ΓΡΑΦΕΙ: Η ΙΩΑΝΝΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ

Σὲ ἑορταστικὸ κλίμα πραγματοποιήθηκε ἡ τελευταία συνάντηση τῶν συμμετεχόντων τοῦ ὁμίλου «Μαθηματικὰ καὶ Λογοτεχνία» γιὰ τὸ ἔτος 2012 στὴν αἴθουσα μαθηματικῶν τοῦ σχολείου μας στὴν ὁποία ἔγινε ἀπολογισμὸς τοῦ πρώτου μέρους τῆς φετινῆς μας διαδρομῆς ποὺ ἀφοροῦσε τὸ «μὴ μαθηματικό» κομμάτι. Συνοψίσαμε ὅ,τι ἔχει ἀκουστεῖ καὶ συζητηθεῖ μέχρι τώρα.

Τὴν Παρασκευὴ 5 Ὀκτωβρίου ἡ Νεφέλη Αγγελιδάκη καὶ ὁ Γιάννης Ανδριόπουλος παρουσίασαν τὸ Logicomix. Στὶς διαλέξεις ποὺ ἀκολούθησαν ἀκούσαμε τὸν κ. Ἀλέκο Παπαδάτο νὰ μᾶς μυεῖ  στὰ μυστικὰ τῆς εἰκονογράφησης τοῦ Logicomix, τὸν δημοσιογράφο καὶ μεταφραστὴ κ. Δημήτρη Τριανταφυλλίδη νὰ μᾶς μιλάει γιὰ τὶς σχέσεις φιλοσοφίας καὶ μαθηματικῶν, τὴ κα Μαρίνα Τσέκου νὰ μᾶς μαγεύει μὲ τὸν κόσμο τῆς τέχνης, τὸν ὑποδιευθύντη μας κ. Ἀλέξανδρο Καραφωτιᾶ νὰ μᾶς ἐξιστορεῖ τὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ Μεσοπολέμου, τὸν κ. Δημήτρη Ἀρμάο καὶ κα Μαργαρίτα Στεφάνου νὰ μιλᾶνε γιὰ τὴ λογοτεχνία στὸ Δυτικὸ Μεσοπόλεμο, τοὺς μαθητὲς Διονύση Σπηλιόπουλο καὶ Δανάη Τατάλια-Λίτσου νὰ μᾶς μιλᾶνε γιὰ τὴ μουσικὴ τῆς ἐποχῆς καὶ τὴ Νεφέλη Κούβελα νὰ μᾶς μιλάει γιὰ τὸν ἐσωτερικὸ μονόλογο. Κάπως ἔτσι εἶχαν τὰ πράγματα γιὰ τὸ 2012 καὶ τὸ 2013 ἀναμένεται ἀκόμη μαγευτικότερο μὲ τὰ μαθηματικὰ, τὴ φυσικὴ καὶ κάποιες πιθανὲς ἐκπλήξεις νὰ λαμβάνουν τὴ σκυτάλη.

ΓΡΑΦΕΙ: Η ΙΩΑΝΝΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ

Τὴν Παρασκευὴ 7 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε διάλεξη τῆς μαθήτριας Νεφέλης Κούβελα, στὴν αἴθουσα μαθηματικῶν τοῦ σχολείου μας, μὲ θέμα «ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ: Marcel Proust, James Joyce, Virginia Woolf».

Ἀρχικὰ ἡ μαθήτρια μᾶς εἰσῆγε στὸν μοντερνισμὸ ὁ ὁποῖος ὅπως μᾶς εἶπε εἶναι ἕνα διεθνὲς πνευματικὸ κίνημα στὴ λογοτεχνία, στὴν τέχνη καὶ σὲ ἄλλους τομεῖς καὶ σηματοδοτεῖται στὸ δεύτερο μιςὸ τοῦ 19^ου αἰώνα.  Στόχος του ἦταν νὰ ἐναντιωθεῖ στὸν ἀστικὸ πολιτισμὸ μὲ ἀπώτερο σκοπὸ νὰ καταλύσει τὶς ἀξίες τοῦ Διαφωτισμοῦ καὶ τοῦ ὀρθοῦ λόγου. Ἀναφέρθηκαν κάποιοι ἀπὸ τοὺς σπουδαιότερους πεζογράφους τοῦ Μοντερνισμοῦ  ὅπως ὁ Gustave Flaubert, ὁ Franz Kafka, ὁ Tomas Mann καὶ ὁ Andre Gide D.H Lawrence.

Τὸ μοντέρνο μυθιστόρημα χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὴν ἐλεύθερη μορφή, τὴν χαλαρὴ πλοκὴ,  τὴν κυριαρχία ἐλεύθερων συνειρμῶν καθὼς καὶ ἀπὸ τὸν ἐσωτερικὸ μονόλογο, δηλαδὴ τὴν ἐνδοσκόπηση, ἐνῶ οἱ ἥρωές του εἶναι λειψοὶ καὶ μὲ κατακερματισμένη ἐσωτερικὴ ζωὴ. Στὴ συνέχεια, ἡ Νεφέλη ἔδωσε τὸν ὁρισμὸ τοῦ ἐσωτερικοῦ μονόλογου ποὺ εἶναι μία τεχνικὴ τῆς πεζογραφίας μὲ χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τὴν ἀδιάκοπη ῥοὴ σκέψεων, εἰκόνων, ἀναμνήσεων, συνειρμῶν καὶ ἐντυπώσεων ποὺ διασχίζουν τὴν ψυχὴ καὶ τὸν νοῦ τοῦ ὥρωα. Ὁ πρῶτος ποὺ ἐφήρμοσε ταύτη τὴν τεχνικὴ ἦταν ὁ E. Dujardin τὸ 1887. Ἡ πρόσληψη τοῦ ἐσωτερικού μονόλογου στὴν Ἑλλάδα ἔγινε κατὰ τὴ δεκαετία τοῦ 1930. Ἐκπρόσωποι στὴν Ἑλλάδα ἦσαν οἱ Στέλιος Ξεφλούδας, Νῖκος Γαβριὴλ Πεντζίκης καὶ Μέλπω Ἀξιώτη.

Ὁ Marcel Proust ἦταν Γάλλος συγγραφέας, δοκιμιογράφος καὶ κριτικὸς, ἐβραϊκῆς καταγωγῆς, μὲ σπουδὲς στὶς πολιτικὲς ἐπιστῆμες. Διάσημο, καὶ ἕνα ἀπὸ τὰ καλύτερα λογοτεχνικὰ ἔργα τοῦ 20^ου αἰώνα, τὸ ἔργο του «Ἀναζητώντας τὸν χαμένο χρόνο» τὸ ὁποῖο περιλαμβάνει πολλὰ αὐτοβιογραφικὰ στοιχεῖα καὶ ἔχει μεταφρασθεῖ στὰ ἑλληνικὰ ἀπὸ τὸν Παῦλο Ζάννα.  Ἡ Νεφέλη μᾶς μίλησε ἀκόμη γιὰ τὴν Virginia Woolf ποὺ ἦταν Αγγλίδα μυθιστοριογράφος και δοκιμιογράφος καὶ γιὰ τὸ ἔργο της «Ἡ κυρία Ντάλλογουεη» στὸ ὁποῖο σκιαγραφεῖται ἡ ἀνθρώπινη συνείδηση. Ἡ διάλεξη ἔκλεισε μὲ ἀναφορὰ στὸν κορυφαῖο Ἰρλανδὸ συγγραφέα και ποιητὴ James Joyce καὶ τὸ ἔργο του «Ὀδυσσέας» στὸ ὁποῖο ἡ χρήση τοῦ ἐσωτερικοῦ μονόλογου εἶναι ὑποδειγματική καὶ τὸ πλῆθος  παραλληλισμῶν μὲ τοὺς ἥρωες τῆς Ὀδύσσειας τοῦ Ὁμήρου μεγάλο.

Αναδημοσίευση από: ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ

Η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ διοργανώνει μια σειρά διαλέξεων με θέμα τη σχέση των μαθηματικών με τις εικαστικές τέχνες και την αφήγηση στο φιλόξενο σαλόνι της ιστορικής οικίας του Άγγελου και της Λητώς Κατακουζηνού στην Αθήνα (Αμαλίας 4, 5ος όροφος).

Μαθηματικοί, ιστορικοί τέχνης, εικαστικοί και συγγραφείς προσεγγίζουν, με απρόβλεπτο τρόπο, τους δεσμούς και τις ποικίλες σχέσεις που συνδέουν τα μαθηματικά και, γενικότερα, την επιστήμη με τις εικαστικές τέχνες και την αφήγηση.

Οι διαλέξεις που ξεκίνησαν τον Νοέμβριο θα γίνονται κάθε μήνα, μέχρι και τον Ιούνιο. Μετά την πρώτη, επιτυχημένη, διάλεξη της εικαστικού Κατερίνας Ζαχαροπούλου, ακολουθεί η ομιλία της ιστορικού τέχνης και επιμελήτριας του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Μαρίνας Τσέκου.

Ανάμεσα σε αυτούς που θα μιλήσουν τους επόμενους μήνες είναι : η συγγραφέας Σώτη Τριανταφύλλου, ο Φυσικός και διευθυντής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης Στέφανος Τραχανάς, οι μαθηματικοί Σταυρούλα Παπανικολάου, Ηλίας Ανδριανός, Άλκηστη Πατρινέλη και Σωτήρης Συριόπουλος.

Η δεύτερη διάλεξη, με ομιλήτρια την ιστορικό τέχνης Μαρίνα Τσέκου, θα γίνει την Παρασκευή 21 Δεκεμβρίου στις 6.30 το απόγευμα.

Διαθεματικές και διεπιστημονικές προσεγγίσεις της σύγχρονης τέχνης

Παραδείγματα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΕΜΣΤ

Η αισθητική εμπειρία, δηλαδή η παρατήρηση, ανάλυση, κατανόηση και απόλαυση της τέχνης, μπορεί να αποτελέσει βασικό στοιχείο της εκπαιδευτικής διεργασίας. Ιδιαίτερα η διαθεματική-διεπιστημονική προσέγγιση των έργων τέχνης συμβάλλει στη δημιουργική διδασκαλία και μάθηση τόσο στην τάξη όσο και στο χώρο του μουσείου και διευκολύνει τις συνδέσεις μεταξύ γνωστικών αντικειμένων προάγοντας τη δημιουργική σκέψη και την ολιστική μάθηση.

Μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα έργων της σύγχρονης τέχνης θα δείξουμε πώς η τέχνη μπορεί με έναν εναλλακτικό τρόπο να συμπληρώσει και να εμπλουτίσει τη διδασκαλία όχι μόνο των μαθημάτων της γλώσσας, της ιστορίας, της θρησκειολογίας κ.ά. με τα οποία η σύνδεση είναι πιο προφανής, αλλά και τη διδασκαλία μαθημάτων των θετικών επιστημών. Μέσω της αισθητικής εμπειρίας ενθαρρύνεται η ενεργητική εμπλοκή των μαθητών, η σύνδεση διαφορετικών πεδίων γνώσης μεταξύ τους, με τις εμπειρίες των παιδιών καθώς και με την ίδια τη ζωή καθιστώντας τη γνώση ενδιαφέρουσα, ουσιαστική και εύκολα αξιοποιήσιμη σε νέες συνθήκες.

************

Η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ

Είναι μια μεγάλη παρέα εθελοντών, που εμπνέει και στηρίζει τη δημιουργία λεσχών ανάγνωσης, καθώς και άλλων δραστηριοτήτων που προάγουν το στοχασμό, τη γνώση και το διάλογο.

Η γόνιμη πορεία της ομάδας αναγνωρίζεται και στις εκδηλώσεις που διοργανώνει, όπως ήταν τα περίφημα συνέδρια με διεθνή απήχηση τα οποία διερευνούσαν τη σχέση των μαθηματικών με την αφήγηση (Μύκονος 2005, Δελφοί 2007), αλλά και η έντονη δραστηριότητά της, με διαλέξεις, σεμινάρια, συναντήσεις, εργαστήρια και μαθηματικά πανηγύρια.

Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού

Ένα σπίτι, μια ιστορία

Ο Άγγελος και η Λητώ Κατακουζηνού ξεκίνησαν μια παραμυθένια κοινή ζωή στη δεκαετία του 1930 και για σχεδόν πενήντα χρόνια υπήρξαν δραστήρια μέλη της αθηναϊκής κοινωνίας. Ο νευρολόγος-ψυχίατρος και η συγγραφέας σύζυγός του βίωναν έναν κόσμο καλλιέργειας και δημιουργίας, όπου οι τέχνες και τα γράμματα κατείχαν σημαντική θέση.

Το διαμέρισμά τους στη λεωφόρο Αμαλίας ήταν ένα από τα σημαντικότερα φιλολογικά σαλόνια της γενιάς του ’30. Ποιητές, συγγραφείς, καλλιτέχνες και επιστήμονες που σημάδεψαν τη σύγχρονη Ελλάδα αλλά και πολλοί επιφανείς Ευρωπαίοι και Αμερικανοί ήταν φίλοι τους και τους επισκέπτονταν συχνά για να απολαύσουν την ατμόσφαιρα, τη θέα και την παρέα. Στο στήσιμο του σπιτικού τους προσπάθησαν να ενσωματώσουν όλα όσα αγαπούσαν, όλα όσα αποτελούσαν πηγές έμπνευσης στην καθημερινότητά τους.

Κυρίαρχα ανάμεσά τους ήταν τα έργα τέχνης, σχεδόν όλα δώρα από φίλους όπως ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Γεώργιος Γουναρόπουλος, ο Σπύρος Βασιλείου, η Θάλεια Φλωρά-Καραβία, ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Marc Chagall και δεκάδες άλλοι. Γλυπτά, βιβλία αλλά και ταπεινά αναμνηστικά, μαρτυρίες πολυκύμαντης ζωής, ολοκλήρωναν το γεμάτο ζεστασιά καταφύγιό τους.

H ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ

Τόπος διάλεξης : Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού, Αμαλίας 4, 5ος όροφος, Αθήνα.

Ώρα έναρξης : 6.30 μμ.

Είσοδος ελεύθερη