8 Μάρτη
Παγκόσμια Μέρα της ΓΥΝΑΙΚΑΣ!
Το σχολείο μας υλοποίησε πρόγραμμα Ισότητας των δύο Φύλων το 2004
8 Μάρτη
Παγκόσμια Μέρα της ΓΥΝΑΙΚΑΣ!
Το σχολείο μας υλοποίησε πρόγραμμα Ισότητας των δύο Φύλων το 2004
Την Τρίτη 6 Μαρτίου, πανελλήνια μέρα κατά της βίας και του εκφοβισμού στο σχολείο , θα πραγματοποιηθεί στο Γυμνάσιο Κορησού Καστοριάς ημερίδα για την ευαισθητοποίηση πάνω στο θέμα. Την παρουσίαση του θέματος έχει αναλάβει η Περιβαλλοντική Ομάδα του Γυμνασίου με εμψυχώτρια τη φιλόλογο Αρετή Κάρκου.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τα εξής:
Διεύθυνση Γυμνασίου: κ. Φιλία Καλίτση
Επικοινωνία: τηλ.-fax: 2467051295
mail: mail@gym-koris.kas.sch.gr
Ιστότοπος: gym-koris.kas.sch.gr
blogs.sch.gr/gymkoris
Στη Βιβλιοθήκη μας υπάρχει το εξής υλικό της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. για την Ενδοσχολική Βία:
1. “Μίλα μη φοβάσαι” τρεις ιστορίες για τη βία στο σχολείο
Ελένη Δικαίου, Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Τζέμη Τασάκου
Εικονογράφηση: Λήδα Βαρβαρούση, Χρήστος Ζωίδης, Διατσέντα Παρίση, Βάσω Ψαράκη και μαθητές
Β’ ΕΚΔΟΣΗ 2008
2. ‘Τα Μπλε Γυαλιά” Μια ταινία του Γιάννη Κουφονίκου (2010) βασισμένη στην ιστορία του Βαγγέλη ηλιόπουλου “Στη φωλιά του Νίκου” από το βιβλίο “Μίλα μη φοβάσαι”
3. “μου έκλεψαν το όνομά μου” Tassies κείμενο και εικονογράφηση (2011)
4. “Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό” Βαγγέλης Ηλιόπουλος Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια (2011)
Σήμερα στη συνάντηση της Περιβαλλοντικής Ομάδας συζητήσαμε για το σχολικό εκφοβισμό και προετοιμαστήκαμε για την εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στο σχολείο μας την Τρίτη 6 Μαρτίου με θέμα: “Βία και Σχολικός Εκφοβισμός”. Η Περιβαλλοντική Ομάδα έχει αναλάβει την παρουσίαση, αφού το αντικείμενό της φέτος είναι σχετικό: “Περιβάλλον κι Ετερότητα: Έφηβος Λόγος”, όπου Ετερότητα=Διαφορετικότητα. Και η διαφορετικότητα είναι κυρίως αυτή που στοχοποιείται.
Ετοιμάσαμε το θεωρητικό κομμάτι που θα παρουσιάσουν τα παιδιά με τη μορφή συζήτησης.
Στη συνέχεια “στήσαμε” θεατρικά την ιστορία του ισπανού Tassies από το βιβλίο “μου έκλεψαν το όνομά μου”, έκδοση της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. Είναι μια ιστορία ενδοσχολικής βίας με κείμενο ουσιαστικό, λιτό κι εξαιρετικά αληθινό, που ξεδιπλώνει τις σκέψεις και τα συναισθήματα ενός μαθητή/θύματος. Ο Tassies είναι ο συγγραφέας και εικονογράφος του βιβλίου. Και η εικονογράφιση ιδιαίτερα εύγλωττη… Τα παιδιά εντυπωσιάστηκαν από το βιβλίο κι ενθουσιάστηκαν με τη θεατρική απόδοση.
Η συνέχεια την Τρίτη…
«εκφοβισμός και βία στο σχολείο»
Ο όρος «εκφοβισμός και βία στο σχολείο» (school bullying), όπως και ο όρος «θυματοποίηση» (victimization), εννοούμε συστηματική και επαναλαμβανόμενη επιθετική συμπεριφορά που έχει σκοπό να προκαλέσει σωματικό και ψυχικό πόνο σε μαθητές από συμμαθητές τους, μέσα στο σχολείο και έξω από αυτό.
http://vimeo.com/36005403
Ο εκφοβισμός μπορεί να πάρει διάφορες μορφές:
• Σωματικός: φυσικός τραυματισμός ή απειλή τραυματισμού προς κάποιον. Εκδηλώνεται με σπρωξίματα, σκουντήματα, αγκωνιές, γροθιές και κλοτσιές, τρικλοποδιές, χτυπήματα με αντικείμενα, τσιμπήματα και δαγκωνιές, περιορισμό του άλλου μέσω σωματικών πρακτικών.
• Λεκτικός: συστηματική χρησιμοποίηση υβριστικών εκφράσεων, φραστικών επιθέσεων, προσβολών και απειλών, αγενών σχολίων και ειρωνείας, χρήση παρατσουκλιών.
• Εκφοβισμός με εκβιασμό: εκούσια απόσπαση χρημάτων ή προσωπικών αντικειμένων, η οποία συνοδεύεται από απειλές ή και τον εξαναγκασμό σε αντικοινωνικές πράξεις.
• Έμμεσος ή κοινωνικός: προσπάθεια για κοινωνική απομόνωση ή αγνόηση ατόμου, για άσκηση επιρροής στην ομάδα των συνομηλίκων ώστε να αισθανθούν αντιπάθεια για κάποιο συγκεκριμένο συμμαθητή τους, διάδοση κακόβουλων φημών και ψευδών.
• Ηλεκτρονικός: αποστολή απειλητικού ή υβριστικού υλικού μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, των υπηρεσιών MMS και SMS που παρέχουν τα κινητά τηλέφωνα και των διαδικτυακών τόπων κοινωνικής δικτύωσης, χρήση ή παραποίηση των προσωπικών δεδομένων κάποιου ατόμου, αποκλεισμός του από μια δικτυακή ομάδα, κλήσεις στο κινητό του από άγνωστο νούμερο.
• Ρατσιστικός: διάδοση αρνητικών σχολίων εξαιτίας της καταγωγής, της κοινωνικής τάξης, της οικονομικής κατάστασης, της διαφορετικότητας.
• Σεξουαλικός: υβριστικά σχόλια, σκίτσα και γκράφιτι με σεξουαλικό περιεχόμενο, ανήθικες χειρονομίες, ανεπιθύμητο άγγιγμα, μέχρι και σοβαρές σεξουαλικές επιθέσεις.
Ταινία για τις μορφές εκφοβισμού στο σχολείο που δημιούργησε ομάδα του 2ου Γυμνασίου Ελληνικού και παρουσιάστηκε στο Camera Zizanio 2011 στο φεστιβάλ Ολυμπίας.
Στα πλαίσια της πρόληψης έχουν εφαρμοστεί κάποια προγράμματα κατά του εκφοβισμού και της ενδοσχολικής βίας (π.χ. Νορβηγικό μοντέλο Dan Olweus, φινλανδικό μοντέλο KIVAKOULOU, στην Ελλάδα το πρόγραμμα της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. «Stop στην ενδοσχολική βία» κ.α.).
Η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων αυτών οφείλεται κυρίως στην υιοθέτηση της Κοινωνικής-Οικολογικής προσέγγισης, μιας ολιστικής προσέγγισης, που στοχεύει στην αλλαγή του κλίματος του σχολείου, ώστε να μην αναπαράγει τη βία. Στα πλαίσια της ολιστικής προσέγγισης οι παρεμβάσεις αφορούν όλους: το σχολείο, την τάξη, τον εκπαιδευτικό, τους μαθητές, τους γονείς τους και ολόκληρη την τοπική κοινωνία.
Η συνέχεια της ταινίας για τους τρόπους αντμετώπισης του φαινομένου:
Για ποιούς λόγους ένα παιδί μπορεί να δέχεται επιθέσεις εκφοβισμού και βίας στο σχολείο;
Πάρα πολλοί μαθητές σε όλο τον κόσμο δέχονται επιθέσεις εκφοβισμού και βίας στο σχολείο. Το γεγονός, όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν κάνει κάτι λανθασμένο που να δικαιολογεί την εκδήλωση τέτοιου είδους συμπεριφορών εναντίον τους. Πολλές φορές στόχος γίνεται το “διαφορετικό”, το οποίο μπορεί να αφορά σε οποιοδήποτε ανθρώπινο γνώρισμα, είτε εξωτερικό είτε εσωτερικό.
Για παράδειγμα το χρώμα του δέρματος, η εθνικότητα, το φύλο, το βάρος, η σχολική επίδοση, η κοινωνική συστολή.
Με την έννοια αυτή ο καθένας μπορεί να γίνει στόχος εκφοβιστικών και βίαιων συμπεριφορών σε κάποια φάση της ζωής του και συνεπώς το συγκεκριμένο φαινόμενο μας αφορά όλους.
Όμως, τα ιδιαίτερα γνωρίσματα που έχει το κάθε παιδί και γενικότερα ο κάθε άνθρωπος είναι και αυτά που τον κάνουν ξεχωριστό και μοναδικό μεταξύ δισεκατομμυρίων ανθρώπων
Η υποστήριξη των συμμαθητών μπορεί να βοηθήσει με ουσιαστικό τρόπο στην αντιμετώπιση του εκφοβισμού
Για ποιους λόγους ένας μαθητής αναπτύσσει εκφοβιστικές και βίαιες συμπεριφορές;
Τα παιδιά που εκφοβίζουν μπορεί σε άλλο χώρο ή χρόνο να ήταν ή και να είναι ακόμα και τώρα αποδέκτες εκφοβιστικών και βίαιων συμπεριφορών και να μεγαλώνουν σε ένα απορριπτικό και βίαιο περιβάλλον.
Ακόμα, οι μαθητές που εκφοβίζουν σε αρκετές περιπτώσεις είναι δυστυχισμένοι και προσπαθούν να μεταφέρουν το έλλειμμα χαράς που νιώθουν στους άλλους.
Ένα άλλο στοιχείο που συνδέεται με την εκδήλωση εκφοβιστικών συμπεριφορών είναι και τα συναισθήματα ζήλιας που μπορεί να νιώθει το παιδί που εκφοβίζει για τον αποδέκτη της εκφοβιστικής συμπεριφοράς.
Οι μαθητές που εκφοβίζουν στοχεύουν στη “διαφορετικότητα” του άλλου για να τον κάνουν να νιώσει άσχημα για τον εαυτό του και να τον απαξιώσουν.
Ποια είναι η συχνότητα του προβλήματος;
Στην Ελλάδα, τα δεδομένα διαφορών ερευνών δείχνουν ότι:
• Το 10-15 % των μαθητών πέφτει θύμα διαφόρων μορφών εκφοβισμού και βίας στο σχολείο.
• Οι μαθητές που ασκούν εκφοβισμό και βία στο σχολείο υπολογίζεται ότι ξεπερνούν το 5% του συνόλου των μαθητών.
• Έχει παρατηρηθεί ότι τα αγόρια εμπλέκονται περισσότερο σε περιστατικά σωματικής βίας σε σύγκριση με τα κορίτσια, τα οποία φαίνεται να εμπλέκονται πιο συχνά σε περιστατικά λεκτικής βίας.
• Τα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια εμπλέκονται πιο συχνά σε περιστατικά βίας, σε αναλογία 3 προς 1.
• Τα περιστατικά ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού εκδηλώνονται με μεγαλύτερη συχνότητα στο δημοτικό και στο γυμνάσιο, ενώ στο λύκειο μειώνονται.
• Οι μισοί από τους μαθητές που δέχονται επιθέσεις εκφοβισμού και βίας στο σχολείο δεν αναφέρουν πουθενά το γεγονός, ενώ οι υπόλοιποι μισοί συνήθως το αναφέρουν σε φίλους τους και σπανιότερα στους εκπαιδευτικούς ή τους γονείς τους.
Οι συμβουλευτικές τηλεφωνικές υπηρεσίες της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. στις οποίες απαντούν ειδικοί Ψυχικής Υγείας.
Για γονείς, εκπαιδευτικούς, ειδικούς ψυχικής υγείας: 801-801-1177
Για παιδιά και εφήβους: 116-111
Σποτ της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. για την ενδοχολική βία
Θεωρητική Προσέγγιση του θέματος-κουβέντα από την Περιβαλλοντική Ομάδα του Γυμνασίου
Δρώμενο από την Περιβαλλοντική Ομάδα του Γυμνασίου από το βιβλίο:
“μου έκλεψαν το όνομά μου” Tassies εκδόσεις: Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.
Προβολή ταινίας: “Τα Μπλε Γυαλιά” του Γιάννη Κουφονίκου Παραγωγή:Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.
Προσκεκλημένοι: ΣΤ’ Τάξη Δημοτικού Σχολείου Κορησού,
Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Γυμνασίου Κορησού
Τεχνική Υποστήριξη: Κώστας Καραλιάς, καθηγητής Πληροφορικής
Υπεύθυνη Διοργάνωσης και Παρουσίασης: Αρετή Κάρκου, φιλόλογος
Ο όρος «εκφοβισμός και βία στο σχολείο» (school bullying), όπως και ο όρος «θυματοποίηση» (victimization) χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές τους, εντός και εκτός σχολείου.
Συχνά το «ισχυρότερο» παιδί αντλεί από την πράξη του κάποιο όφελος, όπως ευχαρίστηση, κύρος, υλικά αποκτήματα, ενώ το «αδύναμο» παιδί δεν μπορεί να προστατέψει με ουσιαστικό και ριζικό τρόπο τον εαυτό του.
Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι και ομαδικό φαινόμενο, καθώς δεν αφορά μόνο το μαθητή που εκφοβίζει και εκείνον που εκφοβίζεται, αλλά και όσους είναι παρόντες ή γνωρίζουν την ύπαρξή του, δηλαδή τους παρατηρητές, οι οποίοι μπορεί να είναι είτε μαθητές είτε ενήλικες.
Ένα σημείο το οποίο χρήζει διευκρίνισης είναι ότι όλες οι μορφές μαθητικής επιθετικότητας δεν αποτελούν εκφάνσεις του σχολικού εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο.
Η επιθετικότητα, η οποία αποτελεί οικουμενικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης, δεν στοχεύει πάντα στην εμπρόθετη και επαναλαμβανόμενη τρομοκράτηση των «αδύναμων» και συνεπώς δεν αποτελεί σε όλες τις περιπτώσεις μορφή εκφοβιστικής συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, η έκφραση επιθετικότητας στα πλαίσια κάποιου παιχνιδιού εξαιτίας μιας διαφωνίας, δεν αποτελεί αναγκαστικά μορφή εκφοβισμού.
Επίσης, η επιθετικότητα μπορεί να μετασχηματιστεί σε μορφές συμπεριφοράς κοινωνικά αποδεκτές, όπως είναι η διεκδικητικότητα, η πρωτοβουλία, το θάρρος της γνώμης, η δημιουργικότητα, η επιθυμία για μάθηση. Στις περιπτώσεις του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο, η επιθετικότητα και η δύναμη (σωματική, ψυχολογική ή κοινωνική) διαστρεβλώνονται, γίνονται μέσο επιβολής και μάλιστα ένας τρόπος συσχέτισης με τους άλλους σε δυαδικό και ομαδικό επίπεδο.
Ο εκφοβισμός μπορεί να πάρει διάφορες μορφές:
• Σωματικός: φυσικός τραυματισμός ή απειλή τραυματισμού προς κάποιον. Εκδηλώνεται με σπρωξίματα, σκουντήματα, αγκωνιές, γροθιές και κλοτσιές, τρικλοποδιές, χτυπήματα με αντικείμενα, τσιμπήματα και δαγκωνιές, περιορισμό του άλλου μέσω σωματικών πρακτικών.
• Λεκτικός: συστηματική χρησιμοποίηση υβριστικών εκφράσεων, φραστικών επιθέσεων, προσβολών και απειλών, αγενών σχολίων και ειρωνείας, χρήση παρατσουκλιών.
• Εκφοβισμός με εκβιασμό: εκούσια απόσπαση χρημάτων ή προσωπικών αντικειμένων, η οποία συνοδεύεται από απειλές ή και τον εξαναγκασμό σε αντικοινωνικές πράξεις.
• Έμμεσος ή κοινωνικός: προσπάθεια για κοινωνική απομόνωση ή αγνόηση ατόμου, για άσκηση επιρροής στην ομάδα των συνομηλίκων ώστε να αισθανθούν αντιπάθεια για κάποιο συγκεκριμένο συμμαθητή τους, διάδοση κακόβουλων φημών και ψευδών.
• Ηλεκτρονικός: αποστολή απειλητικού ή υβριστικού υλικού μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, των υπηρεσιών MMS και SMS που παρέχουν τα κινητά τηλέφωνα και των διαδικτυακών τόπων κοινωνικής δικτύωσης, χρήση ή παραποίηση των προσωπικών δεδομένων κάποιου ατόμου, αποκλεισμός του από μια δικτυακή ομάδα, κλήσεις στο κινητό του από άγνωστο νούμερο.
• Ρατσιστικός: διάδοση αρνητικών σχολίων εξαιτίας της καταγωγής, της κοινωνικής τάξης, της οικονομικής κατάστασης, της διαφορετικότητας.
• Σεξουαλικός: υβριστικά σχόλια, σκίτσα και γκράφιτι με σεξουαλικό περιεχόμενο, ανήθικες χειρονομίες, ανεπιθύμητο άγγιγμα, μέχρι και σοβαρές σεξουαλικές επιθέσεις.
Στα πλαίσια της πρόληψης έχουν εφαρμοστεί κάποια προγράμματα κατά του εκφοβισμού και της ενδοσχολικής βίας (π.χ. Νορβηγικό μοντέλο Dan Olweus, φινλανδικό μοντέλο KIVAKOULOU, στην Ελλάδα το πρόγραμμα της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. «Stop στην ενδοσχολική βία» κ.α.).
Η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων αυτών οφείλεται κυρίως στην υιοθέτηση της Κοινωνικής-Οικολογικής προσέγγισης, μιας ολιστικής προσέγγισης, που στοχεύει στην αλλαγή του κλίματος του σχολείου, ώστε να μην αναπαράγει τη βία. Στα πλαίσια της ολιστικής προσέγγισης οι παρεμβάσεις αφορούν όλους: το σχολείο, την τάξη, τον εκπαιδευτικό, τους μαθητές, τους γονείς τους και ολόκληρη την τοπική κοινωνία.
Κάποιες αποτελεσματικές πρακτικές, σε επίπεδο σχολείου και τάξης, για εφαρμογή μιας στρατηγικής ενάντια στη βία, είναι:
σε επίπεδο σχολείου:
σε επίπεδο τάξης:
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Κάθε μέλος της σχολικής κοινότητας έχει ρόλο και ευθύνη για την αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού. Ο βαθμός εμπλοκής κάθε μέλους, σχετίζεται τόσο με την ιδιότητά του, όσο και με τη σοβαρότητα, τη συχνότητα και την ένταση του περιστατικού εκφοβισμού. Άλλος είναι ο ρόλος και η ευθύνη του διευθυντή του σχολείου, άλλος του δασκάλου, άλλος των συμμαθητών, άλλος των γονιών.
Ωστόσο, θα πρέπει όλοι να συνεργαστούν σε ένα πλαίσιο παράλληλων δράσεων, διότι, αφού η αιτιολογία του εκφοβισμού είναι πολυπαραγοντική και η αντιμετώπισή του θα πρέπει να είναι πολυεπίπεδη.
Άμεσες Δράσεις:
• Διευθυντής:
• Εκπαιδευτικοί:
• Συμμαθητές μέσα στην τάξη:
Κάποια μοντέλα συνομηλίκων, που αποτελούν στρατηγικές αντιμετώπισης των περιστατικών εκφοβισμού από μαθητές προς μαθητές στο πλαίσιο του σχολείου, είναι επιγραμματικά:
• Γονείς παιδιού που εκφοβίζεται:
• Γονείς παιδιού που εκφοβίζει:
Όλα τα παραπάνω αποτελούν κάποιες άμεσες δράσεις σε επίπεδο πρόληψης και αντιμετώπισης στις οποίες μπορεί να προβεί το σχολείο, από μόνες τους όμως δε μπορούν να δώσουν λύση στο πρόβλημα του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρέμβασης, στο οποίο να συμμετέχει το σύνολο της σχολικής κοινότητας αλλά και ευρύτεροι κοινωνικοί φορείς, προκειμένου να υπάρξει αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου.
Για ποιούς λόγους ένα παιδί μπορεί να δέχεται επιθέσεις εκφοβισμού και βίας στο σχολείο;
Πάρα πολλοί μαθητές σε όλο τον κόσμο δέχονται επιθέσεις εκφοβισμού και βίας στο σχολείο. Το γεγονός, όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν κάνει κάτι λανθασμένο που να δικαιολογεί την εκδήλωση τέτοιου είδους συμπεριφορών εναντίον τους. Πολλές φορές στόχος γίνεται το “διαφορετικό”, το οποίο μπορεί να αφορά σε οποιοδήποτε ανθρώπινο γνώρισμα, είτε εξωτερικό είτε εσωτερικό.
Για παράδειγμα το χρώμα του δέρματος, η εθνικότητα, το φύλο, το βάρος, η σχολική επίδοση, η κοινωνική συστολή. Με την έννοια αυτή ο καθένας μπορεί να γίνει στόχος εκφοβιστικών και βίαιων συμπεριφορών σε κάποια φάση της ζωής του και συνεπώς το συγκεκριμένο φαινόμενο μας αφορά όλους.
Εξάλλου, τα ιδιαίτερα γνωρίσματα που έχει το κάθε παιδί και γενικότερα ο κάθε άνθρωπος είναι και αυτά που τον κάνουν ξεχωριστό και μοναδικό μεταξύ δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
Για ποιους λόγους ένας μαθητής αναπτύσσει εκφοβιστικές και βίαιες συμπεριφορές;
Υπάρχουν πολλοί λόγοι που μπορεί να συμβάλλουν ώστε ένα παιδί να εκδηλώνει επιθετικές και βίαιες συμπεριφορές. Η εκδήλωση εκφοβιστικών συμπεριφορών είναι σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα πολυποίκιλων εμπειριών και ερεθισμάτων στα οποία έχει εκτεθεί, με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, το παιδί που εκφοβίζει κατά τη διάρκεια της αναπτυξιακής του πορείας.
Τα παιδιά που εκφοβίζουν μπορεί σε άλλο χώρο ή χρόνο να ήταν ή και να είναι ακόμα και τώρα αποδέκτες εκφοβιστικών και βίαιων συμπεριφορών. Οι μαθητές συχνά εκφοβίζουν για να νιώσουν ανώτεροι από τους άλλους καθώς αντλούν ισχύ και δύναμη από τη συγκεκριμένη μορφή συμπεριφοράς.
Επίσης, μέσα από την εκδήλωση εκφοβιστικών συμπεριφορών μπορεί να στοχεύουν στο να τραβήξουν την προσοχή, να τύχουν αποδοχής και να γίνουν περισσότερο δημοφιλείς από ότι ήταν στο παρελθόν. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν γίνονται περισσότερο δημοφιλείς, αλλά αντίθετα η πλειοψηφία της μαθητικής κοινότητας τους φοβάται και προσπαθεί να τους αποφύγει. Ακόμα, οι μαθητές που εκφοβίζουν σε αρκετές περιπτώσεις είναι δυστυχισμένοι και προσπαθούν να μεταφέρουν το έλλειμμα χαράς που νιώθουν στους άλλους.
Ένα άλλο στοιχείο που συνδέεται με την εκδήλωση εκφοβιστικών συμπεριφορών είναι και τα συναισθήματα ζήλιας που μπορεί να νιώθει το παιδί που εκφοβίζει για τον αποδέκτη της εκφοβιστικής συμπεριφοράς. Οι μαθητές που εκφοβίζουν στοχεύουν στη “διαφορετικότητα” του άλλου για να τον κάνουν να νιώσει άσχημα για τον εαυτό του και να τον απαξιώσουν.
Η εκδήλωση, όμως, εκφοβιστικών συμπεριφορών δεν έχει ως αίτιο τη “διαφορετικότητα” του παιδιού που εκφοβίζεται, αλλά αντίθετα έχει ως σημείο εκκίνησης τα παιδιά που εκφοβίζουν και τα οποία μπορεί να έχουν κακοποιηθεί, να έχουν συναισθήματα ζήλιας, ανασφάλειας, και δυστυχίας και να μεγαλώνουν σε ένα απορριπτικό και βίαιο περιβάλλον από το οποίο απουσιάζει η ενσυναίσθηση και η αποδοχή.
Ποια είναι η συχνότητα του προβλήματος;
Στην Ελλάδα, τα δεδομένα διαφορών ερευνών δείχνουν ότι:
• Το 10-15 % των μαθητών πέφτει θύμα διαφόρων μορφών εκφοβισμού και βίας στο σχολείο.
• Οι μαθητές που ασκούν εκφοβισμό και βία στο σχολείο υπολογίζεται ότι ξεπερνούν το 5% του συνόλου των μαθητών.
• Έχει παρατηρηθεί ότι τα αγόρια εμπλέκονται περισσότερο σε περιστατικά σωματικής βίας σε σύγκριση με τα κορίτσια, τα οποία φαίνεται να εμπλέκονται πιο συχνά σε περιστατικά λεκτικής βίας.
• Τα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια εμπλέκονται πιο συχνά σε περιστατικά βίας, σε αναλογία 3 προς 1.
• Τα περιστατικά ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού εκδηλώνονται με μεγαλύτερη συχνότητα στο δημοτικό και στο γυμνάσιο, ενώ στο λύκειο μειώνονται.
• Οι μισοί από τους μαθητές που δέχονται επιθέσεις εκφοβισμού και βίας στο σχολείο δεν αναφέρουν πουθενά το γεγονός, ενώ οι υπόλοιποι μισοί συνήθως το αναφέρουν σε φίλους τους και σπανιότερα στους εκπαιδευτικούς ή τους γονείς τους.
Ποια είναι τα βασικά γνωρίσματα των πράξεων εκφοβισμού και βίας στο σχολείο;
Το φαινόμενο του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο αποτελεί ένα μείζων πρόβλημα που έχει σημαντικές και χρόνιες επιπτώσεις σε σημαντικό ποσοστό του μαθητικού πληθυσμού.
Είναι σημαντικό να διασαφηνιστεί πως το φαινόμενο του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο δεν αποτελεί φυσιολογική φάση της αναπτυξιακής πορείας την οποία οι μαθητές είναι υποχρεωμένοι να διαβούν για να ωριμάσουν και να ανταποκριθούν με επάρκεια στις απαιτήσεις της ενήλικης ζωής. Κεντρικά γνωρίσματα, η παρουσία των οποίων οδηγεί στο να χαρακτηριστεί μια συμπεριφορά ως εκφοβιστική και βίαιη στο χώρο του σχολείου, είναι:
i) Η ανισορροπία της δύναμης: Οι μαθητές που εκφοβίζουν χρησιμοποιούν τη δύναμή τους για να ελέγξουν ή να προκαλέσουν πόνο, ενώ οι μαθητές που εκφοβίζονται έχουν μεγάλη δυσκολία να υπερασπιστούν αποτελεσματικά τους εαυτούς τους.
ii) Η πρόθεση πρόκλησης πόνου: ενέργειες που συμβαίνουν χωρίς να έχουν στόχο να προκαλέσουν σωματικό ή ψυχικό πόνο δεν αποτελούν εκφάνσεις του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο.
iii) Επανάληψη: Τα περιστατικά εκφοβισμού και βίας στο σχολείο έχουν σταθερούς αποδέκτες, οι οποίοι εκφοβίζονται κατ’ εξακολούθηση από συγκεκριμένους συμμαθητές τους ή συγκεκριμένες ομάδες συμμαθητών τους
Υπάρχουν μια σειρά από σημάδια που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένδειξη ότι ένας μαθητής έχει εμπλοκή σε περιστατικά εκφοβισμού και βίας στο σχολείο είτε ως εκφοβιζόμενος είτε ως εκφοβιστής. Παράλληλα όμως, χρειάζεται προσοχή ώστε να μην οδηγηθεί κανείς σε λανθασμένα συμπεράσματα, καθώς τα συγκεκριμένα σημάδια αποτελούν ενδείξεις και όχι αποδείξεις, μιας και δεν συνδέονται αποκλειστικά και μόνο με το φαινόμενο του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο.
Ενδείξεις ότι ένας μαθητής εκφοβίζεται στο χώρο του σχολείου:
• Επιστρέφει στο σπίτι με σκισμένα ρούχα ή χωρίς να έχει μαζί όλα τα ρούχα του ή έχοντας χάσει κάποια από τα πράγματά του
• Αναφέρει πως χάνει αντικείμενα όπως βιβλία, ηλεκτρονικές συσκευές, ρούχα και κοσμήματα
• Έχει ανεξήγητους τραυματισμούς
• Παραπονείται συχνά ότι έχει πονοκέφαλο ή στομαχόπονο ή ότι νιώθει άρρωστος
• Έχει δυσκολία με τον ύπνο και βλέπει συχνά άσχημα όνειρα
• Παρουσιάζει αλλαγές στις διατροφικές του συνήθειες
• Προκαλεί αυτοτραυματισμούς
• Δεν έχει διάθεση να επικοινωνήσει με συμμαθητές του
• Δεν συμμετέχει σε κοινές δραστηριότητες με συμμαθητές του
• Χάνει το ενδιαφέρον του για τα μαθήματα και εμφανίζει απότομη ή σταδιακή πτώση της επίδοσής του στο σχολείο
• Είναι λυπημένος, μελαγχολικός, θυμωμένος, αγχωμένος όταν βρίσκεται στο χώρο της κατοικίας του
• Εκφράζει απαξιωτικές σκέψεις για τον εαυτό του
• Έχει λιγότερους φίλους από ό,τι συνήθιζε να έχει στο παρελθόν
• Αποφεύγει να πάει σε συγκεκριμένα μέρη
• Αντιδρά με διαφορετικό τρόπο από ό,τι συνήθιζε στο παρελθόν
Ενδείξεις ότι ένας μαθητής εκφοβίζει στο χώρο του σχολείου:
• Εκδηλώνει συχνά βίες συμπεριφορές
• Εμπλέκεται σε σωματικούς ή λεκτικούς καυγάδες με άλλους
• Έχει στην κατοχή του χρήματα ή νέα αντικείμενα, ο τρόπος απόκτησης των οποίων δεν είναι εύκολα εξηγήσιμος
• Με ευκολία κατηγορεί άλλους
• Δεν αποδέχεται τις ευθύνες που απορρέουν από τις πράξεις του
• Έχει στενούς φίλους που εκδηλώνουν επιθετικές και βίαιες συμπεριφορές στο χώρο του σχολείου
Ποιες μορφές μπορεί να πάρει ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο;
Υπάρχουν πολλές διαφορετικές μορφές εκφοβισμού και βίας στο σχολείο και όλες επιφέρουν σωματικό ή/και ψυχικό πόνο.
Ο εκφοβισμός μπορεί να εκδηλωθεί με χτυπήματα, κλωτσιές, σπρωξίματα, σπρωξίματα ή με το αναγκάζεις κάποιον να κάνει κάτι παρά την αντίθετη θέλησή του. Επίσης, ο εκφοβισμός μπορεί να εκφραστεί με βρισιές ή απειλές, με υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς, με τη διάδοση κακόβουλων φημών ή με ρατσιστικές συμπεριφορές οι οποίες στοχεύουν στο στιγματισμό της διαφορετικότητας.
Ο ρατσιστικός εκφοβισμός περιλαμβάνει τη διάδοση αρνητικών σχολίων εξαιτίας της καταγωγής, της κοινωνικής τάξης ή και της οικονομικής κατάστασης κάποιου μαθητή. Παιδιά που έχουν χρόνια νοσήματα ή κάποια σωματική αναπηρία, όπως επίσης και παιδιά παχύσαρκα έχουν αυξημένο κίνδυνο θυματοποίησης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ρατσιστικής συμπεριφοράς που παρατηρείται συχνά στις μέρες μας είναι ο εκφοβισμός παιδιών, εντός και εκτός σχολείου, που αποτελούν μέλη εθνικών μειονοτήτων. Ακόμα, εκφοβισμός μπορεί να σημαίνει το να νιώθει κάποιος ανασφαλής ή φοβισμένος, να αποκλείεται από παιχνίδια και να τον κάνεις να νιώθει πως είναι ασήμαντος.
Η πιο σύγχρονη μορφή εκφοβισμού είναι ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός, ο οποίος παίρνει εύκολα και γρήγορα διαστάσεις και εκτός σχολικού πλαισίου. O ηλεκτρονικός εκφοβισμός περιλαμβάνει την αποστολή απειλητικού ή υβριστικού υλικού μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, των υπηρεσιών που παρέχουν τα κινητά τηλέφωνα, όπως για παράδειγμα τα μηνύματα τύπου MMS και SMS, και των διαδικτυακών τόπων κοινωνικής δικτύωσης.
Επίσης, ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός μπορεί να στοχεύει στον κοινωνικό αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση, ένα φαινόμενο που το τελευταίο χρονικό διάστημα αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο εξαιτίας της ιδιαίτερης δημοφιλίας που έχει μεταξύ των μαθητών η συμμετοχή σε διαδικτυακούς τόπους κοινωνικής δικτύωσης, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το γνωστό σε όλους μας Facebook.
Μια εκπληκτική ταινία μικρού μήκους για τη ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ…
http://www.youtube.com/watch?v=1AM7ki3Bpww&feature=share
“Υπό το φως της πανσελήνου” Μαρία Δανιήλ εκδ. Οσελότος
Σήμερα στη συνάντηση της Ομάδας, μετά το αποκριάτικο γλέντι που διοργάνωσε ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του σχολείου μας, διαβάσαμε από το βιβλίο της Μαρίας Δανιήλ “Υπό το φως της πανσελήνου” αποσπάσματα που πρότεινε η συγγραφέας για δραματοποίηση και μοιράσαμε ρόλους. Πολλά από τα παιδιά της Ομάδας έχουν αγοράσει το βιβλίο και άλλα το έχουν δανειστεί από τη βιβλιοθήκη του σχολείου. Όσα παιδιά το διάβασαν ενθουσιάστηκαν και τα υπόλοιπα ανυπομονούν να το πάρουν στα χέρια τους. Πολλά μέλη της Ομάδας επικοινωνούν μέσω διαδικτύου με τη συγγραφέα και της εκφράζουν τις απόψεις τους για το βιβλίο!!! Όλοι έχουν απογειωθεί με την ιδέα της δραματοποίησης, αλλά και με την προοπτική της γνωριμίας με τη νεαρή συγγραφέα!!!
Η εικονογράφος και συγγραφέας Λήδα Βαρβαρούση μιλά στο ΕΚΕΒΙ!
Η εικονογράφος και συγγραφέας Λήδα Βαρβαρούση στην Καστοριά!
Η εικονογράφος και συγγραφέας Λήδα Βαρβαρούση μας επισκέφτηκε στην Καστοριά το Δεκέμβρη (17, 18) του 2011. Η Λήδα συναντήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου με την Περιβαλλοντική Ομάδα(Παιδική Λέσχη Ανάγνωσης) του Γυμνασίου Κορησού Καστοριάς, συζήτησε με τα παιδιά κι έκανε πρόβα. Την επόμενη μέρα τα μέλη της Ομάδας παρουσίασαν θεατρικά το βιβλίο της “Τα Χριστούγεννα της τρελοπαρέας” στη χριστουγεννιάτικη γιορτή που διοργάνωσε με ιδιαίτερη επιτυχία η Δημοτική Βιβλιοθήκη Καστοριάς (Μπαϊρακτάρειο Ωδείο) το πρωί της Κυριακής 18 Δεκεμβρίου ( οι σελίδες του βιβλίου προβάλλονταν από βιντεοπροβολέα παράλληλα με τη θεατρική παρουσίαση) και την ίδια μέρα το απόγευμα η Κωνσταντινίδειος Δημοτική Βιβλιοθήκη Κορησού. Η ιδιαιτερότητα και πρωτοτυπία της παρουσίασης ήταν ότι η συγγραφέας Λήδα συμμετείχε στη θεατρική παρουσίαση του βιβλίου της ζωγραφίζοντας και παίζοντας θέατρο. Tα παιδιά που παρεβρέθηκαν στις εκδηλώσεις μετά το τέλος των παραστάσεων έκαναν τις δικές τους κατασκευές, face-painting, ζωγράφισαν με την εικονογράφο και γεύτηκαν τοπικά εδέσματα! Και τις δύο εκδηλώσεις ζωντάνεψε πλήθος κόσμου κι όλοι μικροί και μεγάλοι έφυγαν με άριστες εντυπώσεις. Τα δε παιδιά της Ομάδας αποκόμισαν εμπειρία αξέχαστη!
Το σχόλιο που έγραψε η Λήδα Βαρβαρούση στο FB:
Η δουλειά που έγινε ήταν συγκινητική και μεγάλη τιμή για μένα.
Η Περιβαλλοντική Ομάδα των κοριτσιών εμψύχωσε τους ήρωές μου με τον πιο αγαπησιάρικο τρόπο! Είναι πολύ ταλαντούχα παιδιά!
Όσο για την ομάδα των… “ενήλικων κοριτσιών”,
το “ευχαριστώ” φαντάζει μικρό.
Στέλνω ένα ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ σε όλες σας!!!!
Θα τα πούμε ξανά και σύντομα.
Το σχόλιο που έγραψε η Μαρία Τζιώλα στο FB:
Κα-τα-πλη-κτι-κή!!!! Νομίζω οτι συμφωνούμε όλοι όσοι είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε και να περάσουμε ένα υπέροχο Σαββατοκύριακο με τη συγγραφέα και εικονογράφο παιδικών βιβλίων Λήδα Βαρβαρούση που ήρθε στην Καστοριά και παρουσίασε με την περιβαλλοντική ομάδα του Γυμνασίου Κορησού το βιβλίο της ” Χριστούγεννα με την τρελοπαρέα”. Ίσως ήταν λίγο κουραστικό για εκείνη λόγω απόστασης, αλλά το αποτέλεσμα νομίζω μας δικαίωσε όλους. Πρόβες με τα παιδιά, δύο παραστάσεις πρωί στην Καστοριά και απόγευμα στην Κορησό με τρομερή επιτυχία. Την περιμένουμε σύντομα να ξανάρθει…. Και φυσικά ένα ευχαριστώ στην Αρετή Κάρκου που χάρισε στα παιδιά και σε όλους εμάς αυτή την εμπειρία!!!
Διαβάζουμε από το βιβλίο της Ελένης Κατσαμά «Κοσμοδρόμιο» εκδ. Πατάκη την ιστορία:
Αγγλία, Λονδίνο “Με τα μάτια του Ντάνι”
και συζητάμε για τη ενδοσχολική βία (bullying)
Η 6η Μαρτίου προτείνεται ως παγκόσμια μέρα κατά της βίας στο σχολείο από το Υπουργείο Παιδείας και διοργανώνονται με αυτό το θέμα δράσεις-εκδηλώσεις στα σχολεία της α/θμιας και β/θμιας εκπαίδευσης. Σκοπός η ευαισθητοποίηση μαθητών και εκπαιδευτικών για τον περιορισμό του φαινομένου.
Η αρχή της ιστορίας…. και οι ενότητες…
ΜΕ ΠΛΗΣΙΑΖΕΙ ΚΑΙ ΚΟΛΛΑΕΙ ΤΑ ΜΟΥΤΡΑ ΤΟΥ στα δικά μου, για να βεβαιωθεί ότι είμαι τ’ αλήθεια τόσο χάλια. Ότι είμαι ένα κακόγουστο αστείο. Βλέπω τον εαυτό μου μέσα από τα μάτια του Ντάνι. Υπομένω χωρίς να αντιδρώ, άγνωστο γιατί. Πραγματικά ανεξήγητο. Γιατί δεν μπορώ να υπερασπιστώ τον εαυτό μου;
Κάθε φορά που με κάνει σκόνη, βάζω σε κατηγορίες τα πικρόχολα σχόλιά του σαν να παιζώ σε κάποιο τηλεπαιχνίδι γνώσεων. Λαμβάνω υπόψη κυρίως το θέμα. Για παράδειγμα: -Πώς είναι να είσαι χοντρή με σπυριά; με ρωτάει.
Κατηγορία: Τηλεπαιχνίδι – Γενικές γνώσεις, νοσηρές απορίες.
………………….
Κατηγορία: Κινηματογράφος – Εφιάλτης στο δρόμο με τις λεύκες όλα τα νούμερα.
…………………………
Κατηγορία: Οδηγός Lonely Planet
………………………
Κατηγορία: Τηλεπαιχνίδι – Ο πιο αδύναμος κρίκος
…………………………
Κατηγορία: Μαγειρική – Food Revolution, από το σόου του Τζέιμι Όλιβερ
………………………..
Κατηγορία : Βιβλίο – Ο Χάρι Πότερ και οι κλήροι του θανάτου.
……………
Κατηγορία: Κινούμενα σχέδια Τίτλος: Up
……………………..
“Στη Μεγάλη Βρετανία και στις Η.Π.Α. μελετούν χρόνια το φαινόμενο που λέγεται εκφοβισμός, νταηλίκι (bullying: επαναλαμβανόμενοςλεκτικός, σωματικός ή ψυχολογικός εκφοβισμός ατόμων) και κάνουν λόγο για ποσοστό που ξεπερνά το 40%. Στην Αγγλία υπάρχουν ειδικά σχολεία για θύματα του bullying.
Οι νταήδες έχουν κατά κανόνα περιορισμένη αντίληψη του εαυτού τους. Δεν αλλάζουν μεγαλώνοντας. Εκείνο που αλλάζει είναι οι μορφές του εκφοβισμού που ασκούν.”
Dr. Wendy Craig, Queen’s University