Η κλίμακα ενός χάρτη είναι ένας αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μικρότερη μια περιοχή πάνω στο χάρτη από το μέγεθός της στην επιφάνεια της Γης.

Κάνω κλικ πάνω στην εικόνα και μαθαίνω πώς να βρω την πραγματική απόσταση πάνω στο χάρτη.

 

 

 

 

 

 

 

 

Κάνω κλικ και διαβάζω για την κλίμακα του χάρτη.

 

Τι είναι η ενέργεια;

Ενέργεια: εν + έργο = έργο μέσα σε κάτι…

Είναι δύσκολο να δώσει κανείς έναν ορισμό για το τι είναι ενέργεια.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ένα σώμα έχει ενέργεια όταν μπορεί να προκαλέσει στον εαυτό του ή στο περιβάλλον μια μεταβολή.

Η ενέργεια είναι απαραίτητη για όλες τις μεταβολές στη φύση .

Τίποτε δεν γίνεται χωρίς αυτήν.

Δεν μπορούμε πάντοτε να την παρατηρήσουμε, αλλά αισθανόμαστε την επίδρασή της σε εμάς και γενικότερα στον κόσμο μας.

Ο άνθρωπος , όπως και όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί για να ζήσουν χρειάζονται ενέργεια.

•Για να κινηθεί ένα αυτοκίνητο χρειάζεται ενέργεια.

•Για να μαγειρέψουμε χρειαζόμαστε ενέργεια.

Χαρακτηριστικά της ενέργειας:

α) ούτε δημιουργείται, ούτε χάνεται

β) έχει διάφορες μορφές

γ) μπορεί να μετατραπεί από μια μορφή σε μια άλλη

δ) μεταφέρεται από ένα σώμα σε ένα άλλο

ε) αποθηκεύεται

Μορφές ενέργειας

Ανάλογα με την προέλευσή της και τον τρόπο που τη χρησιμοποιούμε ονομάζουμε την ενέργεια:

κινητική, δυναμική, ηλεκτρική,

χημική, πυρηνική, θερμική ή θερμότητα , φωτεινή , ηχητική.

Χημική είναι η ενέργεια που είναι αποθηκευμένη στα τρόφιμα, και στα καύσιμα (ξύλα, πετρέλαιο, φυσικό αέριο).

Η χημική ενέργεια απελευθερώνεται με την καύση που είναι μια χημική αντίδραση.

Η ενέργεια που απελευθερώνεται κατά την καύση δεν χάνεται αλλά μετατρέπεται σε άλλες μορφές.

Ηλεκτρική είναι η ενέργεια που μεταφέρεται από το ηλεκτρικό ρεύμα.

Μέσω των ηλεκτρικών κυκλωμάτων η ηλεκτρική ενέργεια μεταφέρεται από τις ηλεκτρικές πηγές σε διάφορες συσκευές που την μετατρέπουν σε άλλες μορφές.

Πυρηνική ονομάζεται η ενέργεια που είναι αποθηκευμένη στον πυρήνα των ατόμων.

Για να απελευθερωθεί πρέπει να μεταβληθεί ο πυρήνας των ραδιενεργών στοιχείων (ουράνιο, πολώνιο, πλουτώνιο κ.ά).

Η μεταβολή αυτή μπορεί να είναι είτε σχάση (διάσπαση) πυρήνων είτε σύντηξη (συνένωση) πυρήνων.

Θερμότητα ονομάζεται η ενέργεια που ρέει από ένα σώμα σε ένα άλλο, λόγω της διαφοράς θερμοκρασίας των δυο σωμάτων και πάντα από το θερμότερο στο ψυχρότερο.

Σχεδόν σε κάθε μετατροπή μιας μορφής ενέργειας σε μια άλλη εμφανίζεται η θερμότητα.

Φωτεινή ενέργεια ονομάζεται η ενέργεια που που μεταφέρει το φως.

Κινητική ενέργεια είναι η ενέργεια που έχουν τα σώματα εξαιτίας της κίνησής τους.

Για να έχει κινητική ενέργεια ένα σώμα Πρέπει να ΚΙΝΕΙΤΑΙ.

Η κινητική ενέργεια αυξάνεται πολύ με την ταχύτητα.

Ένα αυτοκίνητο δηλαδή που τρέχει με 100 χλμ./ώρα έχει τέσσερις φορές περισσότερη κινητική ενέργεια σε σχέση με ένα αυτοκίνητο που τρέχει με 50 χλμ./ώρα.

Δυναμική ονομάζεται η ενέργεια που έχει ένα σώμα ή εξαιτίας της θέσης του (ύψος που βρίσκεται), ή της κατάστασης (παραμόρφωσης) που βρίσκεται.

Η δυναμική ενέργεια είναι συσσωρευμένη ενέργεια που περιμένει απλώς να απελευθερωθεί για να μετατραπεί σε άλλες μορφές ενέργειας.

Ηχητική ενέργεια χαρακτηρίζεται εκείνη η ενέργεια που γίνεται αντιληπτή από το αισθητήριο όργανο της ακοής, το αφτί , ως αποτέλεσμα της κίνησης των μορίων του αέρα.

 

Το Μετρό ή Μητροπολιτικός Σιδηρόδρομος είναι ένα σιδηροδρομικό σύστημα μαζικής μεταφοράς των μεγαλουπόλεων.
Η λέξη είναι ελληνικής προέλευσης μετρό (< γαλλική métro < métropolitain< métropole, μεγάλη πόλη < μητρόπολη) και χρησιμοποιήθηκε το 1900 στο Παρίσι για πρώτη φορά σε σχέση με σιδηρόδρομο (Métro de Paris).
Ιστορία 
Το πρώτο Μετρό που λειτούργησε ήταν το Μετρό του Λονδίνου και το πρώτο στην ηπειρωτική Ευρώπη το Μετρό της Βουδαπέστης.
Στην Ελλάδα ο Σιδηρόδρομος Αθηνών Πειραιώς μετατράπηκε σε Μετρό το 1907.
Η Αθήνα το 2000 απέκτησε επίσης δίκτυο υπόγειου Μετρό, με την γραμμή 2 και 3 της Αττικό Μετρό.
Υπό μελέτην είναι και μία τέταρτη γραμμή.

Υπό κατασκευή βρίσκεται τώρα το δεύτερο δίκτυο μετρό στην Ελλάδα, αυτό της Θεσσαλονίκης.

ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΑ

Είναι άκλιτες λέξεις που συνοδεύουν τα ρήματα και τα προσδιορίζουν δίνοντάς μας πληροφορίες για τον τόπο, τον χρόνο, τον τρόπο, την ποσότητα. Τα επιρρήματα, επίσης, συνδέουν προτάσεις (χωρίς να είναι σύνδεσμοι).

Τοπικά επιρρήματα: Πού;

πού, εδώ, εκεί, πέρα, μακριά, κοντά, σιμά, δίπλα, μέσα, πάνω, κάτω, απέναντι, παντού, κάπου, πουθενά, ψηλά, χαμηλά, δεξιά, αριστερά, πλάι, γύρω, έξω, μεταξύ, αναμεταξύ, μπροστά, μπρος, πίσω, βόρεια, νότια, ανατολικά, δυτικά, χάμω κ.ά.

Χρονικά επιρρήματα: Πότε;

πότε, τώρα, τότε, πριν, μετά, σήμερα, αύριο, χτες, μεθαύριο, πέρ[υ]σι, φέτος, απόψε, αργά, νωρίς, οποτεδήποτε, όποτε, άλλοτε, κάποτε, ύστερα, έπειτα, επιτέλους, κιόλας, αμέσως, σπάνια, συχνά, τακτικά, πότε πότε κ.ά

Τροπικά επιρρήματα: Πώς;

όπως, έτσι, αλλιώς, κάπως, καθόλου, οπωσδήποτε, μόνο, μαζί κ.ά.

Ποσοτικά επιρρήματα: Πόσο;

πόσο, όσο, τόσο, οσοδήποτε, κάμποσο, κάπως, περισσότερο, πολύ, ελάχιστα, λίγο, τουλάχιστον, εξίσου, σχεδόν, λιγότερο, πάνω κάτω, καθόλου κ.ά.

Κάνω κλικ στην εικόνα και εξασκούμαι στη δραστηριότητα

Αριθμητικά

είναι οι λέξεις που φανερώνουν αριθμούς.

Χρησιμοποιούμε τα αριθμητικά για να δείξουμε ποσότητα, σειρά, από πόσα μέρη αποτελείται κάτι,

πόσες φορές μεγαλύτερο είναι κάτι από κάτι άλλο, μονάδες που αποτελούν ένα σύνολο.

Υπάρχουν πέντε κατηγορίες αριθμητικών:

1. Απόλυτα (δηλώνουν ποσότητα), π.χ. ένα, δύο, τρία…δέκα…

2. Τακτικά (δηλώνουν σειρά), π.χ. πρώτος, δεύτερος, τρίτος… δέκατος…

3. Πολλαπλασιαστικά (δηλώνουν από πόσα μέρη αποτελείται κάτι), π.χ. απλό, διπλό, τριπλό… δεκαπλό…

4. Αναλογικά (δηλώνουν πόσες φορές μεγαλύτερο είναι από κάτι άλλο), π.χ. διπλάσιο, τριπλάσιο… δεκαπλάσιο…

5. Περιληπτικά (δηλώνουν μονάδες που αποτελούν ένα σύνολο), π.χ. δυάδα, τριάδα…   δεκάδα/δεκαριά..

Τι να θυμάμαι όταν γράφω

  • Tα απόλυτα αριθμητικά μέχρι το είκοσι γράφονται ως μία λέξη: δεκαέξι, δεκαεφτά. Από το είκοσι ένα και πάνω γράφονται ως ξεχωριστές λέξεις: δεκαεφτά  αλλά σαράντα οκτώ, τέσσερις χιλιάδες πεντακόσια ενενήντα εννέα.
  • Τα τακτικά αριθμητικά από το δέκατος τρίτος και μετά γράφονται ως ξεχωριστές λέξεις: δέκατος τρίτος, εικοστός πέμπτος.
  • Γράφονται με δύο –νν- το εννέα/εννιά και όσα αριθμητικά παράγονται από αυτό και περιέχουν ολόκληρη τη λέξη εννέα/εννιά (εννιακόσιοι, εννιαπλάσιος αλλά ενενήντα, ένατος, ενενηκοστός).
  • Τα σύνθετα αριθμητικά που έχουν δεύτερο συνθετικό τη λέξη μισός γράφονται με -ι.
  • Δεν ακολουθούν τον κανόνα και γράφονται με -η όσα έχουν πρώτο συνθετικό το αρσενικό ένας και το θηλυκό μία: ενάμισι ευρώ, δυόμισι κιλά, τεσσερισήμισι  ώρες, εφτάμισι τόνοι, αλλά μιάμιση ώρα, ενάμισης τόνος.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Επιλέγω τους συνδέσμους και εξασκούμαι στα αριθμητικά

Συμπληρώνω τα κενά με το κατάλληλο αριθμητικό

Συμπληρώνω με το σωστό τύπο αριθμητικού

Γράφω τους τύπους των αριθμητικών

 

Η μετακίνηση των πολιτών, μέσα στις πόλεις, διασφαλίζεται, από τις αστικές συγκοινωνίες. Στις μεγάλες πόλεις η μετακίνηση με τα πόδια είναι συχνά αδύνατη λόγω μακρινών αποστάσεων. Έτσι γίνεται απαραίτητη η ύπαρξη υποδομών, η ύπαρξη μέσων μαζικής μεταφοράς των πολιτών, στα διάφορα σημεία των πόλεων. 

Παρατηρώ τον χάρτη, συμβουλεύομαι το υπόμνημα του βιβλίου μου και βάζω στα κενά τις κατάλληλες λέξεις:

h odos

 

Σχεδιάγραμμα κεφ. 6

ΠΗΓΗ

Ευχαριστούμε πολύ τους  εκπαιδευτικούς Γιάννη Σουδία και Πέτρο Σαμούχο για την εξαιρετική δουλειά τους  και το εκπαιδευτικό υλικό που έχουν αναπτύξει.

Είναι διαθέσιμο στη σελίδα https://samouchos.weebly.com/historye.html

καθώς και στη σελίδα https://anoixtosxoleio.weebly.com/iotasigmatauomicronrho943alpha1.html

 

kef_5_history_e

ΠΗΓΗ

Ευχαριστούμε πολύ τους  εκπαιδευτικούς Γιάννη Σουδία και Πέτρο Σαμούχο για την εξαιρετική δουλειά τους  και το εκπαιδευτικό υλικό που έχουν αναπτύξει.

Είναι διαθέσιμο στη σελίδα https://samouchos.weebly.com/historye.html

καθώς και στη σελίδα https://anoixtosxoleio.weebly.com/iotasigmatauomicronrho943alpha1.html

Tetrarchy map31

ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ 

Ο τίτλος είναι μια χαρακτηριστική φράση,

η οποία δηλώνει το περιεχόμενο του χάρτη και επομένως αποτελεί στοιχείο της ταυτότητάς του.

Κάνω κλικ πάνω στην εικόνα και συμπληρώνω το σταυρόλεξο

 

Κάνω κλικ πάνω στην εικόνα

Κάνω κλικ πάνω στην εικόνα και συμπληρώνω την άσκηση

 

Οι εγκλίσεις των ρημάτων

Είναι οι μορφές που παίρνει το ρήμα για να εκφράσει τη διάθεση ή τη γνώμη του ομιλητή:

βεβαιότητα, επιθυμία, προσταγή.

Οι εγκλίσεις είναι τρεις:

Οριστική – Υποτακτική – Προστακτική

egkliseis rhmatos 1

Οριστική:

  • Παρουσιάζει μια πράξη ως πραγματική και  βέβαιη .
  • Έχει όλους τους χρόνους.
  • Παίρνει άρνηση δεν.

Το μάθημα τελείωσε.

Το μάθημα τελειώνει σε λίγο.

Δεν τελείωσε το μάθημα.

Υποτακτική:

  • Φανερώνει κάτι που επιθυμούμε ή περιμένουμε να γίνει.
  • Έχει : Εξακολουθητική (με θέμα Ενεστώτα)* :
    να γράφω – να γράφομαι

  – Συνοπτική (με θέμα Αορίστου):
να γράψω – να γραφτώ

  – Συντελεσμένη (με θέμα Παρακείμενου):
να έχω γράψει – να έχω γραφτεί

  • Παίρνει άρνηση μη(ν).
  • Σχηματίζεται βάζοντας μπροστά από το ρήμα ένα από τα μόρια  ας, να ή κάποιον από τους συνδέσμους για να, όταν, πριν, άμα ή το αρνητικό μόριο μη(ν).

Οι μαθητές ας μαζευτούν στην αυλή.

Όταν βρω λίγο  χρόνο, θα ζωγραφίσω.

Αν δεν έχει συγκοινωνία, να μην ξεκινήσει να έρθει.

    Προστακτική:

  • Φανερώνει προσταγή, επιθυμία, ευχή.
  • Σχηματίζεται μόνο στο 2ο  πρόσωπο ενικού και πληθυντικού (εσύ – εσείς)
  • Έχει  – Εξακολουθητική (θέμα Ενεστώτα): γράφε, γράφετε 
  •   – Συνοπτική (θέμα Αορίστου): γράψε, γράψτε – γράψου, γραφτείτε
  •  – Συντελεσμένη (θέμα Παρακείμενου σπάνια): έχε γραμμένο, έχετε γραμμένο
  •  Δεν έχει άρνηση **. Σε περίπτωση που θέλουμε να «προστάξουμε», να ζητήσουμε από κάποιον να μην κάνει κάτι (να δηλώσουμε αρνητικό νόημα), την προστακτική αντικαθιστά η υποτακτική (με άρνηση μη[ν]).

Ανοίξτε τα παράθυρα.  (προσταγή)

Σύρε, παιδί μου, στο καλό.  (ευχή)

Μη φωνάζετε έτσι.  (απαγόρευση – υποτακτική)

ΠΡΟΣΟΧΗ

*Στο νέο βιβλίο Γραμματικής της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού η υποτακτική (και η Προστακτική) θεωρούνται άχρονες εγκλίσεις (σε αντίθεση με τις παλιότερες γραμματικές π.χ Τριανταφυλλίδη).

Έτσι η Υποτακτική Ενεστώτα αναφέρεται ως εξακολουθητική , του Αορίστου ως Συνοπτική και του Παρακειμένου ως Συντελεσμένη.

**Η προστακτική ΔΕΝ έχει ΑΡΝΗΣΗ!!! Με την άρνηση γίνεται αυτομάτως υποτακτική.