Νικόλαος Γύζης: “Επιτραπέζιο με τούρτα”
Αχ!Αχ! Χριστουγεννιάτικο
της φαμελιάς τραπέζι,
που ταίρι-ταίρι η όρεξη
με την αγάπη παίζει.
Τα ποτηράκια ηχούν γλυκά
λαμποκοπούν τα πιάτα..
Γύρω φαιδρά γεράματα
και προκομμένα νιάτα.
Γάλος στη μέση ολόζεστος
μοσχοβολά, ροδίζει.
Μοιράζει η μάνα γνωστικά
και τη χαρά σκορπίζει.
Από το βιβλίο “Έθιμα παιχνιδίσματα του χρόνου τα γυρίσματα”, Σοφία Γιαλουράκη, Φθινόπωρο-Χειμώνας, τόμος Α’
ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΛΥΤΡΑΣ: “Επιστροφή από το πανηγύρι”
Έθιμο: “Οι κουδουνάτοι”
Οι μασκαράδες τις ημέρες τις Αποκριάς φορούν κουδούνια. Πίστευαν ότι με τον θόρυβο διώχνουν όλα τα κακά.
Η Αποκριά είναι μια γιορτή που χάνεται στα βάθη του χρόνου και έχει τις ρίζες της στη λατρεία του θεού Διόνυσου. Σχετίζονταν με το τέλος του χειμώνα και τον ερχομό της Άνοιξης. Λάμβαναν χώρα το μήνα Ανθεστηρίωνα , το σημερινό Φεβρουάριο.
Γαϊτανάκι : Το έθιμο το έφεραν οι Μικρασιάτες. Πρόκειται…
Έθιμο: “Αρχιχρονιά”
Πλάτανος
Στην Κω κρεμούσαν στον πλάτανο του ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ μια αρμαθιά από ρόδι, σταφύλι, κυδώνια, σκόρδα και φύλλα από τον πλάτανο και όλα αυτά τα ονόμαζαν “αρχιχρονιά”. Το πρωί, πριν βγει ο ήλιος, κατέβαιναν στη θάλασσα, πέταγαν την περσινή “αρχιχρονιά” και βουτούσαν την καινούργια στο νερό. Ύστερα έπαιρνα νερό από 40 κύματα και έβαζαν 40 βότσαλα σε ένα δοχείο. Γυρίζοντας περνούσαν από τον πλάτανο…
ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΠΑΝΤΑΖΗΣ: “Παιδί με σβούρα”
ΕΘΙΜΟ: “Τα δώρα”
Ανταλλαγή δώρων: Το αιώνιον ερώτημα είναι αν είναι σωστό να λέμε πως τα δώρα τα φέρνει ο Άγιος Βασίλης.
Η προσωπική μας άποψη είναι πώς δεν κάνουμε κανένα κακό στα παιδιά, αν για μια μόνο βραδιά απομακρυνθούν από τα ¨λογικά” και τ΄ αφήσουμε να ονειρευτούν έναν άγιο καλοκάγαθο, που δεν ξεχνά κανένα παιδί και τα αγαπά όλα. Έχουν αργότερα…
Πολυχρόνης Λεμπέσης “Κοριτσάκι στην Κούλουρη”
♥ΕΘΙΜΟ: Ράβουν το στόμα του Λύκου
♥Με τα μαγικά υλικά των εθίμων και της τέχνης ειρηνεύουν οι καταπονημένες καρδιές των ανθρώπων
Ο Άγιος Μηνάς (11 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ) «μηνάει» δηλαδή φανερώνει τα χαμένα ζώα. Τον παρακαλούσαν να τα φυλάξει από το στόμα του λύκου. Οι γυναίκες εκείνη την ημέρα δεν πιάνουν ψαλίδι (το δένουν με κλωστή) και οι άνδρες δεν ανοίγουν σουγιά για…
ΕΘΙΜΟ: Της Τζαμάλας
ΘΕΟΦΙΛΟΣ: Λίμνιος κεχαγιάς
Παραμονή του Αγίου Δημητρίου ένας άντρας ντύνεται γυναίκα (Τζαμάλα). Το φθινόπωρο προχωρεί για τα καλά. Η έγνοια του γεωργού για το πως θα πάει η σοδειά είναι μεγάλη. Ο λαός μας μετέτρεψε την αγωνία του αυτή σε χιουμοριστική παράσταση . Χορεύουν και τραγουδούν.
Μυθολογία: Δήμητρα και Περσεφόνη
Από το βιβλίο “Έθιμα παιχνιδίσματα του χρόνου τα γυρίσματα”, Σοφία Γιαλουράκη, Φθινόπωρο-Χειμώνας, τόμος Β’
ΘΕΟΦΙΛΟΣ: Ο Χορός στα Μέγαρα
ΕΘΙΜΟ: ΤΑ ΚΟΥΛΟΥΜΑ
ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ Ή ΠΡΩΤΟΝΗΣΤΙΣΙΜΗ Ή ΑΡΧΙΔΕΥΤΕΡΑ. Οι νοικοκυρές θα καθαρίσουν τα κατσαρολικά με ζεστό στσχτόνερο από τα λίπη της αποκριάς( αποχή από κρέας).
Πέρασαν οι Αποκριές
πάνε οι μασκαράδες,
ήρθε η Σαρακοστή,
μ’ ελιές και ταραμάδες.
ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ:
Οι Ιάπωνες και οι Κινέζοι είναι οι πρώτοι δημιουργοί του χαρταετού. Στην αρχή τους κατασκεύαζαν από πανί. Το πέταγμα του είχε θρησκευτικό χαρακτήρα(…
ΜΑΡΤΙΟΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ: ΤΟ ΚΤΕΝΙΣΜΑ
Έθιμο:
Όξω ψύλλοι, ποντικοί,
μέσα Μάρτης με χαρά
και καλή νοικοκυρά!
Μόλις μπει ο Μάρτης οι νοικοκυρές καθαρίζουν. Έντομα, ψείρες, ποντικοί
Λαϊκό παραμύθι: Ο ποντικός και η θυγατέρα του
Σοφία Γιαλουράκη ” Έθιμα παιχνιδίσματα στου χρόνου τα γυρίσματα”, τόμος Β’, Εκδόσεις Δίπτυχο.
Έθιμο: Ο Μάρτης επαντρεύτηκε
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΒΛΙΧΟΣ: ΚΟΠΕΛΑ ΣΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ
Κόκκινη και άσπρη κλωστή
Λαϊκά προγνωστικά καιρού:
Έθιμο: Χελιδονίσματα
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ: ΓΕΡΑΝΙΑ ΣΤΟ ΚΑΝΙΣΤΡΟ
Τα χελιδονίσματα είναι το πιο χαρακτηριστικό έθιμο της πρώτης του Μάρτη και κατάγεται από την αρχαιότητα .Είναι κάλαντα για τον ερχομό της άνοιξης και των λουλουδιών. Τα παιδιά κρατούν ένα καλάθι γεμάτο φύλλα κισσού και λουλούδια. Μέσα στερεώνουν ένα ξύλινο χελιδόνι με κουδουνάκια στο λαιμό του και τραγουδούν:
Ήρθε, ήρθε χελιδόνα
…