Μια ξεχωριστή συνέντευξη στην “Ίκαρος”: Μαθητές της Α΄ Γυμνασίου συναντούν μια παλιά τεχνίτρια – ζωγράφο.
Η συνέντευξη δόθηκε στο πλαίσιο της δράσης ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας «Κεραμικά της Ρόδου: Αγγίζοντας την Ιστορία, Σχεδιάζοντας το Μέλλον»
Στην καρδιά της Ρόδου, για δεκαετίες, λειτουργούσε μια από τις πιο γνωστές και αγαπημένες βιοτεχνίες κεραμικών της Ελλάδας — η «Ίκαρος». Εκεί, άντρες και γυναίκες με μεράκι, υπομονή και ταλέντο, ζωγράφιζαν καθημερινά επάνω σε πηλό, μετατρέποντας κάθε κομμάτι σε μικρό έργο τέχνης.
Η ιστορία της Ίκαρος δεν είναι απλώς η ιστορία μιας βιοτεχνίας· είναι η ιστορία ανθρώπων που έβαλαν την ψυχή τους στην τέχνη, που έμαθαν μέσα στη δουλειά τι σημαίνει συνεργασία, δημιουργία και αγάπη για την παράδοση.
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συνέντευξη είχαν την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν οι μαθητές των τμημάτων Α2 και Α3, την Πέμπτη 11-12-25 συζητώντας με την κα. Δέσποινα Χατζηχριστοδούλου – Μελεξενή, μια από τις γυναίκες που εργάστηκε ως σχεδιάστρια στην ιστορική βιοτεχνία κεραμικών Ίκαρος και με το πινέλο της χάρισε ζωή σε αμέτρητα κεραμικά. Με ευγένεια και ενθουσιασμό, οι μαθητές της έθεσαν ερωτήσεις σχετικά με την πορεία της στη βιοτεχνία, το εργασιακό κλίμα και τις αναμνήσεις της από εκείνα τα δημιουργικά χρόνια. Μέσα από τις απαντήσεις της, ξετυλίγεται η μνήμη μιας εποχής που σημάδεψε τη ροδίτικη τέχνη και παράδοση.
Ειδικότερα η ίδια ανέφερε ότι ξεκίνησε να εργάζεται στην Ίκαρος από την ηλικία των δεκαέξι ακολουθώντας τη μεγαλύτερη αδελφή της που ήδη εργαζόταν εκεί. Στη βιοτεχνία είχε αναλάβει αρχικά τον ρόλο της διακοσμήτριας, διακοσμώντας με χρώμα τα σχέδια πάνω σε κεραμικά αντικείμενα.
Στη συνέχεια παρατηρώντας τις έμπειρες σχεδιάστριες έμαθε σχετικά γρήγορα την τέχνη του σχεδίου. Άρχισε να σχεδιάζει και η ίδια με τη χρήση κάρβουνου, τεχνική της εποχής την οποία ανέλυσε στους μαθητές. Κατόπιν όταν πλέον απέκτησε και η ίδια μεγαλύτερη εμπειρία είχε τη δυνατότητα να συμπληρώνει τα αρχικά σχέδια με τη δική της πινελιά, φαντασία και όπως πάντα συνήθιζε με πολύ μεράκι, Μάλιστα αναφέρθηκε και στα πιο περίτεχνα σχέδια τα οποία μπορούσε να διακοσμεί με τη χρήση χρυσού, τεχνική που έκανε τα αντικείμενα ακόμη πιο δημοφιλή. Τέλος τόνισε στους μαθητές ότι η παραγωγή των μοναδικών χειροποίητων κεραμικών της ΙΚΑΡΟΣ στηριζόταν στη συνεργασία πολλών ταλαντούχων τεχνιτών καθώς στην παραγωγική διαδικασία συμμετείχαν και άλλες ειδικότητες όπως αγγειοπλάστες, τεχνίτες τροχού, υπεύθυνοι ψησίματος,
Η κα. Μελεξενή μίλησε ακόμα με ιδιαίτερη ζεστασιά και νοσταλγία για το κλίμα της δουλειάς, τονίζοντας ότι ήταν πολύ ευχάριστο, με συνεργασία, χαμόγελα και δημιουργικότητα. Δεν δίστασε μάλιστα να πει ότι, αν της δινόταν η ευκαιρία, θα εργαζόταν ξανά στην Ίκαρος χωρίς δεύτερη σκέψη.
Αναφέρθηκε επίσης στις σχέσεις που διατήρησε με παλιούς συναδέλφους, πολλοί από τους οποίους ήταν άριστοι τεχνίτες και ζωγράφοι. Θύμισε πως τα κεραμικά της Ίκαρος ήταν δημοφιλή, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, χάρη στα εξαιρετικής ποιότητας υλικά και στα αγαπημένα σχέδια που ζητούσε το κοινό.
Στο τέλος της συνέντευξης, οι μαθητές της ζήτησαν με ευγένεια να σχεδιάσει σε ένα χαρτί κάποια από τα σχέδιά της. Εκείνη, με αξιοσημείωτη ευκολία και ταχύτητα, σχεδίασε λουλούδια – που ήταν όπως είπε το αγαπημένο της σχέδιο – και ένα ελάφι, δείχνοντας πόσο βαθιά χαραγμένη είναι ακόμη η τέχνη μέσα της.
Η συνέντευξη έφερε τους μαθητές σε επαφή με τη ζωντανή εικόνα μιας εποχής δημιουργίας και προκάλεσε τον θαυμασμό τους για μια γυναίκα που εξακολουθεί να μεταδίδει την αγάπη της για την τέχνη. Άλλωστε η αφήγηση της κυρίας Μελεξενή δεν είναι απλώς μια προσωπική ιστορία αλλά ένα πολύτιμο κομμάτι της συλλογικής μνήμης της Ρόδου.
Η «Ίκαρος» μπορεί να έπαψε να λειτουργεί, όμως τα κεραμικά της συνεχίζουν να ταξιδεύουν σε σπίτια και μουσεία, κουβαλώντας επάνω τους το μεράκι των ανθρώπων που τα δημιούργησαν.
Μέσα από τις αναμνήσεις αυτής της γυναίκας, θυμόμαστε ότι πίσω από κάθε αντικείμενο τέχνης υπάρχουν χέρια, βλέμματα και καρδιές που δούλεψαν με αγάπη. Η ιστορία της Ίκαρος είναι, τελικά, η ιστορία της ίδιας της Ρόδου, ενός νησιού που ξέρει να συνδυάζει τον ήλιο, τη γη και τον άνθρωπο μέσα στην τέχνη του.
Υπεύθυνες καθηγήτριες
Ελσαγέντ Μαριάννα
Μαργαρίτη Σοφία
Μιχαλάκη Δέσποινα
Σύρμου Ελένη
