1Η παρέμβαση με τίτλο «Μαθαίνω να φέρομαι όμορφα: Όρια, συναισθήματα και συνεργασία» αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα πρόληψης και ενίσχυσης των κοινωνικο-συναισθηματικών δεξιοτήτων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας (4-6 ετών).
Κεντρικός Σκοπός: Να ενισχυθούν οι κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες των παιδιών, μέσα από βιωματικές και παιγνιώδεις δραστηριότητες, ώστε να αποκτήσουν τα απαραίτητα εργαλεία για την οριοθέτηση του εαυτού τους, καθώς και τον σεβασμό των ίδιων και των άλλων.
Επιμέρους Στόχοι:
- Να αναγνωρίζουν βασικά συναισθήματα (χαρά, λύπη, θυμό, φόβο).
- Να εκφράζουν συναισθήματα και ανάγκες με λόγια.
- Να κατανοούν τι σημαίνουν προσωπικά όρια (δεν χτυπώ, δεν σπρώχνω, σέβομαι τον χώρο και τα πράγματα των άλλων).
- Να σέβονται τα όρια του εαυτού και των άλλων,
- Να συνεργάζονται και να συμμετέχουν σε ομαδικές δραστηριότητες με σεβασμό και φιλικότητα.
- Να εσωτερικεύσουν θετικούς κανόνες συμβίωσης στην τάξη.
Μέσα στην ομάδα, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν νέες συμπεριφορές (όπως η λεκτική έκφραση και ο σεβασμός των ορίων), να λάβουν άμεση ανατροφοδότηση από τους συνομηλίκους τους και να αναπτύξουν την αίσθηση του ανήκειν. Ο στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον που ενισχύει τη συνεργασία, την αλληλοβοήθεια και την κοινωνική συνείδηση. Η προσέγγιση ήταν ολιστική και αμιγώς βιωματική, ενεργοποιώντας τα παιδιά μέσω ποικίλων εργαλείων όπως η ζωγραφική, η δραματοποίηση, το παραμύθι, ο χορός και η κίνηση. Κάθε μία από τις τέσσερις συναντήσεις είχε διαφορετική θεματική προσέγγιση, διατηρώντας ωστόσο έναν κοινό, ενιαίο στόχο: την ενίσχυση του σεβασμού και της αυτορρύθμισης.
Η 1η συνάντηση («Το κουβάρι της παρέας μας!») επικεντρώθηκε στη γνωριμία και τη συνεργασία. Χρησιμοποιήθηκε το κουβάρι μαλλιού για να χτιστεί η αίσθηση του ανήκειν και της σύνδεσης στην ομάδα. Στη συνέχεια, η έννοια του ορίου εισήχθη οπτικά και απτά μέσω της ζωγραφικής («Ζωγραφίζω μέσα στα όρια») όπου τα παιδιά κλήθηκαν να παραμείνουν μέσα στο περίγραμμα, συνδέοντας έτσι το πλαίσιο της ζωγραφικής με τους κανόνες της συμπεριφοράς.
Η 2η συνάντηση («Μαθαίνω να κινούμαι με όρια!») είχε ως κεντρικό εργαλείο την κίνηση και τη μουσικοκινητική. Στόχος ήταν η άσκηση του αυτοελέγχου και του συντονισμού (Μουσικοκινητικό παιχνίδι, «Μέσα στα Όρια – Έξω από τα Όρια»). Μέσω της χαρτοταινίας στο πάτωμα, τα παιδιά αντιλήφθηκαν βιωματικά την έννοια του προσωπικού και ομαδικού χώρου, μαθαίνοντας να σέβονται τα όρια κίνησης και την παρόρμηση.
Η 3η συνάντηση («Η αόρατη φούσκα») εισήγαγε το βασικό σύμβολο της παρέμβασης. Μέσω του παραμυθιού τα παιδιά κατανόησαν την έννοια της «Αόρατης Φούσκας» ως προσωπικό χώρο. Ακολούθησε δραματοποίηση του παραμυθιού, όπου τα παιδιά εξασκήθηκαν στη «Χρυσή Ερώτηση» («Μπορώ να μπω στη φούσκα σου;») και στην αποδοχή του «ΟΧΙ», ενισχύοντας τη λεκτική έκφραση της συναίνεσης.
Η 4η συνάντηση («Η δύναμη της λεκτικής έκφρασης») εστίασε στην εδραίωση της λεκτικής έκφρασης των συναισθημάτων. Χρησιμοποιήθηκε η δραστηριότητα «Το τηλέφωνο των συναισθημάτων» και Κάρτες Συναισθημάτων. Μέσω παιχνιδιού ρόλων, τα παιδιά εκπαιδεύτηκαν να αναγνωρίζουν (με την κάρτα) και να εκφράζουν (με το τηλέφωνο) τα συναισθήματά τους, εδραιώνοντας τη γνώση ότι τα λόγια είναι το ασφαλές εργαλείο, ενώ οι πράξεις όπως το χτύπημα παραβιάζουν τα όρια. Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με ανακεφαλαίωση («Το άλμπουμ των αναμνήσεων») και τελετή απονομής διπλωμάτων ως επιβράβευση.
Στη συγκεκριμένη παρέμβαση αξιοποιήθηκαν τίτλοι παιδικών βιβλίων που βρίσκονται στην βιβλιοθήκη του σχολείου και προάγουν την κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών.
