ΠΕΙΡΑγΜΑΤΑ

Και όχι αδίκως. Δεν είναι λίγοι οι πειρασμοί που μας περιβάλλουν καθημερινά. Απ’ αυτούς ένα μεγάλο κεφάλαιο αφορά στις εξαρτησιογόνες ουσίες. Τον μεγαλύτερο βαθμό επικινδυνότητας έχουν η ηρωίνη, η κοκαΐνη και το αλκοόλ, το οποίο είναι ευρέως γνωστό. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που καταναλώνουν αλκοόλ, άλλοι σε μεγαλύτερο και άλλοι σε μικρότερο βαθμό. Φαίνεται μάλιστα ότι στην Κρήτη είναι ένα αναπόσπαστο στοιχείο της ζωής, καθώς δεν λείπει από κανένα νοικοκυριό. Είναι μάλιστα γνώρισμα κρητικής φιλοξενίας η προσφορά μιας ρακής, η παρέα σε ένα ρακοκάζανο, ένα ποτηράκι κρασί σπιτικό, είτε σε καθημερινή είτε σε πιο αραιή βάση. Όταν γίνεται λελογισμένη χρήση του αλκοόλ, προκαλεί ευθυμία. Όταν όμως γίνεται κατάχρηση συνιστά ένα κοινωνικό πρόβλημα.
Όλοι μας θεωρούμε το αλκοόλ μία ουσία φιλική και αθώα. Δυστυχώς, δεν μπορούμε να φανταστούμε τη δυστυχία που μπορεί να προκαλέσει. Τι είναι πραγματικά το αλκοόλ; Είναι μία νόμιμη ουσία, η οποία ναρκώνει κυριολεκτικά ολόκληρο τον κόσμο. Ένα ναρκωτικό, που προκαλεί σωματική και ψυχολογική εξάρτηση, έχοντας ως αποτέλεσμα την εμφάνιση σοβαρών προβλημάτων στην υγεία του εξαρτημένου. Έτσι πολλοί άνθρωποι οδηγούνται στον αλκοολισμό, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους τις σοβαρές επιπτώσεις του.
Το φαινόμενο του αλκοολισμού ,που αποτελεί πλέον κοινωνικό πρόβλημα, είναι σε ολόκληρο τον κόσμο. Ιδιαίτερα μεγάλες διαστάσεις έχει λάβει στην Ευρώπη, καθώς στατιστικές έρευνες έδειξαν ότι ένα τεράστιο ποσοστό νέων σήμερα πλέον το χρησιμοποιούν με μεγάλη ευκολία. Περίπου 84 εκατομμύρια άτομα στην Ευρώπη υποφέρουν από επιπτώσεις του αλκοολισμού, νούμερο πραγματικά ανησυχητικό, με ποσοστό κατανάλωσης 9,3 λίτρα ανά άτομο. Πιο συγκεκριμένα, στη χώρα μας όπως διαβάσαμε σε έρευνες διαφόρων φορέων, μεταξύ του 1975 και του 1980 υπήρξε μία απότομη αύξηση της κατανάλωσης από 5,3 στα 10,2 λίτρα ανά άτομο. Από τότε το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 8,7. Η κατανάλωση μπύρας αυξήθηκε κατακόρυφα και από αμελητέες ποσότητες που καταναλώνονταν στη χώρα το 1990, έφθασε σήμερα στα 40 λίτρα ανά άτομο. Στην Ελλάδα σημειώνεται μία από τις μεγαλύτερες καταναλώσεις «πυκνών ποτών» (τζιν, ουίσκι, βότκα…….) απ’ όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης έρχεται πρώτη στην κατανάλωση αλκοόλ στους νέους ηλικίας 15 χρόνων-αγόρια και κορίτσια. Εκτιμάται ακόμα ότι είναι πρώτη στη νοθεία των «πυκνών ποτών» με μεθυλική αλκοόλη (τα λεγόμενα σφηνάκια ή αλλιώς μπόμπες), ουσία που βλάπτει το οπτικό νεύρο και προκαλεί τύφλωση. Το πιο ανησυχητικό είναι αυτό που συμβαίνει στις μέρες μας, προκειμένου οι βιομηχανίες να προσεγγίσουν το νεανικό κοινό. Η κυκλοφορία των νέων αλκοολούχων αναψυκτικών, τα λεγόμενα αλκοπόπς, είναι ένας από τους τρόπους προσέγγισης. Με πρωτότυπα μπουκάλια, ελκυστικά «περιτυλίγματα» και ανάλογες διαφημίσεις στοχεύουν στο «καλύτερο αγοραστικό κοινό», στη νεολαία.
Οι επιπτώσεις από την κατάχρηση αλκοόλ είναι πολλές, με πρώτο το ίδιο το φαινόμενο του αλκοολισμού. Οι πάσχοντες απ’ αυτόν καταφεύγουν σε κέντα απεξάρτησης ή γίνονται μέλη σε προγράμματα απεξάρτησης, ένα από τα οποία είναι οι «Ανώνυμοι Αλκοολικοί».Οι έμμεσες επιπτώσεις του αλκοολισμού είναι τα τροχαία ατυχήματα, η βία και η εγκληματικότητα.O κλονισμός της υγείας με εμφάνιση διαφόρων παθήσεων όπως καρδιακών ή κίρρωση του ύπατος ή διάφορες μορφές καρκίνου είναι μόνο μερικές ενδεικτικές, με πολλά θύματα κάθε χρόνο.
Στην περίπτωση του αλκοολισμού δε δικαιολογούμαστε. Δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι δεν ξέρουμε, δεν ακούσαμε, δεν ενημερωθήκαμε. Φυλλάδια ιατρικών συλλόγων, πορίσματα επιστημόνων, φωτογραφίες πασχόντων υπάρχουν παντού. Άρα είναι στο χέρι μας εμείς, οι νέοι, να είμαστε προσεκτικοί, επιφυλακτικοί και περισσότερο υπεύθυνοι.

«ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ 15-16 ΕΤΩΝ»

Η εφηβεία είναι, ως γνωστόν, μια ευαίσθητη ηλικία που αποτελεί τον δρόμο για την ενηλικίωση. Είναι η ηλικία κατά την οποία οι νέοι πειραματίζονται με διάφορα πράγματα, μιμούνται τα πρότυπά τους και παίρνουν διάφορες αποφάσεις για τη ζωή τους. Κατά την εφηβεία ξεκινούν οι περισσότεροι καπνιστές το κάπνισμα, οι περισσότεροι ναρκομανείς τα ναρκωτικά κι οι περισσότεροι αλκοολικοί το αλκοόλ.
Η έρευνα πραγματεύεται το θέμα του αλκοολισμού -δηλαδή της σωματικής και ψυχολογικής εξάρτησης των ανθρώπων από το αλκοόλ- και κυρίως την ρίζα του τον αλκοολισμό στην εφηβεία, δηλαδή τότε που ξεκινάει. Καταρχάς, έγινε προσπάθεια να προσεγγιστεί η επιρροή του κοινωνικού περίγυρου –της οικογένειας, των φίλων κτλ.- στην απόφαση των εφήβων να πίνουν ή να απέχουν από τα αλκοολούχα ποτά, αφού είναι γνωστό ότι η επιρροή του κοινωνικού περίγυρου παίζει σημαντικό ρόλο στις πράξεις των εφήβων. Επιπλέον, διερευνήθηκε η σχέση που έχουν οι έφηβοι συνομήλικοί μου με τα αλκοολούχα ποτά. Τέλος, εξετάστηκε το θέμα της ενημέρωσης εάν, δηλαδή, οι έφηβοι είναι ενημερωμένοι πάνω στο θέμα του αλκοολισμού και σε τι βαθμό, μια και τα προβλήματα κυρίως σε επίπεδο υγείας δε λύνονται με την άγνοια.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε εφήβους 15-16 ετών και των δύο φύλων στα τρία τμήματα της Ά τάξης του Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στις 16/05/08 ώρα 11.40 π.μ. Στην έρευνα αυτή σκοπός ήταν να υπάρξει μια ευαισθητοποίηση για το φαινόμενο του αλκοολισμού, μια και πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως το πρόβλημα αυτό βρίσκεται δίπλα μας. Μόνο με την ενημέρωση μπορεί να εκλείψει μια μάστιγα όπως ο αλκοολισμός από την σύγχρονη κοινωνία.
Η έρευνα αυτή, όπως και κάθε άλλη έρευνα που μελετά κοινωνικά θέματα – μάστιγες ή θέματα υγείας που έχουν να κάνουν με επιβλαβείς συνήθειες έχει ως κύριο μέλημα να ενημερώσει τους πολίτες. Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η χρησιμότητα μιας τέτοιας έρευνας, καθώς η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση του προβλήματος του αλκοολισμού.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς τόσο στο Διαδίκτυο όσο και στον τύπο, όπως φαίνεται και από το άρθρο της Μαρίας Τσικαλά «Μέτρον άριστον», οι νέοι στην Ελλάδα χρόνο με τον χρόνο καταναλώνουν όλο και μεγαλύτερες ποσότητες οινοπνευματωδών ποτών, ενώ πολλοί από αυτούς συχνά οδηγούνται στην κατάχρηση* με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Τα αλκοολούχα ποτά δεν λείπουν από κανένα σχεδόν γεύμα των ελληνικών οικογενειών. Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο συγγενικά ή φιλικά πρόσωπα να ‘φιλεύουν’ παιδιά μικρής ηλικίας που παρίστανται στο γεύμα με μικρές ποσότητες ποτών.
Έρευνες δείχνουν ότι οι νέοι στον μέσο όρο τους πίνουν για πρώτη φορά αλκοόλ* σε ηλικία 11-13,5 ετών. Συγκεκριμένα, τα αγόρια πίνουν το πρώτο τους ποτήρι στα 12,6 τους χρόνια ενώ τα κορίτσια στα 13,2 τους. Το 95,9% των εφήβων δηλώνουν ότι έχουν εμπειρία ήδη με αλκοολούχα ποτά. Το 32% των νέων καταναλώνει αλκοόλ περίπου 6 φορές κάθε μήνα ενώ το 13,2% των εφήβων καταναλώνει αλκοόλ με αρκετά μεγάλη ποικιλία 3 φορές τον μήνα. Παράλληλα, το 8,3% καταναλώνει με την ίδια ποικιλία αλκοόλ σε καθημερινή βάση ενώ το 4,2% πίνει σε 40 ημέρες περισσότερες από 40 μερίδες ποτών. Στις προτιμήσεις των νέων κυριαρχούν τα βαριά ποτά (πχ. ουίσκι), η μπύρα και το κρασί ενώ εξέχουσα θέση αποκτούν χρόνο με το χρόνο τα alcopops* που πωλούνται ακόμη και στα ψιλικατζίδικα. Δυστυχώς, οι έφηβοι που κάνουν κατάχρηση, τις περισσότερες φορές, έχουν οικογενειακό ιστορικό αλκοολισμού.
Από τα παιδιά στην Α΄ τάξη του Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου, το 45% είναι αρσενικού φύλου και το 55% θηλυκού. Επέλεξα για μεγαλύτερη ακρίβεια να διανείμω το ερωτηματολόγιο σε 20 άτομα: σε 9 αγόρια και 11 κορίτσια.
Το ερωτηματολόγιο απαντήθηκε κατά τη διάρκεια του τέταρτου διαλείμματος δηλαδή μέσα σε 10΄ από 11 τυχαία επιλεγμένα κορίτσια και 9 τυχαία επιλεγμένα αγόρια και από τα τρία τμήματα της Ά τάξης.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν πως το πρόβλημα της κατάχρησης του αλκοόλ στην πόλη του Ηρακλείου είναι υπαρκτό. Ο κοινωνικός περίγυρος παίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Το 45% των μαθητών δήλωσαν ότι συχνά παροτρύνθηκαν σε μικρή ηλικία από συγγενικά ή και φιλικά πρόσωπα να πιουν κατά την διάρκεια γεύματος. Όλοι οι μαθητές που ρωτήθηκαν έχουν ήδη πιει έστω και μία φορά αλκοολούχα ποτά. Το 20% δηλώνει πως έχει αποκτήσει την εμπειρία του πρώτου ποτηριού σε ηλικία 7-10 ετών το 35% σε ηλικία 11-13 ετών και το 45% σε ηλικία 14-16 ετών. Γενικά τα αγόρια δήλωσαν ότι ξεκίνησαν να πίνουν 1-2 χρόνια πριν από τα κορίτσια.
Σύμφωνα με την έρευνα η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών πίνουν οινοπνευματώδη ποτά – το 70% σπάνια δηλαδή λιγότερες από δέκα φορές τον χρόνο ενώ το 10% συχνά. Κανείς δεν δήλωσε ότι πίνει σε καθημερινή βάση. Το υπόλοιπο 20% των μαθητών δεν πίνει ποτέ, κάτι που είναι αρκετά θετικό καθώς οι επιστήμονες προειδοποιούν συχνά ότι μέχρι 18 ετών οι άνθρωποι δεν θα έπρεπε να έχουν επαφή με το αλκοόλ. Ο λόγος είναι ότι, καθώς το νευρικό σύστημα* δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως ως αυτήν την ηλικία, το αλκοόλ δύναται να επηρεάσει σοβαρά την ολοκλήρωση της ανάπτυξής του.
Δυστυχώς, οι μισοί από τους μαθητές που αποτέλεσαν το δείγμα έχουν μεθύσει τουλάχιστον 1 φορά στη ζωή τους. Συγκεκριμένα, το 5% των μαθητών που αποτελούνταν μόνο από κορίτσια δήλωσε ότι μεθάει πολλές φορές. Το 10% των μαθητών στο οποίο πλειοψηφούν τα αγόρια φτάνει σε κατάσταση μέθης συχνά ενώ το 35% στο οποίο τα 6/7 είναι κορίτσια μεθάει συχνά. Παρατηρείται, λοιπόν, κατάχρηση στο αλκοόλ και από τα δύο φύλα, κυρίως από τα κορίτσια.
Στις προτιμήσεις των παιδιών ως προς τα αλκοολούχα ποτά, πρώτα έρχονται τα ελαφριά ποτά με το 50%, έπειτα τα βαριά με το 20% και τελευταία τα alcopops με το 10% ενώ το υπόλοιπο 20% δεν έχει καμία συγκεκριμένη προτίμηση. Εδώ τα δύο φύλα συμφωνούν στις προτιμήσεις τους.
Γενικά το οικογενειακό ιστορικό των μαθητών δεν είναι επιβαρυμένο όσο αφορά στον αλκοολισμό κατά το 90%. Τα κορίτσια που δήλωσαν ότι μεθούν πολλές φορές, δήλωσαν παρακάτω ότι μεθάει ο πατέρας και άλλο μέλος στην οικογένειά τους.
Δυστυχώς το ¼ των μαθητών δεν αναγνωρίζουν το αλκοόλ σαν εξαρτησιογόνο ουσία κι αυτό είναι θλιβερό αν λάβουμε υπόψη το ξεχωριστό κεφάλαιο για τις επιπτώσεις του αλκοόλ που όλοι διδαχτήκαμε πριν από ένα χρόνο στα πλαίσια του μαθήματος της Βιολογίας. Παράλληλα, κανείς δεν δήλωσε πλήρως ανενημέρωτος όσο αφορά τον αλκοολισμό ενώ τα περισσότερα κορίτσια δηλώνουν πλήρως ενημερωμένα πάνω στο ζήτημα. Τραγικό είναι το εξής γεγονός: ένα 5% που δήλωσε ότι το αλκοόλ δεν είναι εξαρτησιογόνος ουσία, παρακάτω δήλωσε πως έχει πλήρη ενημέρωση πάνω στο θέμα του αλκοολισμού.
Γενικά το 80% των μαθητών ήξερε να διαλέξει ποιες αρρώστιες προκαλούνται από τον αλκοολισμό. Το 10% ήξερε περίπου ενώ ένα 10% έδειξε πλήρως ανενημέρωτο.
Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της έρευνας δεν είναι και τόσο αισιόδοξα ως προς την συμπεριφορά των εφήβων προς το αλκοόλ, παρόλο που το επίπεδο ενημέρωσης παρουσιάζεται αρκετά ανεβασμένο.
Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι αρκετά κοντά με τα στοιχεία της υπόθεσης. Φανερώνουν το πρόβλημα της κατάχρησης οινοπνευματωδών ποτών από τους εφήβους ίσως σε λίγο μικρότερο βαθμό. Μία άλλη διαφορά είναι ότι από την έρευνα φαίνεται πως τα κορίτσια είναι πιο ‘θαρραλέα’ με το αλκοόλ απ’ ότι τα αγόρια. Κάτι τέτοιο όμως δεν επαληθεύεται από την υπόθεση. Γενικά, οι διαφορές που προανέφερα είναι ελάχιστες και αυτό μπορεί να δικαιολογείται από τους αστάθμητους παράγοντες που επηρέασαν το αποτέλεσμα της έρευνας.
Το ποσοστό 45% των μαθητών – λαμβάνοντας υπόψη ένα 15% που δήλωσαν πως δεν θυμούνται – είναι αρκετό για να επιβεβαιώσει αυτό που ακούμε σε πολλές επιστημονικές ομιλίες. Όντως κατά τη διάρκεια γευμάτων ενήλικες συγγενείς ή φίλοι προσφέρουν σε μικρά παιδιά αλκοολούχα ποτά λέγοντας πως «ένα ποτηράκι κάνει καλό». Αυτό είναι αρκετά θλιβερό όταν ακούμε καθημερινά πως πριν την ενηλικίωση πρέπει να αποφεύγεται η λήψη αλκοόλ.
Σύμφωνα με την υπόθεση το πρώτο ποτήρι με αλκοολούχο ποτό τοποθετείται στην ηλικία 11-12 ετών. Οι απαντήσεις των μαθητών έδειξαν ότι τα κορίτσια ξεκινούν από τόσο νωρίς όμως τα αγόρια από ένα χρόνο αργότερα σύμφωνα με την πλειοψηφία τους. Σε αυτό το σημείο υπάρχει μία διαφωνία με την υπόθεση, σύμφωνα με την οποία, τα αγόρια ξεκινούν την χρήση αλκοολούχων ποτών ένα χρόνο πριν από τα κορίτσια. Βέβαια, τα ποσοστά ήταν πολύ κοντινά, επομένως δεν μπορεί να γίνει λόγος για εμφανή απόκλιση.
Ένα ποσοστό 80% δηλώνει ότι συνεχίζει κανονικά την χρήση αλκοολούχων ποτών. Ενδεικτικά, το 70% των μαθητών δήλωσαν ότι πίνουν σχετικά σπάνια και το 10% ότι πίνουν συχνά κάποιο αλκοολούχο ποτό. Πάντως, κανείς δε φαίνεται να παραδέχεται ότι κάνει καθημερινή χρήση αλκοόλ σε αντίθεση με την υπόθεση που ένα 8,3% καταναλώνει καθημερινά και με ποικιλία οινοπνευματώδη ποτά.
Δυστυχώς η υπόθεση συμφωνεί με την έρευνα ως προς το ότι το 50% των ερωτηθέντων έχουν φτάσει σε κατάσταση μέθης τουλάχιστον μία φορά μέχρι τώρα. Από τα 10 άτομα που το παραδέχτηκαν, τα 8 ήταν κορίτσια και μάλιστα ένα υψηλό ποσοστό αυτών δήλωσε ότι μεθάει συχνά.
Στις προτιμήσεις των μαθητών πρώτα ήρθαν τα ελαφριά ποτά συγκεντρώνοντας το 50% των ερωτηθέντων και κυρίως από τα κορίτσια. Αμέσως μετά είναι τα βαριά αλκοολούχα ποτά με το 20% συγκεντρωμένο κυρίως από τα αγόρια. Αντίθετα με την υπόθεση, τα alcopops συγκέντρωσαν μόνο το 5% των μαθητών.
Οι επιστήμονες επιβεβαιώθηκαν και από αυτήν την έρευνα καθώς όπως προαναφέρθηκε καθώς τα άτομα που παραδέχτηκαν πως μεθούν συχνά και πολλές φορές δήλωσαν ότι υπάρχουν μέλη στην οικογένειά τους που μεθούν αρκετά συχνά.
Με κάποια μικρή απόκλιση, η υπόθεση συμφωνεί με την έρευνα στο γεγονός ότι πολλοί έφηβοι δεν αναγνωρίζουν το αλκοόλ ως εξαρτησιογόνο και επομένως επικίνδυνη ουσία. Ενώ στο μεγαλύτερο μέρος τους αισθάνονται καλά ενημερωμένοι. Πάντως όπως στην απόδειξη, έτσι και στην έρευνα, φαίνεται πως οι μαθητές είναι όντως αρκετά ενημερωμένοι σε ό,τι αφορά το θέμα του αλκοολισμού.

Είναι πια γνωστά σε όλους του Έλληνες τα κατορθώματα των αγωνιστών του 1821. Φυσικά, και οι ηρωικοί αγώνες στους Βαλκανικούς Πολέμους την περίοδο 1910-1918. Και για πολλούς, οι μνήμες είναι ακόμα ζωντανές για την αντίσταση των Ελλήνων έναντι στον Άξονα, το 1940. Δεν είναι, όμως, αξιοπρόσεκτο ότι ποτέ στα σχολικά μας χρόνια δεν γνωρίσαμε ούτε ένα ψεγάδι στη πορεία του ελληνικού ένθους; Ήμασταν ,πραγματικά, τόσο τέλειοι;
Σαφώς και όχι. Κανένας άνθρωπος ,και συνεπώς κανένας λαός, δεν είναι αλάθητος. Σε όλα τα κρατεί υπάρχει η «μαύρη σελίδα» στην ιστορία τους. Αυτό όμως που έχει σημασία είναι πώς τα αντιμετωπίζει κάθε κράτος. Εμείς τι κάνουμε;
Ακολουθούμε ακριβώς την μέθοδο του « στρουθοκαμηλισμού». Καταχωνιάζουμε σε κάποια σκονισμένη γωνιά τις εθνικές μας αποτυχίες και καμωνόμαστε ότι τίποτα δεν συνέβη. Όπως γίνεται με τον «ατυχή» Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897. Μπορεί πολλοί από εμάς να αγνοούμε ακόμα και την ύπαρξη του, αλλά το γεγονός ότι υποστήκαμε μια ταπεινωτική ήττα και μια ακόμα πιο ταπεινωτική συνθήκη ειρήνης, παραμένει. Και βέβαια, ας μην ξεχνάμε τη Μικρασιατική Εκστρατεία, όπου τα δικά μας λάθη οδήγησαν στην εξαφάνιση του ελληνικού στοιχείου από την περιοχή της Ιωνίας (η οποία είχε αποικιστεί από Έλληνες ήδη από το 4Ο αιώνα π.Χ.)
Πραγματικά, τα γεγονότα αυτά είναι θλιβερά για κάθε γενιά. Αυτός, όμως, δεν είναι λόγος να αποφεύγουμε το παρελθόν μας. Το πιο εκνευριστικό είναι οι τεράστιες προσπάθειες των Ελλήνων να ξεχάσουν. Ως έθνος, κρατάμε μόνο τις ένδοξες στιγμές του παρελθόντος και πετάμε τα «ενδιάμεσα», πιστεύοντας ότι μας προσφέρουν μόνο πόνο και δάκρυα. Είναι πραγματικά έτσι;
Όχι. Κάθε εθνική συμφορά έχει ένα βαθύ, κρυφό, αλλά τόσο σημαντικό δίδαγμα. Ο «ατυχής» Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897 μας φωνάζει ότι η αλαζονεία και η απερισκεψία κοστίζουν κεκτημένα που αποκτήθηκαν με πολύ κόπο και αίμα. Η Μικρασιατική Καταστροφή μας λέει ότι τίποτα δεν μπορεί να στεριώσει, όταν είναι χτισμένο σε ξένα συμφέροντα, ότι οι αθώες ζωές 1.500.000 ανθρώπων δεν μπορούν να κοστολογηθούν.
Και τέλος, το πικρό συμπέρασμα του άμετρου «μεγαλοϊδεατισμού» κάθε χωράς: ο πόλεμος είναι ο μόνος υπεύθυνος για την δυστυχία των ανθρώπων, είναι αυτός που εξαγριώνει και εξαχρειώνει ήρεμους και συνετούς πολίτες, είναι αυτός που υποβιβάζει τον άνθρωπο πιο κάτω και από τα ζώα, είναι εκείνος, που για τα συμφέροντα άλλων χωρών, προκαλεί το αιματοκύλισμα, τον πόνο, τη προσφυγιά σε κάθε εποχή και σε κάθε κοινωνία…. Ο φόβος ενός τέτοιου πολέμου είναι αυτός που θα πρέπει να ενώσει όλους τους λαούς, ανεξάρτητα από χρώμα ή φυλή, να αγωνιστούν για ένα καλύτερο μέλλον χωρίς αθώα θύματα.

Παχυσαρκία είναι η παθολογικά αυξημένη εναπόθεση λίπους στο ανθρώπινο σώμα. Αυτή η αύξηση της ποσότητας του σωματικούς λίπους, συνεπάγεται βέβαια και αύξηση του σωματικού βάρους. Δυστυχώς η παιδική και εφηβική παχυσαρκία λαμβάνει διαστάσεις επιδημίας στο δυτικό κόσμο και στη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι η χώρα μας βρίσκεται στην πρώτη θέση σε ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας ανάμεσα στα Ευρωπαϊκά κράτη.Η παιδική και γενικά η παχυσαρκία οφείλεται στην αυξημένη πρόσληψη θερμίδων και λίπους, στην ελαττωμένη φυσική δραστηριότητα, σε ψυχοκοινωνικούς λόγους και σπανιότερα σε ορμονικούς παράγοντες που μπορούν μεμονωμένα ή σε συνδυασμό να προκαλέσουν παχυσαρκία.
Αυτό που πρέπει να γνωρίζουν οι έφηβοι είναι ότι πολλές παθήσεις συνδέονται άμεσα με την παχυσαρκία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί, μερικές από αυτές είναι: άσθμα, καρδιοπάθεια, διαταραχές γονιμότητας, κατάθλιψη και αυξημένος κίνδυνος κακοήθειας μαστού και γυναικολογικών οργάνων.
Η λύση στο πρόβλημα της παχυσαρκίας για τα παιδιά είναι όχι μόνο δύσκολη αλλά και σύνθετη. Δεν αρκεί μόνο να πιεστούν και να πειστούν τα παιδιά να μην τρώνε πολύ. Είναι ένα πρόβλημα που για να λυθεί απαιτεί την παρέμβαση των γονέων, του σχολείου και φυσικά της πολιτείας.
Πρώτοι οι γονείς πρέπει να ενδιαφερθούν πιο πολύ για τη διατροφή των παιδιών τους μέσα στο σπίτι αλλά και στο σχολείο. Πρέπει να φροντίζουν τα παιδιά τους να δοκιμάζουν από μικρά όλα τα φαγητά και όχι να προτιμούν εκείνα που κρίνουν πιο γευστικά, ώστε να λαμβάνουν όλες τις θρεπτικές ουσίες. Το σπιτικό φαγητό με τη σαλάτα θα πρέπει να βρίσκεται καθημερινά στο τραπέζι και η λύση του “έτοιμου φαγητού” θα πρέπει να περιορίζεται σε ελάχιστες ειδικές μέρες, όταν οι υποχρεώσεις δεν αφήνουν χρονικά περιθώρια για μαγείρεμα. Ακόμα θα πρέπει να ενδιαφέρονται για το τι τρώνε στο σχολείο ή στις εξόδους τους, ώστε να μη μάθουν τα παιδιά στην εύκολη επιλογή του fast food και της αντικατάστασης του σπιτικού φαγητού από χαμηλής θρεπτικής αξίας τρόφιμα.
Η παχυσαρκία δεν είναι μόνο αποτέλεσμα της κακής διατροφής αλλά και της περιορισμένης άσκησης. Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί μεγάλη αύξηση των ωρών τηλεθέασης, που είναι συνδυασμός ακινησίας με ταυτόχρονη συνήθως κατανάλωση σνακ, που έχουν υψηλά ποσοστά θερμίδων, λίπους και αλατιού. Στον περιορισμένο ελεύθερο χρόνο τους τα παιδιά θα πρέπει να γυμνάζονται έστω και για λίγη ώρα, αντί να καθηλώνονται μπροστά στην τηλεόραση ή τον υπολογιστή προκείμενου να αποφύγουν ή να καταπολεμήσουν την παχυσαρκία.
Μεγάλο μερίδιο ευθύνης έχει όμως και η Πολιτεία αφού η εφαρμογή των ειδικών μαθημάτων πάνω σε θέματα διατροφής, ο περιορισμός προβολής αλυσίδων “έτοιμου-γρήγορου φαγητού” καθώς και επιβαρυντικών σνακ (γαριδάκια, σοκολάτες, μπισκότα, χυμοί και αναψυκτικά) είναι λύσεις που θα συμβάλουν με τα παραπάνω στη μείωση της παχυσαρκίας, τουλάχιστον στις παιδικές ηλικίες.
Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι ένα παχύσαρκο παιδί έχει 1/3 μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνει παχύσαρκος ενήλικας και για αυτό θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη “μάστιγα” αυτή έγκαιρα και δυναμικά.

Φτάνει πια. Κουράστηκα να παρακολουθώ τηλεοπτικές εκπομπές και δελτία ειδήσεων να εμπορεύονται ασύστολα προσωπικές στιγμές πολιτικών και άλλων δημόσιων, όπως συνηθίζεται να αποκαλούνται, προσώπων, τάχα για πολιτική διαφάνεια αλλά στην πραγματικότητα για τα υψηλά νούμερα της AGB. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Χιλιάδες ειδήσεις της «θλιβερής», όπως θέλουν να δείχνουν τα ΜΜΕ, καθημερινότητας προβάλλονται και απορροφούν το τηλεοπτικό κοινό.
Αυτές που σπανίζουν είναι οι ειδήσεις πολιτιστικού ενδιαφέροντος, όπως οι θεατρικές παραστάσεις, ο κινηματογράφος, οι μουσικές εκδηλώσεις, οι παρουσιάσεις λογοτεχνών και των βιβλίων τους και γενικότερα οι ειδήσεις που δείχνουν τη θετική, την αισιόδοξη πλευρά της ζωής. Αυτές που παρουσιάζουν σφαιρικά την πραγματικότητα, που μπορούν να πείσουν ότι ο άνθρωπος διαθέτει ανθρωπιά, θέλει να βοηθήσει το συνάνθρωπό του και να ανεβάσει το επίπεδό του.
Τι συμβαίνει, όμως; Είναι υποχρεωμένος ο Έλληνας τηλεθεατής να αφομοιώσει πλήθος πληροφοριών και μάλιστα ανομοιογενών. Νιώθει αδύναμος να συλλάβει και να ιεραρχήσει τις πληροφορίες καθώς μένει άναυδος μπροστά σε όλα αυτά που εξελίσσονται. Νιώθει φοβισμένος και ανασφαλής και έτσι απομονώνεται αρνούμενος να δράσει, αποδεχόμενος παθητικά τα τεκταινόμενα. Νιώθει μόνος μέσα σε αυτό το πολύβουο πλήθος συνανθρώπων του που πιστεύει ότι τον απειλούν και τον επιβουλεύονται. Νιώθει οργή για τους υπεύθυνους όλων αυτών των εικόνων που τείνουν να αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της νεοελληνικής κοινωνίας. Νιώθει πόνο που τα καλά δεν ακούγονται, που «κυβερνά» μόνο το κακό και το άσχημο.
Τι πρέπει να κάνει; Να κλείσει την τηλεόραση, να πάψει να ακούει τέτοιες ειδήσεις, να διαβάζει τέτοιες φυλλάδες. Με ένα απλό κλικ μπορεί να σταματήσει τα υψηλά νούμερα μιας τέτοιας τηλεθέασης. Φτάνει πια!

Το ακόλουθο παράδοξο διατυπώθηκε από το B. Russell και άλλαξε τη μέχρι τότε αντίληψη για τη λογική.

Στη Σεβίλλη, υπάρχει μόνο ένας κουρέας. Κάθε άνθρωπος ή ξυρίζεται μόνος του ή ξυρίζεται από τον κουρέα, αλλά όχι και τα δύο ταυτόχρονα. Ποιος ξυρίζει τον κουρέα;
Αν ο κουρέας ξυρίζεται μόνος του, τότε πρέπει να μην τον ξυρίζει ο κουρέας, δηλαδή να μη ξυρίζεται μόνος του. Αν δεν ξυρίζετα μόνος του, τότε τον ξυρίζει ο κουρέας, δηλαδή ξυρίζεται μόνος του. Και στις δύο περιπτώσεις, η κατάληξη είναι μια δήλωση που αντιφάσκει με την υπόθεση.

Γενικά, μπορούμε να αποδείξουμε ότι τέτοιου είδους προτάσεις δεν μπορούν να ανήκουν στη λογική. Γιατί, αν γινόταν αυτό, η λογική θα ήταν παράλογη. Έτσι, ο Russell κατέληξε στο συμπέρασμα πως πρέπει αξιωματικά* να απορριφθούν τέτοιες αυτοαναφορικές προτάσεις. Και μιας και τα μαθηματικά στηρίζονται στη λογική, πρέπει να απορριφθούν αξιωματικά καιτα αυτοαναφορικά σύνολα. Έτσι, δε γίνεται ένα σύνολο να περιέχει τον εαυτό του.

Αυτή η αντίληψη βρήκε αρκετούς πολέμιους στο μαθηματικό και φιλοσοφικό κόσμο, με κυριότερο από αυτούς το μαθηματικό Hilbert. Επίσης, παρουσίαζε το μειονέκτημα ότι κατέρριπτε ένα μεγάλο μέρρος της υπάρχουσας θεωρίας συνόλων, όπως την είχε καθιερώσει ο Γερμανός επιστήμονας Frege. Τελικά καθιερώθηκε έπειτα από τη συγγραφή το βιβλίου Principia Mathematica των Russell και Whitehead, αλλά όχι χωρίς παράπονα.

Δυστυχώς, πάνω ακριβώς σε αυτή την προσέγγιση στήριξε ο K. Gödel την αποδειξή του για τη μη πληρότητα των μαθηματικών. Δηλαδή, απέδειξε ότι σε κάθε σύστημα αρκετά ‘ισχυρό’ ώστε να ερμηνεύσει την αριθμητική μπορούν να διατυπωθούν πρότάσεις οι οποίες δε θα μπορέσουμε να απαντήσουμε ποτέ.

* Όλες οι θεωρίες δέχονται αξιώματα, δηλαδή προτάσεις που θεωρούνται αληθείς χωρίς να αποδεικνύονται.

Φτάνει πια. Κουράστηκα να παρακολουθώ τηλεοπτικές εκπομπές και δελτία ειδήσεων να εμπορεύονται ασύστολα προσωπικές στιγμές πολιτικών και άλλων δημόσιων, όπως συνηθίζεται να αποκαλούνται, προσώπων, τάχα για πολιτική διαφάνεια αλλά στην πραγματικότητα για τα υψηλά νούμερα της AGB. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Χιλιάδες ειδήσεις της «θλιβερής», όπως θέλουν να δείχνουν τα ΜΜΕ, καθημερινότητας προβάλλονται και απορροφούν το τηλεοπτικό κοινό.
Αυτές που σπανίζουν είναι οι ειδήσεις πολιτιστικού ενδιαφέροντος, όπως οι θεατρικές παραστάσεις, ο κινηματογράφος, οι μουσικές εκδηλώσεις, οι παρουσιάσεις λογοτεχνών και των βιβλίων τους και γενικότερα οι ειδήσεις που δείχνουν τη θετική, την αισιόδοξη πλευρά της ζωής. Αυτές που παρουσιάζουν σφαιρικά την πραγματικότητα, που μπορούν να πείσουν ότι ο άνθρωπος διαθέτει ανθρωπιά, θέλει να βοηθήσει το συνάνθρωπό του και να ανεβάσει το επίπεδό του.
Τι συμβαίνει, όμως; Είναι υποχρεωμένος ο Έλληνας τηλεθεατής να αφομοιώσει πλήθος πληροφοριών και μάλιστα ανομοιογενών. Νιώθει αδύναμος να συλλάβει και να ιεραρχήσει τις πληροφορίες καθώς μένει άναυδος μπροστά σε όλα αυτά που εξελίσσονται. Νιώθει φοβισμένος και ανασφαλής και έτσι απομονώνεται αρνούμενος να δράσει, αποδεχόμενος παθητικά τα τεκταινόμενα. Νιώθει μόνος μέσα σε αυτό το πολύβουο πλήθος συνανθρώπων του που πιστεύει ότι τον απειλούν και τον επιβουλεύονται. Νιώθει οργή για τους υπεύθυνους όλων αυτών των εικόνων που τείνουν να αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της νεοελληνικής κοινωνίας. Νιώθει πόνο που τα καλά δεν ακούγονται, που «κυβερνά» μόνο το κακό και το άσχημο.
Τι πρέπει να κάνει; Να κλείσει την τηλεόραση, να πάψει να ακούει τέτοιες ειδήσεις, να διαβάζει τέτοιες φυλλάδες. Με ένα απλό κλικ μπορεί να σταματήσει τα υψηλά νούμερα μιας τέτοιας τηλεθέασης. Φτάνει πια!

«Φανταστείτε ένα σύζυγο και ένα τραπέζι απάνω να κείται η γυναίκα του που αυτοκτόνησε, πάνε κάτι ώρες, πηδώντας από το παράθυρο. Είναι ανάστατος, δεν μπορεί να μαζέψει το μυαλό του. Πηγαινοέρχεται από τη μια κάμαρα στην άλλη πασχίζοντας να συλλάβει το τι έγινε, να μαζέψει τις σκέψεις του σ’ ένα σημείο». Με τα λόγια αυτά ο Ντοστογιέφσκι κάνει την εισαγωγή σε ένα από τα σημαντικότερα αφηγήματά του, την «Ήμερη» (1876).
Ένας ενεχυροδανειστής «αγοράζει» μια ορφανή δεκαεξάχρονη και την κάνει γυναίκα του. Από την αρχή φροντίζει να κρατήσει μία συγκεκριμένη στάση απέναντί της: σκληρότητα, αυστηρότητα και μία βλοσυρή σιωπή, μια σιωπή που πίστευε πως θα την εκπαίδευε, πως θα της ενέπνεε το σεβασμό απέναντί του. Κάθε ενδόμυχη σκέψη, κάθε αληθινό ή τρυφερό συναίσθημα που έτρεφε γι’ αυτήν, έπρεπε να παραμείνει καλά κρυμμένο. Η αποκάλυψή του θα σήμαινε προδοσία. Μέσα από την ταπείνωσή της που ονειρευόταν ηδονικά, θα ερχόταν η πολυπόθητη δικαίωση και αναγνώρισή που επιζητούσε. Έρχεται όμως η ώρα να ξυπνήσει από τη μέθη της ταπείνωσης και να αντιμετωπίσει τα τραγικά του λάθη, βρίσκοντας το θάρρος να της αποκαλύψει το βάθος της λατρείας του, ύστερα από μήνες εγκληματικής σκληρότητας. Είναι όμως πια αργά: πέντε μέρες μετά εκείνη πηδάει από το παράθυρο. Τι ήταν αυτό που πραγματικά τη σκότωσε; Η αφόρητη σιωπή ή η αποκάλυψη της καλά κρυμμένης αγάπης του για εκείνη; Αυτή την απάντηση προσπαθεί να βρει στο μονόλογό του στον οποίο θυμάται, εξηγεί, αναπολεί προσπαθεί να ανιχνεύσει τι πήγε στραβά. Όμως, δεν έχει πια σημασία. Είναι αργοπορημένος. Μόνο αυτή η λέξη μπορεί να προσδιορίσει το μέγεθος της τραγικότητάς του. Αν δεν είχε αργήσει πέντε λεπτά, θα την είχε σώσει. Μήπως, όμως, δε φτάνει αυτή η καθυστέρηση, αλλά η καθυστέρηση όλων αυτών των μηνών; Είναι, επίσης, απίστευτα σαστισμένος, μιλώντας όχι τόσο για να τον ακούσουν οι άλλοι, αλλά ο ίδιος του ο εαυτός.
Το ρόλο αυτού του υποχόνδριου, βλοσυρού ενεχυροδανειστή ερμηνεύει ο Λευτέρης Βογιατζής στο «Θέατρο της Οδού Κυκλάδων». Η φυσικότητα και η λιτότητα με την οποία ερμηνεύει το δύστυχο αυτό ενεχυροδανειστή ξαφνιάζει, ενώ ο τρόπος με τον οποίο αποκαλύπτει τις ενδόμυχες σκέψεις του ήρωα, βαθμιαία μας οδηγεί στην πλήρη διαγραφή του χαρακτήρα ενός προσώπου τραγικού, που αγγίζει τα όρια της ιλαροτραγωδίας. Ο Λ. Βογιατζής φροντίζει να διατηρήσει σε ένα επίπεδο τους τόνους, κάνοντας πιο φανερή την «έκρηξη» του τέλους. Ξεχωριστό στοιχείο της παράστασης είναι το σκηνικό (Χλόη Ομπολένσκυ) που αποτελείται από κομμάτια σπασμένων καθρεφτών τοποθετημένα σε όλη τη σκηνή και από τις δυο οθόνες όπου προβάλλεται ο…άλλος εαυτός του ενεχυροδανειστή. Ένα λευκό πρόσωπο σε μαύρο φόντο. Ο ψηφιακός του εαυτός τα γνωρίζει και τα κατακρίνει όλα, ρωτά και απαντά σε όλα, σιωπά και φλυαρεί, περιμένοντας ανταπόκριση. Το «εγώ» και το «εσύ» δεν αναφέρονται σε δύο αλλά σε ένα πρόσωπο.
Η ιστορία αυτή δεν αφορά ένα ζευγάρι που απλά προσπάθησε και νικήθηκε, αλλά ένα ζευγάρι που λόγω των καταστάσεων δεν πρόλαβε να εξελιχθεί στο «ιδανικό». Η πραγματικότητα τους νίκησε, ενώ το συναίσθημα τους είχε εγκαταλείψει από την αρχή. Κι αυτό γιατί όπως λέει το alter ego του ενεχυροδανειστή «είσαι αυθεντία στο να μιλάς σιωπαίνοντας, όλη μου τη ζωή μιλούσα σωπαίνοντας και έζησα μόνος με τον εαυτό μου ολόκληρες τραγωδίες σωπαίνοντας».

Πώς να ξεκινήσω άραγε να γράφω; Πρόταση 1η: Πω πω, τέλειωσε και η εφετινή χρονιά! Πρόταση 2η: Πόσο γρήγορα τελείωσε η εφετινή χρονιά! Πρόταση 3η: ‘Έζησα άραγε κάθε μέρα της εφετινής χρονιάς; Η πρώτη πρόταση απορρίπτεται λόγω κοινοτοπίας (σώπα, για καινούριο μας το λες;), η δεύτερη λόγω αναλήθειας (όλες οι χρονιές περνούν το ίδιο γρήγορα, είτε το αντιλαμβανόμαστε είτε όχι.) Η Τρίτη είναι βέβαια βλακώδης, αλλά στους τυφλούς…ο μονόφθαλμος.
Αρχίζω λοιπόν έτσι τον απολογισμό μου. Έζησα άραγε κάθε μέρα της εφετινής χρονιάς; Σίγουρα, ναι. Δεν αρκεί αυτό όμως. Πρόσφερα κάτι, αποκόμισα κάτι; (Μικρή φοβόμουν τους καθρέφτες, γιατί νόμιζα πως θα ξεπροβάλει ένας εξωγήινος από μέσα τους κάθε φορά που τους κοιτούσα. Τώρα τους φοβάμαι, γιατί ξέρω πως από μέσα τους θα ξεπροβάλει ο εαυτός μου, κυνικός και είρων, και θα με ρωτήσει: Πάλι αυτές τις κοινότοπες μπούρδες γράφεις και θέλεις να τις δημοσιεύσεις και στην εφημερίδα; Αλλά δεν πειράζει, εγώ συνεχίζω…). Ποιος από τους μεγάλους φίλους και συμμάχους μου, ποιος από τους καθηγητές μου, με βοήθησε να πάρω και να δώσω κάτι; Ποιος αποσπά τα μετάλλιά μου φέτος; (-Σκασίλα μας για τα μετάλλιά σου. Ποιος τα λογαριάζει; Ποια νομίζεις πως είσαι; – Εσύ σιωπή!).
Το πρώτο μου μετάλλιο πηγαίνει δικαιωματικά σε αυτή τη χρήσιμη εφεύρεση που ονομάζεται κατεύθυνση. Διάλεξα τη θεωρητική και δεν έχασα. Και ιδού τα αποτελέσματα:
Μάθημα 1ο: Αρχαία. Αυτό θα το δηλώσω. Σιχαίνομαι τους ρητορικούς λόγους. Ουφ! Ξέσπασα. Να μπερδεύεσαι στους δαιδαλώδεις διαδρόμους των λόγων του ρήτορα, να βρίσκεις επιχειρήματα, να τα κατατάσσεις (λογικά, συναισθηματικά…), τι προσπαθεί ο ρήτορας να επιτύχει με αυτά, πώς μας οδηγούν να τον χαρακτηρίσουμε, εσείς θα του δίνατε δίκιο; Δε μας παρατά κι ο Λυσίας κι ο άλλος ο καημενούλης, το φιλαράκι μας ο Μαντίθεος! Ας δικαιωθεί κι αυτός, να πάει στο καλό, να προχωρήσουμε κι εμείς στη…λυρική ποίηση. Εκεί βέβαια υπάρχει άλλο χάσμα, το γλωσσικό, αφού αν η αττική διάλεκτος είναι μια φορά ξένη γλώσσα για μας, η αιολική ή η ιωνική είναι δέκα!
Εγώ βέβαια τόση ώρα γράφω για να γράψω και για να σταθώ περισσότερο στο άλλο σκέλος του μαθήματος:το αδίδακτο κείμενο. Α, όλα κι όλα! Εδώ δε σηκώνω αντιρρήσεις! Αυτό είναι ΜΑΘΗΜΑ! Δε με νοιάζει που με φωνάζουν μαζοχίστρια, είναι, βρε τρελή, διασκεδαστικό να θυμάσαι τόσες μορφολογικές αηδίες, τι διαφορά έχει το ίστω και το έστω(2), τι διαφορά το ην με ψιλή και οξεία, το ην με δασεία και οξεία, το ην με ψιλή και περισπωμένη(3), τι διαφορά το μετά + αιτιατική και το μετά + γενική(4) ; Δε με νοιάζει. Εγώ έμαθα τη γλώσσα μου. Εκεί βρίσκεται το μεγαλείο των αρχαίων. Όχι στο να μονολογεί ο καθηγητής και εσύ να θέλεις να πέσεις στα σκληρά. Αντίθετα, στο να σε αφήνει να σπάσεις τα μούτρα σου και στο τέλος να νιώσεις τη χαρά ότι το βρήκες. Γι’αυτό λοιπόν στέλνω τα συγχαρητήριά μου σε κάποια κυρία, που με έχει στείλει για πλαστική εγχείρηση άπειρες φορές. Τουτέστιν, που μου χάρισε σιγουριά για τις γνώσεις μου, συστηματοποιώντας όσα ήξερα (Αυτό το <<πες μου τι είναι, όχι τι δεν είναι!>> με ψάρωσε και με ωφέλησε απίστευτα), που μου φέρθηκε με απίστευτη σκληρότητα και δικαιοσύνη, μα πάνω απ’όλα με ειλικρίνεια, σε μια κυρία χωρίς προσωπεία, με λίγα λόγια στην κυρία που, ήμουν που ήμουν τρελή με τα Αρχαία, με αποτρέλανε! Και δεν είναι κολακεία, είναι η αλήθεια. Είμαι (κι εγώ) ειλικρινής με τους ανθρώπους που αγαπώ.
Μάθημα 2ο: Φιλοσοφία. Εδώ τα λόγια είναι περιττά. (Όχι τίποτα άλλο, έχω ξαναγράψει για τη Φιλοσοφία και θα με κατηγορήσουν για εμμονή!). Δεν μπορώ όμως να μη στείλω τα ευχαριστώ μου στην ξανθιά μου νεράιδα, στην κυρία <<Καίτη>>, τον Άνθρωπο που αγαπά τον Άνθρωπο, γι’αυτό μιλά όχι προς εμάς, αλλά σε εμάς και για εμάς. Μαζί της στο σχολείο θα ανθίζει πάντα ο Λόγος, ο Διάλογος και, με απόλυτη ελευθερία, ο Αντίλογος. Όσο για τα απροειδοποίητα τεστάκια που πάντα προειδοποιούσε, ποτέ δεν κατάφερα να αναπτύξω σωστά τη θεωρία του Πύρρωνα(5)!
Μάθημα 3ο: Λατινικά. Εδώ γίνεται ό,τι φαντάζεστε! Συρροή όλων των γλωσσών που ξέρουμε! Το συντακτικό το αναλύουμε όπως στα Αρχαία ή τα Νέα Ελληνικά, η γραμματική δε μοιάζει ιδιαίτερα με καμιάς άλλης γλώσσας, όσο για τη μετάφραση, όποια γλώσσα κι αν ξέρεις, βοηθά! Αν ξέρεις τι σημαίνει consequence (Αγγλικά), ξέρεις τι σημαίνει sequor(6). Αν ξέρεις τι σημαίνει schreiben (Γερμανικά), ξέρεις τι σημαίνει scribo(7). Αν ξέρεις τι σημαίνει εσπέρα (Αρχαία), ξέρεις τι σημαίνει vesperum(8). Αν έχεις ποτέ χρησιμοποιήσει βίντεο (γλώσσα της Τεχνολογίας) ξέρεις τι σημαίνει video(9). Αν έχεις τραγουδήσει con anima (γλώσσα της Μουσικής), ξέρεις τι σημαίνει animus(10). Άσχετο: το relate και το refer(11) θα έπρεπε να είναι συνώνυμα;
Την καθηγήτρια που μας διδάσκει Λατινικά δεν τη χαρακτηρίζω για ευνόητους λόγους, διότι εκείνη θα κρίνει αυτό το κείμενο, και δεν είμαι βλάκας να γράφω τόση ώρα κάτι που θα κοπεί στη λογοκρισία! Πάντως έχω να πω ότι μας οδήγησε στην εκδήλωση για τον Κ. Γεωργουσόπουλο, για την οποία ίδρωνε όλο το καλοκαίρι μαζί μας και για την οποία λάβαμε θερμά συγχαρητήρια, στους Μαθητικούς Ποιητικούς Περιπάτους, όπου μόνο τα υπέροχα γλυκά νηπιαγωγάκια έβγαλαν θαυμαστότερα αποτελέσματα, και σε δύο διαγωνισμούς. Ένα στη λογοτεχνία, όπου αποσπάσαμε ένα βραβείο και δύο επαίνους (εννοείται πως έπαινο απέσπασε και η υποφαινομένη -ψώνιο!), και ένα στα Αρχαία, όπου τα αποτελέσματα δεν τα γνωρίζω μέχρι την ώρα που γράφω αυτές τις γραμμές. Δε χαρακτηρίζω την εν λόγω κυρία, παρά μόνο θα πω ότι τα απογεύματα με κέικ, σοκολατάκια, πειράγματα και Δημόνικο ήταν λίαν απολαυστικά!
Ουφ, τέλειωσε η κατεύθυνση! Κρατιέστε ακόμα; Ε, έχω κι άλλα. Μετάλλιο απονέμω και σε έναν κύριο, με την πρωτοβουλία του οποίου απέκτησα μια νέα φίλη. Τη θαύμασα, την εκτίμησα, ταυτίστηκα μαζί της, κάποιες φορές κιόλας την κατηγόρησα, τη μάλωσα μέσα μου, μα πάντα θα την αγαπώ. Είναι η αειθαλής, διαχρονικά μοντέρνα κολλητή μου, η Αντιγόνη. Ο κύριος που μας σύστησε μου θύμισε ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνο πνεύμα και λογική αλλά και ΗΘΟΣ. Μέσα από το δικό του ηθικό ανάστημα, αλλά και αυτό της φιλενάδας μου της Αντιγόνης, νομίζω ότι προσπάθησα να πλησιάσω το πρώτο σκαλί του ήθους. Όσο για το λογοπαίγνιο με το μόρο(12)… παραδίνομαι.
Δεν πρέπει να ξεχάσω να μιλήσω και για τα μαθήματα που καλλιεργούν το στοχασμό πάνω στο άτομο και την κοινωνία, όπως το Δίκαιο, η Ιστορία, η Έκθεση, αλλά και τα πάντα υποτιμημένα αλλά πάντα λυτρωτικά για τον άνθρωπο Θρησκευτικά
Όσο για τα θετικά μαθήματα, δε μεροληπτώ εναντίον τους, αλλά δε μου κόβει για να ανταποκριθώ σε αυτά. Πάντως, αν ήμουν Ινδουίστρια, θα ζητούσα να μπορώ στην επόμενη ζωή μου να λύσω την xlogx >10!
Για να κλείσω, νομίζω ότι τα φετινά μαθήματα με ενέπνευσαν να πετύχω τη φράση που μου έμεινε φέτος από τη σπουδαία μας Αγγλικού: To suck the marrow of life!
P. S.: Λύσεις των ασκήσεων (αν θέλετε μαθαίνετε και κάτι):
1) to suck the marrow of life σε ελεύθερη απόδοση σημαίνει <<να ζήσω τη ζωή ως το μεδούλι>>
2) ίστω(=ας γνωρίζει): γ’ ενικό προστακτικής ενεστώτα του οίδα, έστω(=ας είναι): γ’ ενικό προστακτικής ενεστώτα του ειμί
3) ην με ψιλή και οξεία(=αν): υποθετικός σύνδεσμος, ην με δασεία και οξεία(= την οποία): αιτιατική ενικού θηλυκού αναφορικής αντωνυμίας, ην με ψιλή και περισπωμένη(=ήμουν, ήταν): α’ και γ’ ενικό παρατατικού του ειμί.
4) το μετά + αιτιατική δηλώνει συνήθως χρόνο, το μετά + γενική συνοδεία.
5) Ο Πύρρωνας ήταν σκεπτικιστής φιλόσοφος του 3ου αι. π. Χ. Δίδασκε ότι, αφού είναι εξίσου λογικό να υπάρχει αλλά και να μην υπάρχει Θεός, τι σκοτιζόμαστε, αφού την απάντηση δε θα τη βρούμε ποτέ;
6) consequence=επακόλουθο, sequor=ακολουθώ
7) schreiben=γράφω, scribo=γράφω
8) εσπέρα=βραδάκι, vesperum=βραδάκι
9) video=βλέπω
10) animus=ψυχή, con anima=με ψυχή, ζωντανά
11) relate=συσχετίζω, refer=αναφέρω. Προέρχονται και τα δύο από τύπους του refero (refero, relatum). Άρα θα έπρεπε να θεωρούνται συνώνυμα;
12) Σε πολλές ελληνικές λέξεις το ο και το ε αντικαθιστούν το ένα το άλλο. Έτσι, ο μόρος(=θάνατος) είναι το μερίδιο, το μέρος, κάθε ανθρώπου στη ζωή. (Ανατρίχιασα!)
Όσο για την ανίσωση, δεν πιστεύω να περιμένετε να σας τη λύσω;