Στη Λέσβο, όπως και σε πολλά μέρη της Ελλάδας, το ποδαρικό αποτελεί ένα από τα πιο αγαπημένα και συμβολικά έθιμα της Πρωτοχρονιάς. Η πρώτη είσοδος στο σπίτι σηματοδοτεί την τύχη, την ευλογία και την ευημερία που θα φέρει ο νέος χρόνος, και γι’ αυτό οι Λέσβιοι φροντίζουν με προσοχή ποιος θα είναι ο «καλοπόδαρος».

Παλαιότερα, οι Λέσβιοι πίστευαν ότι ο άνθρωπος που θα περάσει πρώτος το κατώφλι την Πρωτοχρονιά επηρεάζει την τύχη όλης της χρονιάς. Γι’ αυτό επέλεγαν συνήθως ένα παιδί, ιδανικά αγόρι, που θεωρούσαν αγνό και τυχερό. Το παιδί έμπαινε στο σπίτι με το δεξί πόδι και ευχόταν «Καλή χρονιά και καλό ποδαρικό».

Σε πολλές περιοχές του νησιού, το παιδί κρατούσε μια πέτρα, ένα καρπό π.χ. ρόδι, συμβολίζοντας τη σταθερότητα και τη γονιμότητα, ενώ μερικές φορές έριχναν μέσα στο σπίτι λίγους κόκκους από σιτάρι για αφθονία. Όταν έμπαιναν  μέσα στο σπίτι άφηναν τις βρύσες να τρέχουν , για να τρέχει μέσα στο σπίτι τους τον καινούργιο χρόνο η ευτυχία και η αφθονία.

Ένα ιδιαίτερο στοιχείο της λεσβιακής παράδοσης είναι η χρήση του αμίλητου νερού. Η γιαγιά μου, η κα Δέσποινα, το τηρούσε με μεγάλη ευλάβεια και εμείς, τα εγγόνια της, το ζούσαμε σαν μια μικρή γιορτή γεμάτη προσμονή και συγκίνηση. Το νερό αυτό, που μένει σιωπηλό χωρίς να μιλήσει κανείς, ούτε όταν πηγαίνουν να το πάρουν αλλά ούτε και όταν γυρίζουν στο σπίτι τους με αυτό, χρησιμοποιείται για να καθαριστεί και να ευλογηθεί το σπίτι. Με αυτό το νερό συχνά ραντίζεται το σπίτι, ώστε να φύγουν τα κακά πνεύματα και να έρθει ευλογία και υγεία στους ενοίκους. Η σιωπή του νερού συμβολίζει την καθαρότητα και την ηρεμία, ενώ η χρήση του υπογραμμίζει την πίστη των ντόπιων σε συμβολικές πρακτικές για την καλή τύχη. Μέχρι και σήμερα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς πολλοί κάτοικοι πηγαίνουν στο μικρό εκκλησάκι την Παναγίας Φανερωμένη στην Μυτιλήνη,  για να πάρουν το άγιασμα- αμίλητο νερό.

Όλα αυτά συζητήσαμε με τα παιδιά και δημιουργήσαμε το παρακάτω βίντεο για το πρόγραμμα   eTwinning “Οι φίλοι μου κι εγώ”, για να παρουσιάσουμε στους φίλους μας από τα άλλα σχολεία,  «Το ποδαρικό», ένα έθιμο της πρωτοχρονιάς στο νησί μας.

Από Δήμου Μαρία