1. Ο μαγνήτης

Μαγνήτες ονομάζονται τα σώματα εκείνα τα οποία έχουν την ιδιότητα να έλκουν διάφορα αντικείμενα που περιέχουν σιδηρομαγνητικά υλικά (σίδηρο, νικέλιο, κοβάλτιο, κλπ.).

images 2

Οι μαγνήτες διακρίνονται σε φυσικούς και σε τεχνητούς.
Οι φυσικοί μαγνήτες είναι ορυκτά υλικά. Δημιουργήθηκαν χάρη στο μαγνητικό πεδίο της Γης.
Οι τεχνητοί μαγνήτες κατασκευάζονται με τη  βοήθεια του ηλεκτρικού ρεύματος.
Τους μαγνήτες τους συναντάμε σε διάφορα σχήματα

ραβδόμορφοι

.jpg

πεταλοειδείς

.jpg

κυλινδρικοί

.jpg

σφαιρικοί

.jpg

δακτυλοειδείς

Αντιγραφή

διάφοροι

Αντιγραφή

Ο μαγνήτης έχει την μεγαλύτερη δύναμη στα άκρα του, που ονομάζονται πόλοι.

Διακρίνονται σε βόρειο (συμβολίζεται με Β ή Ν από το αγγλικό Νorth) και νότιο(Ν ή S από το South)  μαγνητικό πόλο.             
                    
με ρινίσματα GettyImages 452431879 f397518cb55749b2adf2c81756a2d3aa

Οι όμοιοι πόλοι δύο μαγνητών απωθούνται, ενώ οι διαφορετικοί πόλοι έλκονται.

1

images

.jpg

slide 12

16. Οι φυσικές καταστροφές και οι συνέπειές τους στη ζωή των ανθρώπων

Ηφαίστεια και Σεισμοί

Εξώφυλλο εφημερίδας από τον σεισμό στην Αθήνα τον Φεβρουάριο 1981 Σεισμός Αθήνας 7 Σεπτεμβρίου 1999
Σεισμός στην κεντρική Ιταλία, 2016 Έκρηξη ηφαιστείου στην Ιαπωνία. Προσέξτε την αντίθεση των ρούχων των διασωστών με το γκρίζο τοπίο από την ηφαιστειακή στάχτη

Κατασκευή της Γης

 

Η Γη αποτελείται από τρία διαφορετικά στρώματα το φλοιό, το μανδύα και τον πυρήνα, συνολικού πάχους 6.370km περίπου.

Ως λιθόσφαιρα χαρακτηρίζεται ένα δύσκαμπτο στρώμα, μέσου πάχους 80km περίπου, που αποτελείται από το φλοιό και μέρος του στερεού ανώτερου μανδύα.

Λιθοσφαιρικές πλάκες

Όταν δύο πλάκες πλησιάζουν μεταξύ τους, η μία βυθίζεται κάτω από την άλλη, λιώνει και μετατρέπεται σε μάγμα.

Το μάγμα μέσα από ρωγμές που δημιουργούνται ανεβαίνει προς την επιφάνεια της Γης με τη μορφή λάβας. Έτσι δημιουργείται το ηφαίστειο.

Τα ηφαίστεια τα διακρίνουμε σε:

Ενεργά – αυτά που δρουν και σήμερα ή έδρασαν κατά τους ιστορικούς χρόνους, δηλ τα τελευταία 5.000χρόνια.

Ανενεργά ή σβησμένα – εκείνα που δεν έδρασαν ποτέ κατά τους ιστορικούς χρόνους.

Στον ελληνικό χώρο υπάρχουν τουλάχιστον 40 ηφαίστεια που εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται «ενεργά».

 

Επιπλέον η κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών προκαλεί συγκρούσεις στις άκρες τους, με αποτέλεσμα οι περιοχές που βρίσκονται πάνω από τις πλάκες αυτές να υποφέρουν από σεισμούς.

Τσουνάμι (Τsu Nami)

Tα τσουνάμι είναι μεγάλα παλιρροϊκά κύματα. Στον ανοιχτό ωκεανό κινούνται με πάρα πολύ μεγάλη ταχύτητα.

Στα βαθιά νερά των ωκεανών (μέσο βάθος 4.500 μέτρα) κινούνται με μέση ταχύτητα 210 μέτρων/δευτερόλεπτο ή 756 χιλιομέτρων/ώρα (παραπάνω από το μισό της ταχύτητας του ήχου).

Οφείλονται:

  • στην έκρηξη ενός υποθαλάσσιου ηφαιστείου,
  • σε υποθαλάσσιο σεισμό,
  • σε παραθαλάσσιες κατολισθήσεις
  • στην πτώση ενός μετεωρίτη στη θάλασσα

Η Γη έχει ηλικία 4.600.000.000 ετών περίπου.

Στο διάστημα αυτό η επιφάνειά της έχει αλλάξει πολλές φορές.

Γίνονται όμως πολύ αργά, διαρκούν χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια, γι’ αυτό και δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές.

Οι αλλαγές στην επιφάνεια της Γης οφείλονται σε:

  • εσωτερικές δυνάμεις (ηφαίστεια και σεισμοί)
  • εξωτερικές δυνάμεις (άνεμος και νερό: βροχή, χιόνι, ποτάμια, κύματα)

Η βροχή, το χιόνι, το νερό του ποταμού, η θάλασσα κατατρώγουν σιγά-σιγά το έδαφος και τα βράχια.

Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται διάβρωση και ειδικότερα επειδή οφείλεται στο νερό ονομάζεται υδάτινη διάβρωση.

Με αυτήν μικρά ή μεγάλα κομμάτια αποσπώνται από την επιφάνεια της Γης και με τη δράση του ανέμου μεταφέρονται μακριά. Έτσι, αλλάζει η μορφή της επιφάνειας αλλά αλλάζει και εκεί που μεταφέρονται τα διάφορα υλικά.

Η διάβρωση που προκαλεί ο άνεμος στην επιφάνεια της Γης ονομάζεται αιολική διάβρωση.

Ο άνεμος μαζί του κουβαλάει σκόνη και άλλα υλικά. Αυτά όταν πέσουν πάνω στα βράχια τα λειαίνουν και τους αλλάζουν σχήμα.

Οι ποταμοί με την κίνηση των νερών τους μεταφέρουν υλικά από ψηλότερα σημεία σε χαμηλότερα, δηλαδή σε πεδιάδες ή στις εκβολές τους. Σχηματίζουν έτσι νέα εδάφη το οποία είναι πολύ εύφορα για καλλιέργειες. Τα εδάφη αυτά ονομάζονται προσχωσιγενή.

17. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ως παράγοντας μεταβολών στην επιφάνεια της Γης

Εκτός από τις φυσικές αιτίες, διάβρωση του εδάφους μπορεί να προκληθεί και από τις ανθρώπινες παρεμβάσεις.

Η καταστροφή των δασών από πυρκαγιές ή την ανεξέλεγκτη υλοτομία, καθώς και η υπερβόσκηση αφήνουν εκτεθειμένο το έδαφος και το χώμα παρασύρεται από τις βροχές ή τον άνεμο.

Όξινη βροχή ονομάζεται η βροχή και τα ανάλογα φαινόμενα (χιόνι, υγρασία κ.ά.) των οποίων το νερό είναι περισσότερο όξινο (pH 4 περίπου) από το φυσιολογικό.

Η οξύτητα της όξινης βροχής οφείλεται στην παρουσία κυρίως θειικού αλλά και νιτρικού οξέος.

Τα οξέα αυτά σχηματίζονται στην ατμόσφαιρα από την αντίδραση των υδρατμών με τα αέρια του διοξειδίου του θείου και των οξειδίων του αζώτου που παράγονται σε μεγάλες ποσότητες από την καύση των ορυκτών καυσίμων (κάρβουνο, πετρέλαιο, μαζούτ κ.ά.).


Τα αέρια αυτά παράγονται στις βιομηχανικές και αστικές περιοχές και μεταφέρονται με τα ρεύματα του αέρα. Μετά το σχηματισμό των οξέων η όξινη βροχή φτάνει στο έδαφος, όπου προκαλεί διαβρώσεις των υλικών, καταστροφή των φυτών και ρύπανση των λιμνών.

Οι φυσικές καταστροφές επηρεάζουν αρνητικά το περιβάλλον και οφείλονται σε φυσικά φαινόμενα και ανθρωπογενή αίτια.

Καταστροφές από φυσικά αίτια

για παράδειγμα

  • ένας κεραυνός, που είναι έναν φυσικό φαινόμενο, μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά στο δάσος
  • μια ραγδαία βροχή που διαρκεί πολλές ώρες μπορεί να οδηγήσει σε υπερχείλιση ένα ποτάμι ή ρέμα και να έχουμε πλημμύρες ή να προκαλέσει κατολισθήσεις.

Καταστροφές για τις οποίες ευθύνεται ο άνθρωπος με τις παραβλέψεις και τα λάθη του

για παράδειγμα

  • μια πυρκαγιά μπορεί να προκληθεί από γυαλί (αυτοανάφλεξη), πεταμένο από τον άνθρωπο ή από κάποιο αναμμένο τσιγάρο
  • ένας σεισμός μπορεί να προκαλέσει μεγάλες ζημιές σε μια κατοικημένη περιοχή, αν τα κτίρια δεν έχουν χτιστεί σωστά, σύμφωνα με τους αντισεισμικούς κανόνες
Σεισμός

Πυρκαγιά

 

Πλημμύρες
Κατολίσθηση