοκρασία για τη συντήρηση νερού.
«Το Κέπλερ θα επεκτείνει τις γνώσεις μας για άγνωστα κομμάτια του γαλαξίας μας. Οι ανακαλύψεις του μπορεί να αλλάξουν ολόκληρη την ανθρωπότητα», σχολίασε ο Τζον Μορς, διευθυντής του τμήματος αστροφυσικής της NASA, σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου. «Οι πληροφορίες που θα συγκεντρώσει το Κέπλερ θα είναι πολύ σημαντικές για την κατανόηση των άλλων πλανητών στον γαλαξία μας και τον σχεδιασμό μελλοντικών διαστημικών αποστολών».
Εξοπλισμένο με τη μεγαλύτερη κάμερα που τέθηκε ποτέ σε τροχιά, ανάλυσης 95 megapixel, το Κέπλερ έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει αμυδρά, περιοδικές μεταβολές στη φωτεινότητα των άστρων όταν περνούν πλανήτες μπροστά τους. Με κόστος που αγγίζει τα 600 εκατομμύρια δολάρια, η αποστολή του Κέπλερ θα διαρκέσει περίπου τρία χρόνια, περίοδος κατά την οποία θα μελετήσει περισσότερα από 100.000 άστρα στην περιοχή του Κύκνου και της Λύρας στον γαλαξία μας.
Ο Γουίλιαμ Μπορούκι, επικεφαλής ερευνητής του προγράμματος Κέπλερ, ανέφερε ότι κύριος σκοπός είναι ο εντοπισμός πλανητών με συνθήκες διατήρησης ζωής. «Μας ενδιαφέρουν πλανήτες που δεν είναι πολύ ζεστοί, ούτε πολύ κρύοι, με ιδανική θερμοκρασία για την ύπαρξη νερού στην επιφάνεια τους».
Πλανήτες με συνθήκες ικανές για τη διατήρηση ζωής, λογικά θα χρειάζονται ένα έτος για να ολοκληρώσουν μια περιστροφή γύρω από το άστρο τους. «Αν εντοπίσουμε αρκετούς τέτοιους θα σημαίνει ότι η ζωή μπορεί να υπάρχει σε πολλά σημεία του γαλαξία μας, ότι υπάρχει πιθανότητα εξέλιξης της ζωής και αλλού» αναφέρει ο Μπορούκι. «Αντίθετα, αν βρεθούν παρά μόνο λίγοι, ίσως να πρέπει να συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι πλανήτες σαν τη Γη είναι σπάνιοι».
www.kathimerini.gr με πληροφορίες Γαλλικό Πρακτορείο
Ο Μπέρτι αποτελεί ένα ακόμα δείγμα της προσπάθειας των επιστημόνων διεθνώς να αναπτύξουν ανθρωποειδή ρομπότ που θα αλληλεπιδρούν με τους ανθρώπους.
Το διάσημο Μουσείο Επιστήμης του Λονδίνου απέκτησε ένα νέο μέλος στο προσωπικό του, τον «Μπέρτι», ένα ρομπότ που μπορεί να ψυχαγωγεί τους επισκέπτες παίζοντας μαζί τους το δημοφιλές σε όλο τον κόσμο παιγνίδι «πέτρα-ψαλίδι-μολύβι-χαρτί» με τα δάχτυλά του.
Οι επισκέπτες πρέπει να φορέσουν ένα ειδικό γάντι για να παίξουν το παιγνίδι. Το ρομπότ βγάζει κι ένα μικρό λόγο, χρησιμοποιώντας μια φωνή που παράγεται από κομπιούτερ, ενώ κάνει και χειραψίες.
Κόστισε περίπου 200.000 λίρες για να κατασκευαστεί από το Εργαστήριο Ρομποτικής του πανεπιστημίου του Μπρίστολ, σε συνεργασία με την εταιρία Elumotion, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο.
Χωρίς πρόθεση να περιορίσουν τις υπηρεσίες τους που εκτείνονται από την αποστολή μηνυμάτων, πρόσβασης στο Ίντερνετ και τηλεφωνικών κλήσεων, οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας επιδιώκουν να προσφέρουν τώρα και υπηρεσίες υγείας σε εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη.
Η ιδέα ενός τηλεφώνου που λειτουργεί ως «γιατρός τσέπης» έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις στη μεγαλύτερη έκθεση της αγοράς που πραγματοποιείται αυτές τις ημέρες στη Βαρκελώνη. Ανάμεσα στις πολλές πιθανές εφαρμογές για τις φτωχές χώρες, οι ειδικοί εστιάζουν στη δυνατότητα υπενθύμισης εμβολίων και εξετάσεων με ειδοποιήσεις μέσω κινητού. Επιπλέον, γιατροί που εργάζονται σε απομακρυσμένα νοσοκομεία μπορούν να εκμεταλλευτούν τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας για να ενημερώνουν τον πληθυσμό για επιδημίες και ιούς.
«Αν σκεφτεί κάποιος ότι υπάρχουν 2,2 δισεκατομμύρια κάτοχοι κινητών τηλεφώνων στον αναπτυσσόμενο κόσμο, 305 εκατομμύρια υπολογιστές και μόλις 11 εκατομμύρια κρεβάτια σε νοσοκομεία, εύκολα μπορεί να δει το πώς τα κινητά τηλέφωνα μπορούν να γίνουν η λύση στις προκλήσεις υγείας των χωρών αυτών», ανέφερε ο Τέρι Κράμερ, strategy director της βρετανικής Vodafone.
Το Ίδρυμα Ροκφέλερ, ο ΟΗΕ και η Vodafone ανακοίνωσαν τη δημιουργία συμμαχίας στον τομέα mHealth (Mobile Health), μια συνεργασία με στόχο την εξέλιξη της τεχνολογίας των δικτύων κινητής τηλεφωνίας για υπηρεσίες υγείας. Η σχετική μελέτη που έδωσαν στη δημοσιότητα οι τρεις οργανισμοί περιέχει λεπτομέρειες για 51 διαφορετικά προγράμματα σε 26 χώρες, με κυριότερους αποδέκτες την Ινδία με 11 προγράμματα και την Νότια Αφρική με έξι.
«Η νέα τεχνολογία θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις στα συστήματα δημόσιας υγείας» δήλωσε ο Ντάνιελ Καρούτσι, αντιπρόεδρος υγείας του UN Foundation. Στην Ουγκάντα, 15.000 συνδρόμητες έλαβαν στο κινητό τους ειδική ενημερωτική εκστρατεία για τον ιό HIV, με τη μορφή quiz αλλά και προτρεπτικών μηνυμάτων προς τους συνδρομητές να κάνουν τις απαραίτητες εξετάσεις.
Στο Μεξικό λειτουργεί ειδική τηλεφωνική υπηρεσία που παρέχει ιατρική βοήθεια σε άτομα χωρίς πρόσβαση σε γιατρό. «Στο 60% των περιπτώσεων, μπορούμε να αντικαταστήσουμε τον γιατρό με επιτυχία» ανέφερε ο Πέδρο Ιριγκόγιεν, συνιδρυτής της υπηρεσίας, τονίζοντας το γεγονός ότι στη χώρα της Λατινικής Αμερικής τα κινητά τηλέφωνα υπερισχύουν των σταθερών με αναλογία 5:1.
Η Ελίζαμπεθ Μπόεμ, αναλυτής στην Forrester Research, βλέπει οφέλη αλλά και περιορισμούς σε αυτή την πιθανή λειτουργία των κινητών τηλεφώνων. «Μια από τις μεγάλες προκλήσεις είναι ότι αυτοί που έχουν περισσότερη ανάγκη από ιατρικές συμβουλές είναι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, που συνήθως δεν είναι εξοικοιωμένοι με τη χρήση κινητού τηλεφώνου, ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες».
Κάποιες από τις υπηρεσίες που λειτουργούν ήδη αφορούν τη μέτρηση των επιπέδων ζαχάρου με μια συσκευή που συνδέεται με το κινητό τηλέφωνο, το οποίο στέλνει τα στοιχεία απευθείας στον θεράποντα ιατρό, ενώ στις ΗΠΑ, η υπηρεσία Foodphone δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να στέλνουν φωτογραφία του γεύματος τους σε ειδικούς που στη συνέχεια ενημερώνουν με μήνυμα για τη θρεπτική του αξία.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από Γαλλικό Πρακτορείο
Το αληθινό και το δίκαιο έχουν απ' τη φύση μεγαλύτερη δύναμη από το ψέμα και το άδικο
Αριστοτέλης
Το να λες την αλήθεια είναι πάντοτε η καλύτερη μέθοδος και ασφαλέστερος δρόμος για τη ζωή
Μένανδρος
Αν δεν μπορείς να πείς την αλήθεια, δεν είσαι υποχρεωμένος να πείς ψέμα. Ανάμεσα τους υπάρχει η διέξοδος της σιωπής.
