arganasta’s blog – Bocca della Verita

Είναι ζήτημα κουλτούρας. Κι όποιος νομίζει ότι η δική του κουλτούρα είναι ανώτερη έχει πρόβλημα. Αυτή ήταν η απάντηση του προέδρου της Νότιας Αφρικής Τζέικομπ Ζούμα προς τους δημοσιογράφους, στο Νταβός, οι οποίοι, αναφερόμενοι στις τρεις γυναίκες του, είπαν ότι η πολυγαμία είναι δείγμα οπισθοδρόμησης και θέτει υπό αμφισβήτηση την ισότητα των δύο φύλων. Ο Ζούμα αντέτεινε ότι τίποτε απ’ όλα αυτά δεν ισχύει, καθώς πρόκειται για ζήτημα κουλτούρας και ο καθένας κρίνει αναλόγως με τις πολιτιστικές του καταβολές. «Εξαρτάται», είπε, «από ποιο πολιτισμό προέρχεσαι. Οι άνθρωποι μεταφράζουν διαφορετικά τον κάθε πολιτισμό. Κάποιοι θεωρούν την κουλτούρα τους ανώτερη από αυτήν των υπολοίπων. Κι αυτό είναι ένα πρόβλημα στον σημερινό κόσμο». Και όταν τον ρώτησαν αν φέρεται το ίδιο και στις τρεις γυναίκες του, απάντησε χωρίς δισταγμό «απολύτως», αν και προφανώς δεν είχαν την ευκαιρία να πάρουν και τη δική τους γνώμη.

Ετικέτες: πολυγαμία

Οι μαθήτριες δημοτικού αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη τα μαθηματικά εξαιτίας της αρνητικότητας που εκλαμβάνουν από τις πρώτες τους δασκάλες.

Μελέτες πραγματοποιούνται εδώ και χρόνια με σκοπό να απαντήσουν στο ερώτημα “γιατί οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι χειρότερες από τους άνδρες στα μαθηματικά”. Πρόσφατη έρευνα ενδέχεται να εξηγεί μέρος του φαινομένου: Οι δασκάλες του δημοτικού που δεν είναι σίγουρες για τις επιδόσεις τους στα μαθηματικά, μεταδίδουν το άγχος τους στα κορίτσια που διδάσκουν.

Οι νεαροί μαθητές τείνουν να μιμούνται τους δασκάλους του ίδιου φύλου. Έτσι οι δασκάλες που είναι ανασφαλείς στα μαθήματα των μαθηματικών, ενδέχεται να ενισχύουν το στερεότυπο ότι τα αγόρια είναι καλύτερα από τα κορίτσια στα μαθηματικά, εξηγεί ο Sian L. Beilock, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο.

Ο ίδιος και οι συνάδελφοί του μελέτησαν 52 αγόρια και 65 κορίτσια που παρακολούθησαν μαθήματα από 17 διαφορετικούς δασκάλους. Το 90% των δασκάλων δημοτικού είναι γυναίκες.

Στην αρχή της χρονιάς, οι επιδόσεις των μαθητών στα μαθηματικά δεν σχετίζονταν με τις ανασφάλειες των καθηγητών τους, σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences.

Ωστόσο, μέχρι το τέλος του σχολικού έτους, όσο περισσότερο αγχωμένοι ήταν οι δάσκαλοι σχετικά με τις ικανότητές τους, τόσο οι μαθήτριες –μόνο τα κορίτσια- είχαν την τάση να συμφωνούν ότι “τα αγόρια είναι καλά στα μαθηματικά και τα κορίτσια στο διάβασμα”.

Επιπλέον, τα κορίτσια που έδωσαν αυτήν την απάντηση, είχαν επίσης χαμηλότερους βαθμούς στα διαγωνίσματα μαθηματικών, από όλη την υπόλοιπη τάξη.

Οι ερευνητές, που μελετούν κατά πόσο το άγχος και το στρες μπορούν να επηρεάσουν τις επιδόσεις των ανθρώπων, επισημαίνουν ότι “Για να διδάξει η επόμενη γενιά δασκάλων – ειδικά του δημοτικού- περισσότερο αποτελεσματικά, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην ανάπτυξη τόσο των μαθηματικών δυνατοτήτων όσο και στην θετική στάση απέναντι στα μαθηματικά από τους εκπαιδευτικούς”.

Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το National Science Foundation.

Ετικέτες: Οι δασκάλες & τα μαθηματικά

Γράφει ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΙΛΕΣΗΣ, Msc, κλινικός διαιτολόγος διατροφολόγος, MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών email: georgemiles9@gmail.com url: http://www.dia-trofis.gr

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που έπληξαν τις τελευταίες εβδομάδες την Ευρώπη φαίνεται πως θα κάνουν σταδιακά την εμφάνισή τους και στη χώρα μας. Μαζί τους, όμως, προβλέπεται να αυξηθούν και τα κρούσματα της νέας γρίπης, όπως και τα κοινά κρυολογήματα. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως όταν πέφτει η θερμοκρασία και μειώνεται η ηλιοφάνεια, αρρωσταίνουμε πιο εύκολα. Τι μπορούμε λοιπόν να κάνουμε από την πλευρά μας για να ενισχύσουμε τις άμυνές μας; Είναι αλήθεια πως το φαγητό μπορεί να μας προστατέψει; Πρέπει να τρώμε για να… δυναμώσουμε;

Αρκετές επιστημονικές ανακοινώσεις υποδεικνύουν ότι η διατροφή μπορεί όντως να ενισχύσει τη φυσική άμυνα του σώματός μας. Διάφορες βιταμίνες, ανόργανα συστατικά, βότανα και αμινοξέα φαίνεται πως μπορούν να ενισχύσουν την υγιή λειτουργία του αναπνευστικού και ανοσοποιητικού συστήματός μας. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν στοιχεία που υποστηρίζουν ότι η διατροφική μας κατάσταση επηρεάζει ακόμα και τη γενετική έκφραση των ιών. Ενας διατροφικά πλήρης οργανισμός μπορεί να αναστείλει την ίδια την ικανότητα του ιού να αναπαράγεται ελεύθερα και να «ευημερεί». Ακολούθως, παρατίθεται μια λίστα με θρεπτικά συστατικά και φυσικές ουσίες που φαίνεται πως μπορούν να βοηθήσουν τις φυσικές μας άμυνες.

* Σκόρδο (allium sativum)

Οι ενώσεις του σκόρδου εκδηλώνουν αποδεδειγμένα σημαντικές αντιιικές δράσεις. Μεταξύ των ιών που επηρεάζονται από τα εκχυλίσματα σκόρδου συμπεριλαμβάνονται ο ανθρώπινος κυτταρομεγαλοϊός, ο ιός γρίπης τύπου Β, ο ιός έρπη τύπου 1 και 2, ο ιός της ευλογιάς, ο ιός της φυσαλιδώδους στοματίτιδας και ο ανθρώπινος ρινοϊός τύπου 2.

* Προβιοτικά

Το ανθρώπινο έντερο επενδύεται σε όλο το μήκος του με λεμφικό ιστό, που υποστηρίζεται από ευεργετικά βακτήρια. Τα βακτήρια αυτά συνιστούν την εντερική μικροβιακή χλωρίδα και ονομάζονται (γενικά) προβιοτικά. Εκδηλώνουν πληθώρα ευεργετικών δράσεων, όπως π.χ. διατήρηση της ακεραιότητας του πεπτικού σωλήνα, σωστή κινητικότητα αυτού, παροχή ενεργειακών υποστρωμάτων για το έντερο και συμμετοχή τους στην ανοσοποίηση του οργανισμού. Υπάρχουν δεκάδες διαφορετικά στελέχη προβιοτικών, με γνωστότερο το Lactobacillus acidophilus, που μπορούμε να λάβουμε από τα αντίστοιχα εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά (ή τους χυμούς). Συμβουλευτείτε γιατρό ή κλινικό διαιτολόγο πριν από τη χρήση προβιοτικών συμπληρωμάτων.

* Βιταμίνη Ε (α-τοκοφερόλη)

Η βιταμίνη Ε απαντάται στις ελιές και στο ελαιόλαδο, στους ηλιόσπορους, στους ξηρούς καρπούς, στο σπανάκι και σε άλλα πράσινα φυλλώδη, στα φύτρα σιταριού και στα προϊόντα ολικής αλέσεως. Η έλλειψη βιταμίνης Ε συνεπάγεται μειωμένη ανοσολογική απάντηση, οπότε αυξάνονται οι φλεγμονώδεις αντιδράσεις που οδηγούν σε πιθανή βλάβη των ιστών.

* Βιταμίνη D (χοληκαλσιφερόλη, εργοκαλσιφερόλη)

Απαντάται σε συκώτι, αβγά, γαλακτοκομικά, σολομό, σαρδέλα και τόνο. Σημαντική επίσης ποσότητα παράγει το ίδιο το σώμα μας παρουσία ηλιακού φωτός. Η έλλειψή της συνδέεται άμεσα με το ανοσοποιητικό. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η γρίπη είναι πιο συχνή τους χειμερινούς μήνες, όταν το ηλιακό φως δεν είναι αρκετό. Μια ανεπάρκεια της βιταμίνης D μπορεί, με άλλα λόγια, να εμποδίσει την ικανότητα του σώματος να διατηρεί την υγεία και την ανοσοποίησή του.

* Ρεσβερατρόλη

Απαντάται φυσικά στο φλοιό του σταφυλιού, στο κόκκινο κρασί, στα μούρα και άλλα σκούρα φρούτα και στα φιστίκια. Φαίνεται πως βελτιώνει την ανοσολογική απάντηση και μειώνει την έκταση και την ένταση της φλεγμονής.

* Βιταμίνη C (ασκορβικό οξύ)

Απαντάται σε εσπεριδοειδή φρούτα, πράσινες πιπεριές, φράουλες κ.ά. Φαίνεται πως το ασκορβικό οξύ, σε διαιρεμένες δόσεις, βοηθά στην ανοσοποίηση. Η χορήγηση συμπληρώματος βιταμίνης C σε ασθενείς, υπό αντιβιοτική αγωγή λόγω πνευμονίας, φαίνεται να βελτιώνει την πορεία ανάρρωσης. Η ανεπάρκειά της, αντιθέτως, προκαλεί εντονότερη φλεγμονώδη αντίδραση, άρα και εντονότερα συμπτώματα.

* Σελήνιο

Απαντάται σε ξηρούς καρπούς, δημητριακά, κρέας και κυρίως μοσχαρίσιο συκώτι, ψάρια, αβγά, τόνο, καβούρια και αστακό. Η χορήγηση μικρών δόσεων σεληνίου (και ψευδαργύρου) αυξάνει την ανοσολογική απάντηση στο εμβόλιο, μειώνοντας τη θνησιμότητα από αναπνευστικές λοιμώξεις. Σε πρόσφατη μελέτη υποστηρίζεται η προφυλακτική χρήση -έναντι του ιού Η5Ν1- ενός προσεκτικά σχεδιασμένου διατροφικού συμπληρώματος, που μπορεί να επηρεάσει τις παθογόνους διαδικασίες του ιού σε ανθρώπους. Κύρια συστατικά αυτού πρέπει να είναι -σύμφωνα με τους συγγραφείς- το σελήνιο, η βιταμίνη Ε, η γλουταθιόνη, η ρεσβερατόλη και η κερκετίνη.

Με τη βοήθεια της φύσης

Εκτός από τα συστατικά των τροφίμων, πλήθος φυτικών ουσιών φέρονται να βοηθούν το σώμα να καταπολεμήσει τα μικρόβια – εισβολείς. Το AHCC (Active Hexose Correlated Compound), που συνιστά εκχύλισμα από το μανιτάρι Basidiomycetes, φαίνεται πως βοηθά σημαντικά την ανοσολογική απόκριση. Η Andrographis paniculata, επίσης, έχει αποδειχθεί ότι υποστηρίζει μια υγιή και ισορροπημένη ανοσολογική απάντηση. Πολυάριθμες κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει την ικανότητά της να αυξάνει σημαντικά την κυτταρική ανοσία, ως απάντηση σε εποχιακές λοιμώξεις. Παρόμοιες δράσεις φαίνεται πως εκδηλώνουν ο Astragalus membranaceous, βότανο της Ανατολής, και η Echinacea (Echinacea purpurea και Echinacea angustifolia). Η Ε. purpurea φαίνεται πως έχει αντιιική δράση. Αφετέρου, ο μαύρος καρπός σαμπούκου (Sambucus nigra), που συνιστά τυποποιημένο εκχύλισμα, μπορεί να παρέχει προστασία από το οξειδωτικό στρες, αλλά και να ρυθμίσει την παραγωγή φλεγμονωδών κυτταροκινών, για την προστασία της αναπνευστικής λειτουργίας. Παρέχει βιταμίνες Α και C, καθώς και ανθοκυανίνες, που είναι ισχυροί δεσμευτές ελεύθερων ριζών.

Τέλος, οι πολυσακχαρίτες (arabinogalactans) του δέντρου Larch (Larix occidentalis) βοηθούν στη διατήρηση υγιούς εντερικής χλωρίδας και ενισχύουν τις δράσεις του ανοσοποιητικού μας συστήματος.

Οχι στα… πειράματα

Οι πληροφορίες που παρέχονται στο άρθρο αυτό προορίζονται για επιστημονική αναφορά και σε καμιά περίπτωση για… πειραματισμό ή θεραπεία κάποιας ασθένειας. Εάν έχετε εκτεθεί σε ιό ή νομίζετε ότι μπορεί να έχετε γρίπη ή οποιαδήποτε άλλη ασθένεια, δείτε έναν γιατρό το συντομότερο δυνατόν. Μην προσπαθήσετε να αυτοθεραπευτείτε. Συμβουλευτείτε γιατρό ή κλινικό διαιτολόγο, πριν πάρετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα διατροφής. Διαβάστε όλες τις ετικέτες των προϊόντων, ακολουθήστε προσεκτικά όλες τις οδηγίες και μην υπερβαίνετε τις συνιστώμενες ανώτατες δόσεις. Σε κάθε περίπτωση, να θυμάστε ότι οι καλύτερες πηγές βιταμινών και ιχνοστοιχείων είναι τα ίδια τα τρόφιμα και όχι τα συμπληρώματα διατροφής. Τίποτα δεν συγκρίνεται με τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά, ειδικά όσον αφορά τη διαθεσιμότητα και την απορρόφηση βιταμινών και μετάλλων. Αν παραστεί ανάγκη, ο οικογενειακός ιατρός ή ο κλινικός διαιτολόγος θα πρέπει πρώτα να σας εγκρίνουν τη χρήση ανάλογων συμπληρωμάτων -συνήθως μεμονωμένων-, προτείνοντας όμως και την κατάλληλη δοσολογία.

Ετικέτες: κρύο & φαγητό!

Σε πτηνοτροφική μονάδα σε κιμπούτς στο βόρειο Ισραήλ, επανεμφανίσθηκε ο ιός της γρίπης των πτηνών με αποτέλεσμα οι αρμόδιες αρχές να προβούν στη θανάτωση χιλιάδων πουλερικών.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας, ο ιός Η5Ν1 ανιχνεύτηκε σε πουλερικά στο κιμπούτς Εϊν Σέμερ κοντά στην Χαντέρα, νότια της Χάιφα.

Το υπουργείο Υγείας διάταξε να απομονωθεί η μονάδα σε ακτίνα τριών χιλιομέτρων και να θανατωθούν περίπου 43.000 πουλερικά, καθώς και να διεξαχθούν επείγοντες έλεγχοι ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο επιζωοτίας.

Σημειώνεται ότι τον Μάρτιο του 2006 η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγόρευσε τις εισαγωγές πτηνών, κρέατος πουλερικών και αυγών από το Ισραήλ, όπου πολλά πτηνοτροφεία είχαν μολυνθεί από τον ιό Η5Ν1 με αποτέλεσμα οι αρμόδιες αρχές της χώρας να προχωρήσουν στη θανάτωση περίπου 1,4 εκατομμυρίων πτηνών.

Ετικέτες: γρίπη των πτηνών

Οι περισσότεροι γιατροί μπορούν, από την καθημερινή τους εμπειρία, να επιβεβαιώσουν ότι τόσο η εξέλιξη μιας θανατηφόρου ασθένειας όσο και η θετική ή η αρνητική ανταπόκριση του ασθενούς στη θεραπευτική αγωγή που του προτείνουν, δεν εξαρτώνται μόνο από την έγκαιρη διάγνωση και τη σωστή επιλογή θεραπείας, αλλά και από την ψυχολογική ιδιοσυγκρασία του ασθενούς. ασθένειας, εκτός από τα «αντικειμενικά» παθολογικά αίτια, παίζουν σημαντικότατο ρόλο και κάποιοι υποκειμενικοί «ανθυγιεινοί» παράγοντες;

Στο πλαίσιο, ωστόσο, της μηχανιστικής και στατιστικής προσέγγισης των παθήσεων που κυριαρχεί στη σημερινή Ιατρική, αυτή η ψυχο-βιολογική αλληλεξάρτηση αποτελεί ένα ενοχλητικό αίνιγμα:  πώς η «άυλη» ψυχική στάση ή η προδιάθεση ενός ασθενούς μπορεί να επηρεάζει την «υλικότατη» σωματική του υγεία και την πορεία της θεραπείας του; Μήπως, εντέλει, για την εμφάνιση και την καταστροφική εξέλιξη μιας

Πολλοί από εμάς θα έχουν πιθανώς ακούσει, ή διαπιστώσει από προσωπική εμπειρία, ότι οι ασθενείς που αυτοπεριγράφονται ως «αισιόδοξοι» και υιοθετούν μια μαχητική στάση απέναντι στην ασθένειά τους, κινδυνεύουν λιγότερο να πεθάνουν όταν πληγούν από μια θανατηφόρο ασθένεια απ’ ό,τι οι πιο «απαισιόδοξοι» και ψυχικά αδύναμοι ασθενείς, που υποφέρουν από την ίδια ακριβώς ασθένεια. Η κατανόηση αυτού του φαινομενικά «παράλογου» γεγονότος απασχολεί την ιατρική επιστήμη από πολύ παλιά και -δυστυχώς- ακόμη δεν έχει βρεθεί μια ικανοποιητική εξήγηση.

Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί πλήθος συστηματικών μελετών, οι οποίες, ενώ επιβεβαιώνουν την πραγματικότητα αυτού του φαινομένου, δεν έχουν καταλήξει σε μια μοναδική και κοινά αποδεκτή ερμηνεία του. Το γεγονός από μόνο του υποδηλώνει την εγγενή δυσκολία να αποκαλύψουμε τον περίπλοκο βιοψυχολογικό βρόχο που διαμορφώνει κάθε ανθρώπινη ύπαρξη: τις στενές διασυνδέσεις μεταξύ της βιολογικής-σωματικής και της ψυχολογικής-νοητικής διάστασης της ζωής μας.

Και για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις, οφείλουμε εξαρχής να διευκρινίσουμε ότι η όντως σκοτεινή ιδέα του «βιοψυχολογικού βρόχου» δεν υπονοεί καθόλου την ύπαρξη δύο διακριτών «ουσιών» (ψυχή-σώμα ή νοητικό-βιολογικό). Αντίθετα, αυτή η βαθιά εδραιωμένη -αλλά εντελώς εσφαλμένη- δυϊστική αντίληψη που επιμένει να διαχωρίζει το βιολογικό-σωματικό από το ψυχικό-νοητικό, αποτέλεσε κατά το παρελθόν, και εξακολουθεί να αποτελεί και σήμερα, το πρωταρχικό εμπόδιο για την επιστημονική διερεύνηση αυτού και πολλών άλλων σχετικών φαινομένων, πόσω δε μάλλον για την κατανόηση και τη βέλτιστη θεραπευτική αντιμετώπισή τους, όταν η ρήξη του στενού βιοψυχολογικού βρόχου εκδηλώνεται ως ασθένεια!

«Ανθυγιεινές» προσωπικότητες

Είναι, ελπίζουμε, αρκετά διαφωτιστικό να παρουσιάσουμε ορισμένες από τις πιο αξιόλογες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί, με σκοπό να αποσαφηνιστεί το αν και κατά πόσο η σωστή ψυχολογική αντιμετώπιση από μέρους των ασθενών που πάσχουν από κάποια σοβαρή ασθένεια -καρδιαγγειακή ή και καρκίνο- μπορεί να επιβραδύνει ή και να ανακόψει την πορεία της νόσου.

Και αν δεχτούμε ότι ισχύει κάτι τέτοιο, ισχύει άραγε και το αντίστροφο; Υπάρχουν δηλαδή ορισμένα ψυχικά χαρακτηριστικά που διευκολύνουν την εμφάνιση ή επιταχύνουν την ανάπτυξη μιας θανατηφόρου ασθένειας, όπως π.χ. ο καρκίνος; Με άλλα λόγια, μεταξύ των ασθενών υπάρχουν αρκετές «ανθυγιεινές προσωπικότητες», οι οποίες έχουν την προδιάθεση να αρρωσταίνουν βαριά και να αντιμετωπίζουν ανεπαρκώς ή παθητικά τη σοβαρή ασθένεια που τους απειλεί;

Για να απαντήσει σ’ αυτά τα σημαντικά -και στην πραγματικότητα συμπληρωματικά- ερωτήματα, ο Δανός ογκολόγος Αντερς Μπόντε Γένσεν αποφάσισε το 1991 να εξετάσει λεπτομερώς όλες τις διαθέσιμες τότε μελέτες σχετικά με την εμφάνιση καρκίνου του μαστού. Απώτερος στόχος του ήταν να εξακριβώσει αν, όπως διατείνονταν κάποιοι γιατροί, υπάρχει όντως ένα ορισμένο ψυχολογικό προφίλ, το οποίο αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης αυτής της μορφής καρκίνου στις γυναίκες που το εμφανίζουν, ενώ αντίθετα οι γυναίκες που δεν εμφανίζουν αυτά τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά σπανίως εκδηλώνουν αυτή τη μορφή καρκίνου.

Οπως διαπίστωσε ο Γένσεν, στην πλειονότητά τους, αυτές οι έρευνες ήταν ελάχιστα πειστικές είτε γιατί αφορούσαν ένα πολύ μικρό δείγμα γυναικών είτε γιατί παρουσίαζαν συχνά σοβαρές παραλείψεις στη στατιστική τους επεξεργασία. Παρ’ όλα αυτά, αναγνώρισε ότι όντως υπάρχει κάποια αμυδρή σχέση: οι γυναίκες που έχουν δυσκολία στην ελεύθερη έκφραση των συναισθημάτων τους -όπως π.χ. οργή, πόνος ή απελπισία- τείνουν να εμφανίζουν συχνότερα καρκίνο του στήθους.

Σε ανάλογα συμπεράσματα κατέληξαν την ίδια χρονιά και οι έρευνες δύο άλλων γιατρών, του Γιουργκ Μπέρνχαρντ στην Ελβετία και της Πατρίσια Γκανζ στις ΗΠΑ. Και σε αυτή την περίπτωση η καταστολή των συναισθημάτων φαίνεται πως σχετίζεται με τη μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης νεοπλασιών (και συγκεκριμένα στους πνεύμονες). Επειδή όμως η εμφάνιση καρκίνου στους πνεύμονες συνδέεται συνήθως και σχεδόν αποκλειστικά με τη συνήθεια του καπνίσματος, η επιρροή κάποιων αρνητικών συναισθημάτων των ασθενών δεν ήταν καθόλου εύκολο να επιβεβαιωθεί.

Ωστόσο, σταδιακά έγινε σαφές σε όλο και μεγαλύτερο αριθμό ερευνητών ότι τα άτομα που συστηματικά καταστέλλουν τα συναισθήματά τους, και κυρίως τα πιο αρνητικά, όπως ο θυμός και η οργή, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν κάποια μορφή καρκίνου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι υπάρχει μια αυστηρή και προβλέψιμη αιτιακή σχέση ανάμεσα σε ορισμένα ψυχολογικά χαρακτηριστικά και τον καρκίνο.

Το πρόβλημα με αυτές και άλλες ανάλογες έρευνες, που υποδεικνύουν ότι υπάρχει κάποια λίγο-πολύ στενή σχέση ανάμεσα στην εμφάνιση νεοπλασιών και στη συστηματική καταστολή των συναισθημάτων ή τις τραυματικές παιδικές εμπειρίες των ασθενών είναι ο αναδρομικός ή επί τούτω (ad hoc) χαρακτήρας αυτών των εξηγήσεων. Με άλλα λόγια, συνήθως οι ασθενείς απαντούν στο σχετικό ερωτηματολόγιο για το άμεσο ή απώτερο παρελθόν τους μόνο μετά τη διάγνωση του καρκίνου, γεγονός που αναμφίβολα επηρεάζει την κρίση των ίδιων και των γιατρών τους! Εξάλλου, η ζωή και η συμπεριφορά των ανθρώπων σπανίως «χωράει» στις χονδροειδείς ψυχολογικές ταξινομήσεις, όπως π.χ. άτομα του «τύπου C», στον οποίο κατατάσσονται όσοι ή όσες υποτίθεται ότι είναι πιο επιρρεπείς στην εκδήλωση νεοπλασιών, επειδή έχουν μονίμως μια ιδιαίτερα υποχωρητική, υπομονετική συμπεριφορά και σχεδόν ποτέ δεν εξωτερικεύουν τη δυσαρέσκεια ή την οργή τους. Δεν πρέπει λοιπόν να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί λίγες σοβαρές μελέτες για τις υποθετικές «καρκινογόνες προσωπικότητες».

Πώς η αισιοδοξία μπορεί να συμβάλει στη θεραπεία;

Μια τέτοια σοβαρή έρευνα για τα πιθανά ψυχολογικά αίτια κάποιων μορφών καρκίνου είναι αυτή που ξεκίνησε το 2001 ο Ερικ Ζορίλα στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια στη Φιλαντέλφια των ΗΠΑ. Αναλύοντας και αξιολογώντας τα αποτελέσματα πολλών μελετών, ο Ζορίλα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι καταθλιπτικοί ασθενείς είχαν συνήθως ένα πολύ εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Ειδικότερα, αρκετοί από αυτούς παρουσίαζαν δραστική μείωση των λευκών ημισφαιρίων στο αίμα, τα οποία ως γνωστόν παίζουν αποφασιστικό ρόλο στην άμυνα του οργανισμού απέναντι σε εξωγενείς ή ενδογενείς παθογόνους παράγοντες.

Σε μια άλλη ανάλογη μελέτη του 2002, ένα ζευγάρι ερευνητών, η Τζάνις Κίκοτ και ο Ρόναλντ Γκλέιζερ, αποκάλυψαν ότι στο αίμα των καταθλιπτικών ατόμων υπάρχει υψηλότερη συγκέντρωση κυτοκινών (ειδική τάξη ρυθμιστικών μορίων που παίζουν σημαντικό ρόλο σε όλες σχεδόν τις κυτταρικές λειτουργίες), η παρουσία των οποίων συμβάλλει στη δημιουργία φλεγμονών. Οι φλεγμονές των ιστών με τη σειρά τους επιταχύνουν τη γήρανση των ιστών, ενισχύουν την υπερδραστηριότητα του καρδιαγγειακού συστήματος και η υπερβολική συσσώρευσή τους είναι καρκινογόνος. Από αυτή την έρευνα προκύπτει ένας πρώτος πιθανός μηχανισμός για τη δημιουργία καρκινωμάτων από ψυχολογικά αίτια, μια δυνατότητα που πολλοί γιατροί εξακολουθούν να αρνούνται.

Σε μετέπειτα εκτενείς έρευνες, όπως αυτή που πραγματοποιήθηκε στο Μόναχο από τη Σουζάν Σέλεν και την ομάδα της, εξέτασαν 2.169 καρκινοπαθείς που θα υποβάλλονταν σε ακτινοθεραπεία. Από αυτή, όπως και από πολλές άλλες πιο πρόσφατες έρευνες, προέκυψε ότι η ψυχική διάθεση του ασθενούς επηρεάζει σημαντικά την πορεία της ασθένειας. Μια αισιόδοξη και μαχητική στάση διευκολύνει σημαντικά τη θεραπευτική αγωγή και συμβάλλει στην επιβράδυνση των καταστροφικών εκδηλώσεων της νόσου.

Το αποφασιστικό ερώτημα είναι αν οι πιο αισιόδοξοι και μαχητικοί καρκινοπαθείς ζουν περισσότερο από τους πιο απαισιόδοξους και παραδομένους στην κακή μοίρα τους ασθενείς. Σ’ αυτό το σημείο οι απόψεις των ειδικών εξακολουθούν να διίστανται: κάποιοι απαντούν θετικά, άλλοι όμως είναι περισσότερο επιφυλακτικοί, επειδή θεωρούν ότι δεν διαθέτουμε ακόμη επαρκή στοιχεία ή και μεθόδους για να απαντήσουμε. Πάντως, το βέβαιο είναι ότι η πλειονότητα των ειδικών σήμερα έχουν πειστεί ότι η ψυχική διάθεση και η στάση των ασθενών επηρεάζει τουλάχιστον τη λειτουργία του ανοσοποιητικού τους συστήματος και μέσω αυτού τη θετική ή αρνητική εξέλιξη της ασθένειας!

Σε παρόμοια συμπεράσματα κατέληξαν και οι ερευνητές των σοβαρών καρδιαγγειακών παθήσεων. Από καιρό ήταν στατιστικά γνωστό ότι οι ασθενείς με πιο απαισιόδοξη και καταθλιπτική διάθεση έχουν περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από κάποιο σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο. Ομως, μολονότι ήταν γνωστό ότι τα αρνητικά συναισθήματα (κατάθλιψη, απαισιοδοξία) σχετίζονταν με τον θάνατο των ασθενών από καρδιαγγειακές παθήσεις, δεν είχε μελετηθεί επαρκώς η συσχέτιση των θετικών αισθημάτων (αισιοδοξία, θέληση για ζωή) με τον θάνατο πριν από το 2004.

Τη χρονιά αυτή ο Ερικ Τζ. Γκίλταϊ και οι συνεργάτες του στο Ψυχιατρικό Κέντρο GGZ Delfland της Ολλανδίας ανέλυσαν ένα μεγάλο όγκο δεδομένων, τα οποία προμηθεύτηκαν από την έρευνα Arnhem Elderly Study. Χάρη σε αυτά τα πολύτιμα δεδομένα κατάφεραν να διαπιστώσουν ότι οι πιο αισιόδοξοι καρδιοπαθείς ζούσαν πιο πολύ από τους πιο «απαισιόδοξους» ασθενείς με την ίδια πάθηση. Οι 999 καρδιοπαθείς (άνδρες και γυναίκες) που επέλεξαν να μελετήσουν ήταν ηλικίας μεταξύ 65 και 85 ετών και τους ζητήθηκε να συμπληρώσουν ένα εκτενές ερωτηματολόγιο, στο οποίο έπρεπε να περιγράψουν την κατάσταση της υγείας τους, την εκτίμηση που έτρεφαν για τον εαυτό τους και πόσο ικανοποιημένοι ήταν από τη ζωή τους και από τις σχέσεις τους. Τους ασθενείς παρακολούθησαν επί εννέα χρόνια, στη διάρκεια των οποίων σημειώθηκαν 397 θάνατοι.

Σε σύγκριση με τα άτομα που ήταν ιδιαίτερα απαισιόδοξα και ανικανοποίητα από τη ζωή τους, οι πιο αισιόδοξοι και με μεγαλύτερη θέληση για ζωή παρουσίαζαν μια πιθανότητα να αποβιώσουν κάτω από το 55% (που έπεφτε στο 23% σε όσους υπέφεραν μόνο από καρδιαγγειακές παθήσεις!). Οι ερευνητές διαπίστωσαν μάλιστα ότι η «αυτοπροστατευτική δράση» της αισιοδοξίας εκδηλώνεται εντονότερα στους άνδρες παρά στις γυναίκες. Αν κάποιο συμπέρασμα προκύπτει από όλα αυτά, αυτό είναι ότι η απαισιόδοξη και αρνητική στάση απέναντι στη ζωή επιταχύνει την έλευση του θανάτου· η μόνη αποτελεσματική μας αντίδραση στο αναπόδραστο του θανάτου είναι η απαραμείωτη -και φαινομενικά παράλογη- θέληση για ζωή. *

Ετικέτες: αισιοδοξία

Σχεδόν ένα στα δέκα επτάχρονα και οκτάχρονα παιδιά ακούνε «φωνές» που δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα, όμως τα περισσότερα δεν τις βρίσκουν ενοχλητικές και δεν διαταράσσουν τις σκέψεις τους, σύμφωνα με μια νέα ολλανδική επιστημονική έρευνα.

“Οι φωνές έχουν γενικά μειωμένη επίπτωση στην καθημερινή ζωή των παιδιών”, δήλωσε η ερευνήτρια Άνια Μπάρτελς-Βελθούις του Ιατρικού Κέντρου του πανεπιστημίου του Γκρόνιγκεν, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, η οποία καθησύχασε τους γονείς ότι δεν πρέπει να ανησυχούν υπερβολικά, αν τα παιδιά τους ακούνε “φωνές”.

“Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι φωνές απλώς θα εξαφανιστούν. Θα τους συμβούλευα να καθησυχάσουν το παιδί τους και παράλληλα να το παρακολουθούν στενά”, πρόσθεσε. Σύμφωνα με την έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο “The British Journal of Psychiatry” (Βρετανικό Περιοδικό Ψυχιατρικής), το οποίο εκδίδεται από το Βασιλικό Κολλέγιο Ψυχιάτρων της Βρετανίας, μέχρι το 16% των διανοητικά υγιών παιδιών και εφήβων μπορεί να ακούσουν “φωνές”.

Αν και κάτι τέτοιο μπορεί να αποτελεί ένδειξη για αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σχιζοφρένειας και άλλων ψυχωτικών διαταραχών αργότερα στη ζωή, η μεγάλη πλειονότητα των νέων που εμφανίζουν τέτοια συμπτώματα, δεν παρουσιάζουν ποτέ κάποια ψυχική νόσο.

Οι ερευνητές μελέτησαν περίπου 3.900 παιδιά του δημοτικού και τα ρώτησαν αν άκουγαν φωνές που κανείς άλλος δεν μπορούσε να ακούσει.

Το 9% των παιδιών απάντησαν θετικά και, από αυτά, το 15% είπε ότι υπέφερε εξαιτίας των “φωνών”, ενώ το 19% δήλωσε ότι οι “φωνές” δημιουργούσαν πρόβλημα στις σκέψεις τους.

Αγόρια και κορίτσια είναι εξίσου πιθανό να πέσουν θύμα αυτών των ακουστικών παραισθήσεων, όμως τα κορίτσια είναι πιθανότερο να αισθανθούν ότι βασανίζονται από αυτές τις “φωνές”.

Επίσης διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά της επαρχίας ακούνε συχνότερα τις “φωνές” σε σχέση με τα παιδιά των πόλεων (αν και οι ερευνητές περίμεναν ότι θα συμβαίνει το αντίθετο), όμως τα τελευταία είναι πιθανότερο να έχουν πρόβλημα, καθώς τείνουν να ακούνε περισσότερες φωνές ταυτόχρονα, οι οποίες μιλάνε για περισσότερη ώρα μέσα στο μυαλό τους.

Αν και περασμένες έρευνες έχουν συσχετίσει αυτές τις “φωνές” με επιπλοκές στην μήτρα κατά την εγκυμοσύνη ή στη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων ζωής του βρέφους, η νέα μελέτη δεν διαπίστωσε τέτοιες συσχετίσεις, αν και παραδέχτηκε ότι λίγα πράγματα είναι γνωστά για την αιτία αυτών των ακουστικών παραισθήσεων.

Ετικέτες: Ακουστικές παραισθήσεις