Εργαστήρια Δεξιοτήτων (Θεματική ενότητα : Ζω καλύτερα- Ευ ζην )

   Τίτλος: “Σε μια ρώγα από σταφύλι”

Το παρόν πρόγραμμα επικεντρώνεται στην ανάπτυξη της Φιλίας και συγκεκριμένα:

α) στην  ενδυνάμωση των παιδιών στην ανάπτυξη υγιών φιλικών σχέσεων που διέπονται από θετικά συναισθήματα,

β) στην ευαισθητοποίηση των μαθητών πάνω στα συναισθήματα που εκφράζουν και βιώνουν αυτοί και οι συμμαθητές τους,

γ) στη συνειδητοποίηση από τα παιδιά της αξίας της συνεργασίας, της αλληλεγγύης, της συμμετοχής σε μία ομάδα και σε μία ευρύτερη κοινότητα και

δ) στην ενεργοποίηση των μαθητών για την ανάπτυξη ενεργειών και μηχανισμών αντιμετώπισης με απώτερο στόχο την πρόληψη της βίωσης αρνητικών συναισθημάτων που μπορούν να επιβαρύνουν την ψυχική τους υγεία, όπως η μοναξιά, ο φόβος ως αποτέλεσμα εκφοβιστικών ενεργειών στα πλαίσια του σχολείου κ.α.

1ο εργαστήριο :Οι φίλοι μου κι εγώ

1η Δραστηριότητα: Ας γνωριστούμε

Τα παιδιά κάθισαν σε δυάδες με ένα άτομο, το οποίο δεν γνώριζαν καλά και δεν είχαν ξαναμιλήσει πολύ. Συζητούσαν  μεταξύ τους με σκοπό να μάθουν πράγματα ο ένας για τον άλλο, όπως για το αγαπημένο τους φαγητό, για τις απογευματινές δραστηριότητές τους, για την οικογένειά τους κ.λ.π. Στη συνέχεια, το κάθε παιδί από την κάθε δυάδα παρουσίαζε το άλλο παιδί με το οποίο συζήτησε, αναφέροντας κάποια πράγματα που έμαθε την ώρα που συζητούσαν.Ακολούθως, τα παιδιά κάθισαν σε κύκλο και τα εισαγάγαμε στην έννοια της φιλίας και στο τι είναι φίλοι.

Έπειτα τα παιδιά ζωγράφισαν τον καλύτερο φίλο τους και τι τους αρέσει να κάνουν μαζί του

2η Δραστηριότητα: Μπερδέματα και ξεμπερδέματα

Όλα τα παιδιά κάθισαν σε κύκλο και το πρώτο στη σειρά παιδί πήρε ένα κουβάρι νήμα και, κρατώντας την άκρη του,  πέταξε το κουβάρι σε ένα άλλο παιδί, λέγοντας κάτι που του αρέσει σε αυτό ή ένα κοπλιμέντο.  Το επόμενο παιδί συνέχισε πετώντας το κουβάρι σε ένα άλλο παιδί, μέχρι να συμμετάσχουν όλοι.Έτσι δημιουργήθηκε ένας ιστός που συνέδεε όλα τα παιδιά και αυτά συνεργάστηκαν, ώστε να μαζέψουν πάλι το νήμα στο κουβάρι.

2ο  εργαστήριο: Το παγκάκι της φιλίας

1η Δραστηριότητα: Το παγκάκι της φιλίας

Τα παιδιά αρχικά παρακολούθησαν μία μικρού μήκους ταινία για ένα αγόρι που πήγε σε ένα καινούργιο σχολείο. Η δραστηριότητα αυτή έχει σκοπό να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά για τη μοναξιά και τις επιπτώσεις της στην ψυχολογία των ανθρώπων.

Στη συνέχεια συζητήσαμε στην ολομέλεια πάνω στην ταινία που μόλις είδαμε. Ενδεικτικά ερωτήματα: Πώς αισθάνεται το αγόρι; Πώς συμπεριφέρονται οι μαθητές και οι μαθήτριες απέναντι στο αγόρι; Τι συμβαίνει στο τέλος; Εξηγήσαμε  στα παιδιά ότι το παγκάκι στην άκρη της σχολικής αυλής είχε μία πινακίδα , η οποία ονόμαζε το μέρος ως “στάση φιλίας”. Όταν ένας μαθητής ή μαθήτρια νιώθει μόνος/η μπορεί να καθίσει σε αυτό το παγκάκι και αυτό αποτελεί σήμα για τα υπόλοιπα παιδιά, ότι ένα παιδί νιώθει μόνο του. Πώς τους φαίνεται αυτή η ιδέα; Θα ήθελαν να την εφαρμόσουν στο σχολείο τους;Τα παιδιά συμφώνησαν και  μεταβήκαμε στην αυλή του σχολείου. Εκεί επιλέξαμε ένα παγκάκι  όπου μπορεί ένας μαθητής ή μία μαθήτρια να καθίσει όταν νιώθει μοναξιά. Δημιουργήσαμε και μία ταμπέλα “ Το παγκάκι φιλίας”.
Τέλος, αποφασίσαμε  να  ενημερωθούν και  τα υπόλοιπα παιδιά του σχολείου.

2η Δραστηριότητα: Η σούπα της Φιλίας
Τα παιδιά κλήθηκανμε τη μέθοδο της ιδεοθύελλας να προτείνουν τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν τους καλούς φίλους (π.χ. οι φίλοι υποστηρίζουν ο ένας τον άλλο/υποστήριξη, είναι ευγενικοί μεταξύ τους/ευγένεια, παίζουν μαζί, γέλιο κ.α.), τα οποία  σημειώναμε στον πίνακα. Στη συνέχεια, τα παιδιά σε ομάδες έφτιαξαν τη δική τους “σούπα της φιλίας προσθέτοντας τα υλικά που θα την κάνουν επιτυχημένη . Έπειτα σύγκριναν τις συνταγές τους στην ολομέλεια και ακολούθησε συζήτηση. Φτιάξαμε και μια ομαδική σούπα φιλίας.

3ο  εργαστήριο : Σε μια ρώγα από σταφύλι

Δραστηριότητα: Τρωγοπίνοντας και χορεύοντας σαν σπουργίτες

Μάθαμε να τραγουδάμε το τραγούδι Τσιριτρό σε ποίηση του Ζαχαρία Παπαντωνίου

Στη συνέχεια, τα παιδιά έφτιαξαν πουλάκια και τα κόλλησαν σε ένα γλωσσοπίεστρο. Επιπλέον, σχεδιάσαμε  μεγάλους κύκλους σαν ρώγες σταφυλιού και τους τοποθετήσαμε  σε διάφορα σημεία της αίθουσας. Τα παιδιά, κρατώντας τα σπουργίτια που κατασκεύασαν, δραματοποίησαν το περιεχόμενο του τραγουδιού Τσιριτρό. Μόλις ανακάλυπταν μία ρώγα από σταφύλι, πλησίαζαν σαν ομάδα και την “έτρωγαν”. Χτυπούσαν μύτες, κουνούσαν ουρές κτλ.

Και , επειδή στα παιδιά μας  αρέσουν πολύ οι δραματοποιήσεις ,αποφασίσαμε να μεταμφιεστούν τα ίδια σε σπουργιτάκια και να προσπαθούν να φάνε ρώγες σταφυλιού- μπαλόνια.

Τέλος ζωγραφίσαμε το ποίημα

4ο  εργαστήριο: Μοιράζομαι τα συναισθήματά μου

1η Δραστηριότητα :Το σταφύλι των συναισθημάτων

Εισαγάγαμε τα παιδιά στη θεματική του εργαστηρίου που είναι τα συναισθήματα και απάντησαν σε ερωτήματα αφόρμησης, όπως τι είναι τα συναισθήματα; ποια είναι τα συναισθήματα; έχουν σημασία στη φιλία και στις σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους; πώς αναγνωρίζουμε τι νιώθουμε εμείς και οι άλλοι;
Στη συνέχεια, παίξαμε  ένα ψηφιακό παιχνίδι από το φωτόδεντρο για την αντίληψη και αναγνώριση των βασικών συναισθημάτων (χαράς, λύπης, φόβου, θυμού, ηρεμίας), τα οποία μεταδίδονται μέσω των εκφράσεων του προσώπου και της μουσικής και συγκεκριμένα το εκπαιδευτικό παιχνίδι “Αναγνωρίζω τα συναισθήματα”.

Έπειτα κόψαμε κύκλους  σαν ρώγες σταφυλιού και τα παιδιά ζωγράφισαν μάτια και στόμα σαν emoticon, έτσι ώστε να απεικονίζουν ένα συναίσθημα. Σε ένα κομμάτι χαρτί του μέτρου, είχαμε κολλήσει μία μεγάλη κληματίδα, κάτω από την οποία τα παιδιά τοποθέτησαν τις ρώγες που έφτιαξαν, σχηματίζοντας ένα σταφύλι, το σταφύλι των συναισθημάτων.

2η Δραστηριότητα : Μάντεψε πώς νιώθω

Μοιράσαμε στα παιδιά ατομικά καθρεφτάκια . Αναφέραμε ένα συναίσθημα και κάθε παιδί, κοιτάζοντας στον καθρέφτη,  προσπάθησε να το εκφράσει με το πρόσωπό του.

Ακόμα, αφήσαμε αναποδογυρισμένες στο κέντρο της ομάδας  καρτέλες με συναισθήματα  και κάθε παιδί επέλεγε τυχαία από μία (χωρίς να δουν το περιεχόμενο τα υπόλοιπα παιδιά) και προσπαθούσε να εκφράσει με το πρόσωπό του το συναίσθημα της καρτέλας του. Η υπόλοιπη ομάδα καλούνταν να βρει ποιο συναίσθημα αποτύπωνε.

Μάθαμε ότι δεν υπάρχουν κακά συναισθήματα αλλά ευχάριστα και δυσάρεστα. Τα παιδιά ζωγράφισαν φατσούλες με συναισθήματα και τις ταξινόμησαν σε ευχάριστες και δυσάρεστες.

Επιπλέον παίξαμε ένα παιχνίδι με πρόσωπα που αφαιρούνταν τα μέρη τους( μάτια, στόμα κτλ) και τα παιδιά τα ανασυνέθεταν με βάση το συναίσθημα που ήθελαν να απεικονίζουν

5ο εργαστήριο: Ο Νταής του Ποντικοσχολείου μας

1η Δραστηριότητα: Διαβάζουμε ένα παραμύθι

Διαβάσαμε  το παραμύθι Ο Νταής του Ποντικοσχολείου μας.

Στη συνέχεια έγινε συζήτηση στην ολομέλεια και τέθηκαν ερωτήματα κατανόησης και εμβάθυνσης όπως τα παρακάτω:
Πώς συμπεριφέρεται ο Ροκανούλης και γιατί;
Πώς νιώθει ο Ροκανούλης;
Πώς συμπεριφέρεται ο Φάκας και γιατί;
Σας αρέσει η συμπεριφορά του Φάκα και του Ροκανούλη;
Πώς καταφέρνουν να πείσουν ο Ροκανούλης και ο Φάκας τους υπόλοιπους κατοίκους για την Ροκανούλα;
Τι θα μπορούσαν να κάνουν οι φίλοι της Ροκανούλας για να την προστατέψουν;
Τι έκανε η Ροκανούλα και άλλαξε τη συμπεριφορά του Ροκανούλη;
Πώς συνεργάστηκε η Ροκανούλα και ο Ροκανούλης για το καλό όλου του χωριού απέναντι στις κακές γάτες;
Τι νιώθουν στο τέλος η Ροκανούλα και ο Ροκανούλης μεταξύ τους;
Έχετε ποτέ γνωρίσει κανένα Ροκανούλη ή Ροκανούλα;
Τι είναι νταής και πώς συμπεριφέρεται;
Πώς πιστεύετε ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε έναν νταή;

Μετά τη συζήτηση εστιάσαμε στο θέμα του εκφοβισμού. Εξηγήσαμε στα παιδιά ότι ο εκφοβισμός (bullying) συμβαίνει όταν ένα παιδί (ή μια ομάδα παιδιών) προσπαθεί σκόπιμα να πληγώσει σωματικά ή συναισθηματικά ένα άλλο παιδί, με αρνητικές πράξεις (κλωτσιές, σπρωξίματα, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, απομόνωση κ.α.) ή αρνητικά λόγια (βρισιές, κοροϊδίες, προσβολές, απειλές, ψεύτικες φήμες κ.α.). Πρόκειται για μια ενέργεια που γίνεται όχι μόνο μια φορά, αλλά συχνά. Για να ελεγχθούν τα μαθησιακά αποτελέσματα, τα παιδιά απάντησαν σε ερωτήσεις πάνω στο ποια ενέργεια είναι εκφοβιστική ή όχι.

2η Δραστηριότητα: Ομάδες δράσης
Θυμόμαστε πώς συνεργάστηκαν στο τέλος του παραμυθιού τα ποντικάκια και νίκησαν τις κακές γάτες. Τα παιδιά σε ομάδες των 4-5 παιδιών κλήθηκαν να σκεφτούν τρόπους αντιμετώπισης του εκφοβισμού σε ένα σχολείο που έχουν συμβεί πολλά άσχημα περιστατικά και υπάρχει μία ομάδα παιδιών που λειτουργούν ως νταήδες, εκφοβίζοντας άλλα παιδιά. Τι μέτρα θα έπαιρναν; Πώς θα αντιμετώπιζαν τους νταήδες και πώς θα βοηθούσαν τα παιδιά που εκφοβίζονται;Οι ιδέες καταγράφηκαν σε χαρτόνι και ακολούθησε σχετική συζήτηση.

6ο  εργαστήριο: Εγώ κι εσύ μαζί!

Δραστηριότητα: Ημερολόγιο συναισθημάτων

Το εργαστήριο άνοιξε με το τραγούδι “Εγώ κι εσύ μαζί”. Τα παιδιά έμαθαν το τραγούδι και το τραγούδησαν. Γιατί μιλάει το τραγούδι; Τους άρεσε; Έχουν δει την ταινία Toy story; Θυμούνται άλλες ταινίες με θέμα τη φιλία; Έχουν δει ποτέ ταινία στο σινεμά με κάποιον/α φίλο/η τους; Πώς ήταν η εμπειρία τους;

Ακολούθως, τα παιδιά είδαν  μία μικρή μήκους ταινία με θέμα τη φιλία

Συζητήσαμε πάνω στην ταινία: ποια ήταν η πλοκή ; Τους άρεσε; Ποια συναισθήματα αναγνώρισαν στους πρωταγωνιστές; Παρατήρησαν ότι οι χαρακτήρες δεν μιλούσαν; Είχαν πρόβλημα να καταλάβουν την πλοκή; Τι ρόλο έπαιζαν οι διαφορετικοί ήχοι και η μουσική στην κατανόηση της πλοκής της ιστορίας; Πώς αναπτύχθηκε η σχέση των δύο πρωταγωνιστών;

Στο τέλος της δραστηριότητας, τα παιδιά ξανασυμπλήρωσαν το αρχικό φύλλο αυτοαξιολόγησης.

Το εργαστήριο έκλεισε  χορεύοντας όλοι μαζί  το τραγούδι “Εγώ κι εσύ μαζί”.