1. Στατικός ηλεκτρισμός
|
Ο ηλεκτρισμός δεν είναι δημιούργημα του ανθρώπου. Είναι ανθρώπινη ανακάλυψη και όχι εφεύρεση! Ηλεκτρικά φαινόμενα υπάρχουν, όσο υπάρχει και η Γη. Σε παλαιότερες εποχές οι άνθρωποι εντυπωσιάζονταν από τους κεραυνούς, τους οποίους σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία έριχνε ο Δίας, για να τιμωρήσει τους ανθρώπους.
|
| Ηλεκτρικά φαινόμενα υπάρχουν από τη στιγμή της δημιουργίας του σύμπαντος. Κατά τον αρχικό μετασχηματισμό ενέργειας σε μάζα, που δημιούργησε το σύμπαν, δημιουργήθηκαν και ηλεκτρικά φορτία που ονομάστηκαν έτσι, γιατί «φορτώθηκαν» στα μικροσκοπικά σωματίδια της μάζας.
|
| Ο ηλεκτρισμός πήρε το όνομά του από το ήλεκτρον, την ελληνική ονομασία για το κεχριμπάρι. Εδώ και χιλιάδες χρόνια ήταν γνωστό ότι το κεχριμπάρι, όταν τρίβεται με ένα ύφασμα, αποκτά ηλεκτρικές ιδιότητες.
|
|
Τα δομικά σωματίδια του ατόμου είναι:
|
| Τα πρωτόνια έχουν θετικό ηλεκτρικό φορτίο, τα ηλεκτρόνια αρνητικό και τα νετρόνια δεν έχουν ηλεκτρικό φορτίο.
Σε ένα άτομο ο αριθμός των θετικών και των αρνητικών φορτίων είναι ίσος και γι’ αυτό το άτομο είναι ηλεκτρικά ουδέτερο.
|
|
Ένα σώμα ηλεκτρίζεται όταν χάνει ηλεκτρόνια (φορτίζεται θετικά) ή όταν παίρνει ηλεκτρόνια (φορτίζεται αρνητικά).
|
|
| Σε ένα άτομο ο αριθμός πρωτονίων και ηλεκτρονίων είναι ίδιος. Το άτομο είναι ηλεκτρικά ουδέτερο. Πότε ηλεκτρίζεται;
Μόνο τα ηλεκτρόνια μπορούν να μεταφερθούν από το ένα σώμα στο άλλο. Όταν χάνει ηλεκτρόνια και λέμε ότι φορτίστηκε θετικά. Όταν παίρνει ηλεκτρόνια και λέμε ότι φορτίστηκε αρνητικά. |
| Τα ηλεκτρόνια που μεταφέρονται από το ένα σώμα στο άλλο με τριβή είναι σταθερά (δε ρέουν μέσα στο σώμα).
Αυτά τα φορτία ονομάζονται στατικά και και τα φαινόμενα που οφείλονται σ’ αυτά ονομάζονται στατικός ηλεκτρισμός. |
| Παρατήρηση:
Όταν πλησιάζω τα καλαμάκια παρατηρώ ότι το ένα απομακρύνεται από το άλλο. |
| Όταν φέρνω το χαρτομάντιλο κοντά στο καλαμάκι, παρατηρώ ότι το καλαμάκι πλησιάζει το χαρτομάντιλο. |
| Συμπέρασμα:
Το καλαμάκι και το χαρτομάντιλο έλκονται διότι είναι φορτισμένα διαφορετικά. Τα δυο καλαμάκια απωθούνται, γιατί είναι φορτισμένα όμοια. |
|
απωθούνται = απομακρύνονται έλκονται= πλησιάζουν |
 |
 |
 |
Τα πειράματά μας
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
“Ποιο ταιριάζει πιο πολύ;” – Παιχνίδι
Για να κάνουμε μια γερή επανάληψη και για να εμπεδώσουμε καλύτερα το διαχωρισμό ανάμεσα στο επίρρημα πολύ από το επίθετο ο πολύς, η πολλή, το πολύ παίξαμε ένα παιχνίδι!
Πολλές λέξεις ανακατεμένες από ουσιαστικά, ρήματα και επίθετα.
Ποιο ταιριάζει πιο πολύ;
Νικήτρια η ομάδα που είχε τα λιγότερα λάθη!
Νικητές και χαμένοι κάναμε μια γρήγορη επανάληψη και αυτό είναι το μεγαλύτερο κέρδος!
Ποιοι είναι οι συγγραφείς
“Από τα μικρά μου χρόνια ως σήμερα, ας μην πω με ακρίβεια πόσα είναιγιατί θα τρομάξω κι εγώ η ίδια, έζησα έναν πόλεμο, δύο εμφύλιουςπολέμους, δύο δικτατορίες και δύο προσφυγιές. Δεν τα έζησασαν απλός παρατηρητής, αλλά παίρνοντας ενεργό μέρος κάθε φορά κι έτσικαι να ήθελα δεν θα μπορούσε το συγγραφικό μου έργο να μην επηρεαστείαπό τα γεγονότα αυτά που συγκλόνισαν τον τόπο μας.Άθελα μου η ζωή μου μπλέχτηκε μέσα στην ιστορία κι έγινα κι εγώένα κομμάτι της. Το συγγραφικό μου λοιπόν έργο, θέλω δε θέλωείναι γεμάτο ιστορία.” Άλκη Ζέη
|
Βιβλιοθήκες
Πώς γεννιέται ένα βιβλίο
(Κάνω κλικ στην εικόνα και διαβάζω το πολύ ενδιαφέρον εκπαιδευτικό και ενημερωτικό αρχείο)
14. Οι πεδιάδες της Ελλάδας
| Πεδιάδα (ή κάμπο) ονομάζουμε μια επίπεδη και ομαλή έκταση γης με χαμηλή βλάστηση.
Στην Ελλάδα οι πεδιάδες καλύπτουν το 1/5 (20%) του εδάφους της. |
|
Οι κυριότερες πεδιάδες της Ελλάδας είναι δύο. Η μεγαλύτερη είναι αυτή που απλώνεται στην περιοχή Θεσσαλονίκης – Γιαννιτσών και φθάνει μέχρι τη θάλασσα του Θερμαϊκού κόλπου. Είναι μια παράλια πεδιάδα (καταλήγει δηλαδή στη θάλασσα). Είναι εύφορη, παράγει πολλά προϊόντα και οι αγρότες ασχολούνται αποκλειστικά με την καλλιέργεια της γης. Οι μεγάλοι ποταμοί που διασχίζουν την πεδιάδα, ο Αλιάκμονας, ο Αξιός, ο Λουδίας και ο Γαλλικός, την ποτίζουν και μεταφέροντας εύφορες ύλες την κάνουν περισσότερο παραγωγική. |
|
Η δεύτερη μεγάλη πεδιάδα είναι η Θεσσαλική. Είναι μια εύφορη πεδινή έκταση, που περιβάλλεται από βουνά και αρδεύεται από τον Πηνειό ποταμό. Ο Πηνειός περνώντας μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών εκβάλλει στο Αιγαίο. Η Θεσσαλική πεδιάδα χαρακτηρίζεται ως ηπειρωτική ή εσωτερική (δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα). Σύμφωνα με τους επιστήμονες πριν από εκατομμύρια χρόνια ήταν λίμνη. Όταν όμως τα νερά κατάφεραν να ανοίξουν την κοιλάδα των Τεμπών, η λίμνη αυτή ¨άδειασε¨ στο Αιγαίο. |
|
Κοιλάδα των Τεμπών Σε πολλά μέρη της πατρίδας μας σχηματίζονται ανάμεσα στα βουνά καταπράσινες κοιλάδες. Η κοιλάδα είναι ένα στενό κομμάτι πεδινού εδάφους ανάμεσα σε δύο βουνά, που συνήθως το διασχίζει ένα ποτάμι. |
|
Οροπέδια ονομάζονται μικρές πεδιάδες που έχουν σχηματιστεί πάνω σε βουνά. Σημαντικότερα οροπέδια είναι της Τρίπολης στην Πελοπόννησο και του Λασιθίου στην Κρήτη. |
Κάνω κλικ στην εικόνα και πληροφορούμαι για την Κοιλάδα των Τεμπών:
Μαθαίνω πολύ καλά να βρίσκω στο χάρτη της πεδιάδες της Ελλάδας.
Κάνω κλικ και ξεκινώ το παιχνίδι:
Κάνω κλικ και μαθαίνω, παίζοντας:
15. Η ζωή στα βουνά και στις πεδιάδες
| Ορεινή ονομάζουμε μια περιοχή όπου κυριαρχούν μεγάλα και μικρά όρη και βουνά. Οι κάτοικοι των ορεινών περιοχών λέγονται ορεσίβιοι. |
 |
| Πεδινή ονομάζουμε μια περιοχή που βρίσκεται σε μια μικρή ή μεγάλη πεδιάδα |
 |
| Προβλήματα ορεινών περιοχών |
 |
 |
| Πλεονεκτήματα πεδινών περιοχών |
7. Θερμαίνοντας και ψύχοντας τα υγρά
| Όταν σε ένα στερεό σώμα προσφέρεται θερμότητα, οι ταχύτητες των μορίων του μεγαλώνουν. Η θερμοκρασία αυξάνεται και τα μόρια απομακρύνονται όλο και περισσότερο από τις μόνιμες θέσεις τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα και την αύξηση των διαστάσεων του σώματος. Αυτή την αύξηση την ονομάζουμε διαστολή.
Αντίστροφα, όταν ένα στερεό σώμα αποβάλλει θερμότητα, οι ταχύτητες των μορίων του μικραίνουν. Η θερμοκρασία του πέφτει και οι αποστάσεις μεταξύ των μορίων μειώνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των διαστάσεων του σώματος. Αυτή τη μείωση την ονομάζουμε συστολή. Ανάλογη με αυτή για τα στερεά είναι η εξήγηση της διαστολής και συστολής και για τα υγρά και τα αέρια. |
|
Νερό: Μια ιδιαίτερη περίπτωση Πάνω από τους 4ο C το νερό συμπεριφέρεται όπως όλα τα υγρά, δηλαδή όταν αυξάνεται η θερμοκρασία, αυξάνεται και ο όγκος του (διαστέλλεται). Κάτω όμως από τους 4ο C η συστολή είναι ανώμαλη. Όταν ψύχεται, ο όγκος του μεγαλώνει και η πυκνότητά του ελαττώνεται. Δηλαδή αντί να συστέλλεται, διαστέλλεται. Αυτό έχει μεγάλη σημασία στη ζωή και ιδίως των οργανισμών που ζουν μέσα στις λίμνες και στις θάλασσες. Έτσι όταν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από 0ο C το νερό παγώνει. Όμως μόνο της επιφάνειας και αυτό γιατί ο πάγος έχει μικρότερη πυκνότητα από το υγρό νερό επιπλέει και εμποδίζει τα στρώματα του νερού που βρίσκονται κάτω από αυτόν, να παγώσουν και αυτά. Έτσι οι υδρόβιοι οργανισμοί διατηρούνται στη ζωή. Σκέψου τι θα συνέβαινε αν ο πάγος βυθιζόταν.
|
