Τα εργαστήρια δεξιοτήτων αφορούν σε μια καινοτόμο διδακτική και εκπαιδευτική δράση, η εφαρμογή της οποίας έχει ενσωματωθεί στο υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα του νηπιαγωγείου. Πρόκειται ουσιαστικά για μία ενέργεια, η οποία έχει ως στόχο την ενίσχυση της καλλιέργειας δεξιοτήτων. Ειδικότερα, αφορά την ανάπτυξη ήπιων δεξιοτήτων, δεξιοτήτων ζωής, δεξιοτήτων τεχνολογίας και επιστήμης (δεξιότητες ψηφιακού γραμματισμού). Οργανώνονται σε 4 θεματικούς κύκλους (Ευ ζην, Περιβάλλον, Κοινωνική Ενσυναίσθηση και Ευθύνη, Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία) και περιλαμβάνουν διάφορες επιμέρους θεματικές όπως π.χ. εθελοντισμός, οικολογική συνείδηση, πρόληψη από εξαρτήσεις, επιχειρηματικότητα, πρόληψη και προστασία από φυσικές καταστροφές, αλληλοσεβασμός και διαφορετικότητα, ρομποτική, νέες τεχνολογίες κ.ά. Στο πλαίσιο των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων, αξιοποιούνται καινοτόμες μέθοδοι διδασκαλίας και πρακτικές, ενώ το εκπαιδευτικό υλικό είναι προσαρμοσμένο στην προσχολική ηλικία, σύμφωνα με παιδαγωγικές παραμέτρους και η υλοποίηση είναι υποχρεωτική.Μέσα στη χρονιά θα ασχοληθούμε με 4 project– ένα από κάθε θεματική- ενώ η επιλογή των υποθεμάτων είναι αυστηρά καθορισμένη από το πρόγραμμα.
«Κάθε αλλαγή……μια φωτεινή αρχή!!»
Ξεκινήσαμε την χρονιά μας με το πρόγραμμα «Κάθε αλλαγή μια φωτεινή αρχή!» από τον άξονα ευ ζην. Η επιλογή του θέματος έγινε σκόπιμα καθώς η συγκεκριμένη δράση στοχεύει στην κοινωνική και συναισθηματική υποστήριξη και ενδυνάμωση των μαθητών αυτής της ηλικίας, στην καλλιέργεια δεξιοτήτων για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας, τη διαχείριση, την ομαλή μετάβαση και προσαρμογή στις αλλαγές που επιφέρει η φοίτηση των μαθητών στο νηπιαγωγείο.
Έτσι υποδεχτήκαμε στην τάξη μας την Μικρή Ηλιαχτίδα, αγγελιοφόρο και προστατευόμενη του ήλιου. Μέσα στο μυθοπλαστικό αυτό πλαίσιο οι μαθητές ενθαρρύνονται να διερευνήσουν τον χώρο του σχολείου, τον εαυτό τους, να κατανοήσουν τη μοναδικότητα τους και να συνδεθούν με τη ομάδα, τους συνομηλίκους, το σχολείο κτλ.
Η ηλιαχτίδα μάς συντροφεύει τις πρώτες μέρες του σχολείου, έρχεται καθημερινά στην τάξη μας φέρνοντας γέλια, παιχνίδια, ιδέες. Γνωρίζεται με τους μικρούς μαθητές κι εκείνοι την περιμένουν με ανυπομονησία και αγωνία κάθε φορά για να της δείξουν τα αγαπημένα τους παιχνίδια, να της φέρουν δώρα, να μοιραστούν μαζί της εμπειρίες….
Η ηλιαχτίδα έρχεται και φέρνει μαζί της ιδέες για παιχνίδια……Ενώ υπάρχουν και οι φορές που έρχεται αργοπορημένη, κάποιες άλλες δεν έρχεται καθόλου στην τάξη, γεγονός που προκαλεί ανησυχία και απογοήτευση στα παιδιά…Με την επιστροφή της δικαιολογεί την απουσία της (η οποία άλλοτε οφείλεται σε έλλειψη ύπνου, κούραση κτλ) και έτσι μας δίνει την ευκαιρία να συζητήσουμε για υγιεινό τρόπο ζωής και υγιεινά πρότυπα, για τα συναισθήματα και την διαχείριση αυτών…..
Αφού πλέον έχουμε γνωριστεί αρκετά μαζί της, η ηλιαχτίδα για να μας ευχαριστήσει για τη φιλοξενία μας φέρνει δώρα και μοιράζεται μαζί μας εμπειρίες από τον δικό της κόσμο, τους δικούς της φίλους, το δικό της σχολείο….Οι μαθητές εντοπίζουν διαφορές μεταξυ των δύο κόσμων και ξεκινά μια συζήτηση για το σχολείο που ονειρευόμαστε, πως θα θέλαμε αυτό να είναι….Η αλήθεια είναι ότι ακούστηκαν πολλές ιδέες. Όλες εμπνευσμένες…….όχι όμως εφικτές…..
Γεννήθηκε η ιδέα για την δημιουργία λαχανόκηπου …. Και μετά από μια αναζήτηση στον χώρο βρέθηκε και η ιδανική θέση για την τοποθέτηση του….Τα προβλήματα ήταν πολλά, διότι δεν υπήρχε η υποδομή. Με αφορμή τις εκλογές τοπικής αυτοδιοίκησης που είχαν προηγηθεί και τις αρμοδιότητες/ευθύνες του δήμου κτλ σκεφτήκαμε να γράψουμε μια επιστολή στην δήμαρχο, προκειμένου να συνδράμει σε αυτήν μας την προσπάθεια. Συγκεντρώθηκαν τα απαραίτητα από τον δήμο και με την βοήθεια του παππού της Ηλέκτρας φυτέψαμε στον λαχανόκηπο που μας έφτιαξε ο μπαμπάς του Μάριου!!!!!!Σας ευχαριστούμε πολύ!!!
Από την θεματική ενότητα: Φροντίζω το περιβάλλλον. Κλιματική αλλαγή-φυσικές καταστροφές, πολιτική προστασία επιλέξαμε τηην ενότητα:
«Σεισμός- και τώρα τι κάνω; »
Σκοπός του συγκεκριμένου προγράμματος είναι να αποκτήσουν οι μαθητές γνώσεις προετοιμασίας πριν την εκδήλωση ενός σεισμού, κατά τη διάρκεια και μετά την εκδήλωσή αυτού. Παράλληλα, οι μαθήτριες και οι μαθητές ζωγραφίζουν, βλέπουν εκπαιδευτικά και χρήσιμα βίντεο, ακούν μύθους γύρω από τον σεισμό, ενημερώνονται οι ίδιοι, αλλά θα ενημερώσουν και τις οικογένειές τους για τις απαιτούμενες ενέργειες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εκδήλωση ενός σεισμού και κυρίως συμμετέχουν σε προσομοίωση καταστάσεων σεισμού στον χώρο του σχολείου.
Αρχικά μιλήσαμε γενικότερα για τους φυσικούς κινδύνους και φυσικές καταστροφές. Συζητήσαμε για το τσουνάμι, τον σεισμό, το ηφαίστειο, την πλημμύρα, την καταιγίδα και την φωτιά και μοιραστήκαμε εμπειρίες και βιώματα. Μέσα από εκπαιδευτικά βίντεο, σχετικό εποπτικό υλικό μάθαμε για τη δομή της γης και το εσωτερικό της. Φτιάξαμε τη γη με πλαστελίνη , ενώ μέσα σε νόστιμη μαρμελάδα «κολύμπησαν» οι τεκτονικές πλάκες για να μας μάθουν την κίνησή τους. Διαβάσαμε και δραματοποιήσαμε τον μύθο του Εγκέλαδου και γνωρίσαμε το φαινόμενο βιωματικά…
Συζητήσαμε την έννοια της προετοιμασίας και της ασφάλειας, φτιάχνοντας αρχικά ένα βαλιτσάκι με τα απαραίτητα εφόδια έκτακτης ανάγκης και την σύσταση να αξιοποιηθεί αυτό ως αφορμή για συζήτηση με τους γονείς και την οικογένεια για τις απαραίτητες ενέργειες προετοιμασίας πριν την εκδήλωση σεισμού.
Φτιάξαμε τον δικό μας σεισμογράφο και μετρήσαμε σεισμό μικρής, μεσαίας και μεγάλης έντασης. Συζητήσαμε για τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν μετά την εκδήλωση του φαινομένου, ενώ συμμετείχαμε σε προσομοίωση άσκησης σεισμού και προσομοίωση συγκέντρωσης της τάξης στον αύλειο χώρο μετά την εκδήλωση ενός σεισμού. Θέμα στενά συνδεδεμένο με το σεισμό που εγείρει την φαντασία των παιδιών είναι τα ηφαίστεια. Είδαμε εικόνες και σχετικά βίντεο, ενώ με απλά υλικά πειραματιστήκαμε με μια έκρηξη ηφαιστείου στην τάξη. Μάθαμε να μην φοβόμαστε τα φυσικά φαινόμενα, αφού τελικά είναι κάτι το οποίο δεν μπορούμε να εμποδίσουμε. Μάθαμε όμως να προετοιμαζόμαστε κατάλληλα για να το αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά.
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ –
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ & ΕΥΘΥΝΗ
3. Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, Διαφορετικότητα
Τίτλος: “Νηπίων Παιδεία: το πρώτο βήμα στη δημοκρατία“
Εργαστήριο 1ο:
Ας γνωριστούμε παίζοντας, Παιχνίδια δεσίματος της ομάδας
« Ένα μπουκέτο με λουλούδια»
Το κάθε παιδί φτιάχνει το λουλούδι του, ζωγραφίζοντας τη φωτοτυπία με όποιο χρώμα επιθυμεί και κολλά στο κέντρο τη φωτογραφία του. Συγκεντρώνουμε στο τέλος 23 διαφορετικά χάρτινα λουλούδια….. Ακολούθως αναπτύσσεται μια συζήτηση σχετικά με το πως ένα ίδιο αντικείμενο (μια φωτοτυπία ενός λουλουδιού) χρωματίζεται τόσο διαφορετικά ……Όλα είναι λουλούδια…καθένα όμως μοναδικό……Ομοίως συζητάμε για τις διαφορές που εντοπίζουμε σε καθέναν από εμάς….και καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως όλοι είμαστε διαφορετικοί μα και μοναδικοί…….
Εργαστήριο 2ο: Όλοι έχουμε θέση σε αυτήν την τάξη του Νηπιαγωγείου
“Ο επισκέπτης”
Έρχεται στην τάξη μας η Λίτσα η Κουταλίτσα, συστήνεται στα παιδιά και αφού γνωριστούμε μας αφηγείται την ιστορία της και εξιστορεί τι την στενοχώρησε…..Εμείς μαντεύουμε πώς μπορεί να νιώθει…χαρά, λύπη, φόβο, άγχος, αμηχανία, ντροπή, θυμό; Δραματοποιούμε τα συναισθήματα και τις προτείνουμε λύσεις για να ηρεμήσει και να νιώσει όμορφα…Παίζουμε με το αγαπημένο μας παιχνίδι Το ΖΑΡΙ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ και καρτέλες που απεικονίζουν τα βασικά συναισθήματα που επεξεργαζόμαστε όλη τη χρονιά στην τάξη….
Εργαστήριο 3ο: Εγώ κι εσύ μαζί
Διαβάζουμε το παραμύθι: “Σοφία, η αγελαδίτσα τραγουδίστρια”- Pennart 2000. Τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν την εξέλιξη της ιστορίας και να δώσουν το δικό τους τέλος σ αυτήν. Ζωγραφίζουμε το θυμόμετρο των συναισθημάτων της Σοφίας και αναπαριστούμε με παγωμένη εικόνα αυτά που η ίδια νιώθει. Στη συνέχεια, παίζουμε παιχνίδι ενεργοποίησης, δημιουργίας καταστάσεων με επιχειρήματα, σχετικό με το παραμύθι Συμφωνώ – Διαφωνώ. Φτιάχνουμε και το δικό μας θερμόμετρο των συναισθημάτων για την τάξη μας, για να μας θυμίζει ότι όλα τα συναισθήματα τα βιώνουμε, είναι αποδεκτά και μαθαίνουμε να βρίσκουμε τρόπους για την διαχείριση τους….
“Εσύ κι εγώ μαζί”
Ο καθένας μας κρατάει ένα τουβλάκι και γράφει το όνομά του σε αυτό. Φτιάχνουμε έναν πύργο με τόσα τουβλάκια όσα είναι τα παιδιά της τάξης μας και χορεύουμε γύρω από τον καταπληκτικό πύργο μας! Ένας ένας αφαιρεί και ένα τουβλάκι, χωρίς να πέσει ο πύργος …….
Εργαστήριο 4ο: Α) Ο εαυτός μου…
Ομαδικό παιχνίδι: “Ο κατάσκοπος”
Περπατάμε σαν κατάσκοποι με την εφημερίδα, παρατηρούμε κατασκοπικά” τον/την διπλανό/ή μας και εντοπίζουμε ομοιότητες και διαφορές ως προς τα εξωτερικά μας χαρακτηριστικά. Ζωγραφίζουμε με τον εαυτό μας με την τεχνική της Λωξάνδρας Λούκας https://blogs.sch.gr/18nipagdim/files/2024/01/Οδηγίεςπορτραίτα-με-τη-μέθοδο-της-Λωξάντρας.pdf
Δίνεται σε κάθε μαθητή ένα κομμάτι πάζλ όπου καλείται να ζωγραφίσει αγαπημένα του αντικείμενα και χωρίς να αναφερθεί όνομά ή άλλα στοιχεία για τον εαυτό του προσπαθούμε να βρούμε όσο το δυνατόν περισσότερες ομοιότητες με τους συμμαθητές μας και τις συμμαθήτριές μας.
Εργαστήριο 5ο: Β) …και οι άλλοι
Παρακολουθούμε το video: “Η εχθρόπιτα”, συζητάμε και το επεξεργαζόμαστε προφορικά. Σε ζευγάρια καταγράφουμε εικονικά τις προτάσεις μας για την επίλυση των όποιων διαφορών με άλλα παιδιά…Δημιουργούμε εννοιολογικό χάρτη με τους τρόπους επίλυσης των διαφορών/συγκρούσεων βάσει των προτάσεων των παιδιών…
Ομαδική κατασκευή: “Η κουρτίνα της αγάπης”
Φτιάχνουμε ατομικά καρδούλες με μηνύματα αγάπης για τους φίλους μας, δράση που υλοποιήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου, δοθείσης ευκαιρίας της συγκεκριμένης εορτής μιλήσαμε για την αγάπη, τη φιλία, τις φιλοφρονήσεις που κάνουμε σε φίλους κτλ.
“Η πίτα της φιλίας”
Στην ολομέλεια συζητάμε την ιστορία της εχθρόπιτας και αναρωτιόμαστε, αν αλλάζαμε την ιστορία και φτιάχναμε την πίτα της φιλίας……. ποια συστατικά θα περιείχε….Με τη μέθοδο τα ιδεοθύελλας συγκεντρώθηκαν οι απόψεις των μαθητών και καθένας ανέλαβε να γράψει κι ένα συστατικό για τη δική μας πίτα της φιλίας….
Εργαστήριο 6ο: “Η ταυτότητά μου”
Διαβάσαμε την ιστορία του «Έλμερ, ο παρδαλός ελέφαντας» .Ακολούθησε συζήτηση , προβληματισμός και εικαστική δράση, όπου τα παιδιά χωρισμένα σε ομάδες ζωγραφίζουν από ένα κομμάτι παζλ, τα ενώνουν και αποκαλύπτεται η εικόνα του Έλμερ…..του παρδαλού και μοναδικού ελέφαντα!!!
“Ταυτότητες”
Το θέμα «ταυτότητα» είχε αναλυθεί στην αρχή της χρονιάς, όταν με αφορμή τις εκλογές τοπικής αυτοδιοίκησης, αναπαραστήσαμε την διαδικασία στην τάξη μας συζητήσαμε για χρησιμότητα του εγγράφου και είχαμε πρόχειρα φτιάξει μια ταυτότητα. Τώρα εργαστήκαμε πιο στοχευμένα,αναζητήσαμε πληροφορίες στο διαδίκτυο για τα στοιχεία που αναγράφονται στις ταυτότητες και έπειτα φτιάχνουμε τις δικές μας…
Εργαστήριο 7ο: Όλοι διαφορετικοί – όλοι ίσοι
Διαβάσαμε την ιστορία του ” Ζαμπντερφίλιο”. Ένα διαφορετικό ζώο που ψάχνει για φίλους, αλλά κανένα άλλο ζώο δεν το κάνει παρέα γιατί είναι απλά παράξενο. Συζητάμε για την ιστορία του Ζαμπντερφίλιο, την επεξεργαζόμαστε και την δραματοποιούμε κι εμείς… Τι θα συνέβαινε αν ένα… Ζαμπντερφίλιο ζητούσε να γίνει φίλος μας; Στο τέλος αποφασίζουμε να φτιάξουμε ένα βιβλίου με την ιστορία του Ζαμπντερφίλιο. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες και αναλαμβάνει η κάθε ομάδα να γράψει ένα κομμάτι της ιστορίας .Ο Ζαμπνερφίλιο πήρε μορφή και έγινε βιβλίο…ηλεκτρονικό…!!!!!