Η συνέντευξη με τον κ Δ. Παυλάκη ήταν ένα πραγματικό μάθημα ιστορίας που θα μείνει, πιστεύω, χαραγμένο στη μνήμη όλων μας. Όταν τον άκουγα να μας διηγείται τη φρικτή του ιστορία από την μια τον λυπόμουνα και από την άλλη τον θαύμαζα για τη δύναμη και το κουράγιο του. Πολλές ήταν οι στιγμές που ο ίδιος δεν κατάφερε να συγκρατήσει τα δάκρυά του, αλλά δε σας κρύβω ότι και εμείς μετά βίας κρατιόμασταν. Ο κ Παυλάκης είναι ένας πολύ ζωντανός άνθρωπος, αφού κατάφερε όχι μόνο να σωθεί από αυτή την κόλαση αλλά συνέχισε τη ζωή και έκανε μια πολύ καλή οικογένεια, προσπαθώντας να ξεχάσει τα όσα συνέβησαν. Ξεχνιούνται όμως; Ίσως βέβαια δε θέλει και να τα ξεχάσει… ίσως δεν πρέπει να ξεχαστούν. Η αγάπη του για την Κρήτη τόσο μεγάλη που έγινε μαντινάδα: Κρήτη μου από τους κλώνους σου θα πάρω ένα μπόλι και θα μπολιάσω τον ντουνιά  να  γίνουν Κρήτε όλοι……………………………………………………Κι αν το φερε έτσι η ζωή κ μακριά από σένα ζούμε Λεβεντογέννα  Κρήτη μου ποτέ δε σε ξεχνούμε… Κάποια στιγμή θυμάμαι που μας είπε χαρακτηριστικά μπροστά σε ένα μεγάλο κίνδυνο, παραμονή Χριστουγέννων: Αν απόψε γεννιέσαι, Χριστέ μου, κάνε ένα θαύμα να γυρίσουμε πίσω ζωντανοί…Και ο θεός έκανε το θαύμα του…

ΗΡΑΚΛΕΙΟ: Mια πόλη, μια ιστορία: Μινωίτες, Έλληνες, Ρωμαίοι, Βυζαντινοί, Βενετοί, Οθωμανοί, Κατακτητές, Απελευθέρωση. Όλοι όσοι πέρασαν από την πόλη μας άφησαν σε κάθε εποχή τα ανεξίτηλα σημάδια τους. Η Κνωσός με το αρχαιολογικό μουσείο, τα Βενετσιάνικα Τείχη, η Κρήνη του Μοροζίνη, η Λότζια, τα Νεώρια, οι Μεγάλες Πόρτες, ο Κούλες είναι λίγα από αυτά τα μνημεία που κρύβουν μέσα τους την ιστορία του τόπου μας.

Η ευθύνη μας απέναντι τους μεγάλη. Πρώτα πρώτα, η συντήρηση, μια αέναη προσπάθεια, ένας αγώνας δρόμου που αδυσώπητα περνά και αφήνει πολλές φορές βαθιά τα σημάδια του. Πρωτίστως, ρόλο σ’ αυτό έχει η πολιτεία με τις οργανωμένες υπηρεσίες της αλλά και εμείς οι πολίτες καλλιεργώντας το σεβασμό απέναντι σ’ αυτά και διατηρώντας τα τουλάχιστον καθαρά.

Ο δεύτερος στόχος μπορεί να έχει και μία διάσταση πολιτισμού : η ανάδειξη των μνημείων, έργο που βαραίνει τους ώμους της τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά και του καθενός μας.. Η σημερινή δημοτική αρχή προχωρεί με σημαντικά βήματα στην προώθηση και ανάδειξη τους. Παλαιότερα με την αναστήλωση της Λότζια και της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου,  σήμερα με τη συντήρηση της Κρήνης του Μοροζίνη και της ανάδειξης της Πλατείας. Η αποκάλυψη μάλιστα μέρους του Βενετσιάνικου Υδραγωγείου έρχεται να ολοκληρώσει τη γνώση μας για εκείνη την περίοδο και να συμπληρώσει το μνημείο. Η ανασκαφή και η αναστήλωση της Βασιλικής του Αγ. Πέτρου θα αλλάξει την εικόνα της πόλης μας από την πλευρά της θάλασσας όπως την άλλαξε η ανάδειξη των Τειχών με την απομάκρυνση των παραπηγμάτων που για δεκαετίες υπήρχαν πάνω σ’ αυτά. Αν μάλιστα ο δήμος ρυθμίσει το οδικό δίκτυο της πόλης με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι δυνατή η περιμετρική θέαση των Τειχών, αυτό θα αποτελέσει σημαντικό πόλο έλξης τουριστών αφού στην πόλη μας υπάρχει το καλύτερα διατηρημένο αμυντικό σύστημα της εποχής. Η ανάδειξη τους μάλιστα, όπως εν μέρει έχει πραγματοποιηθεί στα Τείχη, στα Νεώρια και στον Κούλε θα αλλάξει εντελώς τη νυχτερινή όψη της πόλης μας.

Ένας απλός επισκέπτης κάνοντας πλέον μια βόλτα στο Ηράκλειο είναι σα να κάνει μια βόλτα στην ιστορία: Κνωσσός, αρχαιολογικό μουσείο, Λιοντάρια, Λότζια, Νεώρια, Τείχη, Πύλες, Κούλες. Έτσι απλά, ξαφνικά αναδείχτηκε μέσα από τα μνημεία αυτά και αρκετά άλλα, η ιστορία και ο πολιτισμός μας. Μυστικά αιώνων που ήταν κρυμμένα στο χώμα βγήκαν στην επιφάνεια και οι φωνές των Βενετών, των Κρητικών, των κρυπτοχριστιανών προσφύγων μετά τα Μικρασιάτικα έσπασαν επιτέλους τη σιωπή τους.

Το Ηράκλειο αυτή τη στιγμή μοιάζει επιτέλους με ανθρωπινότερη πόλη, σύγχρονη, φιλική στον επισκέπτη με δρόμους, λεωφόρους, πάρκα, κέντρα αναψυχής, χώρους πρασίνου.

Μια βόλτα στην πόλη θα μας πείσει ότι τα μνημεία της έχουν γίνει πλέον εργοτάξια. Άνθρωποι που δουλεύουν μέρα νύχτα με σκοπό να τα εμφανίσουν, να τα αναδείξουν και να τα συντηρήσουν. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν τα Λιοντάρια και η πύλη Σαμπιονάρα.. Ειδικά στα Λιοντάρια, αυτές τις μέρες πλήθος τεχνικών, αρχαιολόγων, συντηρητών έφεραν στο φως αρκετά ευρήματα. Δίπλα στο σημερινό τένις, προκαλεί δέος η εικόνα που αντικρίζει κανείς καθώς μετά από ανασκαφές βρέθηκε η Πύλη Σαμπιονάρα κάτω από την κουζίνα ενός κέντρου διασκεδάσεως το οποίο ήταν χτισμένο πάνω από το αρχαίο εύρημα. Τι αστείο που ακούγεται! Μόνο που κάποιος αντικρίζοντας το, ταξιδεύει σε άλλες εποχές…

Εκτός όμως από την πολιτεία και το δήμο καταλυτικό ρόλο στην προώθηση μπορούν να διαδραματίσουν κι άλλοι φορείς ή ιδιώτες. Τα πρόσφατα γυρίσματα της ταινίας EL GRECO του συντοπίτη μας Γιάννη Σμαραγδή και η προβολή της στη συνέχεια σε όλον τον κόσμο, με αφετηρία την πόλη μας, είναι μια ιδανική ευκαιρία να προβληθεί το Ηράκλειο και τα μνημεία του. Το ίδιο συνέβη πριν λίγα χρόνια με τα γυρίσματα της ταινίας του Franco Jefirelli, Οθέλλος.

Όμως και μικρότερες προσπάθειες , όπως αυτή της Θεατρικής Ομάδας Καθηγητών Νομού Ηρακλείου (ΘΟΚΝΗ), που ανέβασε παραστάσεις στα Τείχη του Ηρακλείου (Πανάνειο, Πύλη Ιησού), στο Κηποθέατρο Όαση και μέσα στο Χάνδακα που συγκεντρώνει αρκετές χιλιάδες κατοίκους κάθε καλοκαίρι είναι  μοναδικές ευκαιρίες να έρθουν σε επαφή οι πολίτες μας με τα μνημεία.

Ποιο είναι το συμπέρασμα επομένως; Όλα αυτά τα μνημεία υπάρχουν, ζουν για μονάχα για ένα σκοπό: να μας θυμίζουν το παρελθόν και να μας δείχνουν το μέλλον.

H ερασιτεχνική δημοσιογραφική μας ομάδα που αποτελείται από τις «δημοσιογράφους» Τζίνα Αποστολάκη, Αλεξάνδρα Κουτσολέλου και Σούλα Σηφάκη και τον «εικονολήπτη» Κωνσταντίνο Στεφανάκη είχαν την τύχη να πάρουν συνέντευξη από …ένα δημοσιογράφο και συγγραφέα, τον Τάκη Θεοδωρόπουλο, το βιβλίο του οποίου με τίτλο «Το μυθιστόρημα του Ξενοφώντα» διαβάζουν στο μάθημα της Αρχαίας και Νέας Λογοτεχνίας στην Α΄ Λυκείου. Το ραντεβού είχε κανονιστεί για την Τετάρτη 30 Νοεμβρίου στη 1.00 μ.μ. στον εκδοτικό οίκο «Ωκεανίδα», όπου μας περίμενε και μας φιλοξένησε με πολλή εγκαρδιότητα, ευγένεια, οικειότητα και χιούμορ. Είχαμε μια δίωρη συζήτηση για πολλά πράγματα. Μιλήσαμε για τη διδασκαλία της Αρχαίας και της Νέας Λογοτεχνίας στα σχολεία, για τα σχολικά εγχειρίδια, για το επάγγελμα του δημοσιογράφου και για …γάτες, που γύριζαν στα πόδια μας και στις κουβέντες μας. Φεύγοντας είχαμε την ευκαιρία να ξεναγηθούμε στους χώρους του εκδοτικού οίκου και να μας χαρίσει ο κ. Θεοδωρόπουλος βιβλία του με αφιέρωση ξεχωριστή στον καθένα μας, αντλημένη από τις κουβέντες μας. Ένα δείγμα της συζήτησης μαζί του σας παραθέτουμε:

– Πότε αποφασίσατε να γίνετε δημοσιογράφος; Τι θεωρείτε τον εαυτό σας περισσότερο, δημοσιογράφο ή συγγραφέα;

– Όχι, δημοσιογράφος χμμ το αποφάσισα για πάρα πολύ απλούς λόγους, γιατί έπρεπε να κάνω μια δουλειά για να ζήσω (γέλια). Και είχα αρχίσει να γράφω πολύ πριν γίνω δημοσιογράφος. Μετά σταμάτησα, έκανα άλλα πράγματα. Τώρα γράφω στα ΝΕΑ αλλά γράφω κάθε Σάββατο. Παρ’ όλα αυτά η δημοσιογραφία, έτσι όπως γινόταν ακόμα και στην εποχή μου, δεν έχει αλλάξει πάρα πολύ. Εμένα μ’ έχει βοηθήσει η δημοσιογραφία. Δηλαδή, αν γίνεται με σωστό τρόπο, σου δίνει μια πειθαρχία σε σχέση με το χρόνο. Ξέρεις, δηλαδή, ότι πρέπει να κάνεις κάτι μέχρι τις 6.00 η ώρα, αν δεν το γράψεις μέχρι τότε, όσο καλό κι αν είναι, δεν ισχύει. Επίσης πρέπει να είναι, ας πούμε 1000 λέξεις. Ε αυτό σε μαθαίνει να πειθαρχείς. Τρίτο, τώρα τελευταία, για παράδειγμα, μπορώ να δουλέψω σε όποιο περιβάλλον και αν είμαι. Δηλαδή τώρα πια έχω τη δυνατότητα να συγκεντρώνομαι, να μην ακούω και να γράφω. Αλλά έτσι όπως έχει γίνει τώρα η δημοσιογραφία, είναι άλλο πράγμα. Εγώ πιστεύω ότι θα ξαναγυρίσει αυτό το παλιό στυλ και νομίζω ότι το internet  θα βοηθήσει σ’ αυτό. Το internet  αν μη τι άλλο ακόμη κι έτσι όπως γράφεται, είναι μια επιστροφή στη γραπτή επικοινωνία. Οπότε κάποια στιγμή και πάλι θα αρχίσει να καλλιεργείται ο γραπτός λόγος… Αναγκαστικά. Τώρα οι περισσότερες εφημερίδες είναι σαν μικρές τηλεοράσεις: είναι η φωτογραφία, ένα μικρό κείμενο… Αυτό είναι όλο.

-Τι σας αρέσει στο επάγγελμά σας;

-Πάντα έγραφα από μικρός… Άρχισα να γράφω ιστορίες διάφορες. Και κάποια στιγμή το πράγμα έγινε πιο συστηματικό. Τι μ’ αρέσει; Χμμ…καταρχάς εμένα μ’ αρέσει πολύ το διάβασμα. Κι όταν έγραφα το βιβλίο (Το μυθιστόρημα του Ξενοφώντα), η πιο ευχάριστη πλευρά της δουλειάς αυτή ήταν το διάβασμα κειμένων που μου άρεσαν πάρα πολύ. Εγώ πιστεύω ότι τα’ αρχαία ελληνικά πρέπει να διδάσκονται, γιατί έτσι και ξεπεράσεις τις πρώτες δυσκολίες (συντακτικό, γραμματική), θα μπορέσεις ν’ αποκτήσεις εμπειρία για το πώς θα δουλέψεις το λόγο. Και θα ανακαλύψεις ότι η γλώσσα αυτή σου είναι πάρα πολύ οικεία. Μπορεί να σε ξενίζει λίγο, αλλά είναι η δική σου γλώσσα. Και δεύτερο, σου δίνει πρόσβαση σε κάτι που δεν πρόκειται να σ’ απογοητεύσει, δηλαδή πάντοτε ανταμείβεσαι με κάτι. Πάντα κάτι σου μένει. Όταν, ας πούμε, διάβασα προσεκτικά τον Ξενοφώντα, ανακάλυψα πράγματα που ούτε καν τα φανταζόμουνα τότε. Λέω, κάτσε, αυτή είναι μια αληθινή ανθρώπινη περιπέτεια. Οπότε εκεί πέρα ανακαλύπτεις ότι πρέπει κάποια πράγματα να τα δεις και να τα βρεις, για να καταλάβεις πώς σκεφτόταν. Και ένας άλλος λόγος που μ’ αρέσει να γράφω, είναι ότι είμαι μόνος μου όταν γράφω (γέλια) και δεν πρέπει να συνεννοούμαι με τον κάθε τρελό που εμφανίζεται στο γραφείο και σου λέει διάφορα. Είναι βασικό αυτό. Και νομίζω ότι και αυτό είναι η δύναμη της δουλειάς αυτής, γιατί είναι η μόνη τέχνη που στην πραγματικότητα βάζεις τον αναγνώστη στην ίδια θέση που είναι και ο συγγραφέας.

-Για ποιο λόγο διαλέξατε να γράψετε την ιστορία του Ξενοφώντα;

– Χμμ.. Ίσως γιατί έχω μια τάση να μου αρέσουν τα προβληματικά πρόσωπα…Και ο Ξενοφώντας είναι ένα προβληματικό πρόσωπο από πολλές απόψεις. Καταρχάς έτσι όπως μας έχει παραδοθεί μέσα από την ιστορία, δηλαδή ο Πλάτωνας, ας πούμε, δεν αμφισβητήθηκε ποτέ. Δεν τον αμφισβητεί κανείς ως φιλόσοφο. Το Θουκυδίδη δεν τον αμφισβήτησε ποτέ κανείς ως ιστορικό. Για τον Ξενοφώντα, όμως, λέγανε, ε εντάξει δεν είναι τόσο καλός ιστορικός, δεν είναι τόσο καλός φιλόσοφος…Τότε πώς έχουν σωθεί τα κείμενά του και το έργο του έχει παραμείνει ακέραιο; Δεν έχουμε χάσει τίποτα. Όλα έχουν παραδοθεί, άρα αυτό σημαίνει ότι κάποιοι στη διάρκεια των αιώνων έμπαιναν στον κόπο να αντιγράφουν τον Ξενοφώντα, να τον τυπώνουν, να τον ξανατυπώνουν, να τον μεταφράζουν κλπ. Είναι βέβαια στυλίστας…ήξερε να γράφει πολύ ωραία. Ε μετά όταν άρχισα σιγά – σιγά να ψάχνω να δω τι γίνεται, αφού διάβασα την «Ανάβαση», παρατήρησα ότι αυτοπροσωπογραφείται (σπουδαίο πράγμα να μιλά κανείς για τον εαυτό του τότε). Ο Ησίοδος στο «Έργα και Ημέρες» μιλά στο α’ πρόσωπο αλλά εκεί είναι μια κατάσταση ρουτίνας κατά κάποιο τρόπο. Αυτό το α’ πρόσωπο που μιλά για την κρίση που περνάει ο ίδιος που το γράφει, δεν το έχουμε και είναι κάτι που εμείς τώρα το ζούμε ως πολιτισμός. Άλλο είναι σ’ εκείνη την εποχή και άλλο στη δική μας, είναι τελείως διαφορετικό. Το άλλο εκπληκτικό βέβαια είναι ότι ο Ξενοφώντας συνομιλούσε με τον Πλάτωνα, ήταν ομοϊδεάτες, φίλοι του Σωκράτη  και οι δυο έγραψαν «Συμπόσια», αλλά ο Πλάτωνας δεν αναφέρεται ποτέ στον Ξενοφώντα και ο Ξενοφώντας δεν αναφέρει τον Πλάτωνα. Και λέω κάτσε τώρα εδώ υπάρχει δουλειά, για το μυθιστοριογράφο, δουλειά, γιατί χρησιμοποιείται πολλή φαντασία. Δουλειά, διότι αυτή είναι μια κατάσταση πολύ γνώριμη σε μας, τη ζούμε καθημερινά και δεύτερον, λέω εντάξει, αυτοί οι δυο κάτι είχαν.  Ε μετά διάβασα αυτό που κάνετε, το δεύτερο βιβλίο των «Ελληνικών» και την περίοδο της τυραννίας. Υπήρχαν συγκρούσεις με ανθρώπους που ήταν της παρέας πιο παλιά, τα οποία μέχρι τη γενιά μας δε μας τα λέγανε, γιατί έπαιρνε μια αρνητική διάσταση. Μας τα κρύβανε. Είχα, λοιπόν, την εξής ευκαιρία: τα τρία χρόνια που έγραφα αυτό το βιβλίο, ζούσε ο Άγγελος Βλάχος, που έχει γράψει τον Αλκιβιάδη, πολύ ωραίο βιβλίο. Ήμασταν φίλοι και κάτι μου λέει για τον Χαρμίδη και του λέω «ναι, τον τύραννο» και μου λέει «ναι, ο Χαρμίδης;» και λέω «ναι». «Ο ωραίος Χαρμίδης;» και του λέω «ναι, αυτός». Μου λέει, λοιπόν, πως δεν το ήξερε αυτός που ήταν και ένας άνθρωπος με μεγάλη γνώση της εποχής εκείνης, είχε διαβάσει, είχε μεταφράσει. Όλα αυτά ο ιστορικός,  για να καταλήξει σ’ ένα συμπέρασμα, πρέπει να έχει στοιχεία να τα διασταυρώσει. Στην πραγματικότητα και ο μυθιστοριογράφος και ο ιστορικός από τα ίδια πράγματα ξεκινάνε. Κι ο μυθιστοριογράφος αυτά που δεν ξέρει τα καλύπτει με διάφορες εκδοχές, τα πλάθει με τη φαντασία του. Αυτό προσπάθησα να κάνω στο μυθιστόρημα του Ξενοφώντα, χρήση όλων των πηγών και από κει και πέρα αναρωτιόμουνα «λες να είχε γίνει αυτό ή εκείνο;». Και με αυτόν τον τρόπο κινητοποιείς και τον αναγνώστη, μπαίνει και ο αναγνώστης στη σκέψη. …Δεν του δίνεις μασημένο φαγητό…

Η παγκόσμια διακήρυξη του Ο.Η.Ε, το 1948, μετά τη σκληρή πραγματικότητα του Β’ παγκοσμίου πολέμου, αναγνωρίζει το αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα κάθε ανθρώπου στη ζωή και αναφέρει κατηγορηματικά ότι δεν επιτρέπεται να υποβάλλεται κανείς σε απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση. Παρά το γεγονός ότι η παγκόσμια κοινότητα προσανατολίζεται προς την κατάργηση της «εσχάτης των ποινών», πάρα πολλές ακόμα χώρες, ανάμεσα τους οι  Η.Π.Α, Ρωσία και Κίνα, επιμένουν και εμμένουν στην εφαρμογή της.

Στη χώρα μας, η τελευταία σελίδα του κεφαλαίου «θανατική ποινή» έμελλε να γραφτεί στην Κρήτη, το 1972, με την εκτέλεση του Βασίλη Λυμπέρη στο Κακό Όρος, ο οποίος είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη με το αποτρόπαιο έγκλημά του. Αξιοσημείωτο είναι ότι από το 1874 έως το 1972 καταγράφτηκαν, μόνο στη χώρα μας, 1000 θανατικές ποινές. Παρόλο που η τελευταία επιβολή της έγινε το 1972, μόνο το 2001 με την αναθεώρηση του ελληνικού Συντάγματος, καταργείται καθολικά και τυπικά η θανατική ποινή. Στατιστικές δείχνουν ότι η πλειονότητα της ελληνικής κοινότητας υποστηρίζει την κατάργησή της, ενώ η πλειονότητα των δικαστών υποστηρίζει το αντίθετο. Πάντως, η συζήτηση για τη σκοπιμότητα της κατάργησης ή της διατήρησής της, παραμένει επίκαιρη. Εκτός από τις σχετικές συζητήσεις στην επιτροπή αναθεώρησης του ελληνικού συντάγματος και την τελευταία πρόταση 61 Ελλήνων βουλευτών για την επαναφορά της, το φθινόπωρο του 1997, το συγκεκριμένο θέμα συχνά προβληματίζει τους απλούς ανθρώπους.

Και τώρα ήρθε και αναστάτωσε πλήρως την κοινή γνώμη ένα νέο «κρούσμα» της θανατικής ποινής· ο απαγχονισμός του Σαντάμ Χουσεϊν, του πιο στυγερού εκτελεστή και δικτάτορα αυτού του «άμοιρου κόσμου», μετά το Χίτλερ. Η εκτέλεσή του έγινε πρώτο θέμα στα δελτία ειδήσεων και τον Τύπο και έφερε στο προσκήνιο την αιώνια αντιπαράθεση των υποστηρικτών της κατάργησης της θανατικής καταδίκης και των υποστηρικτών της αντίθετης άποψης. Οι επιφυλάξεις και η επιχειρηματολογία και των δύο πλευρών είναι σοβαρότατη και αξιοσημείωτη.

Όμως, καμία επιχειρηματολογία, όσο σοβαρή και δυνατή κι αν είναι, δε δικαιολογεί τα ανεπίτρεπτα γεγονότα που έλαβαν χώρα, τόσο στην Ελλάδα όσο και τον υπόλοιπο κόσμο. Κι ενώ δεν είχαμε συνέλθει, ακόμη, από το φαγοπότι και το ξενύχτι της ημέρας των Χριστουγέννων, μέσα στις άγιες εκείνες μέρες γίναμε όλοι θεατές της εκτέλεσης του Σαντάμ Χουσεϊν, μέσω των τηλεοπτικών μας δεκτών, το πρωί της 26 Δεκεμβρίου του 2006. Όμως, όπως φάνηκε, κάποιοι «κύριοι»- ιδιοκτήτες τηλεοπτικών σταθμών δεν είχαν την ευαισθησία και την ηθική να σκεφτούν ότι εκείνη την ώρα μικρά παιδιά, με την αθωότητα και την αγνότητα που τα διέπει, έγιναν θεατές της πιο αποτρόπαιας διαδικασίας. Ποιος και πως, όμως, θα εξηγήσει σε αυτά τα παιδιά ότι αυτός ο «κύριος» Σαντάμ ήταν τόσο «κακός» για τον κόσμο, ώστε να του αξίζει να πεθάνει; Και ποιος θα φέρει πίσω στις άτυχες μητέρες τα αγγελούδια που έχασαν, καθώς κρεμάστηκαν και αυτά, αφού νόμιζαν ότι πρόκειται περί κάποιου παιχνιδιού;

Μπορεί, όντως, ο Σαντάμ Χουσεϊν να άξιζε να πεθάνει. Άλλωστε, είχε σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους. Είχε στερήσει σε τόσες μητέρες τα παιδιά τους. Κανείς, όμως, δεν έχει το δικαίωμα να εξευτελίζει και να προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, όπως στην περίπτωση του Σαντάμ. Όλοι έχουν το δικαίωμα στο ύψιστο αγαθό της ζωής, όσο κακοί κι αν είναι. Η αξία της ζωής είναι αδιαπραγμάτευτη και ανυπέρβλητη. Πως είναι, λοιπόν, δυνατό να γίνεται η εκτέλεση κάποιου ανθρώπου δημόσιο θέαμα και τροφή για συζητήσεις, ακόμη και αν αυτός είναι ο Χουσεϊν; Οι τελευταίες στιγμές και κινήσεις, τα τελευταία λεπτά του πριν το τέλος προβάλλονται παγκοσμίως. Και το αποτρόπαιο της ιστορίας είναι ότι μερικοί ασυνείδητοι και κατ’ ευφημισμό άνθρωποι χρησιμοποιούν τις τελευταίες στιγμές αυτού του ατόμου πριν φύγει από τη ζωή για την εκ του ασφαλούς προβολή τους και το «εύκολο» κέρδος. Ποιοι νομιμοποιούνται να ενεργούν ως θεματοφύλακες της ηθικής του σύμπαντος και να ενορχηστρώνουν τέτοιου είδους εκτελέσεις, δημοσίως;

Αγγίζει τα όρια του σαδισμού η πολλαπλή προβολή της εκτέλεσης του Χουσεϊν στα δελτία ειδήσεων, υποτίθεται με το σκοπό να αναλυθεί, να σχολιαστεί ή ακόμα και να κατακριθεί το γεγονός. Και σαν να μην έφτανε αυτό, αμέσως μετά την εκτέλεση, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στην περιουσία που κληροδότησε στις κόρες του και το πώς θα τη διαχειριστούν οι ίδιες. Ξαφνικά, το μόνο που έχει ενδιαφέρον είναι η κληρονομιά των 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία ουσιαστικά ανήκουν στο λαό και το κράτος και όχι στην οικογένεια Χουσεϊν. Το αποκορύφωμα είναι τα ρεπορτάζ των ξένων ανταποκριτών στο Ιράκ για το παλάτια της οικογένειας. Τώρα, το ενδιαφέρον μονοπωλούν τα υλικά με τα οποία φτιάχτηκαν η σκάλα, ο τρούλος και η σάλα του ανακτόρου, πόσο κοπίασαν οι κατασκευαστές για να ικανοποιήσουν τον άρχοντα τους και πόσο κόστισαν!

Βέβαια το κερασάκι στην τούρτα αποτέλεσε η δήλωση του προέδρου των Η.Π.Α, Τζορτζ Μπους Τζούνιορ, στην οποία αναφέρει ότι ο ιρακινός λαός πρέπει να  ευγνωμονεί την Αμερική, αφού κατέλυσε το δικτατορικό καθεστώς του Χουσεϊν και εκδημοκράτισε το κράτος. Τι από όλα όσα, όμως, γίνονται θυμίζουν δημοκρατία; Χιλιάδες νεκροί σε καθημερινή βάση, η πλειονότητα των οποίων είναι κυρίως άμαχοι, οικογένειες ξεκληρισμένες και κατατρεγμένες, παιδιά ξυπόλητα, πεινασμένα ή και άστεγα, συντρίμμια, φωτιά, καπνοί, θρήνοι, θλίψη, μίσος και πληθώρα Αμερικανών στρατιωτών που κάνουν περιπολία, συνθέτουν το σκηνικό ενός κατά τα άλλα εκδημοκρατισμένου Ιράκ…

Αφού γίνεται λόγος για δημοκρατία, μια κοινωνία, δημοκρατικά οργανωμένη, θεμελιωμένη στις ύψιστες ανθρωπιστικές αρχές, δεν μπορεί να καταφεύγει σε τέτοιου είδους πρακτικές, όπως η θανατική ποινή. Αυτοαναιρείται ο εξανθρωπισμός των κοινωνιών, ως μακραίωνη και επίπονη διαδικασία. Άλλωστε, δεν έχει αποδειχθεί ότι η θανατική ποινή αποτρέπει εγκληματικές ενέργειες.

Αντίθετα, στατιστικές έρευνες καταδεικνύουν ότι το ποσοστό της εγκληματικότητας είναι υψηλότερο σε χώρες όπου έχει καταργηθεί. Επομένως, η θανατική ποινή, αυτή καθ’ αυτή, δε δύναται να επιλύσει και να αποτρέψει εγκληματικές συμπεριφορές μιας θεσμοθετημένης κοινωνίας. Η δημοσιοποίηση, δε, της εκτέλεσης από τα Μ.Μ.Ε επιβεβαιώνει για μια ακόμη φορά την υπέρβαση των ορίων, εντός των οποίων οριοθετείται μια υγιής κοινωνία.

Είναι, λοιπόν, επιτακτική ανάγκη εμείς οι άνθρωποι να αντισταθούμε σθεναρά στα αξιοκατάκριτα αυτά σημεία του καιρού μας, τα οποία το μόνο που επιφέρουν είναι η συνεχής υποβάθμιση της κοινωνίας.

Μπριτζολάκη Αικατερίνη

μαθήτρια Γ’ τάξης

ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ, NAI Ή ΟΧΙ

Το πρόσφατο παράδειγμα θανατικής ποινής είναι ο απαγχονισμός του Σανταμ Χουσεΐν τις ημέρες των Χριστουγέννων. Ο συγκεκριμένος θάνατος αποτέλεσε μια «ευχάριστη» πράξη για τους Αμερικάνους. Πάντως, σε κάθε περίπτωση αυτοί που «κέρδισαν τα μέγιστα» είναι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα οποία παρουσίαζαν συνεχώς στα κεντρικά δελτία ειδήσεων το οπτικοακουστικό υλικό με την εκτέλεση του  Χουσεΐν. Έτσι κέντρισαν το ενδιαφέρον των θεατών και αύξησαν με τον τρόπο αυτό την θεαματικότητα και κατ’ επέκταση τα οικονομικά τους οφέλη. Ωστόσο τα αποτελέσματα από την αδιάκοπτη προβολή του συγκεκριμένου υλικού ήταν άμεσα και πολύ θλιβερά. Αρκετά παιδάκια, επηρεαζόμενα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, μιμήθηκαν την εκτέλεση του Σαντάμ και απαγχονίστηκαν.

Με αφορμή λοιπόν την πρόσφατη εκτέλεση του Σανταμ από τους Ιρακινούς επανήλθε στο προσκήνιο ένα ζήτημα που απασχολούσε για πολλά χρόνια τα δημοκρατικά καθεστώτα, αυτό της απόρριψης ή της αποδοχής της θανατικής ποινής. Στη σύγχρονη εποχή οι περισσότερες δημοκρατικές κοινωνίες έχουν θεσπίσει κανόνες δικαίου, οι οποίοι ρυθμίζουν τις υποχρεώσεις, τα δικαιώματα και γενικότερα τη συμπεριφορά των μελών τους. Έτσι οποιαδήποτε παράβαση τους χαρακτηρίζεται ως αδίκημα και επισύρει την νομική ποινή. Ωστόσο μεγάλη ανησυχία επικρατεί  σχετικά με την εφαρμογή ορισμένων ακραίων και βάναυσων ποινών, στις οποίες ανήκει και η θανατική ποινή.

Πράγματι, η θανατική ποινή ως μέτρο απονομής της δικαιοσύνης, είναι άξια προβληματισμού πρώτα από όλα για την αποτελεσματικότητα της. Αρχικά παραβιάζει τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου όπως το δικαίωμα στη ζωή ή το δικαίωμα να μην υποβάλλεται σε βασανισμό, τα οποία κατέχει από την πρώτη στιγμή της γέννησης του επειδή είναι ζωντανό ον. Παράλληλα πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι το κράτος δεν έχει την εξουσία που του επιτρέπει να ορίζει  ποιοι άνθρωποι θα θανατωθούν και πότε. Με αυτό τον τρόπο η ποινή χάνει το ουσιαστικό νόημα και σκοπό της, να σωφρονίσει δηλαδή τους παραβάτες και να συμβάλει στην κοινωνική τους επανένταξη.

Επίσης η πολιτεία με την χρησιμοποίηση της θανατικής ποινής επιθυμεί να  περάσει το μήνυμα στους πολίτες ότι λαμβάνονται σκληρά μέτρα κατά του εγκλήματος. Στην πραγματικότητα όμως αυτό συμβαίνει διότι το κράτος αδυνατεί να θεσπίσει κατάλληλους νόμους και να λάβει τα σωστά μέτρα για τον περιορισμό της εγκληματικότητας. Αξιοσημείωτο αποτελεί το γεγονός ότι η θανατική ποινή ως πράξη προσβάλλει τον πολιτισμό της χώρας στην οποία εφαρμόζεται καθώς είναι αδιανόητο να τιμωρούνται με θάνατο οι άνθρωποί εφόσον υπάρχουν άλλες ισχυρές ποινές όπως η ισόβια κάθειρξη, που μπορούν να σωφρονίσουν τους παραβάτες. Τέλος αμετάκλητη και μα επανορθώσιμη είναι η απόφαση σε περίπτωση δικαστικής πλάνης. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να καταδικαστούν σε θανατική ποινή αθώοι πολίτες για εγκλήματα που δεν διέπραξαν ποτέ εξαιτίας των λανθασμένων εκτιμήσεων των δικαστών.

Παρόλα αυτά μια μικρή μερίδα ανθρώπων πιστεύουν ότι η  θανατική ποινή θα πρέπει να επανέλθει στο ποινικό δίκαιο ως νόμος- τιμωρία για διάπραξη ειδεχθών εγκλημάτων. Η άποψη αυτή στηρίζεται στο γεγονός ότι η θανατική ποινή μπορεί να συμβάλει στον παραδειγματισμό. Χαρακτηριστικό είναι ότι η απειλή της θανατικής εκτέλεσης αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για τους «επαγγελματίες» δολοφόνους καθώς τους δημιουργεί αισθήματα φόβου. Παράλληλα αποκαθίσταται το κοινό αίσθημα δικαιοσύνης και αναβαθμίζει το κύρος της πολιτείας αφού οι πολίτες προστατεύονται με δραστικά μέσα. Έτσι διαμορφώνεται ένα αίσθημα ασφάλειας αφού υπερασπίζεται με τον πιο ισχυρό τρόπο το σπουδαιότερο δικαίωμα του ανθρώπου, το δικαίωμα στη ζωή.

Τίθεται λοιπόν το ερώτημα, είναι σωστό τον εικοστό πρώτο αιώνα να εκτελούνται παραβάτες και με τόσο βάναυσο τρόπο όπως στην περίπτωση του Σαντάμ Χουσεΐν. Αναμφισβήτητα η απάντηση είναι αρνητική. Για να σταματήσει όμως αυτό το κράτος δεν θα πρέπει απλώς  να επιβάλλει ποινές αλλά και να αναζητά τα αίτια μιας εγκληματικής συμπεριφοράς. Όσο λιγότερες ποινές επιβάλλονται στα μέλη μιας κοινωνίας, τόσο πιο υψηλό δείκτη πολιτισμού έχει αυτή. Αυτό όμως προϋποθέτει την καλλιέργεια-πνευματική και ηθική-των μελών της, ώστε να γίνουν ώριμοι, υπεύθυνοι και να μην καταφεύγουν σε εγκληματικές πράξεις.

Διαμαντούλα Βλαχάκη

Πρέπει να είμαστε πολύ περήφανοι που είμαστε Κρητικοί. Γιατί η Κρήτη αν και είναι ένα νησί, συνέβαλλε σημαντικά στο να γίνει η Ελλάδα αυτό που είναι τώρα. Η Κρήτη δε είναι μόνο οι μαυροπουκαμισάδες, τα 45άρια και οι βεντέτες. Είναι ένας ζωντανός, όμορφος, περήφανος πολιτισμός που παρά τις αλλαγές που επιφέρει η σημερινή ζωή, προσπαθεί σε πολλές μορφές του να  μείνει ανέπαφος. Παρά τις δυσκολίες, λοιπόν, οι Κρητικοί επιδίδονται σε παραδοσιακές ασχολίες, προκειμένου να διατηρήσουν αυτή την επαφή με το παρελθόν. Μία απ’ αυτές είναι και η απόσταξη της ρακής.

Η διαδικασία, γνωστή στους περισσότερους, μέχρι να φτάσει η ρακή στο ποτήρι μας, είναι πολυσύνθετη και χρειάζεται αρκετό χρόνο. Αρχικά, τον Αύγουστο ξεκινά ο τρύγος των αμπελιών. Αφού λοιπόν τελειώσει ο τρύγος, κάθε αγρότης «πατάει» τα σταφύλια του στο κοινώς γνωστό πατητήρι. Ο χυμός που βγαίνει από τα πατημένα σταφύλια, ο επονομαζόμενος μούστος, μαζεύεται και φυλάγεται σε βαρέλια, προκειμένου να γίνει το κρασί.

Από δω προσοχή: τα κοτσάνια των σταφυλιών καθώς και οι πατημένες ρώγες δεν πετιούνται. Όλα αυτά χαρακτηρίζονται ως στράφυλα, τοποθετούνται σε ένα πλαστικό πάντα βαρέλι, το οποίο πρέπει να μείνει κλειστό για 40 μέρες τουλάχιστον. Μετά απ’ αυτό το χρονικό διάστημα και έχοντας μπει πια στο μήνα Νοέμβριο, είναι δυνατό να ξεκινήσει η διαδικασία για την απόσταξη της ρακής.

Τα πλαστικά βαρέλια, στα οποία εμπεριέχονται τα στράφυλα, φτάνουν στο καζάνι, άκρως απαραίτητο από τα παλιά χρόνια ως σήμερα. Το καζάνι είναι αυτό που θα βοηθήσει στη γένεση της ρακής. Αποτελείται από μια μεγάλη δεξαμενή η οποία θερμαίνεται συνεχώς. Το πάνω μέρος της συνδέεται με ένα σωλήνα, ο οποίος τελικά οδηγεί στην απόσταξη της καθαρής ρακής. Τα στράφυλα αδειάζονται όλα μέσα στη δεξαμενή και ξεκινούν να βράζουν, λόγω της συνεχούς αύξησης της θερμοκρασίας. Τις περισσότερες φορές, πριν ριχτούν μέσα τα στράφυλα, τοποθετείται στον πάτο της δεξαμενής ένας ειδικός θάμνος, το χηνοπόδι, το οποίο εμποδίζει τα στράφυλα να κολλήσουν στον πάτο και να τσικνώσει το καζάνι. Από τη στιγμή λοιπόν, που τα στράφυλα ξεκινήσουν να βράζουν, βγαίνουν και αναθυμιάσεις, όπως ακριβώς γίνεται για παράδειγμα και με την εξάτμιση του νερού. Οι αναθυμιάσεις που δημιουργούνται, μπαίνουν στο σωλήνα που βρίσκεται στο πάνω μέρος της δεξαμενής, ο οποίος γίνεται στη συνέχεια σπειροειδής. Ο σωλήνας αυτός διέρχεται μέσα από μια άλλη δεξαμενή που περιέχει πολύ παγωμένο νερό.Έτσι, οι αναθυμιάσεις υγροποιούνται και μετατρέπονται στη γνωστή μας ρακή.

Στην αρχή, η πρώτη ρακή, το πρωτόρακι, που παράγεται, είναι πολύ δυνατή και έχει πολλούς βαθμούς. Γι’ αυτό άλλωστε, συνήθιζαν το πρώτο μπουκάλι που έβγαινε, να το χρησιμοποιούν ως καθαρό οινόπνευμα για εντριβές στα κρυολογήματα. Όσο συνεχίζεται η απόσταξη, η ρακή που βγαίνει είναι «ασθενέστερη». Αν την αφήσουμε όμως για πολλή ώρα στο καζάνι, τότε θα έχουμε ρουμπόνερο, που θυμίζει περισσότερο νερό παρά ρακή. Οι βαθμοί της ρακής καθορίζονται από το μέσο όρο του βαθμού της πρωτόρακης και της τελευταίας ρακής που βγαίνει. Συνεπώς: ο ενδιαφερόμενος μπορεί να σταματήσει την απόσταξη, όπου νομίζει ότι θα πετύχει την καλύτερη ποιότητα ρακής.

Όλη αυτή η διαδικασία βέβαια γίνεται μέσα σε γιορτινή ατμόσφαιρα με κέφι και χαρά. Η απόσταξη της ρακής συνοδεύεται με φαγητό, πολύ πιοτό, τραγούδι και φυσικά χορό. Άντρες και γυναίκες χαίρονται τη ζωή και διασκεδάζουν μέχρι πρωίας. Αυτή η διαδικασία είναι φυσικά ένα δείγμα του πώς επιλέγουν να ζουν οι Κρητικοί. Γιατί έτσι νιώθουν και αυτό τους το πάθος το μεταδίδουν και σε εμάς, ότι δηλαδή είμαστε κοντά στη παράδοση και ότι, αν και ζούμε σε μια τεχνοκρατική κοινωνία, μπορούμε να σώσουμε αυτά που μας κληροδότησαν οι προγενέστεροί μας. Γι’ αυτό το λόγο, οφείλουμε όλοι να τους συγχαρούμε που διαιωνίζουν τον πολιτισμό μας και να πορευτούμε με ανάλογη συνέπεια προς τους προγόνους μας.

Ένα αισιόδοξο μήνυμα έστειλαν οι απόφοιτοι του Πειραματικού Γυμνασίου και του Λυκείου που συμμετείχαν  στην πρώτη ενημερωτική συγκέντρωση για την ίδρυση συλλόγου αποφοίτων

Σε μια εποχή όπως τη δική μας, που οι σχέσεις των ανθρώπων έχουν χαλαρώσει και ο θεσμός του σχολείου περνά κρίση, πρωτοβουλίες σαν κι αυτή έρχονται να δώσουν το μήνυμα πως το σχολείο αποτελεί πάντα σημείο αναφοράς των ανθρώπων πως, πέρα από γνώσεις, σφυρηλατεί τις ανθρώπινες σχέσεις και πως οι φιλικοί δεσμοί που ενώνουν τους ανθρώπους στα μαθητικά χρόνια δεν καταλύονται εύκολα.

Το απέδειξαν όχι μόνο οι 50 περίπου απόφοιτοι που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση της ομάδας πρωτοβουλίας και ξαναβρέθηκαν  «στα ίδια μέρη», στις εγκαταστάσεις του Πειραματικού Λυκείου ( Τετάρτη 31-1-2007) αλλά και το ενδιαφέρον για το νέο σύλλογο όσων δεν μπόρεσαν να παραστούν είτε λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων είτε γιατί σπουδάζουν ή ζουν εκτός Ηρακλείου.

Σε μια φορτισμένη από μνήμες ατμόσφαιρα ο κ. Μαν. Φραγκιαδουλάκης και η κ. Λ. Τζεδάκη, διευθυντές του Πειραματικού Λυκείου και του Γυμνασίου αντίστοιχα, καθώς και ο πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων κ. Φυσαράκης ,  καλωσόρισαν τους παλιούς μαθητές , αναφέρθηκαν στα πρώτα βήματα των δυο σχολείων και στο πόσο σημαντική και ελπιδοφόρα είναι η πρωτοβουλία τους να ιδρύσουν το σύλλογο αυτό.

Στη συνέχεια το λόγο πήραν κατά σειρά αποφοίτησης οι δικηγόροι,  που είχαν αναλάβει να συντάξουν το  καταστατικό, Ιάσονας Παπαστεφανάκης, Φραγκίσκος Λαμπρινός και Μανώλης Σαββόπουλος ενημερώνοντας τους παριστάμενους για τα άρθρα του και τους σκοπούς του Συλλόγου . Μετά την  πανηγυρική υπογραφή του καταστατικού από όλους, ορίστηκε  προσωρινή διοικούσα επιτροπή αποτελούμενη, κατά σειρά αποφοίτησης,  από τους :Ι. Παπαστεφανάκη (1993) Κατερίνα Σαρρή (1994), Φρ. Λαμπρινό (1995), Μαν. Σαββόπουλο, Στέλλα Τσικνάκη (2002) Γ. Δρακάκη (2002) Αλέξιο Φραγκιαδουλάκη (2006) .

Το τέλος της βραδιάς σηματοδότησε μια νέα αρχή για τις σχέσεις των αποφοίτων  του Πειραματικού Γυμνασίου και του Λυκείου  ενώ γεννήθηκε  η προσδοκία ότι, ως πολίτες πλέον,   θα ενισχύσουν με τη συντονισμένη δράση και συνεργασία τους τη λειτουργία του σχολείου, από τα σπλάχνα του οποίου βγήκαν και το οποίο, καθώς αποδεικνύει η πρωτοβουλία τους, δεν έπαψαν ποτέ να αγαπούν.

Το βιβλίο του Τάκη Θεοδωρόπουλου «Το μυθιστόρημα του Ξενοφώντα» όπως δηλώνεται και από τον τίτλο του, έχει ως κεντρικό πρόσωπό του τον Ξενοφώντα, το γνωστό ιστορικό και στρατηγό της αρχαίας Αθήνας, μέσα όμως από μια μυθιστορηματική αφήγηση. Παρακολουθείται η ψυχοσύνθεση του ήρωά μας καθώς και οι αντιδράσεις του στα γεγονότα που συμβαίνουν μετά το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου.

Το μυθιστόρημα αρχίζει με ένα θάνατο. Ο Θηραμένης, ένας από τους τριάντα τυράννους, ίσως ο πιο στυγνός κι αμείλικτος, έχει καταδικάσει σε θάνατο έναν αντίπαλό του. Μέσα από αυτό το γεγονός, γνωρίζουμε για πρώτη φορά τον Ξενοφώντα και τους περισσότερους από τη σωκρατική ομήγυρη, κυρίως τον πνευματικό «αντίπαλο» του Ξενοφώντα, τον Πλάτωνα.      Στα γόνιμα χρόνια της σωκρατικής ομήγυρης, ο Ξενοφώντας δεν εξελίχθηκε όπως τον περίμενε ο Σωκράτης, δηλαδή ως τον νέο Αλκιβιάδη. Αυτό δημιούργησε μέσα του το παιχνίδι «Δύναμης – Αδυναμίας», που θα τον βασάνιζε για όλη του τη ζωή.  Τώρα, όμως, μετά από την προτροπή του φίλου του, Προξένου, δέχεται να πάρει μέρος στην εκστρατεία του Κύρου, για τη διεκδίκηση του θρόνου.

Στη συνέχεια της ιστορίας, ο συγγραφέας προσθέτει στο τοπίο της αφήγησης του ένα δεύτερο πρόσωπο, έναν Αθηναίο, ο οποίος θα αποδειχθεί αργότερα το  alter ego  του Ξενοφώντα. Η «μυθιστορηματική» ζωή του αρχίζει, όταν ο τραυλός Αθηναίος Θεμιστογένης ατίμασε το θεό Διόνυσο και για να μη δικαστεί για το «αμάρτημα», η οικογένεια τον φυγαδεύει σε ένα πλοίο, στο οποίο επέβαινε  και ο ίδιος ο Ξενοφώντας  που κατευθυνόταν στη Μικρά Ασία. Εκεί ο Θεμιστογένης μην ξέροντας τι να κάνει,  άθελα του  κατατάσσεται στο εκστρατευτικό σώμα των μισθοφόρων του Κύρου. Δυστυχώς, όμως δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει στις στρατιωτικές προσδοκίες του εκστρατευτικού σώματος, γι΄ αυτό και τα παράτησε.  Ο Ξενοφώντας, ωστόσο, τον λυπήθηκε και βλέποντας εκείνη τη στιγμή στο πρόσωπό του το alter ego του, τον πήρε ως βοηθό του.           Με το τέλος της σύγκρουσης των δύο αδελφών, Κύρου και Αρταξέρξη, οι μεν Έλληνες έχουν νικήσει, αλλά ο Κύρος ήταν νεκρός. Άρα  την εξουσία την έπαιρνε ο αδερφός του ο Αρταξέρξης. Μέσα  σε αυτή την αλλόκοτη κατάσταση, ο Ξενοφώντας γνωρίζει την γυναίκα του, την  Φιλησία, οπότε νιώθει για πρώτη φορά ότι το ταξίδι  του έχει νόημα, σ’ έναν κόσμο άγνωστο, απροσδιόριστο κι εχθρικό, αφού οι Έλληνες είχαν μείνει στα βάθη της Ασίας, χωρίς καμία βοήθεια.

Εν τω μεταξύ , ο Αρταξέρξης τους  προτείνει είτε να παραδοθούνε είτε να γυρίσουν πίσω μόνοι τους. Οι μισθοφόροι όμως οι οποίοι  πολέμησαν για το μισθό (λάφυρα), βρίσκονται σε αδιέξοδο. Τελικά αποφασίζουν να επιστρέψουν πίσω στην πατρίδα τους και ο Ξενοφώντας αναλαμβάνει να οδηγήσει τους 10.000 μισθοφόρους στρατιώτες στην Ελλάδα.  Κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού, πολλοί Έλληνες έχασαν τη ζωή τους και οι περισσότεροι είχαν απογοητευτεί  από αυτή την προσπάθεια, ανάμεσα τους και η Φιλησία. Όμως παρόλες τις δυσκολίες, ο Ξενοφώντας κατάφερε να οδηγήσει τους Έλληνες στις ακτές του Πόντου, όπου ήταν η λύτρωση για όσους από τους 10.000 μισθοφόρους,  είχαν  απομείνει και για τον ίδιο τον Ξενοφώντα. Μετά από αυτή την «οδυσσειακή» προσπάθεια, ο Ξενοφώντας εγκαθίσταται στον Πόντο και παντρεύεται τη Φιλησία.

Για να μπορέσει να ανακτήσει το παλιό του γόητρο ο Ξενοφώντας -είχε καταστραφεί επειδή  ήταν φίλος των  Σπαρτιατών- συγγράφει απομνημονεύματα από την πρόσφατη εμπειρία του, έχοντας ως βοηθό-γραφέα το alter ego του. Όταν τελείωσε τη συγγραφή των έργων του ο Ξενοφώντας έστειλε τη Φιλησία με το Θεμιστογένη στην Αθήνα για να κάνουν γνωστά τα έργα του στη σωκρατική ομήγυρη αλλά και σε όλη την Αθήνα.    Αλλά η Φιλησία δεν έδινε τα έργα του Ξενοφώντα στους κατάλληλους ανθρώπους, μέχρι που γνώρισε τον Αριστογείτονα το βιβλιοθηκάριο της βιβλιοθήκης του Πλάτωνα, δηλαδή, τον κατάλληλο άνθρωπο.

Ανταποδίδοντας στο Πλατωνικό «συμπόσιο» ο Ξενοφώντας γράφει, στη συνέχεια, το δικό του «Συμπόσιο», με κεντρικό πρόσωπο τον όμορφο Αυτόλυκο. Ένας Κορίνθιος συνομήλικος του Ξενοφώντα επαινεί τον ιστορικό, που αποφασίζει να στείλει και πάλι τη Φιλησία στην Αθήνα να παραδώσει το έργο του, το οποίο μένει καταχωνιασμένο στα ράφια της Βιβλιοθήκης στην Αθήνα. Η ιστορία της πόλης συνεχίζεται, με τον Αγησίλαο να συμβάλει στην ειρήνευση Σπάρτης – Αθήνας, ενώ ο Θεμιστογένης επιδίδεται σε μεθύσια κι η Φιλησία στη μελέτη των αστερισμών.

Ο Ξενοφώντας αποφασίζει να κατέβει ο ίδιος στην Αθήνα, και μάλιστα στην Ακαδημία, για να ελέγξει τα πράγματα. Κανείς δε μίλησε γι’ αυτό κι έτσι δόθηκε η ευκαιρία στον Ξενοφώντα να συναντήσει ένα φίλο εμπιστοσύνης, τον Αριστογείτονα, στον οποίο και παρέδωσε το έργο του Θουκυδίδη μαζί με δυο βιβλία του να τα καταχωρίσει στη Βιβλιοθήκη. Με την επιστροφή του στον Σκιλλούντα, αρχίζει να γράφει τον «Οικονομικό», έχοντας ανάγκη να απολογηθεί. Τα «Απομνημονεύματα» είναι «το ειδύλλιο του Ξενοφώντα» με την Αθήνα, εκεί όπου τα χρόνια της εφηβείας του που ψάχνει το δικό του «είναι» ανακαλύπτει το Σωκράτη που του υποδείχνει ότι τίποτα δεν έχει μεγαλύτερη αξία από την ίδια τη ζωή. Οι αναμνήσεις διαδέχονται η μια την άλλη για τον άνθρωπο που δεν αντιστάθηκε να πιει το κώνειο. Είναι τώρα η εποχή που ο Ξενοφώντας χάνει σε πυρκαγιά το σπίτι του και μετακομίζει στην Κόρινθο. Παραδίδει τα έξι βιβλία των Ελληνικών στο γιο του και στο Θεμιστογένη το «Περί τυραννίας». Μερικά χρόνια αργότερα η πόλη του αποφασίζει ότι ο Ξενοφώντας δεν είναι επικίνδυνος, γι’ αυτό τον καλεί από την εξορία. Ο Ξενοφώντας συνεχίζει να γράφει την πολυσχολιασμένη «Κύρου Παιδεία», πριν από την επιστροφή του στην Αθήνα. Το τέλος πλησιάζει πρώτα για το Θεμιστογένη και μετά για τον Ξενοφώντα.

Πρόκειται για μια παραστατική μυθιστορηματική αφήγηση, με πολλά ηθογραφικά στοιχεία, με κύριο πρωταγωνιστή έναν Ξενοφώντα που παλεύει να ζήσει, για να δείξει στους παλιούς συντρόφους του ότι αξίζει, παλεύει να γράψει για να μην ξεχαστούν όλα αυτά που πέρασε, να βοηθήσει, για να ξεφύγουν όλοι από την καταστροφή. Πάνω απ’ όλα είναι άνθρωπος που φοβάται, σκέφτεται, αγωνιά, απογοητεύεται, συμμετέχει κι αυτός στο παιχνίδι της δύναμης και της αδυναμίας και συνεχώς τραβά το δικό του δρόμο. Δίπλα του μια γυναίκα που στο πρόσωπο του Ξενοφώντα ανακαλύπτει το σωτήρα, τον πατέρα, το σύντροφο και πιο κει ένας γραμματέας που υπηρετεί το αφεντικό του και τις εσωτερικές του ανάγκες. Γεύση από την Αθήνα, από τη Σπάρτη, από τη Μικρά Ασία στα τέλη του 5^ου αρχές 4^ου αιώνα μα με σημάδια που σε φέρνουν στο σήμερα, αφού η δύναμη και η αδυναμία δεν έχουν σταματήσει να παίζουν το παιχνίδι τους.

«Είναι η χαρά της δημιουργίας. Δεν κατευθύνει ο συγγραφέας τον ήρωα αλλά ο ήρωας τον συγγραφέα.» Αυτή ήταν η απάντηση του Γ. Γιατρομανωλάκη όταν ερωτήθηκε από μαθήτρια του σχολείου μας. Ο Γ. Γιατρομανωλάκης είναι καθηγητής του πανεπιστημίου Αθηνών και συγγραφέας. Επισκέφτηκε το σχολείο μας στις 26 Φεβρουάριου στα πλαίσια του εκπαιδευτικού προγράμματος του ΕΚΕΒΙ « συγγραφείς στα σχολείο»  και μας αφιέρωσε λίγο από το χρόνο του. Ο γνωστός συγγραφέας παρουσίασε το βιογραφικό του. Έχει τιμηθεί με κρατικό βραβείο ποίησης και βραβείο της ακαδημίας Αθηνών. Συναισθηματικός και ρομαντικός θεωρεί ότι το πρώτο βήμα για τη συγγραφή περιλαμβάνει την εύρεση του τίτλου και στο πρόσωπο στο οποίο το βιβλίο θα αφιερωθεί. Ο καθένας αρχίζει όπως μπορεί χρησιμοποιεί  τα λόγια του Σεφέρη  για την αρχή της δημιουργίας.

Για τον Γ. Γιατρομανωλάκης,  ο συγγραφέας οφείλει να διαθέτει μια κουλτούρα, γενικές γνώσεις όχι απλά φιλολογικές. Στο δικό του έργο προσπαθεί να αποτινάξει το φιλολογικό στοιχείο όπως το διαθέτει από την ιδιότητα του ως καθηγητή. «Ειλικρίνεια, πάθος, φανατισμός» Αυτά πρέπει να χαρακτηρίζουν ένα συγγραφέα. Απαραίτητο εφόδιο για την επιτυχία αποτελεί η αφοσίωση, και αν κρίνουμε από το έργο του., αυτός έχει δοθεί ολοκληρωτικά.

Η άποψη του για τη σημερινή κοινωνία  είναι ότι πρόκειται για μια κοινωνία «φθοροποιό» η οποία προβάλλει λανθασμένα πρότυπα που αποβλακώνουν. Η «διευκόλυνση» και η υποκρισία κυριαρχούν. Τονίζει τη σημασία της παράδοσης και ιδιαίτερα του θεσμού της οικογένειας, ο ρόλος της οποίας είναι πρωταρχικός για τη δομή της κοινωνίας.

Η ηθική πρέπει να χαρακτηρίζει τον άνθρωπο, εκτιμά. Για να το πετύχουμε αυτό πρέπει να υπερβούμε κάθε μισαλλοδοξία και προκατάληψη, να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας.