Στις 5 Μαρτίου* 2026 πραγματοποιήθηκε στο Εσπερινό Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις Κομοτηνής μια σημαντική εκπαιδευτική δράση αφιερωμένη στο Ολοκαύτωμα των Ρομά και των Σίντι κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η δράση περιλάμβανε παρουσίαση και συζήτηση με τους μαθητές και τις μαθήτριες του σχολείου, με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από μια λιγότερο γνωστή, αλλά ιδιαίτερα τραγική πτυχή της ιστορίας.

Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε από τον Νίκο Κοσμίδη, υποψήφιο διδάκτορα Αρχιτεκτονικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (με αντικείμενο έρευνας τη μελέτη της διαχείρισης χώρων μνήμης),και υπεύθυνο του προγράμματος «Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού». Στο πλαίσιο της δράσης παρουσιάστηκαν ιστορικά στοιχεία σχετικά με τους διωγμούς που υπέστησαν οι Ρομά και οι Σίντι από το ναζιστικό καθεστώς, καθώς και φωτογραφικό υλικό επιτόπιας έρευνας σε τόπους μνήμης της περιόδου και στρατόπεδα συγκέντρωσης που συνδέονται με τη γενοκτονία τους.

Η δράση αποτέλεσε αφορμή για μια ευρύτερη και ουσιαστική συζήτηση με τους μαθητές γύρω από ζητήματα διακρίσεων, ρατσισμού και σεβασμού στη διαφορετικότητα. Σε ένα σχολικό περιβάλλον όπου σημαντικό μέρος των μαθητών και μαθητριών προέρχεται από τη Ρομά κοινότητα, ο διάλογος αυτός είχε ιδιαίτερη σημασία, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της κατανόησης, της αυτογνωσίας και της αποδοχής της ετερότητας.

Παράλληλα, οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να προβληματιστούν σχετικά με τον ρόλο της συλλογικής μνήμης και τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής γνώσης, ώστε να κατανοούμε καλύτερα το παρελθόν και να αποτρέπουμε την επανάληψη φαινομένων μισαλλοδοξίας και βίας.

Η εκπαιδευτική αυτή δράση εντάσσεται στις πρωτοβουλίες του προγράμματος «Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού» και συνέβαλε ουσιαστικά στην καλλιέργεια ιστορικής συνείδησης και ανθρωπιστικών αξιών μέσα στη σχολική κοινότητα. Το σχολείο μας ευχαριστεί θερμά τον κ. Νίκο Κοσμίδη για την παρουσία του και τη σημαντική συμβολή του στην υλοποίηση της δράσης.

*Στις αρχές Μαρτίου του 1943 (με κυριότερη ημερομηνία την 4η Μαρτίου 1943), έλαβε χώρα μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της κατοχής στη Βόρεια Ελλάδα. Βουλγαρικές αρχές, σε συνεργασία με τις ναζιστικές δυνάμεις, προχώρησαν στον μαζικό εκτοπισμό Εβραίων και Ρομά από τη Βουλγαροκρατούμενη Θράκη και Ανατολική Μακεδονία.

Τις πρώτες πρωινές ώρες της 4ης Μαρτίου 1943, Βούλγαροι στρατιώτες και αστυνομικοί περικύκλωσαν τα σπίτια των πληθυσμών αυτών (Εβραίων και Ρομά) στη Δράμα, την Καβάλα, την Ξάνθη, την Κομοτηνή, την Αλεξανδρούπολη και άλλες περιοχές. Περίπου 4.000+ άτομα (κυρίως Εβραίοι, αλλά και Ρομά που ζούσαν στις ίδιες περιοχές) συνελήφθησαν και συγκεντρώθηκαν σε προσωρινά στρατόπεδα (αποθήκες καπνού) στη Βουλγαρία. Από εκεί, μεταφέρθηκαν με τρένα και πλοία μέσω του Δούναβη στο Λομ και τελικά στάλθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα εξόντωσης, κυρίως στην Τρεμπλίνκα. Σχεδόν όλοι οι εκτοπισθέντες (ποσοστό 97%) δολοφονήθηκαν, αποτελώντας μία από τις υψηλότερες αναλογίες θυμάτων στην Ευρώπη.

Την Τρίτη 3/2/2026, το σχολείο μας τίμησε την Πανελλήνια Ημέρα Φιλάθλου (1η Φεβρουαρίου), μια ημέρα που θεσπίστηκε από την Πολιτεία (ΦΕΚ 17, ν.5085/2-2-2024, άρθρο 24) μετά από πρωτοβουλία της Δομής 1ης Φεβρουαρίου 2022 – Εις το Όνομα του Άλκη.

Με αφορμή αυτή την επέτειο, μια ομάδα μαθητών μας, υπό την καθοδήγηση της εκπαιδευτικού κ. Αρβανιτίδου Θεοδώρας , συμμετείχε σε μια σειρά από συγκινητικές και ουσιαστικές δράσεις, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα κατά της τυφλής οπαδικής βίας.

Το Χρονικό που Μας Πόνεσε

1η Φεβρουαρίου είναι η μαύρη επέτειος της δολοφονίας του Άλκη Καμπανού, του νεαρού που έχασε τη ζωή του το 2022 μόνο και μόνο επειδή απάντησε με θάρρος στην ερώτηση «Τι ομάδα είσαι;». Ξεκινήσαμε τη δράση μας με μια αναδρομή στα γεγονότα εκείνης της νύχτας, υπενθυμίζοντας σε όλους ότι η μνήμη του Άλκη (και όλων των θυμάτων της οπαδικής βίας) πρέπει να παραμείνει ζωντανή για να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά κάτι παρόμοιο.

Ενημέρωση και Συζήτηση

Στο πλαίσιο των δράσεων ευαισθητοποίησης έγινε:

• Προβολή Υλικού: Παρακολουθήσαμε το video-σποτ κοινωνικής ευθύνης του ΥΠΑΙΘ Αθλητισμού και ακούσαμε το τραγούδι που γράφτηκε στη μνήμη του Άλκη.

• Ανοιχτός Διάλογος: Συζητήσαμε για τη χαοτική διαφορά μεταξύ του φιλάθλου (που αγαπά το άθλημα) και του οπαδού (που συχνά διοχετεύει μίσος), καθώς και για τους τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου της βίας στα γήπεδα και στην κοινωνία.

«Πολύχρωμες Δράσεις» και Δημιουργία

Οι μαθητές μας πέρασαν από τη θεωρία στην πράξη:

1. Πλακάτ Μνήμης: Δημιούργησαν πανό με συνθήματα που προάγουν τον σεβασμό και την αλληλεγγύη.

2. Η Συνύπαρξη των Χρωμάτων: Φορώντας μπλουζάκια διαφορετικών ομάδων, οι μαθητές φωτογραφήθηκαν αγκαλιασμένοι, αποδεικνύοντας ότι ο αθλητισμός ενώνει και δεν χωρίζει.Η φωτογραφία αυτή στάλθηκε στη Δομή «Εις το Όνομα του Άλκη», συμμετέχοντας ενεργά στο κάλεσμα για τη δημιουργία ενός «κύματος ενσυναίσθησης» σε όλη την Ελλάδα.

“Αν ένας μαθητής μάθει να σέβεται το δικαίωμα του συμμαθητή του να υποστηρίζει διαφορετική ομάδα, με τον ίδιο τρόπο θα σέβεται και οτιδήποτε διαφορετικό έχει ο άλλος”.

Συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε για μια κοινωνία σεβασμού και φιλίας, ακριβώς όπως οραματίζεται η Δομή και όλοι εμείς στην εκπαιδευτική κοινότητα.

ΚΑΜΙΑ ΦΑΝΕΛΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΖΩΗ!