Με αφορμή την γιορτή των Τριών Ιεραρχών, αναρτάται άρθρο που έχει επιμεληθεί η Θεολόγος του σχολείου μας Αμβράζη Ασπασία.
Στις 30 Ιανουαρίου τιμάται από την Εκκλησία μας η μνήμη των Τριών Ιεραρχών και Οικουμενικών Διδασκάλων, του Μεγάλου Βασιλείου, του Γρηγορίου του Θεολόγου και του Ιωάννου του Χρυσοστόμου.
Το 1842 το Πανεπιστήμιο Αθηνών καθιέρωσε για όλη την ελεύθερη Ελλάδα την εορτή των Τριών Ιεραρχών ως ημέρα αφιερωμένη στην Παιδεία , στα Γράμματα ,στη Γνώση ,στην Πνευματική Καλλιέργεια ,στον Πολιτισμό. Από τότε ως σήμερα, οι Τρεις Ιεράρχες θεωρούνται προστάτες των μαθητών ,των φοιτητών και γενικά όσων σπουδάζουν, των δασκάλων, των καθηγητών.
Οι τρεις τιμώμενοι διδάσκαλοι δεν άφησαν θέμα κοινωνικό, ηθικό , χωρίς προσέγγιση . <<Αν και ο Θεός είναι πλούσιος χορηγός ,είμαστε αδιάφοροι για τις ανάγκες των φτωχών >> έλεγε ο Μ .Βασίλειος ,που ιδρύοντας τη Βασιλειάδα ,πρόσφερε βοήθεια και αγάπη στους αδύναμους, υπηρετώντας και ο ίδιος άοκνα φορώντας το τριμμένο ράσο του. Και όταν ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος ήταν Πατριάρχης στην Κων/λη ,η Εκκλησία έτρεφε επτά χιλιάδες φτωχούς .Τους απασχόλησε επίσης η προστασία του περιβάλλοντος, ( Ο άνθρωπος δεν μπορεί να κακοποιεί τη φύση, γιατί τότε αρνείται την αγάπη του Θεού έλεγε ο Μέγας Βασίλειος και στην «Εξαήμερο» αναφέρεται με θαυμασμό στη φύση .Χαρακτηρίζει «άνθη του ουρανού» τα αστέρια ).Τους απασχόλησαν επίσης η δουλεία, η ανισότητα ανάμεσα στα δυο φύλα, τα προβλήματα στο γάμο , στην οικογένεια ,η διαπαιδαγώγηση των παιδιών. Παρατηρώντας τις απαντήσεις τους διαπιστώνουμε ότι ανταποκρίνονται στις ανάγκες ακόμα και των σημερινών ανθρώπων.
<<Πάνω απ’ όλα, πρώτη φροντίδα μας πρέπει να είναι η οικογένεια, τα παιδιά μας .Το κτίσιμο του χαρακτήρα του παιδιού γίνεται από τους γονείς» Η αγωγή των παιδιών ξεκινά από πολύ νωρίς. Από την εμβρυακή ακόμα ηλικία το παιδί παίρνει μηνύματα για τη ζωή. Όταν είναι ακόμα πολύ μικρά τα παιδιά σας, σπείρετε στις ψυχές τους τον σπόρο του καλού και θα δείτε ότι αυτός θα καρποφορήσει σε μεγαλύτερη ηλικία. Γιατί καμιά συμβουλή και παραίνεση δεν πάει χαμένη >>.Έλεγε ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Η σύγχρονη Παιδαγωγική επιστήμη κατάφερε μετά από 17 αιώνες ,να πλησιάσει τις βασικές παιδαγωγικές αρχές τις οποίες ανέπτυξαν οι Τρεις Ιεράρχες .Η παιδεία δεν είναι “ξηρή πολυμάθεια”, αλλά κατά τον Βασίλειο, «ανατροφή μετ’ ευλαβείας και μετάληψις αγιότητος»
Τους απασχόλησαν θέματα παιδαγωγικά, διδακτικά: ο σκοπός της αγωγής, η προσωπικότητα του παιδαγωγού, η μεθοδικότητα της διδασκαλίας, η ελκυστικότητα του μαθήματος, οι αντιληπτικές ικανότητες και δυνατότητες των μαθητών, τα μέσα αγωγής, οι ποινές και οι αμοιβές, ο επαγγελματικός προσανατολισμός, ο εποπτικός τρόπος διδασκαλίας. Σύμφωνα με τον ιεράρχη Γρηγόριο τον Θεολόγο, η παιδεία είναι πνευματικό αγαθό πρώτης προτεραιότητας. Να διδάσκεις με το παράδειγμά σου τονίζει, διαφορετικά ότι κτίζεις με το δεξί, το γκρεμίζεις με το αριστερό.
Η διδασκαλία στην τάξη λέει ο Βασίλειος ο Μέγας, πρέπει να γίνεται ευχάριστα, γιατί μόνο τότε η γνώση παραμένει μόνιμη.
Η παιδεία κατά τους Τρεις Ιεράρχες πρέπει να αποτελεί δρόμο προσωπικής απελευθέρωσης , ανόρθωσης του όλου ανθρώπου και όχι διαδικασία εξαναγκασμού και ανελευθερίας. Ο Ιωάννης Χρυσόστομος θεωρεί ότι η σχέση δάσκαλου μαθητή πρέπει να είναι βασισμένη στην αγάπη και τον αλληλοσεβασμό. Οι αληθινοί δάσκαλοι ας επιδιώκουν, λέει, να είναι φιλόστοργοι .Είναι αυτοί που οφείλουν πολλές φορές να ξεπεράσουν σε φιλοστοργία ακόμα και τους φυσικούς γονείς.
Οι Τρεις Ιεράρχες έγραψαν στην Ελληνική γλώσσα .Στα συγγράμματά τους μετέφεραν τα αγαθά της ελληνικής παιδείας, σύμφωνα με τον Λόγο του Μ. Βασιλείου « Προς τους νέους», ακολουθώντας το παράδειγμα των μελισσών <<Οι μέλισσες παίρνουν μονάχα από τα λουλούδια όσο χρειάζεται στη δουλειά τους και το υπόλοιπο το παρατούν και φεύγουν. >>.Διατύπωσαν τις χριστιανικές αλήθειες, χρησιμοποίησαν την ελληνική φιλοσοφία και ορολογία, αξιοποίησαν τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς ,εκπαιδεύτηκαν στην ελληνική ρητορική και διέπρεψαν ως εκκλησιαστικοί ρήτορες. Τόνισαν τη σημασία της Ελληνικής παιδείας ,την έφεραν κοντά στον Χριστιανισμό ώστε τα δύο αυτά μεγέθη να αποτελέσουν οικουμενικό πρότυπο.
Ας ευχηθούμε: Οι Τρεις Φωστήρες της Τρισηλίου Θεότητας να φωτίζουν τη ζωή των ανθρώπων.
