Απλά (;) μαθήματα οικονομίας

Πάντα θαύμαζα την επιρροή που ασκούσαν οι οικονομολόγοι στα εκπαιδευτικά πράγματα. Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα θα αναφέρω τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.), την έκθεση Πισσαρίδη και βέβαια το ρίγος που προκαλούν στους δημοσιογραφικούς κύκλους τα άρθρα για την εκπαίδευση, όταν τα υπογράφουν οικονομολόγοι ή ακόμα και «οικονομολογούντες». Τώρα τελευταία μάλιστα τέτοια άρθρα έχουν εμφανιστεί αρκετά και, σχεδόν στο σύνολό τους, εκθειάζουν τις εκπαιδευτικές αλλαγές που προτείνει η κυβέρνηση ως καινοτόμες, σύμφωνες με τις ανάγκες της οικονομίας, ρεαλιστικές, συντονισμένες με τις ανάγκες της αγοράς, κ.τ.λ. Είπα λοιπόν κι εγώ να κάνω λίγα μαθήματα οικονομικών μήπως και καταλάβω καλύτερα τα όσα προτείνονται και στην εκπαίδευση.

Στο πρώτο μάθημα έμαθα ότι η διαρροή επιστημόνων από μία χώρα προς μία άλλη (brain drain) είναι μεγάλο πρόβλημα, που πρέπει να επιλυθεί με κίνητρα επιστροφής. Πολύ σωστά είπα, αλλά συνειδοτοποίησα ότι αυτό ακριβώς θα συμβεί στα Γυμνάσια και τα Λύκεια μιας περιοχής όπου λειτουργεί Πρότυπο Σχολείο: ένα σκληρό brain drain σε μαθητές και εκπαιδευτικούς συνοδευόμενο μάλιστα και από «resources drain» (διαρροή πόρων) αφού μέχρι και τις ιδιωτικές χορηγίες θα διεκδικούν πιο ευέλικτα τα Πρότυπα. Δε σας κρύβω ότι μπερδεύτηκα λίγο: Γιατί αυτό που είναι καταστροφικό οικονομικά για μια χώρα, είναι καλό εκπαιδευτικά για τα -μη πρότυπα- σχολεία;

Απογοητευμένος από τις ικανότητές μου στην κατανόηση των οικονομικών, είπα να μελετήσω περισσότερο. Στο επόμενο μάθημα οικονομίας, λοιπόν, έμαθα ότι πολλοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι το κράτος είναι κακός επιχειρηματίας. Όπου ανακατεύεται τα κάνει μαντάρα και στο τέλος χρεοκοπεί, λένε. Μετά είδα ότι, σύμφωνα με το πολυνομοσχέδιο του Υ.ΠΑΙ.Θ., τα σχολεία θα οργανώνουν πολιτιστικές εκδηλώσεις με εισιτήριο, με στόχο δηλαδή το κέρδος, γιατί αυτό επιβάλλουν οι σύγχρονες οικονομικές συνθήκες. Τελικά υπάρχουν και περιπτώσεις όπου το κράτος είναι καλός επιχειρηματίας;

Συνειδητοποίησα ότι όσο περισσότερο διάβαζα, τόσο περισσότερο μπερδευόμουν. Αλλά δεν το έβαλα κάτω. Θα διαβάσω, είπα, πολλά οικονομικά άρθρα, ώστε να βγάλω ένα γενικό συμπέρασμα, ένα μοτίβο οικονομικής σκέψης. Ε, λοιπόν, εκεί ήταν που τα πράγματα μπλέχτηκαν εντελώς. Όλα τα άρθρα κατέληγαν στο ίδιο ακατανόητο, για μένα, μοτίβο: «Το οικονομικό σύστημα στην Ελλάδα απέτυχε, ας αλλάξουμε το εκπαιδευτικό σύστημα».

Τελικά παράτησα τα μαθήματα οικονομικών. Συνειδητοποίησα ότι το μυαλό των εκπαιδευτικών απλά δεν φτάνει για να κατανοήσει την περιπλοκότητα της οικονομικής σκέψης. Ας φροντίσουν οι οικονομολόγοι τα της εκπαίδευσης, ξέρουν καλύτερα. Άλλωστε πόσοι εκπαιδευτικοί έχουν κερδίσει νόμπελ;