Τίτλος εργαστηρίου: «Μαζί τα καταφέρνουμε»
(3 διδακτικές ώρες)
Σύντομη περιγραφή: Το εργαστήριο «Μαζί τα καταφέρνουμε» καλλιεργεί τη συνεργασία, την ομαδικότητα και την εμπιστοσύνη μέσα από βιωματικές δραστηριότητες που ενισχύουν τη συμμετοχή των παιδιών σε μαθησιακά περιβάλλοντα STEM. Παράλληλα, αναπτύσσονται βασικές χωρικές έννοιες προσανατολισμού, αρχικά μέσω σωματικής κίνησης και αναπαράστασης κατευθύνσεων στον χώρο και στη συνέχεια μέσα από δραστηριότητες εκπαιδευτικής ρομποτικής, όπως το Bee-Bot, τα παιδιά σχεδιάζουν και εκτελούν απλές διαδρομές δίνοντας ακολουθίες εντολών. Μέσα από τη διαδικασία αυτή εξασκούνται στον χωρικό προσανατολισμό, στην κατανόηση κατευθύνσεων και στην ακολουθία εντολών, ενώ παράλληλα αναπτύσσουν συνεργατικές δεξιότητες και στοιχεία υπολογιστικής σκέψης.
Υλικά και μέσα: Εκτυπωμένες κάρτες της Γέφυρας, σήμανση με τα σημεία του ορίζοντα, εκπαιδευτικό ρομπότ (π.χ. Bee-Bot).
Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:
Οι μαθητές/μαθήτριες αναμένεται να:
- αναπτύξουν δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας, ενσυναίσθησης και σεβασμού,
- εξασκηθούν στην κατανομή και εναλλαγή ρόλων μέσα σε συνεργατικό πλαίσιο,
- αναπτύξουν στοιχεία υπολογιστικής και στρατηγικής σκέψης και να καλλιεργήσουν βασικές χωρικές έννοιες και δεξιότητες προσανατολισμού
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η Δραστηριότητα: «Ζευγαράκι μου καλό!»
Στο παιχνίδι αυτό συμμετέχουν οκτώ παιδιά. Από τις κάρτες της Γέφυρας επιλέγουμε δύο σπουργίτια, δύο καναρίνια, δύο κουκουβάγιες και δύο πιγκουίνους. Οι οκτώ κάρτες ανακατεύονται και μοιράζονται κλειστές, μία σε κάθε παιδί. Τα παιδιά περπατούν στον χώρο και προσπαθούν να βρουν το ζευγάρι τους, δηλαδή το παιδί που κρατά την ίδια κάρτα-πουλί. Όταν σχηματιστούν τα ζευγάρια, ο/η εκπαιδευτικός δίνει ένα σύνθημα, π.χ. «Τα καναρίνια να πάνε στον Βορρά και στον Νότο». Τα παιδιά του ζευγαριού χρειάζεται να συνεργαστούν και να αποφασίσουν άμεσα ποιο θα σταθεί στον Βορρά και ποιο στον Νότο. Το παιχνίδι συνεχίζεται με όλα τα ζευγάρια, αλλάζοντας κάθε φορά το σύνθημα («τα σπουργίτια να πάνε στην Ανατολή και στη Δύση» κ.ο.κ.). Έτσι τα παιδιά εξασκούνται στη συνεργασία, τη λήψη κοινών αποφάσεων και την εμπιστοσύνη στο ζευγάρι τους. Αφού παίξουν όλα τα ζευγάρια, το παιχνίδι επαναλαμβάνεται, αλλά αυτήν την φορά τα παιδιά καλούνται να συνεννοούνται, χωρίς να μιλούν. Επικοινωνούν μόνο με νοήματα, βλέμματα ή κινήσεις του σώματος και αποφασίζουν ποιο παιδί θα σταθεί σε κάθε σημείο του ορίζοντα. Στη συνέχεια συζητάμε: πόσο εύκολο ήταν να συνεργαστούμε χωρίς λόγια; τι μας βοήθησε; τι μας δυσκόλεψε; πώς νιώσαμε; Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά γνωρίζουν τα σημεία του ορίζοντα μέσα από βιωματικές αναπαραστάσεις, καλλιεργούν όχι μόνο τη συνεργασία και την εμπιστοσύνη, αλλά και τη μη λεκτική επικοινωνία, δεξιότητα πολύτιμη για το παιχνίδι της Γέφυρας.
2η Δραστηριότητα: «Το Bee–Bot ταξιδεύει στα σημεία του ορίζοντα»
Στη δραστηριότητα αυτή τα παιδιά γνωρίζουν τα βασικά σημεία του ορίζοντα (Βορράς, Νότος, Ανατολή, Δύση) μέσα από τον προγραμματισμό του Bee-Bot. Το ρομπότ τοποθετείται στο κέντρο ενός πλέγματος και γύρω του τοποθετούνται κάρτες με τα σημεία του ορίζοντα ή σχετικές εικόνες. Οι μαθητές και οι μαθήτριες, σε μικρές ομάδες, καλούνται να δώσουν στο Bee-Bot τις κατάλληλες εντολές, ώστε να φτάσει στον προορισμό που ορίζεται κάθε φορά, προβλέποντας τη διαδρομή και ελέγχοντας το αποτέλεσμα. Καλούνται να σχεδιάσουν και να εκτελέσουν ακολουθίες εντολών για την επίτευξη συγκεκριμένου προορισμού. Για παράδειγμα, το Bee-Bot θέλει να πάει στον Βορρά. Τα παιδιά συζητούν σε μικρή ομάδα ποια κουμπιά πρέπει να πατηθούν. Ένα παιδί προγραμματίζει το Bee-Bot και η ομάδα ελέγχει το αποτέλεσμα. Ακολουθούν νέες αποστολές: πήγαινε στην Ανατολή και μετά στον Νότο, ξεκίνα από τη Δύση και πήγαινε στον Βορρά κ.ο.κ.. Ο/Η εκπαιδευτικός ενθαρρύνει τα παιδιά κάθε φορά να προβλέπουν τη διαδρομή πριν την εκτέλεση. Παράλληλα, παρέχεται υποστήριξη με βελάκια κατεύθυνσης ή με σωματική αναπαράσταση της διαδρομής πριν τον προγραμματισμό.
3η Δραστηριότητα: «Παίζουμε σε τετράδες και μαθαίνουμε να συνεργαζόμαστε»
Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες των τεσσάρων και κάθονται αντικριστά σε θέσεις με σήμανση των σημείων του ορίζοντα (Βορράς–Νότος–Ανατολή–Δύση). Εξηγείται ότι οι απέναντι παίκτες/παίκτριες αποτελούν ζευγάρι (Βορράς–Νότος και Ανατολή–Δύση) και συνεργάζονται για κοινή νίκη. Αρχικά, κάθε παιδί λαμβάνει μία κάρτα από την ίδια οικογένεια πουλιών και οι κάρτες αποκαλύπτονται με τη σειρά Βορράς–Ανατολή–Νότος–Δύση. Το παιδί με τη μεγαλύτερη αξία κερδίζει τον γύρο μαζί με το ζευγάρι του, τονίζοντας ότι η νίκη ανήκει στο ζευγάρι. Στη συνέχεια, το παιχνίδι εξελίσσεται: κάθε παιδί λαμβάνει δύο κάρτες και παίζονται δύο γύροι. Ο/Η νικητής/νικήτρια του πρώτου γύρου ξεκινά τον επόμενο. Κατά την ολοκλήρωση κάθε γύρου οι κάρτες τοποθετούνται κλειστές μπροστά από κάθε παίκτη/παίκτρια, κάθετα, αν έχει κερδίσει και οριζόντια, αν έχει χάσει, ώστε τα παιδιά να παρακολουθούν το αποτέλεσμα της παρτίδας και να αναγνωρίζουν το νικητήριο ζευγάρι ή την ισοπαλία. Σε επόμενο επίπεδο, οι κάρτες προέρχονται από περισσότερες οικογένειες (τέσσερις ή έξι κάρτες συνολικά), ώστε τα παιδιά να εξασκηθούν στην παρακολούθηση της «οικογένειας» που ανοίγει κάθε φορά τον γύρο. Εξηγούμε, ότι δεν χρειάζεται να σπαταλούν μια ισχυρή κάρτα, αν η κάρτα που έπαιξε ο/η συμπαίκτης/συμπαίκτριά τους εξασφαλίζει ήδη τη νίκη στον άξονα. Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, εναλλάσσονται ρόλοι «κριτή» σε παιδιά που παρακολουθούν τη διαδικασία και δίνουν ανατροφοδότηση. Η δραστηριότητα ολοκληρώνεται με σύντομη συζήτηση στην ολομέλεια για τις επιλογές των παιδιών, τη συνεργασία στο ζευγάρι και τα συναισθήματα που προέκυψαν, ενισχύοντας τη στρατηγική σκέψη, την επικοινωνία και την ομαδική λήψη αποφάσεων. Συμπληρώνουμε το φύλλο εργασίας τρία και παράλληλα το φύλλο αυτοαξιολόγησης του τρίτου εργαστηρίου.