Η επικοινωνία, είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας που εδραιώνει το είδος των σχέσεων των ανθρώπων. Είναι ο βασικός τρόπος, όπως αναφέρει ο Satir, του πως χειριζόμαστε την επιβίωση, πως αναπτύσσουμε την οικειότητα, πόσο παραγωγικοί είμαστε, πως κάνουμε αισθητή την παρουσία μας πως συνδεόμαστε με το Θεό. Σε σχέση με τη συνεργασία οικογένειας – παιδαγωγού και οικογένειας – σχολείου – κοινωνίας, η επικοινωνία είναι ένας καθοριστικός παράγοντας. Ο παιδαγωγός και οι γονείς οφείλουν να δουν την επικοινωνιακή τους σχέση, μέσα από ένα πνεύμα συνεργασίας, αλληλοπροσφοράς και συνέχειας. Η ενδυνάμωση των σχέσεων οικογένειας και παιδαγωγού και οικογένειας – σχολείου – κοινωνίας γίνεται αισθητή, μέσα από διαδικασίες επικοινωνίας, που υπηρετούν τη συνεχή ανα­νέωση και τον εμπλουτισμό αυτής της σχέσης. Οι διαδικασίες αυτές είναι :

• Η εμπιστοσύνη, ως βάση για μια στέρεη σχέση.
• Η ευελιξία των ρόλων, ως βάση για τη βιωσιμότητα των σχέσεων.
• Η ανταλλαγή βοήθειας, ως σημείο αναφοράς για μια υγιή σχέση.
• Η ανταποκρινόμενη ακρόαση, ως εφοδιαστική διαδικασία για την ανάπτυξη μιας επικοινωνιακής σχέσης. Αφορά τη συνολική αλληλεπίδραση (λεκτική ή μη).
• Η εξατομίκευση, ως τρόπος για την ανάπτυξη ταυτοτήτων μέσω της επικοινωνίας.
• Τα δυνατά σημεία (προσόντα) της ομάδας, ως σημείο αναφοράς των επικοινωνιακών σχέσεων. Μέσα από την αμοιβαιότητα του διαλόγου και τη συνεργασία για κοινούς στόχους, τα προσόντα αυτά βελτιώνουνκαι δυναμώνουν.
• Η βοήθειακαι η επίλυση προβλημάτων συμβάλλουν στην προσπάθεια για καλύτερη επικοινωνία. Πρόκειται για τις πρακτικές, το διάλογο και τη θετική ενέργεια που αναδεικνύονται όταν βρίσκουμε λύσεις, καθώς και τις νέες δυνατότητες στις προκλήσεις που προκύπτουν από τη συνεργασία.

Ανάλογα με τις παραπάνω διαδικασίες επικοινωνίας, ο κόσμος της συν­εργασίας γονέων – παιδαγωγών, επηρεάζεται και από το «σιωπηρό κόσμο» της μη λεκτικής επικοινωνίας. Σ’ αυτήν τη σιωπή, οι δράσεις μας μιλούν δυνατότερα από τα λόγια.   Ο Bronfenbrenner  σημειώνει, ότι τα παιδιά παρατηρούν τι κάνουμε ο ένας με τον άλλο, περισσότερο από το τι λέμε ο ένας  στον άλλο. Ο σχεδιασμός της συμπεριφοράς λοιπόν, είναι εξίσου σημαντικός με οτιδήποτε άλλο κάνουμε. Ωστόσο, η μη λεκτική πλευρά της επικοινωνίας έχει παραμεληθεί στην εκπαίδευση των επαγγελμάτων που αφορούν τις αν­θρώπινες υπηρεσίες.  Λόγω αυτής της ανεπάρκειας, σε πολλές περιπτώσεις, οι παιδαγωγοί κρίνουν λάθος τους γονείς, τα παιδιά και τις οικογένειες, ακριβώς γιατί δεν έχουν κατανοήσει αυτή τη συγκεκριμένη πλευρά της ζωής τους.  Γι’ αυτό θα πρέπει να δημιουργούμε ευκαιρίες για πραγματικά αυθεντικές και δυνατές σχέσεις, που προωθούν, με φυσικό τρόπο καλύτερη συνεργασία.

Προϋποθέσεις για ένα καλύτερο πλαίσιο επικοινωνίας   και συνεργασίας

Η ενδυνάμωση της συνεργασίας «των επικαλυπτόμενων σφαιρών επιρροής», σύμφωνα με τη θεωρία Epstein, έχει ως αποτέλεσμα να ενισχύσει την εκπαιδευτική εμπειρία των παιδιών και να σφυρηλατήσει μια ισχυρή σχέση μεταξύ οικογένειας, σχολείου και κοινωνίας. Ωστόσο, οι προϋποθέσεις για ένα καλύτερο πλαίσιο επικοινωνίας και συνεργασίας έχουν σχέση με τη συμπεριφορά των συμμετεχόντων, η οποία διαμορφώνεται μέσα από τα προσωπικά τους πιστεύω για την ίδια τη διαδικασία της επικοινωνίας. Ο Swick σημειώνει, ότι τα πιστεύω σχετικά με τη διαδικασία της επικοινωνίας και ο ρόλος του καθενός μέσα σ’ αυτή τη διαδικασία, είναι το θεμέλιο, πάνω στο οποίο οικογένεια, σχολείο και κοινωνία στηρίζουν τις σχέσεις τους. Γι’ αυτό, παιδαγωγοί και γονείς θα πρέπει να εξετάσουν τα πιστεύω τους, με βάση τρία σημεία αναφοράς – κλειδιά: εαυτός, εαυτός και άλλος, διαδικασία της επικοινωνίας. Τα πιστεύω των παιδαγωγών και των γονέων για τη διαδικασία   της επικοινωνίας, είναι μια άλλη δυνατή επιρροή, για το πως θα σχεδιάσουμε και θα ολοκληρώσουμε αυτή τη διαδικασία.  Μια φιλοσοφία ενδυνάμωσης της επικοινωνίας, προϋποθέτει εποικοδομητικό διάλογο, συνυφασμένο με θετική αλλη­λεπίδραση. Οι αντιλήψεις γονέων και παιδαγωγών δημιουργούν το σκηνικό για ένα συνεχές διάλογο και δράση. Ερευνητές, προτείνουν αντιλήψεις που μπορούν να ενδυναμώσουν τις σχέσεις γονέα και παιδαγωγού. Πρόκειται για μορφές επικοινωνίας που βασίζονται στην εμπιστοσύνη, στο σεβασμό και στην αίσθηση της θετικής παρέμβασης  γονέων και παιδαγωγών. Προς την κατεύθυνση αυτή ο Geifer  προτείνει συγκεκριμένες στρατηγικές, για καλύτερες επικοινωνιακές σχέσεις οικογένειας – σχολείου, όπως:

• Προώθηση της σχέσης οικογένειας και νηπιαγωγείου.
• Υποστήριξη των γονέων προς την κατεύθυνση απόκτησης γνώσεων και προοπτικών της ανάπτυξης του  παιδιού και ενδυνάμωση των σχέσεων με τα παιδιά τους.
• Δέσμευση γονέων για ανάληψη δραστικών ρόλων που αφορούν την ανάπτυξη και πρόοδο των παιδιών.
• Καθοδήγηση γονέων για την ενδυνάμωση και τον εμπλουτισμό του ρόλου τους, ως παιδαγωγοί.
• Δημιουργία ισχυρής συνεργασίας μεταξύ γονέων και παιδαγωγών.

Επίσης ο Swick  προτείνει τέσσερις ακόμα συμπεριφορές – διαδικασίες που υποστηρίζουν την επικοινωνία, με στόχο την καλύτερη συνεργασία παιδαγωγού και οικογένειας. Αυτές είναι:

• «Αμοιβαία καθοδήγηση».
• «Υποστήριξη» για τους στόχους και τις προσπάθειες του ενός για τον άλλο.
• «Συνεργασία του ενός, με τον άλλο. Είναι ο πιο ορατός και δυνατός τρό­πος ενδυνάμωσης της επικοινωνίας.
• «Προσφορά τροφοδότησης».  Η συμπεριφορά αυτή προσφέρει σε γονείς και παιδαγωγούς τρεις σημαντικές διαδικασίες: α) πληροφορίες για την ένταση των προσπαθειών τους, β) εκτίμηση της αποστολής του ενός και του άλλου στα πλαίσια της  συνεργασίας και γ) προκλήσεις για περαιτέρω ανάπτυξη και μάθηση μέσα από τους ρόλους τους.

ΠΗΓΗ:   Σακελλαρίου Μαρία  https://doi.org/10.12681/jret.971