Τα παιδιά εξερεύνησαν με μεγάλο ενθουσιασμό τις κινήσεις της Γης και της Σελήνης γύρω από τον Ήλιο!
Κατασκευάζοντας τον Ήλιο, τη Γη και τη Σελήνη, δημιούργησαν το δικό τους μικρό ηλιακό σύστημα και πειραματίστηκαν με τις περιστροφές και τις περιφορές των πλανητών. Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες κατανόησαν πώς η Γη περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της και γύρω από τον Ήλιο, αλλά και πώς η Σελήνη κινείται γύρω από τη Γη.
Παράλληλα, γνώρισαν το φαινόμενο της έκλειψης Ηλίου και της έκλειψης Σελήνης, ανακαλύπτοντας πώς δημιουργούνται όταν ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη ευθυγραμμίζονται.
Η μάθηση έγινε παιχνίδι, η παρατήρηση έγινε ανακάλυψη και τα παιδιά μας έγιναν μικροί αστρονόμοι!
1η κατασκευή
Το μοντέλο αυτό, γνωστό και ως τελλούριο , είναι μια εκπαιδευτική κατασκευή που αναπαριστά τις κινήσεις του συστήματος Ήλιου – Γης – Σελήνης. Χρησιμοποιείται για να εξηγήσει πώς οι σχετικές θέσεις των τριών αυτών σωμάτων προκαλούν την εναλλαγή των εποχών, τις φάσεις της Σελήνης και τις εκλείψεις.
Τι αναπαριστά το μοντέλο
* Ο Ήλιος (κίτρινο χαρτόνι):Βρίσκεται στο κέντρο και παραμένει σταθερός.
* Η Γη. Συνδέεται με τον Ήλιο μέσω μιας μακριάς λωρίδας χαρτονιού και ενός διπλόκαρφου, επιτρέποντάς της να περιφέρεται γύρω του.
* Η Σελήνη (γκρι χαρτόνι):Είναι ο μικρότερος κύκλος και συνδέεται με τη Γη μέσω μιας κοντύτερης λωρίδας και ενός δεύτερου διπλόκαρφου, ώστε να περιφέρεται γύρω από τη Γη.
* Κόψαμε τρεις κύκλους (Ήλιος > Γη > Σελήνη) και δύο λωρίδες χαρτονιού (μία μακριά και μία κοντή).
* Τρυπήσαμε το κέντρο του Ήλιου και της Γης, καθώς και τις άκρες των λωρίδων.
* Ενώσαμε τη μία άκρη της μακριάς λωρίδας στον Ήλιο και την άλλη στη Γη με διπλόκαρφα.
* Συνδέσαμε την κοντή λωρίδα από τη Γη προς τη Σελήνη, χρησιμοποιώντας το ίδιο διπλόκαρφο στη Γη για να συγκρατεί και τις δύο λωρίδες.
1. Περιφορά της Γης: Μετακινώντας τη Γη γύρω από τον Ήλιο, δείχνουμε την τροχιά της που διαρκεί ένα έτος.
2. Φάσεις της Σελήνης: Καθώς η Σελήνη κινείται γύρω από τη Γη, η γωνία υπό την οποία φωτίζεται από τον Ήλιο αλλάζει. Όταν η Γη είναι ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, έχουμε Πανσέληνο, ενώ όταν η Σελήνη είναι ανάμεσα σε Ήλιο και Γη, έχουμε Νέα Σελήνη
3.Εκλείψεις:
* Ηλιακή έκλειψη: Όταν η Σελήνη μπει ακριβώς στην ευθεία μεταξύ Ήλιου και Γης, “κρύβει” τον Ήλιο.
* Σεληνιακή έκλειψη: Όταν η Γη μπει στην ευθεία μεταξύ Ήλιου και Σελήνης, η σκιά της Γης καλύπτει τη Σελήνη.
2ο Πείραμα: Μα πώς μεταδίδεται το φως κυρία; Ο Μιχάλης απαντά μα είναι μια ευθεία γραμμή!
Ελάτε να το ανακαλύψουμε…
Υλικά
- 4 χαρτόνια όπου κάνουμε μικρή τρύπα στο κέντρο κάθε χαρτονιού
- Ένας φακός
- Πλαστελίνη για στήριξη
Διαδικασία
- Κάνουμε μια μικρή τρύπα στο κέντρο κάθε χαρτονιού.
- Τοποθετούμε τα χαρτόνια όρθια στη σειρά, το ένα πίσω από το άλλο.
- Προσέχουμε οι τρύπες να είναι απόλυτα ευθυγραμμισμένες.
- Τοποθετούμε τον φακό πίσω από το πρώτο χαρτόνι και τον ανάβουμε.
Τα παιδιά παρατηρούν:
- Όταν οι τρύπες είναι στην ίδια ευθεία, το φως περνάει και φαίνεται στο τελευταίο χαρτόνι.
- Αν μετακινήσουμε λίγο ένα χαρτόνι ώστε οι τρύπες να μην είναι ευθυγραμμισμένες, τότε το φως δεν περνάει.
Καταλήγουμε στο Συμπέρασμα
Το φως περνάει μόνο όταν βρίσκει ελεύθερο δρόμο σε ευθεία γραμμή.
Άρα, το φως διαδίδεται ευθύγραμμα.
Αν το φως πήγαινε στραβά ή καμπύλα, θα μπορούσε να περάσει ακόμη κι αν οι τρύπες δεν ήταν στην ίδια ευθεία — αλλά αυτό δεν συμβαίνει.
3ο Πείραμα κατασκευή:
Το πείραμα αυτό χρησιμοποιείται για να εξηγήσει τις φάσεις της Σελήνης και τις εκλείψεις. Με τη χρήση ενός φακού (Ήλιος), μιας μεγαλύτερης μπάλας (Γη) και μιας μικρότερης (Σελήνη), αναπαριστούμε πώς το φως του Ήλιου φωτίζει πάντα το μισό της Σελήνης, αλλά εμείς από τη Γη βλέπουμε διαφορετικό τμήμα αυτού του φωτισμένου μέρους ανάλογα με τη θέση της.
- Προετοιμασία των υλικών
Χρειάζεστε έναν ισχυρό φακό(Ήλιος), μια μεγάλη μπάλα (Γη) και μια μικρή μπάλα (Σελήνη), όπως ένα μπαλάκι του πινγκ-πονγκ. Τοποθετήστε τον φακό σε σταθερό σημείο και σβήστε τα φώτα του δωματίου για να είναι ορατές οι σκιές.
2.Αναπαράσταση των Φάσεων της Σελήνης
Για να κατανοήσετε τις φάσεις, τοποθετήστε τη “Γη” στο κέντρο και περιφέρετε τη “Σελήνη” γύρω της:
* Νέα Σελήνη: Η Σελήνη βρίσκεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη. Το φωτισμένο μέρος της κοιτάζει προς τον Ήλιο, οπότε από τη Γη βλέπουμε τη σκοτεινή της πλευρά.
* Πανσέληνος: Η Γη βρίσκεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη. Βλέπουμε ολόκληρο το φωτισμένο ημισφαίριο της Σελήνης.
* Τέταρτα: Όταν η Σελήνη βρίσκεται στο πλάι, βλέπουμε μόνο το μισό από το φωτισμένο της μέρος (το ένα τέταρτο της συνολικής της επιφάνειας).
3.Αναπαράσταση των Εκλείψεων
Με τα ίδια υλικά μπορούμε να δούμε πώς δημιουργούνται οι εκλείψεις μέσω της ευθυγράμμισης:
Ηλιακή Έκλειψη: Τοποθετούμε τη μικρή μπάλα (Σελήνη) ακριβώς ανάμεσα στον φακό και τη μεγάλη μπάλα (Γη). Θα δούμε τη σκιά της Σελήνης να πέφτει πάνω σε μια μικρή περιοχή της Γης.
* Σεληνιακή Έκλειψη: Τοποθετούμε τη μεγάλη μπάλα (Γη) ανάμεσα στον φακό και τη μικρή μπάλα (Σελήνη). Η Γη εμποδίζει το φως του Ήλιου και η Σελήνη εισέρχεται στη σκιά της Γης.
Τα παιδιά καταλήγουν: Το πείραμα δείχνει ότι η Σελήνη δεν αλλάζει σχήμα, αλλά αυτό που αλλάζει είναι η γωνία από την οποία τη βλέπουμε φωτισμένη καθώς περιφέρεται γύρω από τη Γη. Επίσης, αποδεικνύει ότι οι εκλείψεις συμβαίνουν μόνο όταν τα τρία σώματα ευθυγραμμίζονται απόλυτα.
Τα παιδιά κατασκευάζουν το κουτί, μετρούν, κάνουν υπολογισμούς, υποθέτουν, σχεδιάζουν, κόβουν, κολλούν …
Ζωγραφίζουμε τη γη, τη σελήνη, τον ήλιο…
και το αποτέλεσμα μας δικαίωσε!
Τέλος διακοσμήσαμε το κουτί μας με διάφορους πλανήτες…
Με τα παραπάνω επιτεύχθηκαν τα παρακάτω (συνοπτικά)
Γνωστικοί στόχοι (Περιβάλλον – Φυσικές Επιστήμες)
- Να αναγνωρίζουν τον Ήλιο, τη Γη και τη Σελήνη ως ουράνια σώματα.
- Να συνδέσουν την περιστροφή της Γης με τη δημιουργία ημέρας και νύχτας.
- Να προσεγγίσουν βιωματικά το φαινόμενο της έκλειψης Ηλίου και Σελήνης.
Δεξιότητες
- Ανάπτυξη δεξιοτήτων παρατήρησης και διατύπωσης υποθέσεων.
- Καλλιέργεια συνεργασίας μέσα από ομαδικές κατασκευές.
- Ενίσχυση λεπτής κινητικότητας μέσω χειροτεχνιών.
- Ανάπτυξη προφορικού λόγου μέσα από περιγραφές και συζητήσεις.
Στάσεις
- Ενίσχυση της περιέργειας και του ενδιαφέροντος για τον φυσικό κόσμο.
- Καλλιέργεια θετικής στάσης απέναντι στη διερεύνηση και την επιστημονική σκέψη.
- Ανάπτυξη σεβασμού και θαυμασμού για το σύμπαν.
Η μάθηση έγινε μέσα από:
- διερεύνηση και παρατήρηση
- κατασκευές
- συζήτηση και ανταλλαγή ιδεών
- γεωμετρία – μετρήσεις
- πειραματισμό με φακούς και μπάλες για την κατανόηση των εκλείψεων
Από Δήμου Μαρία
