Έφτασαν και οι Άγιες Μέρες του Πάσχα και το σχολείο ξεκινά τις διακοπές του. Όλο το προηγούμενο διάστημα διαβάσαμε πασχαλινές ιστορίες για κόκκινα αβγά, κοτούλες και λαγουδάκια, μάθαμε την ιστορία των Παθών του Χριστού μας και τα γεγονότα της Μ. Εβδομάδας, δημιουργήσαμε πασχαλινές κατασκευές (ιδέες από το pinterest) με επαναχρησιμοποίηση και ανακυκλώσιμα υλικά, βάψαμε αβγά, ετοιμάσαμε τα καλαθάκια μας που για φέτος ήταν γυάλινα βάζα με την τεχνική ντεκουπάζ. κάναμε φαναράκια με πλαστικά ποτήρια και συμμετείχαμε σε μία κοινωνική δράση, όπου μαζί με τους γονείς μας συγκεντρώσαμε είδη πρώτης ανάγκης και τα προσφέραμε σε οικογένειες που έχουν ανάγκη, για να ομορφύνουμε κάπως και τις δικές τους μέρες.
τα λαγουδάκια μας από χαρτόκουτες και αβγοθήκεςκαι λαγουδένιες προσωπογραφίες με νερομπογιές και μαρκαδόρουςοι κάρτες με τις ευχές μαςτο εσωτερικό των καρτών μαςδιάφορες κατασκευέςοι κοτούλες του ολοήμερουβάφοντας αβγά με λαδοπαστέλ και κόκκινη μπογιάαβγά με μαρκαδόρους και νερόετοιμάζοντας τα καλαθάκια μας
Κάναμε και μία γλυκιά ζαβολίτσα και δοκιμάσαμε πρωί πρωί τις λιχουδιές που βάλαμε και στα καλαθάκια μας!! Δεν την κρατήσαμε κρυφή, όμως….
Κοινωνικός Δείκτης Κ4- Δράσεις συμπερίληψης και αποδοχής
Τη Δευτέρα πριν το κλείσιμο των σχολείων για Πάσχα επισκεφθήκαμε το Ειδικό Νηπιαγωγείο Καστοριάς για να γνωρίσουμε τα παιδιά του Ειδικού Νηπιαγωγείου αλλά και του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου. Βεβαίως είχαν προηγηθεί διαδικτυακές συναντήσεις γνωριμίας, ώστε να μην δημιουργηθεί αναστάτωση στους μαθητές. Ξεκινήσαμε παίζοντας στις γωνιές του νηπιαγωγείου…
Μαζευτήκαμε στην παρεούλα, όπου κάναμε μαζί με την κυρία Έφη, τη συνάδελφο του ειδικού νηπιαγωγείου, τις ρουτίνες και γνωρίσαμε και τους νέους μας φίλους κουβεντιάζοντας για το τι μας αρέσει περισσότερο να κάνουμε αλλά και άλλα πράγματα για τον εαυτό μας. Κουβεντιάσαμε για το πώς μπορούμε εμείς να βοηθάμε κάποιον άνθρωπο που αντιμετωπίζει κάποια δυσκολία περιγράφοντας εικόνες.
Συνεχίσαμε με δράσεις ευαισθητοποίησης για την αναπηρία, όπου τα παιδιά με οδηγό την κυρία Έφη άγγιξαν το αλφάβητο Braille, το οποίο χρησιμοποιούν άνθρωποι με προβλήματα όρασης για να μπορούν να διαβάζουν, προσπάθησαν να δημιουργήσουν το αρχικό τους γράμμα στη νοηματική γλώσσα, προσπάθησαν να γράψουν το αρχικό τους με το στόμα, περπάτησαν με μπαστούνι, όπως τα άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης, έκαναν κουτσό μπαίνοντας στη θέση κάποιου που έχει κινητικά προβλήματα, προσπάθησαν να αναγνωρίσουν αντικείμενα με την αφή τους και κλειστά μάτια, ενώ ερχόμενα σε επαφή με το πώς βιώνουν τις αισθήσεις άτομα με αυτισμό, προσπάθησαν να ξεφυλλίσουν ένα βιβλίο φορώντας γάντια και να δούνε τον κόσμο γύρω τους φορώντας γυαλιά με γλυκερίνη.
Υπέροχα και τα παιχνίδια ψυχοκίνησης, με τούνελ, εμπόδια, ισορροπία αλλά και η μεταφορά αυγών με το κουτάλι, καθώς και η προσπάθεια να πάρουμε όσες περισσότερες ουρίτσες μπορούσαμε από τον φίλο μας που τις είχε κρεμασμένες στη μέση του.
Η επιστροφή μας στην τάξη μάς βρήκε να κατασκευάζουμε πασχαλινές κάρτες και καλαθάκια…
Προσφέραμε τα δώρα που είχαμε ετοιμάσει για τον Χρηστάκο…
Και μία αναμνηστική φωτογραφία (μόνο που μας λείπουν κάποια παιδιά που είχαν ήδη αποχωρήσει)
Επιστρέψαμε στο σχολείο μας γεμάτοι χαρά για τους φίλους που γνωρίσαμε , “σοφότεροι”, πιστεύω, μαθαίνοντας να εκτιμάμε τα όσα έχουμε και να νιώθουμε ευχαριστημένοι με αυτά, αλλά και “πιο γεμάτοι” αφού μαθαίνουμε να βοηθάμε με όποιον τρόπο μπορούμε όσους έχουν την ανάγκη μας χαρίζοντάς τους, έτσι, ένα μεγάλο και αληθινό χαμόγελο.
Ως ανατροφοδότηση ζωγραφίσαμε ό,τι θυμόμαστε από την επίσκεψή μας αυτή.
Ευχαριστούμε θερμά τη συνάδελφο του Ειδικού Νηπιαγωγείου, καθώς και τη συνάδελφο της παράλληλης στήριξης αλλά και την κοινωνική λειτουργό καθώς και τη διευθύντρια αλλά και τους συναδέλφους του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Καστοριάς.
Ανυπομονούμε να σας υποδεχτούμε στο δικό μας σχολείο σε λίγο καιρό!!!
Παιδαγωγικός δείκτης Π2- Εμπλουτισμός των δραστηριοτήτων του νηπιαγωγείου με θέματα σχετικά με την αειφορία
Τα ζώα είναι πάντα μία θεματική που ενδιαφέρει πολύ τα παιδιά στο νηπιαγωγείο και έτσι μπορούμε να μάθουμε πολλά για αυτά αλλά και για τα παράγωγά τους και την αξία τους στη διατροφή μας. Συνεχίζοντας τη συνεργασία μας με το 10ο Νηπιαγωγείο Καστοριάς, το 18ο Νηπιαγωγείο Αγίου Δημητρίου και το 1ο Νηπιαγωγείο Ηλιούπολης και τους φίλους της Πίπης στη φάρμα και στο δάσος, τα παιδιά έψαξαν στο ολοήμερο πληροφορίες για την αγελάδα, τις κατέγραψαν, όπως μπορούσαν και δημιούργησαν με μεικτή τεχνική κολλάζ με φυσικά υλικά και ζωγραφική μία αφίσα για την αγελάδα, η οποία και αποτελεί σελίδα του συνεργατικού, ψηφιακού μας βιβλίου.
Ακούμε το παλιό αλλά αγαπημένο τραγουδάκι…
Παιδαγωγικός δείκτης Π3-Εκπαιδευτικές επισκέψεις
Στη συνέχεια επισκεφθήκαμε το τυροκομείο Καστοριάς, όπου τα παιδιά ήρθαν σε βιωματική επαφή με την παρασκευή του τυριού για να μπορέσουμε έτσι να καταλάβουμε πώς από την αγελάδα και το πρόβατο καταλήγει το τυράκι στο τραπέζι μας. Το τυράκι που είναι απαραίτητο στη διατροφή μας, καθώς περιέχει ασβέστιο και δυναμώνει τα κόκαλα και τον οργανισμό μας. Μας υποδέχτηκε ο υπεύθυνος του τυροκομείου μαζί με τον χημικό, ο οποίος μας ξενάγησε στο εργαστήριο, όπου γίνονται οι μετρήσεις για τη θερμοκρασία του νερού και το πόσο ξινό είναι ένα τυρί. Μας εντυπωσίασε πολύ κι η βρύση που ανοίγει με το πόδι, γιατί δεν αγγίζουμε τίποτα με τα χέρια μας…
Στη συνέχεια μπήκαμε στον χώρο του εργαστηρίου και είδαμε τις μεγάλες δεξαμενές, όπου φυλάσσεται το γάλα, τον τρόπο που παστεριώνεται αλλά και σε ζωντανό χρόνο τη διαδικασία παραγωγής του τυριού. Μας εξήγησαν ότι από το γαλοτύρι (το “ζουμί” που περισσεύει) γίνεται η μυζήθρα και το ανθότυρο, καθώς τίποτα δεν πηγαίνει χαμένο…
Ζυγιστήκαμε κιόλας…
Συνεχίσαμε στη μεγάλη τραπεζαρία, όπου οι υπεύθυνοι μας έδωσαν όλους από μια σακούλα με δωράκια (συσκευασμένη φέτα και ανθότυρο) και μας κέρασαν. Εκεί μας δόθηκε η ευκαιρία να κουβεντιάσουμε για όσα είδαμε και ακούσαμε.
Προσφέραμε κι εμείς το δικό μας δωράκι και υποσχεθήκαμε να τρώμε πολύ τυράκι για να γίνουμε δυνατοί και να είμαστε υγιείς.
Ευχαριστούμε πολύ τους υπεύθυνους του τυροκομείου για την πολύ όμορφη και άκρως επιμορφωτική ξενάγηση.
Κοινωνικός Δείκτης Κ8- Συνεργασία του σχολείου με επιστήμονες, καλλιτέχνες, επαγγελματίες, πολίτες ή φορείς της κοινωνίας των πολιτών
Στα πλαίσια του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου 2025 (2 Απριλίου) το σχολείο μας συμμετείχε στη δράση φιλαναγνωσίας “4e-project, εκπαιδευτικά προγράμματα- βιωματικά εργαστήρια”, όπου σε μια σύγχρονη διαδικτυακή εκδήλωση τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την συγγραφέα Άννα Αθανασιάδου, να μάθουν περισσότερα για τη διαδικασία συγγραφής ενός βιβλίου και το κυριότερο να κάνουν ερωτήσεις στη συγγραφέα σε σχέση με τη δημιουργία του βιβλίου αλλά και να ακούσουν και τις ερωτήσεις των μαθητών των υπολοίπων σχολείων που μετείχαν στη δράση.
Στη συνέχεια επιλέξαμε το αγαπημένο μας βιβλίο από τη βιβλιοθήκη, εντοπίσαμε, όπως σε όλα τα βιβλία, τον τίτλο, τον συγγραφέα και τον εικονογράφο, κάναμε υποθέσεις σχετικά με το για τι μπορεί να μας μιλάει αυτό το βιβλίο (ήρωες, ιστορία κτλ), το διαβάσαμε, απαντήσαμε σε ερωτήσεις κατανόησης, παίξαμε και αποφασίσαμε να γράψουμε κι εμείς ένα δικό μας βιβλίο με τον ίδιο ήρωα.
Παιδαγωγικός δείκτης Π1- Παιδοκεντρικές και βιωματικές μέθοδοι ή τεχνικές που χρησιμοποιούνται από τους διδάσκοντες προκειμένου να γίνει το μάθημα πιο ελκυστικό και πιο αποδοτικό.
Αφού απαντήσαμε στην ερώτηση ποιοι θα είναι οι ήρωες του βιβλίου μας και πού θα ζούνε, ξεκίνησε η ιστορία, στην οποία το κάθε παιδί έλεγε ένα κομμάτι της και το επόμενο παιδί τη συνέχιζε. Στη συνέχεια ο καθένας ζωγράφισε το δικό του κομμάτι της ιστορίας, ώστε να έχουμε έτοιμη και την εικονογράφηση του βιβλίου. Αποφασίσαμε να του δώσουμε ζωή και ψηφιακά μέσω του υπολογιστή αλλά και σε έντυπη μορφή.
Σύμφωνα με τις αρχές και τις τεχνικές της παιδαγωγικής Φρενέ, η ψηφιακή αφήγηση αποτελεί μέσο ελεύθερης έκφρασης, επικοινωνίας και δημιουργίας με κριτική σκέψη και συνεργασία. Απολαύστε, λοιπόν, τα παιδιά μας να σας αφηγούνται το βιβλίο που έγραψαν τα ίδια…
Κοινωνικός Δείκτης Κ7- Πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει το σχολείο προκειμένου να έρθουν οι γονείς πλησιέστερα προς αυτό
Συνεχίζοντας τις δράσεις μας για το βιβλίο εμπλέκουμε και τους γονείς μας με τους οποίους τα παιδιά θα διαβάσουν ταυτόχρονα στα σπίτια τους και λίγο πριν τον ύπνο μία ιστορία για καληνύχτα.
Κοινωνικός δείκτης Κ8- Συνεργασία του σχολείου με επιστήμονες της κοινωνίας των πολιτών
Με μεγάλη χαρά υποδεχτήκαμε στο σχολείο μας τον γεωπόνο του χωριού, ο οποίος βρίσκεται συνεχώς στο πλευρό μας για κάθε δράση που ετοιμάζουμε με σκοπό και την ενημέρωσή μας αλλά και την παροχή βοήθειας σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς του σχολείου μας. Μίλησε στα παιδιά για τα δέντρα, εστιάζοντας στα μέρη ενός δέντρου και τη χρησιμότητα του καθενός, τονίζοντας την ανάγκη ύπαρξης των δέντρων για τη ζωή μας και τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να φυτέψουμε δέντρα αλλά και την ανάγκη φροντίδας τους.
Για να τον ευχαριστήσουμε, του χαρίσαμε μία αφίσα που είχαμε ετοιμάσει.
Δείκτης 09- Φύτευση δέντρων, θάμνων και άλλων φυτών της τοπικής χλωρίδας στο σχολείο από τους μαθητές
Ακολούθησε δεντροφύτευση ροδιάς, κοντούλας αχλαδιάς, μηλιάς και νεκταρινιάς, η οποία πραγματοποιήθηκε κοντά στην ήδη υπάρχουσα κερασιά και δαμασκηνιά, τις οποίες είχαμε φυτέψει πριν κάποια χρόνια. Στη συνέχεια φυτέψαμε και μία πασχαλιά στην άλλη μεριά του σχολείου μας
κι εδώ η πασχαλιά μας, η αγαπημένη της κυρίας, προσφορά μιας γιαγιάς περσινού μας νηπίου
Εδώ η αφίσα για το κάλεσμα της δεντροφύτευσης, με την οποία ενημερώθηκαν γονείς και τοπική κοινωνία.
και συνεχίζουμε με δράσεις ευαισθητοποίησης για το περιβάλλον
Τιμήσαμε και για φέτος το διπλό χαρμόσυνο μήνυμα της 25ης Μαρτίου. Το πανανθρώπινο, από τη μια μεριά μήνυμα, του Αρχαγγέλου Γαβριήλ στην Παναγία μας ότι θα γεννήσει τον Χριστό μας, το εθνικό, από την άλλη μεριά μήνυμα, ότι ο ραγιάς θα ξεσηκωθεί, θα επαναστατήσει και θα παραδώσει μια πατρίδα ελεύθερη και ανεξάρτητη στις επόμενες γενιές.
Το ανοιξιάτικο ταμπλό μας εμπλουτίστηκε με τα παιδάκια μας ως άλλοι τσολιάδες κι ελληνοπούλες.
Παρατηρήσαμε και περιγράψαμε τον πίνακα του Θεόδωρου Βρυζάκη “Η Ελλάς ευγνωμονούσα”
Τι μας δείχνει ο πίνακας; Ποια μπορεί να είναι η κοπέλα στη μέση; Ποιοι λέτε να είναι όλοι όσοι φαίνονται γύρω της;
Αποφασίσαμε να ετοιμάσουμε το σκηνικό για τη γιορτή μας με βάση αυτόν τον πίνακα άρα και ολόκληρη τη γιορτή. Ζωγραφίσαμε, λοιπόν, το σκηνικό, γίναμε κι εμείς ήρωες που παρουσιάζουν τον εαυτό τους αλλά και η Ελλάδα που τους ευγνωμονεί για όσα της έχουν προσφέρει.
Προχωρήσαμε και σε μία δραστηριότητα αξιολόγησης, όπου τα παιδιά ζωγράφισαν τον δικό τους πίνακα, όπως του Βρυζάκη, τον φωτοτυπήσαμε και μετά δημιούργησαν τα δικά τους έργα χρησιμοποιώντας διάφορα εργαλεία και τεχνικές, όπως αυτά ήθελαν (με μαρκαδόρους το θέμα και ξυλομπογιές το φόντο, με κηρομπογιές το θέμα και νερομπογιές το φόντο, με μαρκαδόρους το θέμα και τυπώματα το φόντο κτλ)
Διαβάσαμε τα αγαπημένα μας Ελληνάκια της Ευγενίας Φακίνου και τα ζωγραφίσαμε
Κάναμε επανάληψη στα σχήματα σχηματίζοντας τα τσολιαδάκια μας με ανακυκλώσιμα επαναχρησιμοποιούμενα υλικά…
Κατασκευάσαμε καδράκια με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου με φύλλο εργασίας που βρήκαμε εδώ
Δημιουργήσαμε τους δικούς μας πίνακες με τους ήρωες στη γωνιά της τέχνης
Στη γωνιά της ρομποτικής σχεδιάζαμε διαδρομές μέσω των οποίων το Bee Bot θα φτάσει στον αγαπημένο ήρωα των παιδιών…
Στη γωνιά της γραφής αντιστοίχιση με καρτέλες των ονομάτων των ηρώων και γραφή των ονομάτων τους.
Στη γιορτή μας παρουσιάσαμε τους ήρωες, η Ελλάδα τους ευχαρίστησε για την προσφορά τους, τα αγόρια μας χόρεψαν το “Να’ τανε το 21” και τα κορίτσια μας τον χορό του Ζαλόγγου.
Μάθαμε τα τραγούδια “Ξύπνα καημένε μου ραγιά”, “Τα κλεφτόπουλα” και το “Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα και Μαντώ Μαυρογένους” και τα τραγουδήσαμε στη γιορτή μας…
Οι εκδηλώσεις τιμής ολοκληρώθηκαν με τον εκκλησιασμό μας και την κατάθεση στεφάνου στην Αυγή, ένα μικρό χωριό στο οποίο μένουν παιδιά που φοιτούν στο σχολείο μας και την κατάθεση στεφάνου και παρέλαση στην Πεντάβρυσου, την έδρα του σχολείου μας.
Και του χρόνου Ελλάδα μας!! Χρόνια πολλά κι ελεύθερα στους απανταχού Έλληνες!!!
Ζωγραφίζουμε και γράφουμε λέξεις στην είσοδο του σχολείου μας, για να θυμόμαστε τα πιο σημαντικά που πρέπει να παίρνουμε μέσα στην τάξη μαζί μας, συμμετέχοντας στη δράση “Σπείρε αγάπη” του συναδέλφου Μάριου Μάζαρη.
Από τη μια πλευρά τα λόγια του Σπύρου Ποταμίτη…
από την άλλη οι λέξεις ΑΓΑΠΗ, ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ, ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ, ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΣΕΒΑΣΜΟΣ…
Η είσοδος του σχολείου μας αλλάζει μορφή…
Οι τοίχοι του διπλανού μας δημοτικού, το οποίο έχει πια συγχωνευτεί και μεταφερθεί σε διπλανό χωριό συντηρούνται, κλείνουν οι τρύπες και αποκτούν μορφή πάνω από τον λαχανόκηπό μας…
Παιδαγωγικός δείκτης Π7- Δράσεις ενδοσχολικής επιμόρφωσης από το σχολείο
Σε συνεργασία με το ΚΕ.ΠΕ.Α Καστοριάς και τις αγαπημένες και εξαιρετικές κυρίες Μάγδα Γρηγορίου και Αναστασία Ατζέμη πραγματοποιήθηκε στο σχολείο μας ενδοσχολική επιμόρφωση γονέων και συλλόγων της περιοχής με θέμα “Δράση για το Κλίμα. 13ος στόχος βιώσιμης ανάπτυξης” Την επιμόρφωση παρακολούθησαν οι γονείς των μαθητών μας καθώς και κάτοικοι της περιοχής με αμείωτο ενδιαφέρον, στην οποία συμμετείχαν και βιωματικά, ενώ ακολούθησε εποικοδομητική συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων.
Περιβαλλοντικός δείκτης Ο5: Ενναλακτικοί τρόποι θέρμανσης και δροσισμού.
Το σχολείο μας όλο σαν κτίριο αλλά και συγκεκριμένα η αίθουσα δραστηριοτήτων έχει παράθυρα γύρω γύρω και είναι ανατολική, με αποτέλεσμα τις ηλιόλουστες ημέρες του χειμώνα να έχουμε αρκετό φως αλλά και ζέστη από την ηλιοφάνεια κρατώντας τις κουρτίνες ανοιχτές, καταφέρνοντας έτσι να μειώνουμε όσο είναι εφικτό, καθώς βρισκόμαστε σε αρκετά μεγάλο υψόμετρο, την κατανάλωση πετρελαίου, η οποία τώρα πια ελέγχεται πλήρως και περιορίζεται και με τη χρήση ηλεκτρονικού θερμοστάτη.
ενώ τις ζεστές μέρες κρατάμε τις κουρτίνες κλειστές, ώστε να διατηρούμε μια σχετική δροσιά μέσα στην τάξη μας, χωρίς τη χρήση κλιματιστικού
Τελειώνοντας σιγά σιγά την ενασχόλησή μας με τον Χειμώνα και στην υποθεματική για τα ζώα που πέφτουν σε χειμερία νάρκη ασχοληθήκαμε λίγο πιο εκτεταμένα με την γνωστή μας αρκούδα, καθώς οι σχέσεις μας μαζί της τείνουν να γίνουν καθημερινές στην περιοχή μας. Καταρχήν δόθηκε στα παιδιά και στους γονείς η οδηγία να βρούνε πληροφορίες για την αρκούδα και να τις καταγράψουν τα παιδιά, όπως μπορούν. Τις πληροφορίες αυτές μας τις παρουσίασαν την άλλη μέρα στην ολομέλεια της τάξης.
Αφού συγκέντρωσαν όλες τις πληροφορίες τις κατηγοριοποίησαν και αποφάσισαν να δημιουργήσουν μία ομαδική αφίσα με την οποία συμμετείχαμε στο συνεργατικό ψηφιακό βιβλίο για τα ζώα του δάσους με άλλα σχολεία της χώρας μας.
Επίσης ένα προνήπιο δημιούργησε την δική της αφίσα για την αρκούδα με τα μηνύματά της για την άγρια ζωή…
Κοινωνικός δείκτης αειφόρου σχολείου Κ8- Συνεργασία με φορείς
Συμμετείχαμε σε μία διαδικτυακή ξενάγηση στον Αρκτούρο, την ελληνική μη κυβερνητική και μη κερδοσκοπική οικολογική οργάνωση για την προστασία της άγριας χλωρίδας και πανίδας. Η κυρία Μαρία του Αρκτούρου μάς γνώρισε τις εγκαταστάσεις της οργάνωσης, καθώς και τα μυστικά για τον τρόπο με τον οποίο καταφέρνουν να βοηθάνε τις αρκούδες και να επιστρέφουν κάποιες από αυτές (όσες κρίνονται ικανές) στο φυσικό τους περιβάλλον.
Ακούσαμε το τραγούδι Αρκούδα ορεινή που μας πρότεινε η κυρία Μαρία
Γράψαμε μία ιστοριούλα για τις αρκούδες που ξυπνάνε τώρα την Άνοιξη και την στείλαμε στον Αρκτούρο ως ευχαριστήριο για την ξενάγηση στα μέρη τους.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
