Τι είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη και γιατί έχει σημασία στην εκπαίδευση

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) είναι η ικανότητα των υπολογιστών να «μαθαίνουν» και να λύνουν προβλήματα, όπως κάνει ο ανθρώπινος νους. Στην εκπαίδευση, η ΤΝ προσφέρει νέες δυνατότητες: βοηθά τους εκπαιδευτικούς να προσαρμόζουν τη διδασκαλία στις ανάγκες κάθε παιδιού, δημιουργεί διαδραστικά μαθησιακά περιβάλλοντα και ενισχύει τη δημιουργικότητα μέσα από παιχνίδι και εξερεύνηση.

Στο νηπιαγωγείο, η γνωριμία με την ΤΝ γίνεται με απλό και παιγνιώδη τρόπο — μέσα από δραστηριότητες που καλλιεργούν τη φαντασία, τη συνεργασία και τη σκέψη. Έτσι, τα παιδιά προετοιμάζονται για έναν κόσμο όπου η τεχνολογία αποτελεί πολύτιμο εργαλείο μάθησης και έκφρασης.

Εικότερα ο διδακτικός στόχος για τα παιδιά του Νηπιαγωγείου είναι: 

Να αποφευχθεί η  ανθρωπομορφοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, δηλαδή τα παιδιά να αποφεύγουν να της αποδίδουν ανθρώπινες ιδιότητες και να κατανοήσουν πώς λειτουργεί.  

Γνωστικοί στόχοι:  

Με απλό, βιωματικό και δημιουργικό τρόπο, τα παιδιά καλούνται: 

• Να κατανοήσουν με απλά λόγια, τι είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη. 
• Να διακρίνουν τη διαφορά ανάμεσα σε έναν άνθρωπο και μια μηχανή ή εφαρμογή. 
• Να αναγνωρίσουν βασικά χαρακτηριστικά της Τεχνητής Νοημοσύνης (δεν έχει συναισθήματα, δεν καταλαβαίνει, δεν αποφασίζει από μόνη της). 

Να αντιληφθούν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο φτιαγμένο από ανθρώπους για να βοηθά σε διάφορες εργασίες.

Οι παρακάτω δραστηριότητες έγιναν στα πλαίσια της συμμετοχής των μαθητών μας στον Διαγωνισμό του Saferinternet4kids 2026, με Θέμα: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη στη ζωή μας» 

• Δραστηριότητες:
• Συζήτηση με αφορμή το βιβλίο : «Τι είναι η Τεχνική Νοημοσύνη”, που μας το έφερε στο σχολείο ο Δημήτρης.
• 
  1. .Συγκρίσεις: «Τι μπορώ να κάνω εγώ – τι μπορεί να κάνει ένα ρομπότ/υπολογιστής;» (π.χ. το παιδί αγκαλιάζει, το ρομπότ όχι, το παιδί σκέφτεται με συναίσθημα, η μηχανή με δεδομένα).
  2. Βλέπουμε βίντεο και χορεύουμε σαν ρομπότ.
• Τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη; – YouTube
• What is Artificial Intelligence? | ChatGPT | The Dr Binocs Show | Peekaboo Kidz – YouTube
• Ο χορός των Ρομπότ / Ρομπότ/ τραγούδι μουσικοκινητικής / εικονίδια PECS/
• Παιχνίδι ρόλων: Τα παιδιά κάνουν τα  «ρομποτάκια» που ακολουθούν οδηγίες, και μετά  δίνουν απλές εντολές (π.χ. «κάνε δύο βήματα μπροστά», «σήκωσε το χέρι»).
• Να και μια ευκαιρία να καθαρίσουμε την τάξη! Τα παιδιά έγιναν ρομποτάκια και την καθάρισαν!
  1. 
• Στη συνέχεια αναγνωρίζουν πού συναντούν ΤΝ στην καθημερινότητά τους και ξεχωρίζουν τα οφέλη από τους κινδύνους.
• Μοντέλο Ανεστραμμένης τάξης (Flipped classroom): τα παιδιά φέρνουν φωτογραφίες ( σε συνεργασία με τους γονείς τους). Πού συναντούμε την ΤΝ στη ζωή μας, π.χ. φωνητικός βοηθός, αυτόματο παιχνίδι, εφαρμογή που προτείνει τραγούδια κα. Μιλάμε για την υπερβολική χρήση οθονών. Συζήτηση Αντίθετων εικόνων «Παιδί που ρωτά τη μαμά» – «Παιδί που ρωτά το τάμπλετ για τα πάντα».
• 
• 
• Φτιάξαμε μικρά ρομπότ από χαρτί
• 
• Στο ολοήμερο πρόγραμμα του νηπιαγωγείου κατασκευάσαμε με χαρτόκουτα ένα ρομπότ.
• Φτιάξαμε το σώμα και το κεφάλι του και επιλέξαμε για κουμπιά εντολών καπάκια από μπουκάλια νερού.
• 
• Στη συνέχεια κολλήσαμε τα καπάκια στο σώμα του ρομπότ, γράψαμε πάνω τους γράμματα, σύμβολα και αριθμούς και συμφωνήσαμε ποια θα ήταν λειτουργία του καθενός: να προχωράει, να λέει τραγούδι, να χορεύει να λέει παραμύθι κτλ
• 
• Όταν ολοκλήρωσαν το έργο, το παρουσίασαν  στους συμμαθητές  του πρωινού τμήματος και εξήγησαν τις λειτουργίες που είχαν προσθέσει πάνω του.
• 
• Μετά έπαιξαν με το ρομπότ τους:
• Το έκαναν beebot και του έδιναν οδηγίες να κινηθεί

Στόχοι της δραστηριότητας

Οι μαθητές επιδιώκεται:

• να κατανοήσουν την έννοια του αλγορίθμου, δηλαδή μιας σειράς βημάτων που μας οδηγούν στην επίτευξη ενός στόχου,
• να εξασκηθούν στην ακολουθία εντολών,
• να αντιληφθούν τη σημασία της σαφήνειας και της ακρίβειας στις οδηγίες.

Βήματα Υλοποίησης της Δραστηριότητας

1. Επιλογή Ρομπότ

Ένα παιδί βγαίνει μπροστά στην τάξη και αναλαμβάνει τον ρόλο του «ρομπότ».

2. Ορισμός Εντολών

Η τάξη συμφωνεί στο «λεξιλόγιο» που καταλαβαίνει το ρομπότ, όπως:

• «Προχώρα 1 βήμα»
• «Στρίψε δεξιά»
• «Στρίψε αριστερά»
• «Σήκωσε το αντικείμενο»
• «Άφησε το αντικείμενο»

3. Διαδρομή – Αποστολή

• Ο εκπαιδευτικός τοποθετεί ένα αντικείμενο σε συγκεκριμένο σημείο (π.χ. ένα μολύβι πάνω σε ένα θρανίο).
• Δίνεται στην ομάδα η αποστολή:
  «Το ρομπότ πρέπει να πάρει το μολύβι και να το φέρει μπροστά στον πίνακα.»

4. Δημιουργία Αλγορίθμου

• Τα παιδιά, στον ρόλο των «προγραμματιστών», δίνουν στο ρομπότ εντολές βήμα-βήμα.
• Το «ρομπότ» εκτελεί τις εντολές κυριολεκτικά, χωρίς να κάνει υποθέσεις.

5. Συζήτηση Λαθών

• Αν το ρομπότ κάνει κάποιο λάθος (π.χ. φτάσει σε λάθος σημείο), εξηγούμε ότι ο αλγόριθμος περιέχει σφάλμα.
• Συζητάμε τι πήγε λάθος και πώς μπορούμε να διορθώσουμε τις εντολές.
• 
• Έπειτα ήρθε η σειρά του ρομπότ! Κάποιο παιδί έμπαινε στην κούτα και γινόταν ρομπότ. Κάποιο άλλο παιδί πατώντας το κατάλληλο κουμπί του ζητούσε να χορέψει, να τραγουδήσει, να πει ένα παραμύθι ή να κάνει κάποιες κινήσεις κτλ
• 
• Γινόμαστε κατασκευαστές ρομπότ και φτιάχνουμε ένα δικό μας. Τί είδος ρομπότ θα ήθελε ο καθένας και τί υπηρεσία θα προσέφερε στον άνθρωπο;
• 
• Στη συνέχεια οι μαθητές γνώρισαν κάποιες εφαρμογές της ΤΝ που τους ενθουσίασαν:
• Ζωντανέψαμε κάποιες ζωγραφιές μας. Με την εφαρμογή https://www.edtechteacher.gr/2024/03/animated-drawings.html, άρχισαν να χορεύουν, να χοροπηδούν, να τρέχουν κτλ
• 
• Περιέγραφαν μια εικόνα που είχαν στο μυαλό τους και  η ειδική εφαρμογή ΤΝ, ttps://www.adobe.com/gr_el/products/firefly/features/text-to-image.html, έκανε τις σκέψεις τους εικόνες. Αυτό πραγματικά μας ενθουσίασε.
• Οι παρακάτω εικόνες είναι κάποιες από αυτές που περιέγραψαν τα παιδιά
• 
• Και φυσικά λύσαμε το αίνιγμα του μυστηριώδους  φακέλου και πήραμε μέρος στον διαγωνισμό της εβδομάδας προγραμματισμού.

Αν τα ρομπότ μπορούσαν να σκεφτούν τί θα μας συμβούλευαν; 

και το ταξίδι στον κόσμο της Τεχνικής Νοημοσύνης δεν σταματά εδώ, συνεχίζεται…

από Δήμου Μαρία