Διεθνές Λειτουργικό Συνέδριο με θέμα: «Θεολογία και Λατρεία: Αναφορά στη σύγχρονη περί την λειτουργική έρευνα»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διεθνές Λειτουργικό Συνέδριο με θέμα: «Θεολογία και λατρεία: Αναφορά στη σύγχρονη περί την λειτουργική έρευνα» διοργανώνεται στη μνήμη του μακαριστού καθηγητή της λειτουργικής π. Robert Taft την Πέμπτη 9 Μαΐου στο Α΄ αμφιθέατρο της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

8:00-10:00 θεία Λειτουργία στον I. Ναό Αγίας Τριάδος Θεολογικής Σχολής.

10:00-10:30 Προσέλευση.

Πρόεδρος Συνεδρίας: Καθηγητής π. Νικόδημος Σκρέττας.

10:30-11:00 Έναρξη-Χαιρετισμοί.

11:00-11:20 Stefano Parenti, «Robert Taft και λειτουργικές σπουδές μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος».

11:20-11:35 Γεώργιος Φίλιας, «Η λειτουργική έρευνα ως παράγων της λειτουργικής αναγεννήσεως».

11:35-11:50 π. Χρυσόστομος Νάσσης, «Ταξινόμηση της χειρόγραφης παράδοσης της ελληνικής λειτουργίας του αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, προς μία νέα προσέγγιση».

11:50-12:10 ΣΥΖΗΤΗΣΗ

12:10-12:30 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Πρόεδρος Συνεδρίας: Καθηγητής π. Βασίλειος Καλλιακμάνης.

12:30-12:45 Τρύφων Τσομπάνης, «Λειτουργικές-εικαστικές ιστορήσεις. Όταν η ζωγραφική υπομνηματίζει τη θεία Λατρεία».

12:45-13:00 π. Βασίλειος θερμός, «Λατρευτικές αλλαγές: Γιατί είναι τόσο δύσκολο να γίνει η θεωρία πράξη; Μία απόπειρα ψυχολογικής διερεύνησης».

13:00-13:15 Γεώργιος Ανδρέου, «Σύντομη σκιαγράφηση της λειτουργικής πράξης της Κύπρου: Ιστορική και λειτουργική αναδρομή στις πηγές».

13:15-13:30 ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Πρόεδρος Συνεδρίας: Καθηγήτρια Δήμητρα Κούκουρα.

16:30-16:50 Job Getcha (Αρχιεπ. Τελμησσού), «Το περί των επτά μυστηρίων του Ιώβ Αμαρτωλού (13ος αι.)».

16:50-17:05 Basiius Jacobus (Bert) Gröen, «Διαδραστικό web 2.0 και Λειτουργία από κάτω».

17:05-17:20 Nenant Milosevic, «Η περί ειρήνης ευλογία στη θεία Λειτουργία».

17:20-17:40 ΣΥΖΗΤΗΣΗ

17:40-18:00 ΚΑΦΕΣ

Πρόεδρος Συνεδρίας: Καθηγητής Γεώργιος Φίλιας.

18:00-18:15 Elena Velkovska, «Λειτουργικά κείμενα στο Chest 1 της Βιβλιοθήκης του Σινά και το Αγιοπολίτικο (Ιεροσολυμιτικό) Λεξιονάριο».

18:15-18:30 Srbolijub Ubiparipovic, «Το ζέον στον βυζαντινό λειτουργικό τύπο: Αναζητώντας νέες απαντήσεις».

18:30-18:45 Δημοσθένης Κακλαμάνος, «Σχετικά με την λειτουργική χρήση των αγιολογικών κειμένων στις βυζαντινές Μονές. Οι μαρτυρίες του Τυπικού της Μονής Ευεργέτιδος».

18:45-19:00 ΣΥΖΗΤΗΣΗ

19:00-19:20 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Πρόεδροι Συνεδρίας Αναπλ. Καθηγητής Ηλίας Ευαγγέλου-Καθηγητής Παναγιώτης Σκαλτσής.

19:20-19:35 Γεώργιος Κεσελόπουλος, «Γερμανού Α”, Εκκλησιαστική Ιστορία και Μυστική θεωρία (έκδ. Migne), μια προσπάθεια αξιολόγησης και ακριβούς χρονολόγησης».

19:35-19:50 π. Γεώργιος Χειλάς, «Η θέση της εκλογής των ψαλμών στη θεία Λατρεία κατά τον άγιο Συμεών Θεσσαλονίκης».

19:50-20:05 Παναγιώτης Καλαϊτζίδης, «Η ανάγνωση των λειτουργικών ευχών, εις επήκουν ή μυστικώς; Μαρτυρίες της χειρογράφου παραδόσεως».

20:05-20:20 Νικόλαος Σικλαφίδης, «Βάση δεδομένων για τους βυζαντινούς κανόνες: Το παράδειγμα του Ιωάννη Μαυρόποδα».

20:20-20:45 ΣΥΖΗΤΗΣΗ

20:45-21:00 ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Θεολογικά Δρώμενα

Κασσιανή και Θεόφιλος

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ· Θεολόγου Καθηγητή

Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…

μέσα μου υπάρχει νύχτα…

δέξου τις πηγές των δακρύων μου…

κλίνε προς τους στεναγμούς της καρδιάς μου.

Ασυναίσθητα, η Κασσιανή κοίταξε προς το λυχνάρι. Ίσως να ήθελε απλά να επιβεβαιώσει ότι υπάρχει επαρκές λάδι. Ίσως και πάλι, στιγμιαία, να την πήγε η καρδιά της σε εκείνη την ολόλαμπρη νύχτα του παρελθόντος. Τότε που ο διάδοχος του θρόνου θα επέλεγε σύζυγο και η αυτοκρατορία βασίλισσα.

«Εκ γυναικός τα χείρω», της είπε ο Θεόφιλος με αποφασιστικό και κάπως υπεροπτικό βλέμμα. Εύκολα βέβαια διέκρινε κάποιος και τη γοητεία που του ασκούσε η εξωτερική εμφάνιση και η προσωπικότητα της Κασσιανής.

Για λίγο κράτησε το χρυσό μήλο στα χέρια της και το επέστρεψε στο Θεόφιλο, κοιτάζοντάς τον ήρεμα, γλυκά και αποφασιστικά.

«Και εκ γυναικός τα κρείττω».

Κάτι γκρεμίστηκε. Ο εγωισμός του ή οι αντιστάσεις του; Τι σημασία είχε; Άλλωστε, δεν υπήρχαν περιθώρια. Η ετυμηγορία της μητριάς του ήταν απόλυτη: Πολύ έξυπνη και ετοιμόλογη για να γίνει βασίλισσα.

Αμέσως επανήλθε. «Έλα, βρε Κασσιανή μου. Τόσα χρόνια έχουν περάσει. Πάνε αυτά τώρα», άκουσε μέσα της για άλλη μια φορά τη φωνή που τη συμβούλευε.

Πήρε και πάλι την πένα.

Θα φιλήσω γλυκά τα άγια πόδια σου. Ακούστηκε μικρή φασαρία στο βάθος. Ασυνήθιστο πράγμα για το μοναστήρι της Κασσιανής και για το περασμένο της ώρας. Προείχε όμως η έμπνευση του ύμνου.

Θα τα σκουπίσω και πάλι με τις πλεξούδες από τα μαλλιά μου. Τώρα όμως αυτός ο ήχος από τα βήματα έξω από το κελί της δεν ήταν συνηθισμένος. Κι αυτός ο ήχος της φωνής! Αυτός ο ήχος!

Ίσα που πρόλαβε να κρυφτεί η Κασσιανή, όταν άνοιξε την πόρτα και μπήκε. Ήταν αυτός. Τον έβλεπε καθαρά από τη χαραμάδα. Κυρτωμένος από τα χρόνια, αλλά με το ίδιο σαγηνευμένο βλέμμα.

Κάθισε σε ένα κάθισμα διπλανό και έκλαψε. Έκλαψε πολύ. Για τον εγωισμό του, για τα πρέπει που υπηρέτησε, για το τραύμα που δεν το κάλυψε ο χρόνος, η εξουσία και η δόξα. Ήθελε να τη δει για τελευταία φορά, αλλά ούτε αυτό το κατάφερε. Ήθελε; Έπρεπε;

Πήρε στα χέρια του τον πάπυρο της Κασσιανής που είχε αφεθεί βιαστικά πάνω στο τραπέζι. Με την πένα της κάτι έγραψε. Σηκώθηκε. Έριξε μια ματιά ολόγυρα στο λιτό κι απέριττο κελί. Στάθηκε το βλέμμα του στην κρυψώνα της Κασσιανής. Στάθηκε αρκετά. Λυτρωτικά. Σαγηνευμένα. Για περισσότερο χρόνο από τότε που τους έβλεπαν και δεν έπρεπε. Τώρα τους βλέπει μόνο ο Θεός. Δεν τον νοιάζουν τα πρέπει.

Η πόρτα έκλεισε πίσω του, αλλά η Κασσιανή δεν βγήκε αμέσως. Δεν μπορούσε. Τα μάτια της έτρεχαν ποτάμι. Ξέπλενε το χρόνο. Ξέπλενε τους πόθους και τα όνειρα μιας άλλης ζωής. Τόσα χρόνια είχε ανάγκη αυτά τα λυτρωτικά λεπτά της σιωπής. Ούτε η φωνή μέσα της μιλούσε.

Αυτά τα πόδια, τα οποία άκουσε ένα δειλινό η Εύα και από το φόβο της κρύφτηκε, είχε γράψει ο Θεόφιλος.

Τα πλήθη των αμαρτιών μου και τα απύθμενα βάθη της αγάπης σου, ποιος θα ανακαλύψει ποτέ, Σωτήρα μου; Μην παραβλέψεις εμένα, τη δούλη σου, εσύ που έχεις αμέτρητο έλεος. Στην τελευταία λέξη ίσως και να έσταξε ένα τελευταίο δάκρυ πάνω στον πάπυρο από την Κασσιανή…

Υ.Γ. Για όσους μπορεί να σκανδαλίζονται, αυτή είναι η εκκλησιαστική παράδοση για τον τρόπο γραφής του γνωστού τροπαρίου που ψάλλεται το απόγευμα της Μεγάλης Τρίτης. Για όσους μπορεί να σκανδαλίζονται, καλώς σκανδαλίζονται. Η υμνογραφία της Μεγάλης Εβδομάδας είναι σκανδαλιστική και ερωτική…

ΠΗΓΗ

Εκπαιδευτικές και θεολογικές Αταξίες

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η Επιστημονική Ημερίδα με θέμα: «Θρησκευτική Εκπαίδευση και Σύνταγμα – Συγκλίσεις και Πολώσεις»

πάνελ 1 φογγ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνάντηση με θέμα «Θρησκευτική Εκπαίδευση και Σύνταγμα – Συγκλίσεις και Πολώσεις» διοργάνωσε ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ‘Καιρός’ σε συνεργασία με το Τμήμα Θεολογίας, το Κέντρο Αριστείας ‘Jean Monnet’ της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ και την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στο Α’ Αμφιθέατρο της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το απόγευμα της Τρίτης 9 Απριλίου 2019. Την Επιστημονική ημερίδα χαιρέτισαν ο Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου Θεόδωρος Γιάγκου, ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας καθηγητής Λειτουργικής Παναγιώτης Σκαλτσής και η Αντιπρόεδρος του ‘Καιρού’, θεολόγος-εκπαιδευτικός Αικατερίνη Πενιρτζή-Ζαχαράκη.

Η εκδήλωση άρχισε με τις τοποθετήσεις ειδικών, επί του θέματος, προσκεκλημένων. Πρώτη μίλησε η αν. καθηγήτρια Θρησκειολογίας του Τμήματος Θεολογίας (ΑΠΘ) Αγγελική Ζιάκα, με θέμα: «Η κατανόηση της πολλαπλότητας του θρησκευτικού φαινομένου στα Νέα Προγράμματα του Μαθήματος των Θρησκευτικών», κατά την οποία υποστήριξε την πολλαπλή ωφελιμότητα του μαθήματος για το ελληνικό σχολείο και την ελληνική κοινωνία, ενός μαθήματος συμπεριληπτικού χωρίς διακρίσεις θρησκευτικού και ομολογιακού χαρακτήρα, και με διάθεση συμφιλιωτική μεταξύ των μαθητών και των διαφορετικών πολιτισμικών και λοιπών ‘ταυτοτικών’ τους αναφορών. Ακολούθησε η τοποθέτηση της αν. καθηγήτριας Συγκριτικής Εκπαίδευσης (ΕΚΠΑ) Εύης Ζαμπέτα, με θέμα «Ο χαρακτήρας του Μαθήματος των Θρησκευτικών μετά τις πρόσφατες αλλαγές: κοσμικός ή ομολογιακός;», κατά την οποία ισχυρίσθηκε ότι ο χαρακτήρας του μαθήματος των Θρησκευτικών παραμένει κατά κύριο λόγο ομολογιακός και με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών. Η αν. καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου (ΑΠΘ) Λίνα Παπαδοπούλου, στην εισήγησή της με θέμα «Η ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης σύμφωνα με το άρθρο 16 του Συντάγματος», υποστήριξε τον σεβασμό της θρησκευτικής συνείδησης καθώς και τις επιφυλάξεις της κατά πόσο στο μάθημα των Θρησκευτικών οι εκπαιδευτικοί θεολόγοι σέβονται την προσωπικότητα και τη διαφορετικότητα του κάθε μαθητή, χωρίς ιδεολογικές εξουσιαστικές τάσεις και συμπεριφορές. Υποστήριξε δε το δικαίωμα των απαλλαγών και του μη κρατικού παρεμβατισμού. Ο Δρ. Νομικής και Πρωτοδίκης Διοικητικών Δικαστηρίων Στέργιος Κοφίνης, με θέμα «Το μάθημα των θρησκευτικών ενώπιον του δικαστή», αποτύπωσε την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το μάθημα των θρησκευτικών ενώπιον του δικαστή με τις πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ, αλλά και τις προσφυγές εναντίον του από δύο εκ διαμέτρου αντίθετες ιδεολογικά ομάδες, τον μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ, την Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων (ΠΕΘ) και γονείς από τη μια και την Ένωση Αθέων και γονείς από την άλλη. Περισσότερες επεξηγήσεις επί του θέματος για την δικαστική περιπέτεια και τη φύση των αγωγών κατά του μαθήματος των Θρησκευτικών έδωσε ο επίκ. καθηγητής Αστικού Δικαίου (ΕΚΠΑ) και Δικηγόρος του ‘Καιρού’ Παναγιώτης Νικολόπουλος, με την παρέμβαση του οποίου έκλεισε ο κύκλος των τοποθετήσεων. Ο κ. Νικολόπουλος υποστήριξε σθεναρά τη θέση ότι αν και φαινομενικά οι δύο ομάδες που κινούνται κατά των Ν. Φακέλων του ΜτΘ αλλά και το θέμα των απαλλαγών, εκκινούν από τελείως διαφορετικά ιδεολογικά κριτήρια και πεποιθήσεις, στην ουσία συγκλίνουν ως προς τους στόχους, που είναι η αποδυνάμωση ή η κατάργηση του μαθήματος στο ελληνικό δημόσιο σχολείο.

κοσμήτορας 2 + κοινό

Ακολούθησε ζωηρή συζήτηση την οποία διηύθυνε, όπως και το σύνολο της εκδήλωσης, ο αν. καθηγητής Κανονικού και Εκκλησιαστικού Δικαίου του Τμήματος Θεολογίας (ΑΠΘ) Νίκος Μαγγιώρος. Κατά τη συζήτηση τοποθετήθηκαν πολλοί συνάδελφοι θεολόγοι της Β΄βάθμιας και Γ΄βάθμιας εκπαίδευσης, αλλά και ένα μέρος νομικών που παρευρέθηκαν στην εκδήλωση, η οποία ολοκληρώθηκε γύρω στις 9μμ. Οι τοποθετήσεις εστίαζαν κυρίως στον τρόπο που ο σύγχρονος κόσμος διαλέγεται με παλαιές θεολογικές ιδέες και πολώσεις γύρω από τον χαρακτήρα του μαθήματος των θρησκευτικών αλλά και της θεολογίας. Η συζήτηση έκλεισε με την τελευταία τοποθέτηση από το ακροατήριο ενός νομικού και θεολόγου, ο οποίος αφού συνεχάρη τον ‘Καιρό’ για το άνοιγμα και την ικανότητα συζήτησης με πολλούς διαφορετικούς χώρους, κάτι το οποίο είναι μάλλον αδύνατον για τον «σκληρό» πυρήνα των εκφραστών της ΠΕΘ, όπως χαρακτηριστικά είπε, υπεραμύνθηκε της διαφύλαξης του ατομικού δικαιώματος απέναντι στο κράτος και του δικαιώματος των απαλλαγών.

ΠΗΓΗ

ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ

Ο πιο επικίνδυνος απ’ όλους

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Κινδυνεύει το μέλλον της χώρας από την υποβάθμιση της διδασκαλίας των Aρχαίων Ελληνικών; Σιγά τα ωά, θα μου πείτε. Εδώ ο κόσμος καίγεται, το παιδί δεν έχει πού την κεφαλήν κλίνη, τα Aρχαία το μάραναν. Κι όμως το μάραναν. Διότι τα Aρχαία δεν είναι μόνον αρχικοί χρόνοι και τριτόκλιτα. Τα Aρχαία Ελληνικά δεν αποκαλύπτουν μόνον τον βαθύ ιστορικό ορίζοντα της γλώσσας που μιλάει ο σημερινός μαθητής, τις μνήμες της, την ευαισθησία της, τις δυνατότητες που είχε κάποτε να παράγει σκέψη. Διδάσκουν και πολιτισμό. Και, όταν τα εξορίσεις από τη γενική παιδεία και τα θεωρήσεις κατάλληλα μόνον για τους ειδικούς, απλώς στερείς από τους υπολοίπους αυτήν την πολιτισμική προοπτική. Το ίδιο ισχύει και για τα Λατινικά. Πάντα τα θεωρούσαμε τους φτωχοδιάβολους της παιδείας μας. Ο σοφός κ. Γαβρόγλου τα υποβάθμισε σε μάθημα επιλογής για όσους φιλοδοξούν να σπουδάσουν στη Νομική ή στη Φιλοσοφική. Στους υπολοίπους ο κερδισμένος χρόνος θα καλυφθεί με χορήγηση μεθαδόνης, κοινωνιολογίας. Τι αξία έχει η ελληνική λογοτεχνία μπροστά στις διακόσιες κακογραμμένες σελίδες που θα αποκαλύπτουν την κρυφή γοητεία της ταξικής πάλης; Το είχε πει ο Τσαρούχης από την εποχή που η προοδευτική διανόηση χειροκροτούσε το μονοτονικό. «Μα είναι τόσο τεμπέληδες, που βαριούνται να βάλουν μια περισπωμένη;» Όσο λιγότερο, τόσο καλύτερο. Το μότο της εκπαιδευτικής πολιτικής του Γαβρόγλου.

Λιγότερος κόπος συνεπάγεται λιγότερες απαιτήσεις. Αντί για την ολοκλήρωση της εγκυκλίου παιδείας, της στοιχειώδους μόρφωσης, το λύκειο παρέχει υπηρεσίες φροντιστηρίου. Χαμηλά, όσο μπορείς πιο χαμηλά. Μπορείς να μη δώσεις εξετάσεις αν τις βαριέσαι, αρκεί να δεχθείς να σε στείλουν στα αζήτητα, κατ’ ευφημισμόν «τμήματα με χαμηλότερη ζήτηση». Παραδέξου πως είσαι τενεκές και όλα θα πάνε καλά. Γιατί είναι επικίνδυνη η αναβάθμιση των ΤΕΙ σε ΑΕΙ; Επειδή πρόκειται για υποβάθμιση των ΑΕΙ, αφού η αναβάθμιση των ΤΕΙ δεν προϋποθέτει καμιά αναβάθμιση ούτε του διδακτικού προσωπικού ούτε της διδακτέας ύλης. Βλέπετε, ο κ. Γαβρόγλου δεν είναι κάνας τυχαίος. Έχει ολοκληρωμένη άποψη για την εκπαίδευση. Έχοντας ζήσει στο πανεπιστήμιο μια ζωή, έχει γίνει σαν τον Γκράουτσο Μαρξ. Περιφρονεί τη λέσχη που δέχεται ανθρώπους σαν κι αυτόν για μέλη της.

Θεωρούμε τον Πολάκη επικίνδυνο. Είτε γιατί καπνίζει επιδεικτικά είτε γιατί βρίζει και απειλεί. Ο Κατρούγκαλος έκανε ένα ασφαλιστικό που αποτέλειωσε τη μεσαία τάξη. Ο Τσακαλώτος ξέρει μόνον να εισπράττει φόρους για τα πλεονάσματα του αφεντικού του. Ο πιο επικίνδυνος απ’ όλους όμως είναι ο Γαβρόγλου. Αυτός υπονομεύει τη μόνη δυνατότητα που έχει η χώρα να βγει από το κώμα. Φτιάχνει μια εκπαίδευση μειωμένων απαιτήσεων, μια κρεατομηχανή παραγωγής Ελλήνων ακόμη πιο αμόρφωτων, με ακόμη λιγότερες απαιτήσεις από τον εαυτό τους.

ΠΗΓΗ

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Επιστημονική Ημερίδα με θέμα: “Θρησκευτική Εκπαίδευση και Σύνταγμα: Συγκλίσεις και Πολώσεις”

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος “ΚΑΙΡΟΣ», το Κέντρο Αριστείας Jean Monnet «Ευρωπαϊκός Συνταγματισμός και Θρησκεία” και η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου διοργανώνουν Επιστημονική Ημερίδα με θέμα: “Θρησκευτική Εκπαίδευση και Σύνταγμα: Συγκλίσεις και Πολώσεις” την Τρίτη, 9 Απριλίου 2019 και ώρα: 17:30 στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ (Α΄ Αμφιθέατρο – β΄ όροφος).

Πρόγραμμα

17:30 Χαιρετισμοί

18:00 Εισηγήσεις

Αγγελική Ζιάκα, Αν. Καθ. Θρησκειολογίας ΑΠΘ, Η κατανόηση της πολλαπλότητας του θρησκευτικού φαινομένου στα Νέα Προγράμματα του Μαθήματος των Θρησκευτικών

Εύη Ζαμπέτα, Αν. Καθ. Συγκριτικής Εκπαίδευσης ΕΚΠΑ, Ο χαρακτήρας του Μαθήματος των Θρησκευτικών μετά τις πρόσφατες αλλαγές: κοσμικός ή ομολογιακός;

Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθ. Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ, Η ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης σύμφωνα με το άρθρο 16 του Συντάγματος

Στέργιος Κοφίνης, Δρ. Νομικής, Πρωτοδίκης Διοικητικών Δικαστηρίων, Το μάθημα των θρησκευτικών ενώπιον του δικαστή

Παρεμβαίνει ο Παν. Νικολόπουλος, Επικ. Καθ. Αστικού Δικαίου ΕΚΠΑ

19.30 Συζήτηση

Συντονίζει ο Νίκος Μαγγιώρος, Αν. Καθ. Κανονικού και Εκκλησιαστικού Δικαίου ΑΠΘ

Συνάντηση με θέμα: «Ο Χριστιανισμός στο Σύγχρονο Κόσμο»

ΚαιρόςΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ» και το Τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ. διοργανώνουν συνάντηση με θέμα: «Ο Χριστιανισμός στο Σύγχρονο Κόσμο» την Παρασκευή 5 Απριλίου 2019 στις 17.00 στο αμφιθέατρο Α΄ της Θεολογικής Σχολής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

17.00. Έναρξη – Προσέλευση Συναδέλφων

17:1.5 Χαιρετισμοί:

Θεόδωρος Γιάγκου, Καθηγητής Κανονικού Δικαίου, Κοσμήτορας Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ

Παναγιώτης Σκαλτσής, Καθηγητής Λειτουργικής, Πρόεδρος Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ

Χρήστος Καρακόλης, Καθηγητής Καινής Διαθήκης ΕΚΠΑ, Πρόεδρος Καιρού

Παρεμβαίνουν:

Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, Καθηγητής Παλαιάς Διαθήκης ΑΠΘ, Η ευθύνη των μελών της Εκκλησίας για Οικουμενική προσέγγιση στην Ελλάδα.

Στυλιανός Τσομπανίδης, Καθηγητής Οικουμενικής Κίνησης ΑΠΘ, Ο ανοικτός Ορίζοντας των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών του Μαθήματος των Θρησκευτικών προς την πολύμορφη Οικουμένη.

Φώτιος Διαμαντής, Δάσκαλος, Θεολόγος και Συντονιστής Εκπαίδευσης, Η συνεισφορά του Μαθήματος των Θρησκευτικών στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής.

18:30. Συζήτηση

Συντονίζει η Μαρία Συργιάνη, Δρ Θεολογίας, πρ. Σχολική Σύμβουλος Θεολόγων.

Μισός αιώνας μετά τη δήλωση Σεφέρη

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Η βαθιά φωνή με την αργόσυρτη εκφορά των λέξεων, χωρίς ανεβοκατεβάσματα, χωρίς έμφαση, σαν κάθε λέξη να ’ναι ένα κομμάτι μάρμαρο και ο ποιητής να κουβαλάει το βάρος του. Στο τέλος της φράσης η τελεία ακούγεται σαν πνιγμένος λυγμός. Ήταν 28 Μαρτίου του 1968 όταν ο Σεφέρης έσπασε τη σιωπή του με την πολύκροτη δήλωση για τη δικτατορία που μεταδόθηκε από το BBC. «Είμαι ένας άνθρωπος χωρίς κανένα απολύτως πολιτικό δεσμό, και, μπορώ να το πω, μιλώ χωρίς φόβο και χωρίς πάθος… Αυτή η ανωμαλία πρέπει να σταματήσει. Είναι εθνική επιταγή». Η δήλωση αυτή έγινε ένας από τους ιδρυτικούς μύθους της αντίστασης κατά της δικτατορίας. Σίγουρα δεν επηρέασε τις «πλατιές λαϊκές μάζες», που στην καλύτερη περίπτωση αδιαφορούσαν για το καθεστώς των συνταγματαρχών. Μπορεί να βρήκε κάποια απήχηση στο διεθνές περιβάλλον, ως δήλωση ενός Έλληνα ποιητή βραβευμένου με Νομπέλ. Σίγουρα όμως επηρέασε τη στάση του πνευματικού κόσμου της χώρας μας για τα υπόλοιπα χρόνια της δικτατορίας. Ο Σεφέρης δεν μίλησε στο όνομα της πολιτικής. Επικαλέσθηκε το έθνος με το δικαίωμα που του έδινε το έργο του. Είναι αυτή η στάση που εγκατέλειψε ο πνευματικός κόσμος στα χρόνια της μεταπολίτευσης.

Το 1969 ο Σεφέρης έγραψε ένα από τα τελευταία του ποιήματα, το «Οι γάτες τ’ Αϊ-Νικόλα». Σήμερα μοιάζει με προφητεία της κατάστασης που έζησε η Ελλάδα μετά την κατάρρευση της δικτατορίας. Έστειλαν τις γάτες για να εξοντώσουν τα φίδια, όμως εξοντώθηκαν κι οι ίδιες από το πολύ δηλητήριο που κατάπιαν για να τα εξοντώσουν. Ποιος άλλος μπορούσε να προβλέψει ότι η αποχουντοποίηση θα οδηγούσε τον πνευματικό κόσμο σε υποχρεωτική κομματική στράτευση με αποτέλεσμα την ακύρωση του ρόλου του; Ποιος άλλος μπορούσε να δει το τέρας που θα κατάπινε την εκπαίδευση στο όνομα μιας προόδου, που εκφυλιζόταν ημέρα με την ημέρα σε δηλώσεις κοινωνικών φρονημάτων;

Πολλές φορές, από την ημέρα που ξέσπασε η κρίση, μου έχει έρθει στο μυαλό η ορφάνια που όλοι αισθανόμαστε. Και δεν εννοώ ότι μας έλειψαν οι «εθνικοί ποιητές» ή πνευματικές δυνάμεις με το κύρος του Σεφέρη ή του Παλαμά παλιότερα. Η εποχή τους έχει περάσει ανεπιστρεπτί και το κύρος της υπογραφής έχει υποβαθμισθεί από την αγελαία συμπεριφορά στα χρόνια της μεταπολίτευσης – όπου τη σημασία της διαμαρτυρίας τη μετρούσαμε με το καντάρι, κοινώς με τον αριθμό των υπογραφών. Η επίπλαστη ελευθερία της έκφρασης που προσφέρει το Διαδίκτυο ολοκλήρωσε το έργο της αλαλίας. Και τη λέω επίπλαστη διότι δεν έχει όρια, και χωρίς όρια οι λέξεις χάνουν τη σημασία τους. Στα χρόνια της κρίσης δεν μας έλειψε η πατρική μορφή του Σεφέρη. Μας έλειψε το βάρος των λέξεων που υπερασπιζόταν ο Σεφέρης. Κι έτσι, δέκα χρόνια τώρα, παίζουμε τυφλόμυγα.

ΠΗΓΗ

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Β΄ Διεθνές Συνέδριο Αφιέρωμα στον Αριστοτέλη με θέμα: “Η πρόσληψη του Αριστοτέλη στην χριστιανική παράδοση”.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το Κέντρο Αριστοτελικών Ερευνών και Μελέτης των Αρχαίων Σταγείρων της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Χαλκιδικής διοργανώνει το Β” Διεθνές Συνέδριο Αφιέρωμα στον Αριστοτέλη με θέμα: “Η πρόσληψη του Αριστοτέλη στην χριστιανική παράδοση”. Το συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εσωτερικών (Μακεδονίας Θράκης) και θα πραγματοποιηθεί στις 15 και 16 Μαρτίου 2019 στην Κεντρική Αίθουσα της Ι.Λ.Ε.Χ. (Αλεξάνδρου Σβώλου 10). Ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα του συνεδρίου.

Πρόγραμμα

Παρασκευή 15-3-2019

Εναρκτήρια Τελετή

17:00-17:10 Προσέλευση Συνέδρων

17:10-17:20 Προσφωνήσεις-Χαιρετισμοί

17:20-17:30 Κήρυξη ενάρξεως του Συνεδρίου

Βασίλειος Ν. Πάππας, Δρ Ιστορίας – Δικηγόρος, Πρόεδρος Ι.Λ.Ε.Χ.

Α΄ Συνεδρία

Πρόεδρος: Χρήστος Αραμπατζής, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

17:30-17:45 «Αριστοτέλης, Απ. Παύλος, Κρήτη», Χρήστος Μπαλόγου, Δρ Οικονομικών Επιστημών Παν. Φρανγκφούρτης Ιστορικός της Οικονομίας-Ερευνητής, Συγγραφεύς

17:45-18:00 «Η κριτική στάση της πρωτοχριστιανικής γραμματείας έναντι του Αριστοτέλη», Fr. Iosif Csaba Otvos, Δρ Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Βουδαπέστης

18:00-18:15 «Η πρόσληψη της αριστοτελικής φιλοσοφίας στον Κλήμη τον Αλεξανδρέα», Θωμαή Χουβαρδά, Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ.-Μέλος ΕΔΙΠ Τμ. Θεολογίας Α.Π.Θ.

18:15-18:30 «Η πρόσληψη του Αριστοτέλη στο έργο του Καισαρίου Δαπόντε «Χρηστοήθεια», Ασπασία Καλούδη, Υπ. Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ.

18:30-18:45 Συζήτηση

Β΄ Συνεδρία

Πρόεδρος: Θωμαή Χουβαρδά, Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ.-Μέλος ΕΔΙΠ Τμ. Θεολογίας Α.Π.Θ.

19:00-19:15 «Αριστοτελισμός: γλώσσα της πατερικής φιλοσοφίας και θεολογικής σκέψης. Μάξιμος Ομολογητής και Αριστοτέλης», Βασίλειος Μπετσάκος, Δρ Φιλοσοφίας Α.Π.Θ.

19:15-19:30 «Αριστοτελική προαίρεση στην νέα Χριστιανική πραγματικότητα (με έμφαση στον Άγ. Μάξιμο τον Ομολογητή), Γεώργιος Τσουκαλάς, Δρ Φιλοσοφίας Ε.Κ.Π.Α.

19:45-20:00 «Το αριστοτελικό παλίμψηστο της χριστιανικής ηθικής», Κυριακή Χατζηαθανασίου, Δρ Αρχαιολογίας Α.Π.Θ.

20:00-20:15 «Ο Αριστοτέλης στην χριστιανική εικονογραφική παράδοση», Παρασκευή Παπαδημητρίου, Δρ. Βυζαντινής τέχνης Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

20:15-20:30 Συζήτηση

Πέρας εργασιών 1ης ημέρας Συνεδρίου

Σάββατο 16-3-2019

Γ΄ Συνεδρία

Πρόεδρος: Βασίλειος Μπετσάκος, Δρ Φιλοσοφίας Α.Π.Θ.

10:15-10:30 «Αριστοτέλης παρά Θωμά Ακινάτη (De aeternitatae mundi). Η δυναμική μιας πρόσληψης», Πέτρος Τούλης, Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ., Μεταδιδακτορικός ερευνητής Α.Π.Θ.

10:30-10:45 «Όψεις πολιτικής φιλοσοφίας στο «Υπόμνημα στα Πολιτικά του Αριστοτέλη» του Μιχαήλ Εφέσου», Ηλίας Βαβούρας, Δρ Φιλοσοφίας Α.Π.Θ.

10:50-11:05 «Οι προτεραιότητες της ορθόδοξης σωτηριολογίας και η απόρριψη της φιλοσοφικής οντολογίας τον 14° αιώνα. Γρηγόριος Παλαμάς και Βαρλαάμ Καλαβρός», Χρήστος Αραμπατζής, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

11:05-11:20 «Γεννάδιος Σχολάριος και Αριστοτέλης», π. Stefan Toma, Δρ. Θεολογίας Α.Π.Θ., Υφηγητής Θεολογικής Σχολής Christian Abrechts Universitat zu Kiel

Δ΄ Συνεδρία

Πρόεδρος: Νικόλαος Μερτζιμέκης, Αρχαιολόγος, Α” Αντιπρόεδρος Ι.Λ.Ε.Χ.

12:00-12:15 «Η χρήση του Αριστοτέλη στην εκφορά και φιλοσοφική θεμελίωση των αιρέσεων του 4ου αιώνα», π. Αρίσταρχος Γκρέκας, Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ.-ΕΔΙΠ Α.Ε.Α.Α.

12:20-12:35 «Η απόρριψη του αριστοτελικού αιθέρα από τον Ιωάννη Φιλόπονο», Κωνσταντίνος Καλαχάνης, Δρ Φιλοσοφίας Ε.Κ.Π.Α.

12:40-12:55 «Ο νους στον Αριστοτέλη, στον Θωμά Ακινάτη και στον Γεώργιο Γεννάδιο Σχολάριο», Αλεξάνδρα Ντότσικα, Δρ Φιλοσοφίας Α.Π.Θ. Μεταδιδακτορική ερευνήτρια Α.Π.Θ.

13:00-13:15 «Εικασμός ή αποδεικτική επιστήμη; Η κριτική του Ψευδο-Ιουστίνου στην αριστοτελική φυσική», Αχιλλεύ-Γαϊτανά Βικτώρια-Θεοδώρα, Υπ. Δρ Φιλοσοφίας Α.Π.Θ.

13:15-14:00 Συζήτηση-Ανάγνωση Συμπερασμάτων