ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

1. Οικολογία – Παγκόσμια και τοπική Φυσική

Κληρονομιά

Τίτλος εργαστηρίου : Θάλα-SoS-α χωρίς πλαστικά

Σκοπός του προγράμματος είναι οι μαθητές και οι μαθήτριες να αποκτήσουν

θετική στάση σχετικά με τη μείωση των πλαστικών απορριμμάτων, αναγνωρίζοντας τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που έχουν ειδικότερα στη θαλάσσια ζωή, να αναστοχαστούν ως προς την προσωπική τους ευθύνη και να υιοθετήσουν συγκεκριμένες συμπεριφορές που συμβάλλουν θετικά στη μείωση των πλαστικών απορριμμάτων στην καθημερινή ζωή.

Εργαστήριο 1^ο: «Μοιράζομαι αυτά που γνωρίζω»

Δραστηριότητες:

• Συζητάμε για την θάλασσα, καθώς και για τα ζώα που υπάρχουν στον βυθό και μοιραζόμαστε τις γνώσεις μας (νοητικός χάρτης)
• Αφού ακουστούν οι απόψεις/γνώσεις των παιδιών παρακολουθούμε ένα βίντεο με τα ζώα της θάλασσας και εμπλουτίζουμε το βίντεο με πληροφορίες για το κάθε ζώο που βλέπουμε

• Το ρομποτάκι  bee-bot μαθαίνει τα ζώα της θάλασσας. Τοποθετούμε στο πλέγμα  και σε τυχαία τετραγωνάκια  ζώα της θάλασσας  καθώς και ζώα που δεν ζουν στην θάλασσα. Τα παιδιά απαντούν σε κάποιες ερωτήσεις για τα ζωάκια και καλούνται να βοηθήσουν την Beebot να φτάσει στο σταθμό (ανάλογα την ερώτηση), δηλαδή σε ένα  ζώο της θάλασσας. (Παραδείγματα: Ερώτηση ( χταπόδι): « Η Beebot θέλει να βρει ένα ζωάκι που έχει 8 πλοκάμια και όταν νιώθει φοβισμένο ρίχνει μελάνι. Ποιο είναι; Μπορείτε να την βοηθήσετε να  πάει εκεί, Ερώτηση ( δελφίνι): «Η Beebot θέλει να βρει ένα παιχνιδιάρικο ζωάκι που πηδάει έξω στα κύματα και μιλάει με τους άλλους με σφυρίγματα. Ποιο είναι κτλ.).

• Ομαδική κατασκευή : «Ο Βυθός της τάξης μας». Τα παιδιά σχεδιάζουν, κόβουν και κολλούν σε χαρτί κάνσον ζώα της θάλασσας.

Εργαστήριο 2^ο: «Το θαλάσσιο οικοσύστημα»

Δραστηριότητες:

• Δείχνουμε εικόνες με φωτογραφίες από τον βυθό της θάλασσας. Γίνεται συζήτηση με τα παιδιά για το τι άλλο μπορεί να υπάρχει στον βυθό της θάλασσας εκτός από τα ζώα. Εξηγούμε στα παιδιά πως υπάρχουν και θαλάσσια φυτά τα οποία όπως τα φυτά που υπάρχουν στην στεριά δίνουν οξυγόνο, είναι τροφή για τα ζώα της θάλασσας, γίνονται σπίτια για ψάρια και οργανισμούς.

• Τα παιδιά κατασκευάζουν τον δικό τους βυθό της θάλασσας. Τοποθετούμε σε κάθε τραπεζάκι από διάφορα υλικά : κοχύλια, μπογιές, κόλλες, μαρκαδόρους, χαρτόνια, ψαλίδια. Δίνουμε στο κάθε παιδί από ένα πιατάκι χάρτινο, το κάθε παιδί αφού βάψει το πιατάκι του μπλε θα το διακοσμήσει όπως θέλει φτιάχνοντας τον δικό του βυθό.

Εργαστήριο 3^ο: Μια θάλασσα γεμάτη πλαστικά

Δραστηριότητες:

• Διαβάζουμε το παραμύθι “Μια θάλασσα πλαστικά” και συζητάμε τη σπουδαιότητα της θαλάσσιας ζωής, αναφέρουμε ότι στις μέρες μας εξαιτίας της ανθρώπινης παρέμβασης  τα νερά μολύνονται από τα απόβλητα και τα σκουπίδια κάτι το οποίο θέτει σε κίνδυνο την θαλάσσια ζωή.

• Ψυχοκινητικό παιχνίδι :“οι δύτες”. Επικαλούμαστε τον παρακάτω προβληματισμό : «Η θάλασσα αρρώστησε και τα ψαράκια ζητούν βοήθεια! Εσείς είστε οι δύτες που θα τα σώσετε!» Έπειτα βάζουμε μουσική και τα παιδιά κινούνται σαν δύτες( αργά , κάνουν πως κολυμπάνε,). Στην αυλή έχουμε σκορπίσει πλαστικά, γυάλινα, χάρτινα σκουπίδια . Όταν η μουσική σταματά, τα παιδιά παίρνουν ένα σκουπίδι και γρήγορα το πετάνε στα δίχτυα που έχουμε φέρει. Το παιχνίδι τελειώνει όταν τα παιδιά μαζέψουν όλα τα σκουπίδια και τα τοποθετήσουν στα δίχτυα.

• Παρουσιάζονται στα παιδιά τρεις ήρωες(άνθρωπος,ένα πλαστικό μπουκάλι, ένας αστερίας και μία φάλαινα). Χωριζόμαστε  σε ομάδες και δημιουργούμε την ιστορία ενός πλαστικού μπουκαλιού. Κάθε ομάδα αναπαριστάνει την ιστορία με κουκλοθέατρο. Η ιστορία: “Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ο ψαράς ο Νίκος. Στο μικρό χωριό που ζούσε όλοι τον φώναζαν “ψαραΝίκο” και εκείνος χαμογελούσε με αγάπη. Κάθε πρωί ξυπνούσε από πολύ νωρίς, φορούσε το αδιάβροχο του και τις βαριές του μπότες. Κατέβαινε στο λιμάνι, έπαιρνε την μικρή του βάρκα για να ψαρέψει και να ταΐσει την οικογένειά του. Όμως ,ένα πρωινό τα δίχτυα του γέμισαν με πλαστικά μπουκάλια. Στεναχωρήθηκε πολύ , τράβηξε την βάρκα του και βγήκε στην ακτή. “αύριο θα είναι καλύτερα” , σκέφτηκε. Το επόμενο πρωί πάλι τα ίδια: η θάλασσα γεμάτη πλαστικά. Αυτό συνέβη για τρεις ολόκληρες μέρες. Ο καλοσυνάτος ψαραΝίκος δεν άντεξε την κατάσταση  και κάλεσε τους χωριανούς σε συμβούλιο. Εκεί αποφάσισαν να βγάλουν με τα δίχτυα τους όλα τα πλαστικά μπουκάλια και να τοποθετήσουν κάδους ανακύκλωσης σε όλη την ακτή. Η λύση που σκέφτηκαν ήταν τόσο σοφή που οι άνθρωποι συμμορφώθηκαν και η θάλασσα απέκτησε την καθαριότητα που της αξίζει.Μια φάλαινα και ένας αστερίας εμφανίστηκαν στον ΨαραΝίκο και τον ευχαρίστησαν για το “δώρο” που πρόσφερε στο σπίτι τους.   

• Ρωτάμετα παιδιά τι θα μπορούσαμε να κάνουμε τα σκουπίδια και πως θα σταματήσουν να υπάρχουν  στις θάλασσες και στις ακτές. Κάνουμε ερωτήσεις όπως: «Πως οι θάλασσές μας θα είναι καθαρές;» , «Τι μπορούμε να κάνουμε για να μην πετάνε οι άνθρωποι τα σκουπίδια κάτω;». Φτιάχνουμε μια ταμπέλα για να τοποθετηθεί στην παραλία του χωριού μας  ή οποία θα γράφει ένα μήνυμα που θα λέει στους ανθρώπους να προστατεύουν τις θάλασσες και τις ακτές. Ακούγονται πολλά μηνύματα και καταλήγουμε να γράψουμε στην ταμπέλα μας το εξής:  “ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΔΕΝ ΠΕΤΩ ΣΤΟ ΒΥΘΟ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ” .

Εργαστήριο 4^ο: Ας μιλήσουν οι ειδικοί

Δραστηριότητες:

• Εκπαιδευτική εκδρομή στο Ενυδρείο Ρόδου.

Η υπεύθυνη του Ενυδρείου μας διάβασε την ιστορία ενός Ιππόκαμπου και με ανακυκλώσιμα υλικά το κάθε παιδί έφτιαξε το δικό του  ιππόκαμπο.

Εργαστήριο 5^ο: Η ανακύκλωση …η σωστή επιλογή…

Δραστηριότητες:

Κάνουμε  μια εισαγωγή για την ανακύκλωση και για το πόσο σημαντική είναι για το περιβάλλον, τα ζώα αλλά και τους ανθρώπους. Στην συνέχεια προβάλλουμε το βιντεάκι:  στα παιδιά και αφού τελειώσει κάνουμε ερωτήσεις : -Τι υπήρχε γύρω από το σπίτι της μικρής οικογένειας; -Γιατί δεν υπήρχαν ψαράκια στο ποτάμι; -Το ψαράκι που τελικά βρήκε ο παππούς τι είχε μέσα στη κοιλιά του; -Γιατί είχε το ψαράκι μέσα στη κοιλιά του σκουπίδια; -Είναι σωστό το ψαράκι να τρώει σκουπίδια; -Αν εμείς φάμε ένα ψάρι που έχει φάει σκουπίδια τι θα μας συμβεί -Τι πρέπει να κάνουμε για να μην ξαναβρεί ο παππούς ψαράκι που έχει -μέσα του σκουπίδια; -Αν βλέπαμε κάποιον να πετάει σκουπίδια στο νερό τι θα του λέγαμε τώρα που ξέρουμε την ιστορία του παππού;

• Κάνουμε μια συζήτηση για τους διαφορετικούς κάδους και τι σκουπίδια πετάμε στον κάθε ένα.Βγάζουμε σκουπίδια και τα χωρίζουμε σε ομάδες ανάλογα με το τι είναι το κάθε ένα. Στη συνέχεια ένα-ένα παιδί σηκώνεται και τοποθετεί το σωστό σκουπίδι στον σωστό κάδο.

• Ψυχοκινητικό παιχνίδι: Δίνουμε από ένα σκουπιδάκι στο κάθε παιδί καιη μουσική αρχίζει να παίζει. Τα παιδιά τρέχουν ήρεμα και χορεύουν στον χώρο της αίθουσας και όταν το τραγούδι σταματήσει φωνάζουμε ένα υλικό π.χ. πλαστικό και το παιδί που κρατάει στο χέρι του πλαστικό τρέχει να το αφήσει στον σωστό κάδο και μετά κάθεται στην παρεούλα.

• Παιχνίδιστον υπολογιστή: ΒΡΕΣ ΤΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΕ ΤΗΝ ΘΑΛΑΣΣΑ!. Τα παιδιά καλούνται να βρουν τα ζευγάρια (δύο εικόνες ίδιες). Όταν τα παιδιά θα βρουν ένα ζευγάρι θα πρέπει να απαντήσουν στην αντίστοιχη ερώτηση (πχ αν βρουν το ζευγάρι με τις χελώνες θα απαντήσουν σε μία ερώτηση σχετικά με την χελώνα).
• Ερωτήσεις
• Χελώνα«Τι νομίζετε ότι μπορεί να σκέφτεται μία χελώνα όταν βλέπει μία πλαστική σακούλα;»      
• Πλαστική Σακούλα

«Αν έβρισκες μία πλαστική σακούλα τι θα έκανες;»

• Δίχτυα

«Τι μπορεί να συμβεί στα ψάρια αν οι ψαράδες αφήσουν τα δίχτυα μέσα στην θάλασσα ;»

• Ψάρια

      «Τι μπορεί να συμβεί στα ψάρια αν η θάλασσα γεμίσει σκουπίδια;»  

• Σκουπίδια

«Τι μπορούμε να κάνουμε για προστατεύσουμε την θάλασσα;»
Κοράλλια 

«Τα κοράλλια ζουν στην θάλασσα ή στη  στεριά;»

• Φύκια

«Τα φύκια είναι ζώα ή φυτά; Μπορούν να είναι η τροφή των ψαριών;»

• Φάλαινα

«Πως μπορούμε να βοηθήσουμε τις φάλαινες να ζουν σε καθαρή θάλασσα;»

Εργαστήριο 6^ο: Τι καινούργιο  μάθαμε, τι θα  κρατήσουμε, τι  θα θυμόμαστε

Δραστηριότητες (αξιολόγησης του εργαστηρίου)

• Τα παιδιά αναστοχάζονται αναφορικά με τις δραστηριότητες που υλοποίησαν και εκφράζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Στη συνέχεια κάθε παιδί ζωγραφίζει τι λύσεις προτείνει  για τη μείωση των πλαστικών απορριμμάτων στις ακτες.

Λήψη αρχείου

• Παρουσιάζουμε στα παιδιά ένα επιτραπέζιο παιχνίδι τύπου «φιδάκι», κατασκευασμένο σε μεγάλη χάρτινη μακέτα. Το ταμπλό απεικονίζει τον βυθό της θάλασσας, ενώ ως αφετηρία ορίζεται η ακτή. Τα παιδιά καλούνται να «ταξιδέψουν» στον βυθό, προχωρώντας με τη σειρά τους στα τετράγωνα του παιχνιδιού. Κάθε τετράγωνο περιλαμβάνει ένα θαλάσσιο ζώο. Όταν ένα παιδί σταματά σε ένα τετράγωνο,θέτουμε μια ερώτηση σχετική είτε με το συγκεκριμένο ζώο είτε με τη ζωή στη θάλασσα. Αν απαντήσει σωστά, κερδίζει ένα αστεράκι. Σε ορισμένα τετράγωνα υπάρχει σύμβολο θαυμαστικού (!). Σε αυτά, τα παιδιά καλούνται να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικές με την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και τη ρύπανση.

• Παιχνίδι με το ρομποτάκι bee- bot. Κάτω από το χαλάκι τοποθετείται ένας πράσινος κάδος, ένας μπλε κάδος, έναν κίτρινος κάδος και ένας κόκκινος κάδος, διασκορπισμένοι. Δείχνουμε στα παιδιά ένα γυάλινο μπουκάλι, συζητάμε μαζί του από τι υλικό είναι και σε ποιο κάδο πρέπει να το πετάξουμε. Αφού καταλήξουμε όλοι μαζί σε ένα συμπέρασμα ζητάμε από ένα παιδί να προγραμματίσει την  BeeBot έτσι ώστε να πάει στον ανάλογο κάδο. Η διαδικασία συνεχίζεται με διάφορα υλικά (π.χ. χάρτινο κουτάκι, αλουμινένιο μπουκάλι κ.λπ.).