Το πρόγραμμα «STEAM και η ΓΗ γυρίζει….» της Παρασκευής Φώτη του άξονα ¨Δημιουργώ και Καινοτομώ-Δημιουργική Σκέψη και Καινοτομία¨  είναι ένα αναγνωρισμένο εργαστήριο δεξιοτήτων (ΙΕΠ) για το νηπιαγωγείο, που χρησιμοποιεί τη μεθοδολογία STEM/STEAM για την εξερεύνηση του διαστήματος. Εστιάζει στη μελέτη της Γης, των πλανητών και του διαστήματος, ενισχύοντας την κριτική σκέψη, τη δημιουργικότητα και τη συνεργασία. Το πρόγραμμα αυτό που βασίζεται στην εκπαιδευτική ρομποτική, τον πειραματισμό και την καλλιέργεια δεξιοτήτων 21ου αιώνα, βοηθά τους μαθητές να κατανοήσουν σύνθετες επιστημονικές έννοιες με διασκεδαστικό και βιωματικό τρόπο. Όλα ξεκίνησαν όταν ένας απρόσμενος επισκέπτης έφτασε στο σχολείο μας κι αμέσως ενεργοποιήθηκε το ενδιαφέρον των παιδιών!!! Ο εξωγήινος Paxi προσγειώθηκε με το διαστημόπλοιό του στην τάξη και προσφέρθηκε να μας ξεναγήσει στο διάστημα και να μας γνωρίσει τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος! Δημιουργήθηκε ο αρχικός εννοιολογικός χάρτης με τις απόψεις των παιδιών και ακολούθησαν τα ατομικά ερωτηματολόγια γύρω από τις γνώσεις τους για το διάστημα και το ηλιακό σύστημα. Ο Paxi πριν ξεκινήσει την ξενάγηση θέλησε να μάθει αρχικά τι γνωρίζουν οι μαθητές για τον δικό τους πλανήτη ¨τη Γη¨. Τους ετοίμασε ένα κουίζ ερωτήσεων για τη Γη και σε κάθε σωστή απάντηση τους έδινε ένα κομμάτι από παζλ. Όταν απάντησαν σε όλες τις ερωτήσεις σχηματίστηκε η Γη μας!!! Επόμενη αποστολή του Paxi ήταν να χωριστούν τα παιδιά σε ομάδες, για να αναλάβουν διάφορες αποστολές!

1η Αποστολή: πλανήτης Γη- Δημιουργία

Τα παιδιά παρακολούθησαν εκπαιδευτικό βίντεο για τη δημιουργία της Γης και εμπλούτισαν τις γνώσεις τους γύρω από τον πλανήτη μας! Έπειτα η κάθε ομάδα αποτύπωσε στο χαρτί ό,τι της έκανε εντύπωση για τη Γη!!! Ακολούθησε η τοποθέτηση των εικόνων στη σωστή σειρά σύμφωνα με τα στάδια δημιουργίας και εξέλιξης της Γης!! Οι ομάδες εργάστηκαν σε 4 σταθμούς μάθησης για να εμπεδώσουν τα όσα έμαθαν: φύλλο εργασίας με τα στάδια της Γης, ζωγραφική με σταγονόμετρο, πλαστελίνη και πείραμα με χρωματιστό νερό.

2η Αποστολή: Το ηλιακό μας σύστημα

Παρακολουθούμε το εκπαιδευτικό βίντεο που ετοίμασε ο Paxi για το ηλιακό σύστημα και παίζουμε το παιχνίδι μνήμης με τους πλανήτες! Γνωρίζουμε τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος, τα χαρακτηριστικά τους και τη θέση τους γύρω από τον ήλιο! Μέσα από βιωματικά παιχνίδια προσπαθούμε να καταλάβουμε τη θέση των πλανητών σε σχέση με τον ήλιο! Εργαζόμαστε σε τέσσερις σταθμούς μάθησης για να αποτυπώσουμε το ηλιακό σύστημα:1) πλαστελίνη, 2)χρωματιστά πον-πον, 3)Beebot και 4) χειροτεχνία. Δημιουργούμε όμορφες κατασκευές για το ηλιακό μας σύστημα! Δημιουργούμε το δικό μας ηλιακό σύστημα και τη δική μας ψηφιακή αφίσα. Γράφουμε το δικό μας τραγούδι για τους πλανήτες και το μελοποιούμε με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.

3^η αποστολή Η γωνιά του Διαστήματος

Δημιουργούμε τη γωνιά του διαστήματος και το πλανητάριο στο σχολείο μας. Βρίσκουμε το λογότυπο/όνομα για τον σταθμό μας!

4η Αποστολή: Η περιστροφή της Γης

Μαθαίνουμε για την περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της και για τη Μέρα και τη Νύχτα. Με βιωματικό τρόπο προσπαθούμε να καταλάβουμε την εναλλαγή ημέρας και νύχτας. Γνωρίζουμε τον μύθο για τον θεό Ήλιο και τον γιό του Φαέθωνα.

5η Αποστολή: Οι φάσεις της Σελήνης

Μαθαίνουμε για τις φάσεις της Σελήνης. Διαβάζουμε το βιβλίο ΄Οι φορεσιές του φεγγαριού¨ και ζωγραφίζουμε στις ομάδες μας μια φορεσιά για τη Σελήνη. Συζητήσαμε τι θα κάναμε αν πηγαίναμε στη Σελήνη. Φανταστήκαμε ότι περπατάμε στην επιφάνειά της, συλλέγουμε δείγματα πετρωμάτων, παρατηρούμε τη Γη από μακριά και ανακαλύπτουμε νέα στοιχεία για το μοναδικό αυτό ουράνιο σώμα.

6η Αποστολή: Η περιφορά της Γης

Βλέπουμε σχετικά βίντεο για την περιφορά της γης και τις εποχές. Βρίσκουμε στην υδρόγειο σφαίρα σημεία που έχουν καλοκαίρι και χειμώνα σε σχέση με τον ήλιο και κάνουμε ανάλογα φύλλα εργασίας. Θυμόμαστε τον μύθο της Περσεφόνης

7η Αποστολή: Κομήτες, Μετεωρίτες και Αστεροειδείς

Μαθαίνουμε γι’ αυτά τα ουράνια σώματα από σχετικά βίντεο και βιβλία. Γνωρίζουμε τις διαφορές τους και κάνουμε πειράματα πετώντας πέτρες σε αλεύρι. Παρατηρούμε τους κρατήρες και συγκρίνουμε

8η Αποστολή: Αστερισμοί και μύθοι

Αφού γνωρίσαμε αρκετά πράγματα για τον πλανήτη μας, το ηλιακό σύστημα και τα ουράνια σώματα, ήρθε η ώρα να μάθουμε για τους αστερισμούς μέσα από τους μύθους: Του Ωρίωνα, Της Μικρής και μεγάλης Άρκτου και της Κασσιόπης. Στις ομάδες επινοήσαμε έναν δικό μας μύθο και σχηματίσαμε τον αστερισμό του

9η Αποστολή: MissionX

Εγγραφήκαμε στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα ¨Train like an Astronaut¨ και ξεκινήσαμε την υλοποίηση των δραστηριοτήτων για την αποστολή ¨Περπατήστε στο φεγγάρι¨. Το πρόγραμμα υλοποιείται από το ESERO (European Space Education Resource Office) που είναι το βασικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Σκοπός μας ήταν να κερδίσουμε όσα περισσότερα βήματα μπορούμε για να φτάσουν η Λούνα και ο Λέο στο φεγγάρι. Συνολικά διεκπεραιώσαμε 4 δοκιμασίες- δραστηριότητες:

• Ταχύτητα πληρώματος
• μετεωρίτες και κρατήρες
• δύναμη πληρώματος
• μηχανική

Πήραμε τα βραβεία συμμετοχής μας στο πρόγραμμα και βγάλαμε τις ταυτότητες του αστροναύτη!!!

10η Αποστολή: Planitarium on the Go

Ήρθε στο σχολείο μας το κινητό ψηφιακό πλανητάριο και ζήσαμε μια μοναδική εμπειρία:

• παρακολούθηση ταινίας
• παρατήρηση ήλιου με τηλεσκόπιο
• επαφή με αληθινό μετεωρίτη
• 11η Αποστολή: Η αποστολή του PaxiΟ Paxi ο φίλος μας ήρθε η ώρα να μας αποχαιρετήσει αφού μας έμαθε τόσα πολλά πράγματα για το διάστημα και τους πλανήτες. Πριν φύγει όμως μας έβαλε ακόμα δύο αποστολές:
  • να σπάσουμε τον κώδικά του
  • να απάντήσουμε στο τελικό κουίζ
  • 
  • Τελική αξιολόγηση
  • Παίζουμε το κουίζ των ερωτήσεων του Paxi
  • συμπληρώνουμε τον αρχικό εννοιολογικό χάρτη και τα τελικά ερωτηματολόγια
  • κάνουμε ομαδικές κατασκευές

Το εργαστήριο “Σεισμός – και τώρα τι κάνω” στηρίζεται στο έργο της Ψαρίδου Βασιλικής που είναι διαθέσιμο στο αποθετήριο του ΙΕΠ. Σκοπός του συγκεκριμένου προγράμματος είναι να αποκτήσουν οι μαθήτριες και οι μαθητές γνώσεις γύρω από το φαινόμενο του σεισμού, αλλά και να μάθουν για τις ενέργειες προετοιμασίας πριν την εκδήλωση ενός σεισμού, κατά τη διάρκεια και μετά την εκδήλωσή του.

Ως αφόρμηση για την ενασχόλησή μας με το φυσικό φαινόμενο του σεισμού ήταν η επίσκεψη της πυροσβεστικής στο σχολείο μας και η αναφορά των πυροσβεστών στο ρόλο τους σε περίπτωση σεισμού. Με αφορμή την άσκηση πυρασφάλειας που κάναμε για την πυροσβεστική, πραγματοποιήσαμε και τη 2η άσκηση σεισμού όπως προβλέπεται στο μνημόνιο για τον σεισμό.

Πριν ξεκινήσουμε την ενασχόλησή μας με τον σεισμό, μιλήσαμε γενικά για τα φυσικά φαινόμενα, όπως τους σεισμούς, τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές, και συζητήσαμε πώς επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων. Είδαμε σχετικές εικόνες και τα παιδιά ανέφεραν ό,τι γνώριζαν για το καθένα.

Συμπληρώσαμε τα αρχικά ερωτηματολόγια σχετικά με το θέμα και συνθέσαμε τον αρχικό εννοιολογικό χάρτη με τον καταιγισμό των ιδεών των παιδιών. Δημιουργήσαμε τις ομάδες μας και ξεκινήσαμε αμέσως τη διερεύνηση του θέματος!!!!

Ξεκινήσαμε μαθαίνοντας τι υπάρχει βαθιά μέσα στη Γη μας! Είδαμε εκπαιδευτικά βίντεο για τα εσωτερικά στρώματα της Γης και προσπαθήσαμε κι εμείς να τα αναπαραστήσουμε με διάφορους τρόπους: χρωματιστά πανιά, βραστό αυγό. Φτιάξαμε μια προσομοίωση του εσωτερικού της Γης με φελιζόλ και χρωματιστό νερό για να δείξουμε την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών. Χωριστήκαμε στις ομάδες μας και σαν αποστολή έπρεπε η κάθε ομάδα να αναπαραστήσει τα εσωτερικά στρώματα της Γης με διαφορετικά υλικά: πλαστελίνη, τουβλάκια, λαδοπαστελ, ζυμαρικά-όσπρια!!!

Παρακολουθήσαμε βίντεο από στιγμές με σεισμικά φαινόμενα και είδαμε εικόνες από κατεστραμένα σπίτια και πολυκατοικίες. Αποστολή μας ήταν η κάθε ομάδα να διαλέξει τα υλικά για να φτιάξει μια γερή κατασκευή! Τουβλάκια πλαστικά, βιβλία, ξύλινα τουβλάκια και αφρώδη ρίχτηκαν στη μάχη!!! Μετά την ολοκλήρωση των έργων ακολούθησε αρχικά ένας μικρός σεισμός κι έπειτα ένας πιο μεγάλος!!! Παρατηρήσαμε τι έχει συμβεί… Ποιες πραγματικά ήταν γερες κατασκευές; Τι έφταιξε; Αξιολογήσαμε…

Παρακολουθήσαμε σχετικό βίντεο από τον ΟΑΣΠ και τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για τις ενέργειες που πρέπει να κάνουμε στο σχολείο και στο σπίτι πριν από τον σεισμό. Μιλήσαμε για το τί είναι το σχέδιο σεισμού. Έπειτα παρατηρήσαμε στις ομάδες τις γωνιές της τάξης μας και σημειώσαμε τα σημεία που θεωρούμε ότι είναι επικίνδυνα και πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις! Παρουσίασε η κάθε ομάδα τις παρατηρήσεις της και συζητήσαμε στην ολομέλεια… Ακολούθησε ατομική καταγραφή σε φύλλο εργασίας των ενεργειών πρίν από τον σεισμό!

Έγινε η παρουσίαση της τσάντας του σεισμού για να θυμηθούμε όσα είχαμε βάλει μέσα στην 1η άσκηση σεισμού! Η κάθε ομάδα κατέγραψε σε μια λίστα αν η τσάντα έχει όλα τα απαραίτητα πράγματα σε περίπτωση σεισμού και συγκρίναμε τις καταγραφές μας! Έπειτα φτιάξαμε ατομικά ο καθένας το δικό του βαλιτσάκι σεισμού για να το συμβουλευτεί και στο σπίτι του και να φτιάξει με την οικογένεια τη τσάντα σεισμού! Ως αποστολή για το σπίτι έπρεπε τα παιδιά να ετοιμάσουν/ελέγξουν  με τους γονείς τους την τσάντα σεισμού και να ανεβάσουν μια φωτογραφία της στον ψηφιακό πίνακα!

Μάθαμε τα τηλέφωνα Άμεσης Ανάγκης και φτιάξαμε τα ατομικά καρτελάκια που τα τοποθετήσαμε κι αυτά μέσα στη τσάντα σεισμού!!!

Ενέργειες κατά το φαινόμενο του σεισμού: Είδαμε σχετικά εκπαιδευτικά βίντεο για το τι πρέπει να κάνουμε την ώρα του σεισμού. Συμπληρώνουμε στα φύλλα εργασίας τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται να κάνουμε την κρίσιμη στιγμή! Σε ομάδες παρατηρήσαμε την αυλή μας και η κάθε ομάδα πρότεινε το κατάλληλο σημείο που θα πρέπει να σταθούν τα παιδιά στην περίπτωση που γίνει σεισμός την ώρα του διαλείμματος και που θα περιμένουν μέχρι να έρθουν οι γονείς τους! Πραγματοποιήσαμε άσκηση σεισμού έξω στην αυλή για να ξέρουμε σε κάθε περίπτωση πού θα πρέπει να σταθούμε και τι να κάνουμε για να προφυλαχτούμε… Με αφορμή τον σεισμό που είχε γίνει στη Σιθωνία πραγματοποιήσαμε ακόμα μία άσκηση σεισμού μέσα στην τάξη! Δεν ξεχνάμε τα τρία βασικά βήματα: Σκύβω, Καλύπτομαι, Κρατιέμαι! Συζητάμε για το τι πρέπει να κάνουμε μετά από έναν σεισμό. Βλέπουμε σχετικά βίντεο και συγκεντρωνόμαστε στην αυλή στο σημείο που ορίσαμε για τη συνάντηση με τους γονείς μας! Δεν ξεχνάμε την τσάντα σεισμού και το τηλέφωνο!!!

Πώς μετράμε έναν σεισμό; Αφού μάθαμε τι είναι σεισμός και πώς προκαλείται και εξαντλήσαμε όλες τις ενέργειες που πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση σεισμού ήρθε η στιγμή να γνωρίσουμε πώς μετριέται η ένταση ενός σεισμού και ποια είναι η μονάδα μέτρησής της!! Βλέπουμε σχετικά βίντεο και κατασκευάζουμε έναν σεισμογράφο!! Πραγματοποιούμε πειράματα! Οι ομάδες χωρίζονται σε 4 Σταθμούς Μάθησης: 1ος Πείραμα με τον σεισμογράφο, 2ος Καταγραφή μικρού και μεγάλου σεισμού, 3ος Κατασκευή σπιτιού, 4ος Ψηφιακό Παιχνίδι στο Wordwall! Δημιουργούμε το εργαστήριο του σεισμού και το εξοπλίζουμε με τον σεισμογράφο!!! Πραγματοποιούμε εικονικούς σεισμούς και κάνουμε καταγραφές!

Μύθοι γύρω απ’ τον σεισμό: Ολοκληρώνουμε το εργαστήριό μας γνωρίζοντας μύθους διάφορων λαών γύρω από το φαινόμενο του σεισμού! Τι πίστευαν λοιπόν παλιά οι αρχαίοι Έλληνες; Ζωγραφίζουμε τον μύθο του Εγκέλαδου και  φτιάχνουμε τον μύθο του Εγκέλαδου με το δικό μας τρόπο! Μπορείτε να δείτε τον μύθο μας εδώ

Τι πίστευαν για τον σεισμό οι Ιάπωνες και οι Κινέζοι; Και τι οι Ινδοί; Διαβάζουμε τους μύθους και η κάθε ομάδα επιλέγει έναν μύθο για να μας τον παρουσιάσει με τον δικό της τρόπο: αναπαράσταση, δραματοποίηση

Δημιουργήσαμε πολλά έργα και κάναμε πολλές κατασκευές σε αυτό το εργαστήρι! Αφού ολοκληρώσαμε όλες τις αποστολές μας και συμμετείχαμε με επιτυχία στις ασκήσεις σεισμού λάβαμε με πολύ μεγάλη χαρά και το βραβείο μας!!!

Αξιολόγηση προγράμματος: Συμπλήρωση τελικού ερωτηματολογίου και αξιολόγηση του εργαστηρίου και της συμμετοχής των παιδιών στις ομάδες!