9 Φεβρουαρίου Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας

Χωρίς τίτλο 1

Η ελληνική γλώσσα είναι κάτι πολύ περισσότερο από έναν τρόπο επικοινωνίας. Είναι μια γλώσσα που κουβαλά ιστορία, πολιτισμό, αξίες και σκέψη χιλιάδων χρόνων. Γι’ αυτό και κάθε χρόνο, στις 9 Φεβρουαρίου, γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας.

Η ημέρα αυτή έχει επιλεγεί προς τιμήν του Διονυσίου Σολωμού, του εθνικού μας ποιητή. Είναι η μέρα της επετείου του θανάτου του.  Ο Διονύσιος Σολωμός πίστευε βαθιά στη δύναμη της ελληνικής γλώσσας και αγωνίστηκε για να γράφεται και να μιλιέται από όλους. Με το έργο του, και ιδιαίτερα με τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν, μας έδειξε πως η γλώσσα μπορεί να εκφράσει ιδανικά, συναισθήματα και την ψυχή ενός λαού.

Η παγκόσμια ημέρα θεσμοθετήθηκε το 2017, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εξωτερικών και Παιδείας της Ελλάδας.
Με την θέσπιση αυτής της παγκόσμιας ημέρας επιδιώκεται να αναδειχτεί ο ρόλος που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα στους  αιώνες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εδραίωση τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του παγκόσμιου πολιτισμού.

Η ελληνική γλώσσα είναι μία από τις αρχαιότερες ζωντανές γλώσσες του κόσμου. Μιλιέται και γράφεται συνεχώς εδώ και περισσότερα από 3.000 χρόνια. Από τα έπη του Ομήρου και τους αρχαίους φιλοσόφους, μέχρι τα βυζαντινά χρόνια και τη σύγχρονη εποχή, η ελληνική γλώσσα εξελίχθηκε, χωρίς ποτέ να χαθεί.

Η ελληνική γλώσσα κατά την αρχαιότητα ήταν αυτή που βοήθησε στη διάδοση των επιστημονικών θεωριών, της φιλοσοφίας  και της λογοτεχνίας.
Στην ελληνική γράφτηκαν αργότερα τα πιο σημαντικά κείμενα του Χριστιανισμού για να διαδοθούν σε ολόκληρο τον κόσμο.

Παρόλο που οι άνθρωποι σε άλλες χώρες δεν μιλούν ελληνικά, χρησιμοποιούν καθημερινά λέξεις με ελληνική προέλευση, δηλαδή λέξεις που βασίζονται σε ελληνικές ρίζες.

Στις επιστήμες, για παράδειγμα:

  • Στην Ιατρική και την Ανατομία, πολλοί όροι έχουν ελληνικές ρίζες, όπως cardio- (καρδιά), neuro- (νεύρο), derma- (δέρμα).

  • Στη Μικροβιολογία χρησιμοποιούνται όροι όπως micro- (μικρός), bio- (ζωή).

  • Στη Βιολογία, λέξεις όπως organism (οργανισμός) και chromosome (χρώμα + σώμα).

  • Στα Μαθηματικά, όροι όπως geometry (γη + μέτρηση) και diameter (διά + μέτρο).

  • Στη Φιλοσοφία, λέξεις όπως philosophy (αγάπη για τη σοφία) και logic (λόγος).

  • Στην Πολιτική και την Κοινωνία, λέξεις όπως democracy (δήμος + κράτος).

Υπάρχουν όμως και ελληνικές λέξεις που δεν μεταφράζονται εύκολα σε άλλες γλώσσες, γιατί εκφράζουν βαθιά συναισθήματα και αξίες:

  • Μεράκι: να κάνεις κάτι με αγάπη, φροντίδα και ψυχή.

  • Φιλότιμο: σεβασμός, αξιοπρέπεια, ευθύνη και προσφορά χωρίς αντάλλαγμα.

  • Λεβεντιά: θάρρος και ψυχική δύναμη.

  • Νόστος: η βαθιά επιθυμία για επιστροφή στην πατρίδα.

Γιορτάζουμε λοιπόν την ελληνική γλώσσα γιατί είναι ζωντανή, παγκόσμια και πολύτιμη. Γιατί μας ενώνει με το παρελθόν μας, μας βοηθά να κατανοούμε το παρόν και μας δίνει λέξεις για να ονειρευτούμε το μέλλον.

Στο διάβα των αιώνων υπήρξε καθοριστική η συμβολή της ως μέσο διάδοσης του ελληνικού πολιτισμού και επιβιώνει ως τις μέρες μας, στη νεότερη εκδοχή της, ως μια από τις μακροβιότερες ζωντανές γλώσσες παγκοσμίως.
Ο Οδυσσέας Ελύτης αναφέρει :
«Είμαστε οι μόνοι σ’ ολόκληρη την Ευρώπη που έχουμε το προνόμιο να λέμε τον ουρανό “ουρανό” και τη θάλασσα “θάλασσα” όπως την έλεγαν ο Όμηρος και ο Πλάτωνας πριν δυόμισι χιλιάδες χρόνια.