Το Νηπιαγωγείο μας, στο πλαίσιο της καλλιέργειας δεξιοτήτων και της ανάπτυξης οικολογικής συνείδησης, υλοποιεί το πρόγραμμα «Παιδική HELMEPA» ως μέρος του
4ου Εργαστηρίου Δεξιοτήτων
Θεματική Ενότητα: Φροντίζω το Περιβάλλον
Υποθεματική: Οικολογική Συνείδηση – Αειφόρος Ανάπτυξη – Κλιματική Αλλαγή
Η HELMEPA (Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος), από το 1993, προσφέρει στην εκπαιδευτική κοινότητα το περιβαλλοντικό πρόγραμμα «Παιδική HELMEPA», με στόχο την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και τη δραστηριοποίηση παιδιών ηλικίας 5-12 ετών για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και του φυσικού κόσμου γενικότερα, μέσα από τη δημιουργική καθοδήγηση των εκπαιδευτικών τους.
Το φετινό πρόγραμμα, με τίτλο «Η θάλασσα είναι ζωή», επιδιώκει να ενισχύσει τη γνώση και την περιβαλλοντική ευαισθησία των μαθητών σχετικά με τους ωκεανούς και τη σημασία τους για τη ζωή στον πλανήτη. Παράλληλα, ενθαρρύνει τα παιδιά να αναπτύξουν υπεύθυνη στάση και ενεργό συμμετοχή, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, συμβάλλοντας στην επίτευξη του
Στόχου 14: «Ζωή κάτω από το νερό»
της United Nations και της Agenda 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Μέσα από βιωματικές δράσεις, δημιουργικές δραστηριότητες, συνεργατικές εργασίες και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, οι μαθητές ανακαλύπτουν τη στενή σχέση ανθρώπου και θάλασσας και καλλιεργούν στάσεις σεβασμού και προστασίας του περιβάλλοντος.
Στοχευόμενες Δεξιότητες
- Δεξιότητες Μάθησης:
Επικοινωνία, συνεργασία, δημιουργικότητα, κριτική σκέψη - Δεξιότητες Ζωής:
Υπευθυνότητα, πολιτειότητα, προσαρμοστικότητα, πρωτοβουλία, οργανωτική ικανότητα - Ψηφιακές και Τεχνολογικές Δεξιότητες:
Αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, ανάπτυξη δεξιοτήτων τεχνολογίας και επιστήμης - Δεξιότητες του Νου:
Επίλυση προβλημάτων, έρευνα, κατασκευές και δημιουργική έκφραση
Με γνώμονα την ενεργό συμμετοχή και τη βιωματική μάθηση, το πρόγραμμα φιλοδοξεί να διαμορφώσει μικρούς ενεργούς πολίτες με οικολογική συνείδηση και αγάπη για τη θάλασσα και το περιβάλλον.
Εργαστήριο 1ο: ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ
Στόχος:
- Να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες την έννοια του οικοσυστήματος.
- Να γνωρίσουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τη σημασία τους για τη ζωή στον πλανήτη.
- Να ανακαλύψουν τους οργανισμούς που ζουν στη θάλασσα και τις μεταξύ τους σχέσεις.
Δραστηριότητες:
- Παρακολουθήσαμε εκπαιδευτικά βίντεο με θέμα το «Οικοσύστημα» και το «Θαλάσσιο Οικοσύστημα», προκειμένου να κατανοήσουν βασικές έννοιες και τη λειτουργία τους και στη συνέχεια, μέσα από διαδραστικές συζητήσεις, ανταλλάξαμε απόψεις σχετικά με τη σημασία της προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και των οργανισμών που ζουν σε αυτά.
- Λύσαμε το ακόλουθο εκπαιδευτικό κουίζ για τα θαλάσσια οικοσυστήματα..
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
- Γνωρίσαμε διαφορετικά θαλάσσια οικοσυστήματα, όπως τις βραχώδεις ακτές, τις αμμώδεις παραλίες, τους κοραλλιογενείς ύφαλους, τα μαγκρόβια οικοσυστήματα και τα αλμυρά έλη, καθώς και τα ζώα και τα φυτά που φιλοξενούν. Τα μαγκρόβια οικοσυστήματα, με τα εντυπωσιακά δέντρα που έχουν τις ρίζες τους έξω από το νερό, σχεδόν μονοπώλησαν το ενδιαφέρον των παιδιών. Αλλά και οι κοραλλιογενείς ύφαλοι με τα έντονα χρώματα τράβηξαν την προσοχή και αποτέλεσαν μία από τις επικρατέστερες επιλογές των παιδιών, όταν τους ζητήθηκε να ζωγραφίσουν το θαλάσσιο οικοσύστημα που θα ήθελαν να επισκεφθούν, αιτιολογώντας την επιλογή τους…
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Εργαστήριο 2ο: ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ
Στόχος:
- Να κατανοήσουν οι μαθητές την απεραντοσύνη των ωκεανών
- Να μάθουν γιατί είναι σημαντική η θαλάσσια βιοποικιλότητα
- Να γνωρίσουν τις τροφικές αλυσίδες και πώς ένας οργανισμός επηρεάζει έναν άλλο
- Να ευαισθητοποιηθούν για τους θαλάσσιους οργανισμούς που απειλούνται με εξαφάνιση.
Δραστηριότητες:
- Παρακολουθήσαμε εκπαιδευτικά βίντεο προκειμένου να κατανοήσουν τις έννοιες της «Βιοποικιλότητας» και της «Τροφικής Αλυσίδας» και να ανακαλύψουν τη σημασία τους για την ισορροπία της ζωής στη θάλασσα.
- Στη συνέχεια, μέσα από ομαδική δραστηριότητα, τοποθέτησαν εικόνες στη σωστή σειρά, δημιουργώντας διαφορετικές τροφικές αλυσίδες και κατανοώντας τις σχέσεις ανάμεσα στους οργανισμούς.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
- Σε φύλλο εργασίας συμπληρώσαμε την θαλάσσια τροφική αλυσίδα…
 |
 |
 |
 |
 |
- Ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ενθουσιασμό προκάλεσε το βιωματικό παιχνίδι «Τροφική Αλυσίδα», μέσα από το οποίο οι μαθητές ανακάλυψαν τις σχέσεις αλληλεξάρτησης μεταξύ των οργανισμών ενός οικοσυστήματος. Κάθε μαθητής ανέλαβε έναν διαφορετικό ρόλο: Ήλιος, άλγη, ζωοπλαγκτόν, μπακαλιάρος, φώκια, πολική αρκούδα, εξωγενής παράγοντας και παρατηρητής/συντονιστής. Πιάνοντας ο ένας το χέρι του άλλου, σχημάτισαν μια θαλάσσια τροφική αλυσίδα:
Ήλιος → άλγη → ζωοπλαγκτόν → μπακαλιάρος → φώκια → πολική αρκούδα
Μέσα από το παιχνίδι κατανόησαν ότι ο Ήλιος αποτελεί την κύρια πηγή ενέργειας για τις περισσότερες τροφικές αλυσίδες, ενώ τα θαλάσσια φυτά και το φυτοπλαγκτόν λειτουργούν ως παραγωγοί, δημιουργώντας την τροφή τους μέσω της φωτοσύνθεσης. Στη συνέχεια, ο «εξωγενής παράγοντας» απομάκρυνε έναν οργανισμό από την αλυσίδα και ο “παρατηρητής/συντονιστής” με τους μαθητές παρατηρούσαν τις αλλαγές και τις συνέπειες που δημιουργήθηκαν στην ισορροπία του οικοσυστήματος. Μέσα από συζήτηση προβληματίστηκαν για τους κινδύνους που απειλούν τη θαλάσσια ζωή, όπως η ρύπανση, η υπεραλίευση και η κλιματική αλλαγή.
Η δραστηριότητα βοήθησε τα παιδιά να κατανοήσουν βιωματικά ότι όλοι οι οργανισμοί συνδέονται μεταξύ τους και ότι ακόμη και μια μικρή αλλαγή μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο το οικοσύστημα.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
- Συζητήσαμε για τα θαλάσσια ζώα που κινδυνεύουν με εξαφάνιση και παρακολουθήσαμε σχετικά βίντεο:
 |
 |
 |
 |
 |
- Ψηφίσαμε από ποιο ζώο της θάλασσας που απειλείται με εξαφάνιση θα θέλαμε να πάρουμε συνέντευξη…
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
… και ο καθένας παρουσίασε στην ολομέλεια την ψήφο του!!!
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Η χελώνα Caretta caretta κέρδισε παμψηφεί!
- Οι μαθητές μεταμορφώθηκαν σε μικρούς δημοσιογράφους και πήραν συνέντευξη από τη χελώνα καρέτα-καρέτα, εκφράζοντας απορίες και προβληματισμούς σχετικά με τη ζωή και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
- Στη συνέχεια, καταγράψαμε τις πληροφορίες που συνελλέξαμε και δημιούργησαν τη δική τους μαθητική εφημερίδα:
την “Γλαρούπολη”
-
Τέλος, οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες και συμμετείχαν σε συνεργατικές δραστηριότητες:
- Η πρώτη ομάδα χρησιμοποίησε τη Bee-Bot, προγραμματίζοντάς την ώστε να βοηθήσει τη χελώνα να φτάσει στη θάλασσα αποφεύγοντας τα σκουπίδια.
- Η δεύτερη ομάδα ασχολήθηκε με παζλ σχετικό με τη χελώνα καρέτα καρέτα. https://share.google/XDl88XXk6FHGFmAAp
- Η τρίτη ομάδα έπαιξε παιχνίδι μνήμης με ζώα υπό εξαφάνιση. https://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/11001
Μέσα από τις δραστηριότητες αυτές, τα παιδιά καλλιέργησαν τη συνεργασία, την παρατηρητικότητα, τη λογική σκέψη και την οικολογική τους συνείδηση.
Εργαστήριο 3ο: ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΖΩΝΕΣ
Στόχος:
- Να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες ότι οι συνθήκες στη θάλασσα μεταβάλλονται ανάλογα με το βάθος.
- Να γνωρίσουν πώς οι θαλάσσιοι οργανισμοί προσαρμόζονται στο περιβάλλον όπου ζουν.
Δραστηριότητες:
- Παρακολουθήσαμε εκπαιδευτικά βίντεο σχετικά με τα διαφορετικά βάθη των ωκεανών και τις υδάτινες ζώνες, γνωρίσαμε τους οργανισμούς που ζουν σε κάθε υδάτινη ζώνη και συζητήσαμε για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις προσαρμογές τους. Επίσης εκφράσαμε τις εντυπώσεις και τις απορίες μας για τα παράξενα και εντυπωσιακά πλάσματα των μεγάλων θαλάσσιων βαθών.
Η θάλασσα χωρίζεται σε πέντε διαφορετικές ζώνες βάθους, από την επιφάνεια έως τα πιο βαθιά σημεία των ωκεανών, που φτάνουν περίπου τα 11 χιλιόμετρα. Κάθε ζώνη έχει τα δικά της χαρακτηριστικά, καθώς διαφέρουν οι συνθήκες φωτεινότητας, θερμοκρασίας και πίεσης. Οι θαλάσσιοι οργανισμοί που ζουν σε κάθε περιοχή έχουν προσαρμοστεί κατάλληλα ώστε να μπορούν να επιβιώνουν στο συγκεκριμένο περιβάλλον.
- Δημιουργήσαμε με ζωγραφική τον δικό μας θαλάσσιο κόσμο, απεικονίζοντας τις πέντε ζώνες βάθους και τους οργανισμούς που συναντώνται σε καθεμία από αυτές.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Εργαστήριο 4ο: ΡΥΠΑΝΣΗ
Στόχοι:
- Να γνωρίσουν οι μαθητές/τριες τις βασικές πηγές ρύπανσης των θαλασσών και των ωκεανών.
- Να κατανοήσουν τις επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας στο θαλάσσιο περιβάλλον.
- Να συνειδητοποιήσουν ότι η θαλάσσια ρύπανση αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα που δεν γνωρίζει σύνορα.
- Να αναπτύξουν στάσεις υπευθυνότητας και προστασίας απέναντι στη θάλασσα.
Δραστηριότητες:
- Μιλήσαμε για τη θαλάσσια ρύπανση και τις κυριότερες πηγές που την προκαλούν, όπως τα πλαστικά απορρίμματα, τα σκουπίδια, τα λύματα και οι πετρελαιοκηλίδες που καταλήγουν στις θάλασσες από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
- Παρακολουθήσαμε εκπαιδευτικά βίντεο και εικόνες σχετικά με τις επιπτώσεις της ρύπανσης στους θαλάσσιους οργανισμούς και στα οικοσυστήματα και συζητήσαμε για το πώς η ανθρώπινη αδιαφορία επηρεάζει τη θαλάσσια ζωή αλλά και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.
- Αποτυπώσαμε στο χαρτί τη διαφορά ανάμεσα στην καθαρή και την βρώμικη θάλασσα…
 |
 |
 |
- Εκπαιδεύσαμε το ρομποτάκι ΑΙ να ξεχωρίσει τους οργανισμούς που ζουν στη θάλασσα από τα σκουπίδια…
https://studio.code.org/s/oceans/lessons/1/levels/2
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
- Μεταμορφωθήκαμε σε θαλάσσιους οργανισμούς και συμμετείχαμε στο διασκεδαστικό παιχνίδι ρόλων «Η ρύπανση απειλεί τους θαλάσσιους οργανισμούς».
Κάποια παιδιά ανέλαβαν τον ρόλο των θαλάσσιων ζώων και κάποια άλλα τον ρόλο των απειλών, όπως τα σκουπίδια, πετρελαιοκηλίδα κ.ά.. Οι θαλάσσιοι οργανισμοί προσπάθησαν να φτάσουν στη φωλιά τους χωρίς να παγιδευτούν από τις απειλές που συναντούσαν στη διαδρομή τους.
Μέσα από το παιχνίδι βιώσαμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα ζώα της θάλασσας και κατανοήσαμε πόσο σημαντικό είναι να προστατεύουμε το θαλάσσιο περιβάλλον από τη ρύπανση.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Εργαστήριο 5ο: ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ
Στόχοι:
- Να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες τη σημασία της ανακύκλωσης για την προστασία των θαλασσών και του περιβάλλοντος γενικότερα.
- Να γνωρίσουν τα υλικά που μπορούν να ανακυκλωθούν και να επαναχρησιμοποιηθούν.
- Να υιοθετήσουν υπεύθυνες καθημερινές συνήθειες που συμβάλλουν στη μείωση των απορριμμάτων.
- Να αναπτύξουν τη δημιουργικότητά τους, ανακαλύπτοντας νέους τρόπους αξιοποίησης υλικών που θεωρούνται άχρηστα.
Δραστηριότητες:
- Παρακολουθήσαμε εκπαιδευτικά βίντεο για να γνωρίσουμε την έννοια της ανακύκλωσης και να κατανοήσουμε τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει στη μείωση των απορριμμάτων.
- Παίξαμε ψηφιακά παιχνίδια…
https://lor.photodentro.edu.gr/items/7a21d240-14a5-41a9-80e2-3b4f887fcbc1
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Εργαστήριο 6ο: ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ-ΝΑΥΤΙΛΙΑ
Στόχοι:
- Να γνωρίσουν οι μαθητές/τριες τη σημαντική θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο ναυτιλιακό χάρτη.
- Να έρθουν σε επαφή με τα βασικά είδη εμπορικών πλοίων και να αναγνωρίζουν τα κύρια μέρη τους.
- Να κατανοήσουν τον καθοριστικό ρόλο της ναυτιλίας στη μεταφορά προϊόντων και αγαθών σε όλο τον κόσμο.
- Να εξοικειωθούν με βασικές έννοιες και όρους της ναυτικής γλώσσας.
Δραστηριότητες:
- Μέσα από εκπαιδευτικό υλικό και συζήτηση, γνωρίσαμε τα διαφορετικά είδη πλοίων και τη σημασία τους στις θαλάσσιες μεταφορές. Μάθαμε για τα βασικά μέρη ενός πλοίου και εξοικειωθήκαμε με σχετική ναυτική ορολογία.
- Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η παρουσίαση των δέκα μεγαλύτερων πλοίων του κόσμου, τα οποία εντυπωσίασαν τα παιδιά με το μέγεθος και τις δυνατότητές τους.
- Τέλος, δημιουργήσαμε και λύσαμε το δικό μας κρυπτόλεξο με τα μέρη του πλοίου, συνδυάζοντας τη μάθηση με το παιχνίδι.
 |
 |
 |
 |
Εργαστήριο 7ο: ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ-ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Στόχοι:
- Να γνωρίσουν οι μαθητές/τριες τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη σημασία τους.
- Να κατανοήσουν πώς η ενέργεια μπορεί να αξιοποιηθεί με τρόπους φιλικούς προς το περιβάλλον και τη ναυτιλία.
Δραστηριότητες:
- Συζητήσαμε και παρακολουθήσαμε εκπαιδευτικά βίντεο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη συμβολή τους στην προστασία του περιβάλλοντος.
- Στη συνέχεια, ζωγραφίσαμε τα πλοία του μέλλοντος, φανταζόμενοι οικολογικά πλοία που δεν ρυπαίνουν τις θάλασσες.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Με την ολοκλήρωση του φετινού προγράμματος Παιδική HELMEPA, κλείνουμε ένα όμορφο ταξίδι γνώσης, συνεργασίας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, δημιουργικά παιχνίδια και δράσεις εξερεύνησης, τα παιδιά γνώρισαν τον θαυμαστό κόσμο της θάλασσας, καλλιέργησαν οικολογική συνείδηση και ανέπτυξαν στάσεις σεβασμού και υπευθυνότητας απέναντι στο περιβάλλον.
Με ενθουσιασμό και ενεργή συμμετοχή, έγιναν μικροί υπερασπιστές των θαλασσών και πολύτιμοι σύμμαχοι στην προσπάθεια για έναν πιο καθαρό και βιώσιμο πλανήτη. 🌊💙🌍
