Αειφόρο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΕΝΤΑΒΡΥΣΟΥ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

Την δεύτερη εβδομάδα του Οκτωβρίου υλοποιήσαμε σχέδιο μαθήματος με τίτλο “Ο Μακεδονικός Αγώνας στο Νηπιαγωγείο”. Ακολουθήθηκε η μεθοδολογία 5Ε, σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, η διερευνητική μάθηση, ενώ τα παιδιά συνεργάστηκαν σε ομάδες. Σκοπός του σχεδίου μαθήματος ήταν να προσεγγίσουν τα παιδιά με απλό και κατανοητό τρόπο τον Μακεδονικό Αγώνα, να γνωρίσουν βασικά πρόσωπα και στοιχεία της εποχής και να εκτιμήσουν την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας. Τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα ήταν:

• Να αναγνωρίζουν ότι ο Μακεδονικός Αγώνας διαδραματίστηκε πριν πολλά χρόνια, κυρίως μεταξύ 1904 και 1908.
• Να γνωρίσουν σε πρώτο επίπεδο τον Παύλο Μελά και τη συμβολής ανθρώπων που συμμετείχαν στον αγώνα.
• Να παρατηρούν και να περιγράφουν εικόνες και αντικείμενα της ζωής μιας άλλης εποχής.
• Να κατανοήσουν ότι οι άνθρωποι συνεργάστηκαν για να διατηρήσουν τη γλώσσα, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό τους.
• Να εκφράσουν σκέψεις, απορίες και συναισθήματα.
• Να συνεργαστούν για να δημιουργήσουν ένα κοινό έργο.
• Να αναγνωρίσουν τη σημασία της Ειρήνης και του σεβασμού μεταξύ των ανθρώπων.

Αρχικά και στο στάδιο της Εμπλοκής, ανακαλύψαμε στο σχολείο μας το μυστηριώδες κουτί της ιστορίας. Ανοίγοντάς το ανακαλύψαμε εικόνες και ένα γράμμα. Τα παιδιά περιέγραψαν τις εικόνες, έκαναν τις υποθέσεις τους και ζήτησαν να τους διαβάσουμε το γράμμα. Ακολούθησε συζήτηση σχετικά με τις φωτογραφίες εστιάζοντας ταυτόχρονα στο πριν (παρελθόν) και στο τώρα (παρόν) με ερωτήσεις , τις οποίες απαντούσαν τα παιδιά τροφοδοτώντας έτσι τη συζήτηση και το ενδιαφέρον τους.

Συνεχίσαμε με το στάδιο της εξερεύνησης, όπου τα παιδιά χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες σύμφωνα με τις εικόνες που βρήκαν στο κουτί της ιστορίας. Η ομάδα των προσώπων, η ομάδα των σπιτιών και η ομάδα του σχολείου-βιβλίων.

Τα παιδιά παρατήρησαν πολύ καλά την εικόνα που κρατούσαν και μετά μετέφεραν στην ολομέλεια τα όσα παρατήρησαν διατυπώνοντας και τις υποθέσεις τους. Ακολούθησε ομαδοποίηση κι άλλων εικόνων σύμφωνα με τις αρχικές (πρόσωπα, σπίτια, σχολεία-βιβλία) συνεχίζοντας την αναφορά μας σε παρελθόν και παρόν. Έκαναν συγκρίσεις μεταξύ των εικόνων και μιλήσαμε για το πριν και το σήμερα.

Η ομάδα που ασχολήθηκε με τα πρόσωπα περιέγραψε τα ρούχα που φορούσαν τότε οι Μακεδονομάχοι συγκρίνοντάς τα με τα ρούχα που φοράνε σήμερα. Επίσης, αναφέραμε τον ντουλαμά που φοράνε σήμερα οι Εύζωνες της Προεδρικής Φρουράς, ως φόρο τιμής στους Μακεδονομάχους, ενώ γνωρίσαμε τον Παύλο Μελά μέσα από την ιστορία του ταξιδιού του από την Αθήνα στη Μακεδονία και την Καστοριά, καθώς και μέσα από την τέχνη.

Η δεύτερη ομάδα είχε σαν αντικείμενό της τα παλιά αρχοντικά σπίτια της Καστοριάς, τα οποία παρατηρήσαμε σε εικόνες, καθώς και σε μια περιήγηση στη μηχανή αναζήτησης στον υπολογιστή. Παρατήρησαν τα υλικά από τα οποία ήταν φτιαγμένα και άλλα στοιχεία τους (ξύλα, παράθυρα με σίδερα, πέτρα, μη ύπαρξη μπαλκονιών κτλ) και τα σύγκριναν με τα δικά τους σπίτια και εξωτερικά αλλά και στο εσωτερικό τους.

Η τρίτη ομάδα ασχολήθηκε με εικόνες των σχολείων της εποχής, στα οποία και δώσαμε ιδιαίτερη βαρύτητα, όπως και στη συμβολή των δασκάλων στων μακεδονικό αγώνα. Παρατήρησαν τις σχολικές τάξεις του τότε και του τώρα και εντόπισαν τεράστιες διαφορές (τότε είχαν σόμπες μέσα στα σχολεία-τώρα έχουμε καλοριφέρ, τότε είχαν πίνακα μαύρο που έγραφαν με κιμωλία-τώρα έχουμε πίνακα άσπρο που γράφουμε με τον υπολογιστή κ.α). Επίσης ήρθαν σε επαφή με 3 βιβλία, ένα παλιό λεξικό που είχε χειρόγραφη ημερομηνία 1959, ένα δερματόδετο βιβλίο, καθώς και ένα σημερινό, εστιάζοντας στα χρώματα, στα εξώφυλλα και στην αφή τους.

Στο στάδιο της επεξήγησης τα παιδιά αφηγήθηκαν την ιστορία του Παύλου Μελά και του Μακεδονικού Αγώνα μένοντας σε σημαντικούς σταθμούς (ο Παύλος Μελάς ήρθε από την Αθήνα για να βοηθήσει, τον σκότωσαν σε χωριό της Καστοριάς που φέρει το όνομά του, οι δασκάλες βοήθησαν πολύ στον αγώνα, για να συνεχίσουν όλοι να μιλάνε ελληνικά και να νιώθουν Έλληνες, όλος ο κόσμος βοηθούσε με κάθε τρόπο στον αγώνα, ακόμη και τα μικρά παιδιά κ.α)

Επίσης δημιουργήσαμε μια συγκριτική χρονογραμμή του τότε και του σήμερα τοποθετώντας τις εικόνες του παρελθόντος και του παρόντος.

Στο επόμενο στάδιο της Επεξεργασίας τα παιδιά δημιούργησαν μία ομαδική εργασία ζωγραφίζοντας σπίτια, σχολείο κι εκκλησία, καθώς και ήρωες Μακεδονομάχους, τα οποία έκοψαν και κόλλησαν σε μια σύνθεση με τίτλο “Το χωριό μας στον Μακεδονικό Αγώνα”

Κατά την τελευταία φάση της εκτίμησης, συζητήσαμε με τα παιδιά στην παρεούλα για το τι μάθαμε, τι θυμόμαστε από τον Μακεδονικό Αγώνα, ποιο πρόσωπο και ποια εικόνα μας έκανε εντύπωση, αν υπάρχει κάτι που θα θέλαμε να μάθουμε ακόμη.

Το σχέδιο μαθήματος ολοκληρώθηκε με τον πιο όμορφο κι εποικοδομητικό τρόπο! Με μία επίσκεψη στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα Καστοριάς, όπου η εξαιρετική κυρία Σόνια Ευθυμιάδου-Παπασταύρου μάς μίλησε για την προσφορά των παιδιών της περιοχής μας στον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ θαυμάσαμε και τα αποκτήματά του από εκείνη την εποχή.

Ακολούθησε επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο Καστοριάς, στο αρχοντικό Νεράντζη Αϊβάζη, όπου τα παιδιά ενθουσιασμένα βρέθηκαν κοντά στους χώρους που είχαν δει κατά τη διάρκεια του σχεδίου μαθήματος από εικόνες. Ένιωσαν ότι “βρέθηκαν στο παρελθόν”, όπως χαρακτηριστικά είπαν.

Και βέβαια, δεν παραλείψαμε να γράψουμε δύο λόγια ανατροφοδότησης στο βιβλίο εντυπώσεων ευχαριστώντας τον σύλλογο Αρμονία, ο οποίος έχει αναλάβει τη λειτουργία και συντήρηση του μουσείου.