Όλα ξεκίνησαν από ένα μειλ που μας έστειλε η εικονική ξεναγός Αφροδίτη, προκαλώντας τα παιδιά να το λύσουν.
Το αίνιγμα έλεγε…
Στέκομαι ψηλά και είμαι παλιό,
Το νησί αγναντεύω από καιρό φίλους ιππότες έχω εγώ
Πέτρες πολλές με έχουν χτίσει γερά, και λέω ιστορίες από παλιά. Τι είμαι;
Αμέσως καταλάβαμε ότι είναι το κάστρο μας!
Αναζητήσαμε πληροφορίες σε χάρτες και στο Google για το Κάστρο της Μυτιλήνης, ένα από τα μεγαλύτερα κάστρα της Ελλάδας και της Μεσογείου. Εντοπίσαμε τη θέση του στον χάρτη του νησιού και της πόλης και συζητήσαμε για την ιστορία του, καθώς και για τη σημασία του για τη Μυτιλήνη και το νησί συνολικά.
Μάθαμε για τους βασιλιάδες που πέρασαν από αυτό και για τους εχθρούς που το πολιορκούσαν. Και δεν φτάνει που μάθαμε τόσα πράγματα ζητήσαμε και από τη κα Κατερίνα δασκάλα των αγγλικών μας να μας να μας τα μάθει και στα αγγλικά!
Στη συνέχεια, αφού αναρωτηθήκαμε από τί υλικά είναι κατασκευάσμενο το κάστρο μας, ξεκινήσαμε να κατασκευάζουμε τη μακέτα ενός κάστρου όπως το φανταζόμασταν. Μελετήσαμε τα βασικά μέρη από τα οποία αποτελείται ένα κάστρο, μετρήσαμε, κόψαμε, σχεδιάσαμε και ζωγραφίσαμε.
Η ιδέα ενός κάστρου στο σχολείο μας άρεσε πολύ. Έτσι τα παιδιά εξέφρασαν την επιθυμία να επισκεφθούν από κοντά το Κάστρο της Μυτιλήνης και να το γνωρίσουν καλύτερα. Δημιουργήσαμε ένα μικρό θεατρικό δρώμενο με ιππότες, βασιλιάδες, γοργόνες, πέτρες και άνεμο, και άλλα πολλά και ξεκινήσαμε να κατασκευάζουμε τα καπέλα μας για την παράσταση, που θα πραγματοποιούσαμε μέσα στο κάστρο κατά την επίσκεψή μας.
Και η μέρα που περιμέναμε έφτασε…
Οι μικροί εξερευνητές του νηπιαγωγείου μας, με ξεναγό την κυρία Χριστίνα Ανερούση, και συνοδευόμενοι από τους γονείς τους, ανηφόρησαν τον πέτρινο δρόμο που οδηγούσε στο επιβλητικό Κάστρο της Μυτιλήνης.
Ταξιδέψαμε σε χρόνους παλιούς, γεμάτους ιππότες, πειρατές και ιστορίες από άλλες εποχές. Περπατήσαμε εκεί όπου ιππότες και πειρατές περπατούσαν στα πέτρινα μονοπάτια του κάστρου, στα χρόνια των Παλαιολόγων και των Γατελούζων. Θαυμάσαμε τους μεγάλους πύργους και μάθαμε μυστικά που κρύβονται πίσω από τα γερά τείχη του, παρατηρήσαμε τα ψηλά τείχη και τις κρυφές γωνιές του κάστρου και ανακαλύψαμε πώς ζούσαν οι άνθρωποι εκείνα τα χρόνια. Με φαντασία και ενθουσιασμό οι μικροί μαθητές μας, γνώρισαν ιστορίες γεμάτες μυστήριο, θρύλους και περιπέτειες από μια άλλη εποχή και ένιωσαν σαν μικροί ήρωες ενός παραμυθιού. Πολιορκίες και μάχες γενναίοι ιππότες που προστάτευαν το κάστρο και χίλια δυο άλλα, πέρασαν μπροστά από τα μάτια μας.
Εκεί παίξαμε και το μικρό μας δρώμενο…
«Το Κάστρο που Αγκάλιαζε τη Θάλασσα»
Για να ευχαριστήσουμε την ξεναγό μας κα Χριστίνα, της χαρίσαμε μια κάρτα που φτιάξαμε για εκείνη.
Η εκδρομή μας αυτή μας γέμισε χαμόγελα, γνώσεις και όμορφες εικόνες που θα θυμόμαστε για καιρό. Ήταν ένα ταξίδι στην ιστορία του τόπου μας.
Ευχαριστούμε θερμά την κ. Χριστίνα Ανερούση για την υπομονή, τη φροντίδα και το ενδιαφέρον με το οποίο μοιράστηκε μαζί μας όλες αυτές τις υπέροχες γνώσεις για το αγαπημένο μας κάστρο.
Με την επιστροφή στην τάξη δημιουργήσαμε ένα παραμύθι στην πλατφόρμα Book Creator.
Με αφορμή τις εικόνες, τις εμπειρίες και τα συναισθήματα που γεννήθηκαν κατά την περιήγησή μας στο κάστρο, θελήσαμε να δημιουργήσουμε το δικό μας παραμύθι, στο οποίο πρωταγωνιστές είμαστε εμείς οι ίδιοι. Επιλέξαμε την παπαρούνα ως βασικό στοιχείο της ιστορίας μας, καθώς την συναντήσαμε παντού στον χώρο του κάστρου και μας εντυπωσίασε με την ομορφιά και το έντονο κόκκινο χρώμα της. Έτσι, δώσαμε στο παραμύθι μας τον τίτλο: «Το Κάστρο και η Παπαρούνα».
Η δράση αυτή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4ου Εργαστηρίου Δεξιοτήτων με τίτλο «Οι μικροί εξερευνητές» (STEM), καθώς και του Σχεδίου Δράσης της φετινής σχολικής χρονιάς, το οποίο αφορά την ανάπτυξη και ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ των μαθητών.
Η συμμαθήτριά μας, η Μιχαέλα, ζήτησε από τη μαμά της να τραβήξει φωτογραφίες, ώστε να τις παρουσιάσει στην τάξη. Μέσα από αυτές, μοιράστηκε μαζί μας τη μοναδική εμπειρία που έζησε με το Κατηχητικό Σχολείο του Ιερού Ναού Παμμεγίστων Ταξιαρχών, στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών και επιμορφωτικών δράσεών του, κατά την επίσκεψή τους στην κανονιοφόρο «Κάσος» του Πολεμικού Ναυτικού, η οποία βρίσκεται αυτές τις ημέρες στο νησί μας.
Η Μιχαέλα είχε την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τη ζωή πάνω σε ένα πολεμικό πλοίο και να ενημερωθεί για την καθημερινότητα, τις ευθύνες και την αποστολή των στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού. Τα μέλη του πληρώματος υποδέχθηκαν με ιδιαίτερη ζεστασιά μικρούς και μεγάλους, τους ξενάγησαν στους χώρους του πλοίου, μίλησαν για το σημαντικό έργο που επιτελούν.
Ακόμα μας μίλησε για την περιφορά της εικόνας τη μέρα των Μυροφόρων και τον επιτάφιο που τον έραναν τα κορίτσια.
Ο συμμαθητής μας, ο Δημήτρης, μας παρουσίασε πώς πέρασε τις διακοπές του το Πάσχα. Μας έφερε ένα μικρό κείμενο που είχε γράψει μόνος του. Αν και είχε μάθει ακόμη λίγα γράμματα, κατάφερε να επιλέξει και να γράψει τις λέξεις που χρειαζόταν, ώστε να εκφράσει τις σκέψεις του και τις εμπειρίες του.
Αυτό το παράδειγμα συνδέεται με τον αναδυόμενο γραμματισμό. Ο αναδυόμενος γραμματισμός αναφέρεται στη διαδικασία κατά την οποία τα παιδιά έρχονται σε επαφή με τον γραπτό λόγο πριν ακόμη κατακτήσουν πλήρως την ανάγνωση και τη γραφή. Σε αυτή τη φάση, πειραματίζονται με λέξεις, γράμματα και ήχους, προσπαθώντας να αποδώσουν νόημα, ακόμη κι αν η γραφή τους δεν είναι πλήρως συμβατική.
Έτσι, το κείμενο του Δημήτρη, το οποίο είναι αρκετά προχωρημένο για την ηλικία του, δείχνει ότι η γραφή δεν ξεκινά μόνο όταν μάθουμε όλους τους κανόνες, αλλά αναπτύσσεται σταδιακά μέσα από την προσπάθεια, την εμπειρία και την ανάγκη για έκφραση.
Η συνεργατική δράση ζωγραφικής στο νηπιαγωγείο αποτελεί μια δημιουργική εμπειρία όπου τα παιδιά δουλεύουν μαζί για να αποτυπώσουν σε χαρτί εικόνες από μια φανταστική ιστορία που τα ίδια επινοούν. Μέσα από την κοινή εικαστική διαδικασία, τα παιδιά μοιράζονται ιδέες, συνεργάζονται και συνδιαμορφώνουν έναν φανταστικό κόσμο γεμάτο ήρωες, ζώα και μαγικά γεγονότα.
Παράλληλα, η δημιουργία της ιστορίας ενισχύει την καλλιέργεια του προφορικού λόγου, καθώς τα παιδιά αφηγούνται, περιγράφουν και επεκτείνουν τη φαντασία τους μέσα από συζήτηση με τους συμμαθητές και τον εκπαιδευτικό. Μαθαίνουν να ακούν, να εκφράζονται και να οργανώνουν τις σκέψεις τους σε προτάσεις, αναπτύσσοντας έτσι τη γλωσσική τους ικανότητα με τρόπο ευχάριστο και βιωματικό.
Η διαδικασία αυτή ενισχύει όχι μόνο τη δημιουργικότητα και τη φαντασία, αλλά και τη συνεργασία και την κοινωνική αλληλεπίδραση μέσα στην τάξη.
Οι μικροί εξερευνητές μελετώντας τα αγάλματα της πόλης της Μυτιλήνης, στάθηκαν και φωτογράφησαν το άγαλμα της Μικρασιάτισσας μάνας. Στη Μυτιλήνη, εκεί που το κύμα της προσφυγιάς άγγιξε κάποτε την ακτή της Επάνω Σκάλας, υψώνεται το άγαλμα της Μικρασιάτισσας Μάνας. Ένα μνημείο που σήμερα, τη Γιορτή της Μητέρας, αποκτά έναν ακόμα πιο βαθύ και συγκινητικό συμβολισμό. Δεν είναι απλώς ένα άγαλμα από μπρούντζο· είναι η προσωποποίηση της ανιδιοτελούς αγάπης και της ακατάβλητης δύναμης. Με τα τρία της παιδιά σφιχτά στην αγκαλιά και το βλέμμα στραμμένο προς τα απέναντι παράλια, η Μικρασιάτισσα Μάνα αντιπροσωπεύει τη γυναίκα που έγινε ασπίδα στα δεινά, που έχασε τα πάντα αλλά κράτησε ζωντανή την ελπίδα.
Το μνημείο βρίσκεται στην ακτή της Επάνω Σκάλας, εκεί ακριβώς όπου το 1922 αποβιβάστηκαν χιλιάδες κυνηγημένοι πρόσφυγες από τα απέναντι παράλια. Η ιδέα ξεκίνησε από τον Νίκο Δαμδούμη, διευθυντή του Δήμου Μυτιλήνης με καταγωγή από το Αϊβαλί, και υιοθετήθηκε θερμά από τον Σύλλογο Κατοίκων της Επάνω Σκάλας. Το έργο φιλοτεχνήθηκε από τη γλύπτρια Κατερίνα Χαλεπά-Κατσάτου (ανιψιά του θρυλικού Γιαννούλη Χαλεπά). Η ίδια θέλησε να αποδώσει τη Μικρασιάτισσα ως μια περήφανη, σύγχρονη γυναίκα και όχι ως μια ηττημένη φιγούρα. Το άγαλμα, φτιαγμένο από ορείχαλκο, τοποθετήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 1984. Ο Συμβολισμός της Μορφής: Η σύνθεση απεικονίζει τη μάνα τη στιγμή της άφιξης στη νέα πατρίδα, έχοντας μαζί της ό,τι πολυτιμότερο διέσωσε: Ένα βρέφος στην αγκαλιά της. Ένα μικρό κορίτσι που ακουμπά με φόβο στο πόδι της. Ένα αγοράκι που κρύβεται στις πτυχές της φούστας της. Σήμερα γιορτάζουμε: Την Μάνα-Καταφύγιο: Που μέσα στη δίνη του διωγμού και της απώλειας, κατάφερε να φτιάξει μια νέα πατρίδα από το μηδέν, μόνο και μόνο για να μεγαλώσουν τα παιδιά της με ασφάλεια. Την Μάνα-Μνήμη: Που κράτησε τις παραδόσεις, τις γεύσεις και τις αξίες της Μικράς Ασίας ζωντανές, μεταλαμπαδεύοντάς τες στις επόμενες γενιές. Την κάθε Μάνα: Που καθημερινά δίνει τη δική της «μάχη» με αυταπάρνηση, προσφέροντας την αγκαλιά της ως το πιο ασφαλές λιμάνι του κόσμου. Σήμερα αφιερώνοντας τη σκέψη μας σε εκείνες, τιμούμε τη γυναίκα που αποτελεί τη ρίζα και το κλαδί κάθε οικογένειας. Γιατί η αγάπη της μάνας είναι η μόνη πατρίδα που δεν χάνεται ποτέ. Χρόνια πολλά στο πιο ασφαλές καταφύγιο του κόσμου. Χρόνια πολλά σε όλες τις μητέρες!
Στρατής Μυριβήλης «Η μάνα είναι η ρίζα που κρατάει το δέντρο της ζωής όρθιο, ακόμα κι όταν οι άνεμοι φυσούν από παντού. Είναι εκείνη που μαζεύει τα κομμάτια και τα κάνει πάλι σπίτι.»
«Η αγάπη της μάνας είναι το μόνο πράγμα που δεν γνωρίζει σύνορα, ούτε διωγμούς. Είναι η ίδια η ζωή που επιμένει.»
Ηλίας Βενέζης (από το βιβλίο του “Αιολική Γη”) «Τίποτα δεν χάνεται όσο υπάρχει η μάνα να διηγείται και να θυμάται. Η αγκαλιά της είναι η μόνη πατρίδα που πήραμε μαζί μας φεύγοντας.»
Οι μικροί εξερευνητές μαθαίνουν για τα αγάλματα της Μυτιλήνης στο πλαίσιο των δράσεών μας για τα μνημεία του τόπου μας. Αφορμή αποτέλεσε εργασία που μας είχε ανατεθεί στον διαγωνισμό φιλαναγνωσίας των εκδόσεων Μεταίχμιο. Τα παιδιά ζωγράφισαν τα αγάλματα που είχαν δει στην πόλη της Μυτιλήνης και στη συνέχεια συζητήσαμε για τις ιστορίες που αυτά μας ” αφηγούνται”.
Τα παιδιά του νηπιαγωγείου, με τη συνεργασία των γονέων τους, πήραν τις φωτογραφικές μηχανές στα χέρια τους, βγήκαν και περπάτησαν στην πόλη της Μυτιλήνης. Παρατήρησαν αγάλματα, μνημεία και σημεία ενδιαφέροντος και στη συνέχεια έφεραν φωτογραφίες και πληροφορίες που συνέλεξαν μαζί με τους γονείς τους.
Η δραστηριότητα βασίστηκε στη μέθοδο της ανεστραμμένης τάξης, καθώς η αρχική διερεύνηση έγινε στο σπίτι με την οικογένεια, ενώ στην τάξη ακολούθησε επεξεργασία, συζήτηση και δημιουργικές δραστηριότητες.
Συνοπτική ανάπτυξη της δράσεων του Project :
Σκοποί
Να γνωρίσουν τα παιδιά τα μνημεία της τοπικής τους κοινότητας
Να αναπτύξουν δεξιότητες παρατήρησης και έρευνας
Να ενισχυθεί η συνεργασία σχολείου – οικογένειας
Να καλλιεργηθεί ο σεβασμός προς την πολιτιστική κληρονομιά
Έγινε Σύνδεση με τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης:
Στόχος 4: Ποιοτική Εκπαίδευση
Μάθηση μέσα από εμπειρία (βιωματική προσέγγιση)
Ανάπτυξη κριτικής σκέψης και παρατήρησης
Στόχος 11: Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες
Γνωριμία με την πολιτιστική κληρονομιά της πόλης
Ανάπτυξη σεβασμού για τα μνημεία
Στόχος 17: Συνεργασίες για τους Στόχους
Συνεργασία σχολείου – οικογένειας
Ενεργή συμμετοχή γονέων στη μάθηση
Στόχος 10: Μείωση Ανισοτήτων
Όλα τα παιδιά συμμετέχουν ισότιμα
Ανταλλαγή εμπειριών και γνώσεων
Αναμενόμενα αποτελέσματα
Τα παιδιά:
θα γνωρίσουν την πόλη τους
θα νιώσουν περήφανα για την τοπική τους κληρονομιά
θα αναπτύξουν συνεργατικές δεξιότητες
θα συνδέσουν τη μάθηση με την καθημερινή ζωή
Εφαρμόστηκε η παρακάτω Διδακτική Μεθοδολογία
Ανεστραμμένη τάξη
Βιωματική μάθηση
Ομαδοσυνεργατική διδασκαλία
Διερευνητική μάθηση
Δραστηριότητες με τη σειρά που πραγματοποιήθηκαν:
Πριν (στο σπίτι)
Περίπατος με γονείς στην πόλη
Φωτογράφιση αγαλμάτων
Συλλογή πληροφοριών
Κατά τη διάρκεια (στην τάξη)
Παρουσίαση φωτογραφιών από τα παιδιά
Συζήτηση: «Τι είδαμε;»
Εντοπισμός αγαλμάτων σε χάρτη
Κατηγοριοποίηση (ήρωες, ιστορικά πρόσωπα κτλ)
Αξιολόγηση: Παρατήρηση συμμετοχής- Συζήτηση με τα παιδιά- Παρουσίαση γνώσεων- Φάκελος εργασιών
Με τη κα Κατερίνα, δασκάλα των αγγλικών, μιλήσαμε για τα αγάλματα της πόλης μας και στα αγγλικά.
Ένα από τα πολλά πράγματα για τα οποία φημίζεται ο τόπος μας είναι τα παραδοσιακά του σπίτια. Θεωρήσαμε λοιπόν ότι, στο πλαίσιο της γνωριμίας μας με τα μνημεία και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου, έπρεπε να τα γνωρίσουμε από κοντά, χωρίς να χρειαστεί να περιπλανηθούμε σε όλο το νησί. Στο χωριό μας έχουμε την τύχη να ζει ένας καλλιτέχνης, ο Γιώργος Μυστεγνιώτης, που κατασκευάζει μικρά παραδοσιακά σπίτια, σαν κουκλόσπιτα, από ξύλο, πέτρα, με ιδιαίτερη φροντίδα και μεράκι. Οπρώην ξυλουργός κατασκευάζει εντυπωσιακές μικρογραφίες των εμβληματικών αρχοντικών της πόλης, αναβιώνοντας την αρχιτεκτονική κληρονομιά της Λέσβου. Πρόκειται για τον παππού του μαθητή μας Γιώργου, οποίος πολλές φορές μας είχε καλέσει να επισκεφθούμε το εργαστήριό του παππού του και να θαυμάσουμε από κοντά τις δημιουργίες του. Ο ίδιος ο Γιώργος συχνά τον βοηθά στην κατασκευή τους, γεγονός που κάνει την εμπειρία ακόμη πιο ξεχωριστή και ενδιαφέρουσα για εμάς.
Παρακολουθήσαμε το σχετικό βίντεο από παλιότερη συνέντευξη του κου Γιώργου, στο Lesvos News…
και πήγαμε από κοντά να τα θαυμάσουμε και να μιλήσουμε με τον δημιουργό τους!
Δεν έλειπαν βέβαια και τα κεράσματα για τη γιορτή του Γιώργου και ευχαριστούμε πολύ την μητέρα του κα Μυρσίνη., αλλά και την μαμά του Μιχάλη κα Μαριάνθη που μας συνόδευσε.
Οι εντυπώσεις των παιδιών από την επίσκεψη ήταν ιδιαίτερα θετικές.
Ευχαριστούμε πολύ για την υπέροχη φιλοξενία στον χώρο σας! Η δουλειά σας είναι πηγή έμπνευσης για μικρούς και μεγάλους.
Στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων, με θεματική ενότητα «Δημιουργώ και Καινοτομώ – Δημιουργική Σκέψη & Πρωτοβουλία» και υποθεματική το STEM / Εκπαιδευτική Ρομποτική: ” Οι μικροί μας εξερευνητές”, τα παιδιά ανέλαβαν να εντοπίσουν σημαντικά μνημεία του χωριού τους που θα ήθελαν να γνωρίσουν και να αναδείξουν. Ανάμεσα στις επιλογές τους ξεχώρισε ο Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών, ένα σημείο ιδιαίτερης ιστορικής, θρησκευτικής και πολιτιστικής αξίας για την τοπική κοινότητα.
Κατά την επίσκεψή μας στον ναό, είχαμε τη χαρά να συναντήσουμε τον πατέρα Ακίνδυνο, ο οποίος μας υποδέχθηκε με ζεστασιά και προθυμία. Μίλησε στα παιδιά για την ιστορία της εκκλησίας, την περίοδο κατασκευής της, την αρχιτεκτονική της και τη σημασία που έχει για το χωριό και τους κατοίκους του μέσα στο πέρασμα των χρόνων. Με υπομονή και αγάπη απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις των μαθητών, ενθαρρύνοντας τον διάλογο και την περιέργειά τους.
Για να τον ευχαριστήσουμε, του χαρίσαμε μια κάρτα με τον Αρχάγγελο Ταξιάρχη. Στο εσωτερικό της είχαμε γράψει μια προσευχή, η οποία δημιουργήθηκε μέσα από τις ιδέες και τις προτάσεις των παιδιών, στο πλαίσιο του αναδυόμενου γραμματισμού. Την προσευχή τη γράψαμε πέρσι και συνεχίζουμε να τη λέμε και φέτος:
“Άγγελε μου για μένα που είμαι πολύ μικρό,
από το προσκεφάλι διώξε κάθε όνειρο κακό
Να΄ρθεις και εσύ παρέα στην Παναγιά μαζί,
γερό να μ ΄έχει πάντα να πούμε προσευχή.
Με τα φτερά σου πέτα, που είναι μαλακά,
εμένα να σκεπάζεις και τ΄άλλα τα παιδιά”
Η εμπειρία αυτή έδωσε στα παιδιά την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους και να συνδεθούν ουσιαστικά με την τοπική ιστορία και παράδοση. Ευχαριστούμε πολύ στον ιερέα του χωριού μας για την εξαιρετική φιλοξενία και την πνευματική αγκαλιά που μας πρόσφερε. Με την ανεξάντλητη υπομονή του και τον μεστό του λόγο, μας ταξίδεψε στην ιστορία του ναού μας, θυμίζοντάς μας τις ρίζες και την πίστη μας. Τον ευχαριστούμε που είναι πάντα δίπλα μας, όχι μόνο ως πνευματικός οδηγός, αλλά και ως ένας δικός μας άνθρωπος.
Η δράση μας για την άνοιξη στην αυλή του Νηπιαγωγείου αποτέλεσε μια βιωματική εμπειρία μάθησης, συνδεδεμένη με τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του United Nations. Τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά στη φροντίδα του σχολικού μας κήπου, αναπτύσσοντας οικολογική συνείδηση, συνεργασία και σεβασμό προς το περιβάλλον.
Αρχικά, καθαρίσαμε τις γλάστρες από ξερά κλαδάκια και φυτά και απομακρύναμε τα αγριόχορτα . Στη συνέχεια, φυτέψαμε νέα φυτά στις γλάστρες και τα ποτίσαμε, μαθαίνοντας πόσο σημαντική είναι η φροντίδα των φυτών για τη ζωή και το περιβάλλον.
Παρατηρήσαμε τα μέρη των φυτών μέσα από τα αγριόχορτα που ξεριζώσαμε. Τα παιδιά προσπάθησαν να αναγνωρίσουν και να ονομάσουν τα μέρη του φυτού, όπως τη ρίζα, τα παράρριζα, τον βλαστό, τα φύλλα και το άνθος, το λουλούδι ,ενώ τα ζωγράφισαν, καλλιεργώντας δεξιότητες παρατήρησης και επιστημονικής σκέψης.
Τα παιδιά γράφουν τις λέξεις εκεί που αντιστοιχούν, στα μέρη του φυτού, μόνα τους. Γράφουν την λέξη όπως την φαντάζονται ότι γράφεται με όσα γράμματα γνωρίζουν, βοηθούμενα και από τις καρτέλες γραμμάτων και λέξεων που βρίσκεται στον πίνακα. Η προσοχή μας σε αυτό το στάδιο δεν επικεντρώνεται στην ορθογραφία των λέξεων.
Σε ένα περίπατό μας στο χωρίο, επισκεφθήκαμε στον παππού του συμμαθητή μας Γιώργου και γνωρίσαμε τα μυστικά της μεταφύτευσης και της σωστής περιποίησης των φυτών. Είχαμε την ευκαιρία να δούμε από κοντά έναν μικρό λαχανόκηπο με φυτεμένες πατάτες και να μάθουμε πώς καλλιεργούνται τα φυτά με φυσικό τρόπο.
Ο Γιώργος με τον αδερφό του, μας έδειξαν το κήπο τους, όπου έχουν φυτέψει πατάτες και τις φροντίζουν οι ίδιοι.
και μια ιδέα για ένα μικρό θερμοκήπιο…
Επιστρέφοντας στην τάξη, φυτέψαμε φακές σε πήλινα γλαστράκια, χρησιμοποιώντας βαμβάκι αντί για χώμα, ώστε να παρατηρήσουμε από κοντά και πιο εύκολα την ανάπτυξη των φυτών. Τα παιδιά θα παρακολουθούν καθημερινά την εξέλιξη των σπόρων και θα κατανοήσουν τη σημασία του νερού, του φωτός και της φροντίδας για την ανάπτυξη της ζωής. παράλληλα θα γίνουν πιο υπεύθυνα αφού το καθένα θα αναλάβει την περιποίηση και τη φροντίδα του δικού του φυτού.
Τέλος, κατασκευάσαμε και ζωγραφίσαμε ένα σκιάχτρο, το οποίο κολλήσαμε στα γλαστράκια μας, μαθαίνοντας με δημιουργικό τρόπο πώς μπορούμε να προστατεύουμε τις καλλιέργειες από τα πουλιά, όπως κάνουν οι γεωργοί στα χωράφια τους.
Η δράση αυτή συνδέεται με σημαντικούς Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, όπως:
την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση,
την υπεύθυνη κατανάλωση και φροντίδα φυσικών πόρων,
τη βιώσιμη καλλιέργεια,
τη συνεργασία και τη συμμετοχή των παιδιών σε δράσεις προστασίας της φύσης
Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, τα παιδιά καλλιέργησαν την αγάπη για τη φύση, την υπευθυνότητα και τη συνεργασία, αποκτώντας πολύτιμες εμπειρίες για έναν πιο βιώσιμο κόσμο.
Για τις δράσεις μας, στα πλαίσια των Κοινοτήτων Μάθησης, θα ενημερώσουμε το συνεργατικό padlet ” Οι μικροί κηπουροί”, ώστε να δώσουμε χρήσιμες πληροφορίες για ανοιξιάτικα φυτέματα και στους μαθητές των άλλων σχολείων που συνεργαζόμαστε.
Το Νηπιαγωγείο μας θα συμμετάσχει με ιδιαίτερη χαρά στον 3ο Μαθητικό Διαγωνισμό με θέμα «Ο εθελοντισμός, ελπίδα για έναν κόσμο καλύτερο!!», που διοργανώνει το Περιφερειακό Τμήμα Μυτιλήνης του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου.
Η συμμετοχή μας εντάσσεται στο πλαίσιο των δράσεων που έχει αναλάβει το σχολείο μας με στόχο την καλλιέργεια της έννοιας του εθελοντισμού, της προσφοράς και της αλληλεγγύης από την προσχολική ηλικία. Το σχετικό πρόγραμμα υλοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, συνεργασίες και δημιουργικές προσεγγίσεις που ενισχύουν τις αξίες της κοινωνικής ευθύνης και της ενεργού συμμετοχής.
Μέσα από τη συμμετοχή μας στον διαγωνισμό, φιλοδοξούμε να δώσουμε στα παιδιά την ευκαιρία να εκφράσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους γύρω από τον εθελοντισμό, συμβάλλοντας με τον δικό τους μοναδικό τρόπο στη διαμόρφωση ενός καλύτερου κόσμου.
Σκοπός του Μαθητικού Διαγωνισμού είναι η ευαισθητοποίηση των παιδιών για την αξία του εθελοντισμού και αποτελεί συνέχεια των ενημερωτικών εκδηλώσεων με θέμα «Ο εθελοντισμός στη ζωή μας. Ο ρόλος & οι δράσεις του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού» που πραγματοποιούνται στα Σχολεία.
Για την αξιολόγηση των έργων πρόκειται να συγκροτηθεί πενταμελής Κριτική Επιτροπή, η οποία θα αποτελείται από εκπρόσωπο του Περιφερειακού Τμήματος Μυτιλήνης Ε.Ε.Σ., Συμβούλους Εκπαίδευσης και Εκπαιδευτικούς. Κριτήρια για τη βράβευση των μαθητικών εντύπων θα αποτελέσουν η πρωτοτυπία, η δημιουργικότητα, η ποικιλία της ύλης, η τήρηση των κανόνων αισθητικής, η καλή χρήση της γλώσσας κ.ά.
Τα παιδιά του Νηπιαγωγείου μας πήραν μέρος στην 1ηΚατηγορία: Αφίσα – Ζωγραφιά και χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της ανεστραμμένης τάξης. Οι μαθητές δημιούργησαν ατομικές ζωγραφιές, αναδεικνύοντας τις ποικίλες μορφές του εθελοντισμού, που πραγματικά μπορούν να κάνουν τον κόσμο πιο ανθρώπινο, πιο δίκαιο και γεμάτο αλληλεγγύη.
Υπάρχουν πολλές μορφές εθελοντισμού, ανάλογα με τα ενδιαφέροντα, τις δεξιότητες και τον χρόνο που διαθέτει κάποιος. Μερικές βασικές κατηγορίες είναι:
Κοινωνικός εθελοντισμός Βοήθεια σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως ηλικιωμένοι, άστεγοι, παιδιά ή άτομα με αναπηρία. Συχνά γίνεται μέσω οργανώσεων όπως ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός.
Περιβαλλοντικός εθελοντισμός Δράσεις για την προστασία της φύσης, όπως καθαρισμοί παραλιών, αναδασώσεις και προστασία ζώων ή οικοσυστημάτων. Παραδείγματα οργανώσεων είναι η WWF και η Greenpeace.
Εθελοντισμός σε κρίσεις και καταστροφές Συμμετοχή σε επιχειρήσεις βοήθειας μετά από φυσικές καταστροφές, πυρκαγιές ή πλημμύρες.
Εκπαιδευτικός εθελοντισμός Διδασκαλία, ενισχυτική εκπαίδευση ή υποστήριξη μαθητών και φοιτητών.
Ιατρικός ή υγειονομικός εθελοντισμός Παροχή βοήθειας σε θέματα υγείας, αιμοδοσίας ή υποστήριξης ασθενών. Συχνά σχετίζεται με οργανώσεις όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα.
Πολιτιστικός εθελοντισμός Συμμετοχή σε φεστιβάλ, μουσεία, εκδηλώσεις ή πολιτιστικά προγράμματα. Για παράδειγμα, εθελοντές βοηθούν σε εκδηλώσεις όπως το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.
Αθλητικός εθελοντισμός Υποστήριξη σε αθλητικές διοργανώσεις και αγώνες, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες.
Ψηφιακός ή διαδικτυακός εθελοντισμός Παροχή βοήθειας εξ αποστάσεως, όπως μετάφραση, δημιουργία περιεχομένου ή τεχνική υποστήριξη.
Εθελοντισμός σε φιλοζωικές δράσεις Φροντίδα αδέσποτων ζώων, φιλοξενία ή υποστήριξη καταφυγίων.
Διεθνής εθελοντισμός Συμμετοχή σε προγράμματα στο εξωτερικό για ανθρωπιστική βοήθεια, εκπαίδευση ή ανάπτυξη κοινοτήτων.
Το διάστημα είναι ένας κόσμος θαυμαστός και γεμάτος μυστήρια που συναρπάζει τα παιδιά. Εκεί υπάρχουν αστέρια, πλανήτες και γαλαξίες που μας κάνουν να ονειρευόμαστε και να ανακαλύπτουμε νέα πράγματα. Μελετώντας τη ζωή των αστροναυτών, μάθαμε πολλά για το πώς ζουν και εργάζονται στο διάστημα, αλλά και για σημαντικές έννοιες της φυσικής. Έτσι, γνωρίσαμε τη βαρύτητα και καταλάβαμε πώς λειτουργεί, ενώ εξερευνήσαμε και άλλες δυνάμεις, όπως την άνωση και την ατμοσφαιρική πίεση. Μέσα από αυτή τη μελέτη, το διάστημα έγινε για εμάς ακόμη πιο ενδιαφέρον και γεμάτο γνώση!
Η διερεύνηση του θέματος της Βαρύτητας στη Γη και στο Διάστημα, εντάσσεται στο Θεματικό Πεδίο: Φυσικές Επιστήμες – STEM και Διαθεματικά Συνδέεται με τη Γλώσσα, τα Μαθηματικά, και τη Δημιουργική Έκφραση
Στόχοι της δράσης :
Γνωστικοί στόχοι: Τα παιδιά να:
κατανοήσουν ότι τα αντικείμενα πέφτουν προς τα κάτω λόγω της βαρύτητας
διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ Γης και Διαστήματος (έλλειψη βαρύτητας)
διατυπώνουν απλές υποθέσεις και να παρατηρούν αποτελέσματα
Δεξιότητες: παρατήρηση και πειραματισμός- σύγκριση και ταξινόμηση – ανάπτυξη επιστημονικής σκέψης (πρόβλεψη- δοκιμή -συμπέρασμα)
Στάσεις: ενίσχυση περιέργειας για τον φυσικό κόσμο- συνεργασία και συμμετοχή- σεβασμός στη διαδικασία πειραματισμού
Προσδοκώμενα αποτελέσματα: να περιγράφουν τί συμβαίνει όταν αφήνουμε αντικείμενα – να εξηγούν με απλά λόγια γιατί πέφτουν –να αναγνωρίζουν ότι στο διάστημα τα πράγματα «αιωρούνται»- να συμμετέχουν ενεργά σε πειράματα.
Είδαμε πολλά vibeo σχετικά με το διάστημα και τη ζωή εκεί…
Γνωρίσαμε τον Ισαάκ Νεύτωνα, έναν πολύ έξυπνο άνθρωπο, που αγαπούσε να σκέφτεται και να παρατηρεί τον κόσμο γύρω του. Μια μέρα, καθώς καθόταν κάτω από ένα δέντρο, είδε ένα μήλο να πέφτει από το δέντρο στο έδαφος.
Τότε άρχισε να αναρωτιέται: «Γιατί το μήλο πέφτει κάτω και δεν πετάει προς τα πάνω;» Έτσι, σκέφτηκε και ανακάλυψε κάτι πολύ σημαντικό που το ονόμασε βαρύτητα.
Η βαρύτητα είναι μια δύναμη που τραβάει όλα τα πράγματα προς τη Γη. Χάρη σε αυτήν, μπορούμε να περπατάμε χωρίς να πετάμε στον αέρα και τα αντικείμενα πέφτουν κάτω όταν τα αφήνουμε. Ο Νεύτων μας βοήθησε να καταλάβουμε καλύτερα τον κόσμο μας!
Αρχικά, τα παιδιά πειραματίστηκαν αφήνοντας να πέσουν διάφορα αντικείμενα από διαφορετικά ύψη, όπως ένα μολύβι, ένα βιβλίο και ένα φύλλο χαρτί. Παρατήρησαν ότι όλα τα αντικείμενα κατέληξαν στο πάτωμα.
Στη συνέχεια, αναρωτήθηκαν γιατί συμβαίνει αυτό και εξέφρασαν τις δικές τους ιδέες, όπως «γιατί είναι βαριά» ή «γιατί έτσι γίνεται» κτλ.. Με αφορμή αυτές τις απόψεις, εξηγήθηκε ότι η Γη ασκεί μια δύναμη που τραβά όλα τα αντικείμενα προς το κέντρο της. Η δύναμη αυτή ονομάζεται βαρύτητα.
Έπειτα, τα παιδιά πειραματίστηκαν για να διαπιστώσουν ποιο αντικείμενο πέφτει πιο γρήγορα, συγκρίνοντας ένα φύλλο χαρτί και ένα βιβλίο.
Τέλος, έγινε αναφορά στο διάστημα, όπου η βαρύτητα δεν δρα με τον ίδιο τρόπο όπως στη Γη. Εκεί, τα αντικείμενα δεν πέφτουν προς τα κάτω αλλά αιωρούνται, καθώς δεν υπάρχει η ίδια δύναμη να τα τραβά.
«Τα λεμόνια-αστροναύτες και το μυστικό της βαρύτητας!»
Ένα πείραμα για τη βαρύτητα και την άνωση.
(Ένα παραμύθι που φτιάχτηκε από την εκπαιδευτικό Δήμου Μαρία, για να κατανοήσουν τα παιδιά τη δύναμη της βαρύτητας, της άνωσης και να δοθεί η αφορμή ώστε να γίνουν συγκρίσεις με το τί συμβαίνει στη γη και τί στο διάστημα. Το παραμύθι είναι η “γέφυρα” που θα τους οδηγήσει στο πείραμα, γιατί τα παιδιά καταλαβαίνουν καλύτερα δύσκολα νοήματα, όταν υπάρχει μια ιστορία που να τους κινεί το ενδιαφέρον και με απλό τρόπο να τους παρουσιάζει το θέμα που πρόκειται να επεξεργαστούν. )
«Μια φορά κι έναν καιρό ήταν τρία λεμόνια: Ο Φλούδας, που καμάρωνε για την ωραία κίτρινη φλούδα του, η Μισοφλουδίτσα, που ποτέ δεν φορούσε όλη της την φλούδα και τριγυρνούσε μόνο με το μαγιό της, και ο Ξεφλούδης, που ήταν ντροπαλός τύπος, και όλο παραπονιόταν πως δεν είχε καθόλου φλούδα. Και οι τρεις ήταν αχώριστοι και πάντα έψαχναν για νέες περιπέτειες
Μια μέρα αποφάσισαν να πάνε για μια βουτιά στη θάλασσα
Ο Φλούδας φώναξε: «Κοιτάξτε με ! Πετάω!»
Η Μισοφλουδίτσα είπε: «Εγώ είμαι στη μέση!»
Ο Ξεφλούδης είπε: «Ωχ… εγώ πάω κάτω στο βυθό !Βοήθεια!»
Καθώς έπαιζαν στο νερό, είδαν κάτι να λαμπυρίζει στον ουρανό. Ήταν ένα μικρό διαστημόπλοιο που κατέβαινε σιγά-σιγά προς την παραλία! Από μέσα βγήκε ένας χαμογελαστός αστροναύτης και τους είπε: «Γειά σας, μικρά λεμόνια! Ψάχνω γενναίους ταξιδιώτες για μια αποστολή στο διάστημα. Θέλετε να έρθετε;» Τα τρία λεμόνια κοιτάχτηκαν μεταξύ τους.
Ο Φλούδας πετάχτηκε πρώτος: «Φυσικά! Με τέτοια φλούδα, είμαι φτιαγμένος για λάμψη στα αστέρια! θέλω να δείξω τη φλούδα μου σε όλο το σύμπαν!»
Η Μισοφλουδίτσα είπε γελώντας: «Εγώ είμαι κάπου στη μέση… αλλά μου αρέσει η περιπέτεια!»
Ο Ξεφλούδης χαμογέλασε: «Κι εγώ θέλω να δω αν μπορώ να… επιπλέω χωρίς τη φλούδα μου στο διάστημα!»
Έτσι, χωρίς δεύτερη σκέψη, μπήκαν όλοι μαζί στο διαστημόπλοιο.
Όταν έφτασαν στο διάστημα, έγινε κάτι μαγικό…Όλοι άρχισαν να πετούν μαζί!
Ο Φλούδας δεν καμάρωνε πια μόνο για τη φλούδα του. «Εδώ δεν υπάρχει πάνω και κάτω! Είμαστε παντού!»
Η Μισοφλουδίτσα δεν ένιωθε «στη μέση». «Ούτε πολύ, ούτε λίγο… στο διάστημα είμαι τέλεια!» φώναξε χαρούμενα, κάνω και μπαλέτο. Ο Ξεφλούδης, που πριν φοβόταν το νερό, τώρα πετούσε σαν πύραυλος. «Εδώ πάνω δεν υπάρχει βυθός! Είμαι ελεύθερος!» είπε και έκανε σβούρες, δεν φοβόταν που ήταν διαφορετικός.
Ο αστροναύτης τους κοίταξε και χαμογέλασε. «Βλέπετε; Στο διάστημα δεν έχει σημασία πώς είσαι απ’ έξω… δεν μετράει αν έχεις φλούδα, μισή φλούδα ή καθόλου. Όλοι μπορείτε να πετάξετε!»
Δεν έχει σημασία πόση «φλούδα» έχεις…αλλά με ποιους πετάς μαζί, είπαν τα τρία λεμόνια.
Και από τότε, τα τρία λεμόνια ταξιδεύουν από πλανήτη σε πλανήτη, ζώντας τις πιο ζουμερές περιπέτειες… παρέα! Αν κοιτάξετε καλά στον ουρανό μπορεί να δείτε να πετούν μαζί χαρούμενα που νίκησαν τη βαρύτητα, αλλά και την άνωση!”
Πάμε να το διαπιστώσουμε…
Πήραμε τα τρία μικρά λεμόνια. Ένα με ολόκληρη την φλούδα του, ένα με λίγη φλούδα και ένα με καθόλου. Μπαίνει το ερώτημα αν αυτά μπουν στο νερό ποιο θα επιπλέει.
Τα παιδιά κάνουν υποθέσεις και στην συνέχεια πάμε να διαπιστώσουμε ποιες από αυτές είναι σωστές.
Βάζουμε τα λεμόνια στο νερό και παρατηρούμε τι θα συμβεί
Βλέπουμε ότι:
Λεμόνι με φλούδα …επιπλέει
το καθαρισμένο λεμόνι… βυθίζεται
Λεμόνι με λίγη φλούδα… μένει κάπου στη μέση
Γιατί γίνεται αυτό; Γιατί όλα τα λεμόνια λόγο της βαρύτητας δεν πάνε προς τα κάτω;
Άρα η διαφορά δεν οφείλεται μόνο σε αυτή, μάλλον υπάρχει και κάποια άλλη δύναμη! Εξηγούμε ότι εδώ υπάρχει μια δύναμη που τη λέμε Άνωση.
Όταν ένα αντικείμενο μπαίνει στο νερό: Το νερό σπρώχνει το αντικείμενο προς τα πάνω (άνωση). Έτσι επιπλέουμε και εμείς όταν κάνουμε μπάνιο στη θάλασσα.
Ταυτόχρονα η βαρύτητα το τραβάει προς τα κάτω.
Το τι θα συμβεί εξαρτάται από το ποια δύναμη είναι μεγαλύτερη
Αναρωτιόμαστε μήπως παίζει ρόλο η φλούδα;
Και πραγματικά, η φλούδα του λεμονιού, έχει μικρές «τσέπες» με αέρα, έχει αέρα μέσα της και γι’αυτό είναι πιο “ελαφριά” (λιγότερο πυκνή)
Η λιγότερη φλούδα, σημαίνει μέτρια πυκνότητα και άρα το λεμόνι μας ισορροπεί και μένει στη μέση. Χωρίς φλούδα, άρα χωρίς αέρα, το λεμόνι μας βυθίζεται
Η Βαρύτητα τραβάει το λεμόνι προς τα κάτω, ενώ η Άνωση (νερό), το σπρώχνει προς τα πάνω.
Με λίγα λόγια: Δεν είναι ότι αλλάζει η βαρύτητα, αλλά αλλάζει η πυκνότητα και η άνωση λόγω της φλούδας.
Σχέση με την έλλειψη βαρύτητας στο διάστημα
Στο διάστημα (π.χ. στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) υπάρχει μικροβαρύτητα, δηλαδή
τα αντικείμενα δεν “πέφτουν” προς τα κάτω. Δεν υπάρχει “πάνω” και “κάτω” Δεν υπάρχει επιπλέει ή βυθίζεται και γι’αυτό, όλα τα λεμόνια, θα αιωρούνται μαζί!
Τα παιδιά ζωγράφισαν το πείραμα…
Και η εξερεύνηση στον κόσμο των δυνάμεων γύρω μας, συνεχίζεται. ..
Ένα ποτήρι που δεν χύνει το νερό του!
Για το πείραμα χρειαστήκαμε ένα ποτήρι, νερό και ένα χαρτί πιο μεγάλο από το στόμιο του ποτηριού. Στην αρχή γεμίσαμε ένα ποτήρι με νερό και όταν το αναποδογυρίσαμε είδαμε, ότι φυσικά ,όπως σωστά είχαμε υποθέσει το νερό λόγω της βαρύτητας χύνεται στον νεροχύτη μας.
Στη συνέχεια, γεμίσαμε το ποτήρι με νερό και βάλαμε το χαρτί πάνω στο στόμιο του ποτηριού. Κρατήσαμε καλά το χαρτί με το χέρι μας και γυρίσαμε το ποτήρι ανάποδα. Αφήσαμε σιγά-σιγά το χέρι μας και… Τι να δούμε; Το χαρτί δεν έπεσε και το νερό έμεινε μέσα στο ποτήρι!
Σκεφτήκαμε πολύ γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό. Τα παιδιά υποψιασμένα από τα προηγούμενα πειράματα με τις δυνάμεις, είπαν πως κάποια δύναμη θα κρύβεται πάλι εκεί! Δεν μπόρεσαν να σκεφτούν άλλη από αυτή του αέρα που βρίσκεται έξω από το ποτήρι.
Ο αέρας είναι παντού γύρω μας, ακόμα κι αν δεν τον βλέπουμε! Όταν γυρίζουμε το ποτήρι ανάποδα, ο αέρας από κάτω σπρώχνει το χαρτί προς τα πάνω και το κρατάει στη θέση του. Με άλλα λόγια ο αέρας έκανε τα μαγικά του και με τη δύναμη του κράτησε το χαρτί, ώστε να μη χυθεί το νερό μέσα από το ποτήρι!
Αυτή η δύναμη λέγεται: Ατμοσφαιρική πίεση
Αυτό φάνηκε στα μάτια των παιδιών κάτι μαγικό. Το ποτήρι έκανε βόλτα στους διαδρόμους του Νηπιαγωγείου, στις αίθουσες, στην αυλή και με ενθουσιασμό είπαν πώς ο αέρας νίκησε τη βαρύτητα!
Αναρωτιόμαστε τί θα συνέβαινε στο διάστημα;
Το νερό θα έφευγε από το ποτήρι , το χαρτί θα έφευγε κι αυτό και όλα θα… αιωρούνταν!
Στο διάστημα όλα πετάνε γιατί δεν υπάρχει βαρύτητα όπως εδώ και δεν υπάρχει και αέρας να σπρώχνει»
Ε, τώρα που μάθαμε τα μυστικά του διαστήματος και των αστροναυτών, βάλτε τις στολές σας, τα κράνη σας και πάμε για ένα ταξιδάκι στο διάστημα…. Φυυυυύγαμεεεεεε!
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
