Πρόγραμμα Έμφυλες Διακρίσεις
Γενικά άρθρα - Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Έμφυλα στερεότυπα

Έμφυλες διακρίσεις και διεκδικήσεις μέσα από τη σύγχρονη λογοτεχνία και τη σχέση της με τις άλλες Τέχνες

Από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Απρίλιο του 2026, οι μαθητές και οι μαθήτριες του τμήματος Β1 του σχολείου μας υλοποίησαν με τη βοήθεια της φιλολόγου τους, κας Χατζηγεωργίου Παυλίνας, ένα καινοτόμο πρόγραμμα διερεύνησης των έμφυλων στερεοτύπων το οποίο και παρουσιάστηκε στην ευρύτερη σχολική κοινότητα στο πλαίσιο των εκδηλώσεων που συνόδευσαν το τέλος της σχολικής χρονιάς. Μελετώντας εξωσχολικά λογοτεχνικά κείμενα του 20ού και 21ου αιώνα, προσπάθησαν να κατανοήσουν πώς οι σύγχρονοι δημιουργοί προσεγγίζουν το φύλο, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις κοινωνικές διεκδικήσεις.
Οι μαθητές, πριν ξεκινήσουν το ταξίδι τους στον μαγικό κόσμο της λογοτεχνίας, παρακολούθησαν το πρόγραμμα για την έμφυλη βία του Κέντρου Διοτίμα με τίτλο: «Ο σεξισμός δεν έχει θέση εδώ», που εμψύχωσε η Κ. Σεργίδου, διδάκτωρ Σπουδών Φύλου και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στο Universidad del Pais Vasco. Μέσα από αυτή την επιμόρφωση, έμαθαν να αναγνωρίζουν σεξιστικές συμπεριφορές και να χτίζουν ένα ασφαλές και συμπεριληπτικό περιβάλλον. Στη συνέχεια, υποδέχτηκαν στο σχολείο τις συγγραφείς του δρόμου («γραφούλες») και συνέθεσαν μαζί τους ποιήματα για τις έμφυλες ανισότητες σε τομείς όπως τα βιντεοπαιχνίδια, ο αθλητισμός και η εύρεση εργασίας.
Παράλληλα, ανέλυσαν συγκριτικά, έργα από τον αραβόφωνο, αγγλόφωνο και ελληνόφωνο χώρο (L. Davis, M. Kahf, M. Atwood, Ν. Χαλκιαδάκη, Α. Παπαδάκη, Φ. Γιαννίση), εξετάζοντας τη σχέση ταυτότητας, φύλου, κοινωνίας και επιθυμίας. Η εμβάθυνση στη λογοτεχνία συνεχίστηκε με τη φιλοξενία της ποιήτριας Ειρήνης Μαργαρίτη, με την οποία συζήτησαν για τη γυναικεία εμπειρία ως πηγή έμπνευσης, τη δύναμη του ποιητικού λόγου ως μέσου ενδυνάμωσης και τις αληθινές ιστορίες που ενέπνευσαν τα έργα της.
Σημαντικός σταθμός της δράσης αυτής ήταν η επαφή με την έννοια της ευαλωτότητας, μέσα από την επίσκεψή τους στο φεστιβάλ «Κάθε μέρα σπάνιος!». Εκεί, κατά την ξενάγηση της Μ. Αδαμοπούλου, τους δόθηκε πρόσβαση στον δύσκολο και θαυμαστό κόσμο των ασθενών που αντιμετωπίζουν σπάνια νοσήματα, όπως αποτυπώθηκε στην φωτογραφική έκθεση της της Υ. Κορνάρου και του Ν.-Ν. Κυριακουλάκου, κατανοώντας το αναμφισβήτητο δικαίωμα όλων στην ευαλωτότητα, στην ασθένεια και τη φροντίδα. Επιπλέον, σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς, συμμετείχαν σε παιχνίδια δημιουργικής γραφής και σωματικού θεάτρου στη βιβλιοθήκη του σχολείου με θέμα «τι σχολείο θέλουμε;».
Ολοκληρώνοντας τον κύκλο των συναντήσεων, οι μαθητές και οι μαθήτριες μοιράστηκαν τις σκέψεις τους και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η λογοτεχνία αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για την κατανόηση αλλά και την αλλαγή του κόσμου. Ως επιστέγασμα της προσπάθειάς τους, επέλεξαν και εξέθεσαν τα αγαπημένα τους ποιήματα — τόσο αυτά που διάβασαν όσο και αυτά που οι ίδιοι δημιούργησαν — στον πίνακα ανακοινώσεων στην είσοδο του σχολείου.