Θεματικός Κύκλος: Ενδιαφέρομαι και ενεργώ 

Υποενότητα: Αλληλοσεβασμός και διαφορετικότητα 

Τίτλος: « Φίλοι καρδιακοί όλοι ίσοι και μοναδικοί»

Δεξιότητες που καλλιεργήθηκαν: Ενσυναίσθηση και ευαισθησία , Κοινωνικές δεξιότητες, Κριτική σκέψη , Συνεργασία , Επικοινωνία, Δημιουργικότητα ,Επίλυση προβλημάτων , Μελέτη Περιπτώσεων, Υπευθυνότητα

Ενδεικτικές δραστηριότητες

1^ο εργαστήριο: Μελετώντας την ιστορία

Πόλεμος-Ειρήνη: Αφορμή για την ενασχόληση μας με το θέμα υπήρξε η αναφορά στα γεγονότα της 28^ης Οκτωβρίου και στα δεινά του πολέμου.

Αρχικά μιλήσαμε για την ειρήνη και τον πόλεμο. Τα παιδιά εξέφρασαν τις απόψεις τους και σε φύλλο εργασίας ζωγράφισαν αυτό που τους έρχεται στο μυαλό όταν ακούν τις δύο λέξεις. Παρατήρησαν και ομαδοποίησαν εικόνες σε ειρηνικές και πολεμικές.

2^ο εργαστήριο: Συναισθήματα, εκφράσεις και κινήσεις σώματος

Τοποθετήσαμε στην παρεούλα εικόνες της Ειρήνης. Τα παιδιά αρχικά παρατήρησαν τις εκφράσεις του προσώπου της και τη στάση του σώματος της και στη συνέχεια προσπάθησαν να καταλάβουν τι συναίσθημα μπορεί να νιώθει σε κάθε εικόνα. Συζητήσαμε για τα βασικά συναισθήματα της Ειρήνης και πως αυτά αλλάζουν στη διάρκεια της ιστορίας.

Διαβάσαμε το παραμύθι «Ο Νικηφόρος ανακαλύπτει τα συναισθήματα» της Γερουλάνου Ελένης. Αναφερθήκαμε στην αναγκαιότητα όλων των συναισθημάτων και πότε νιώθουμε το κάθε ένα από αυτά.

Έπειτα καθίσαμε σε κύκλο τοποθετώντας κάρτες που απεικονίζουν συναισθήματα. Ζητήσαμε από τα παιδιά να επιλέξουν μία κάρτα και να  πάρουν την αντίστοιχη έκφραση κοιτώντας τον εαυτό τους στον καθρέφτη. Παίξαμε παντομίμα συναισθημάτων.

Επαναλάβαμε την άσκηση με τα παιδιά σε ζευγάρια πρόσωπο με πρόσωπο.

Αναφέραμε πως τα συναισθήματα μπορούμε να τα εκφράσουμε και με κινήσεις του σώματος μας. Επεκτείναμε την άσκηση κρύβοντας το πρόσωπο με ένα χάρτινο πιάτο. Τα παιδιά καλούνταν να ανακαλύψουν ποιο συναίσθημα εξέφραζε ο συμμαθητής τους μέσα από τις κινήσεις του σώματος του.

Παιχνίδια με κάρτες συναισθημάτων-παιχνίδι σε ζευγάρια-αναπαραγωγή εκφράσεων με καθρέφτη-μαντεύω τα συναισθήματα από τη στάση σώματος

Στη συνέχεια οι μαθητές παρακολούθησαν την ταινία της «ΕΙΡΗΝΗΣ» αλλά αυτή τη φορά χωρίς ήχο. Προσπάθησαν να αναγνωρίσουν τα συναισθήματα της από τις εικόνες και μόνο.

Διαβάσαμε το παραμύθι «Η παλέτα των συναισθημάτων» της Μουλάκη Έρας. Εστιάσαμε  στα τέσσερα συναισθήματα: ΧΑΡΑ – ΛΥΠΗ – ΦΟΒΟΣ – ΘΥΜΟΣ. Τα παιδιά αναφέρθηκαν στο πότε έχουν νιώσει κάθε ένα από τα παραπάνω συναισθήματα και τα καταγράψαμε. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες επιλέγοντας ένα συναίσθημα και κάθε μια δημιούργησε τη δική της αφίσα.

Συνεχίσαμε με μία ατομική κατασκευή, το ανθρωπάκι με τα τέσσερα πρόσωπα. Τα παιδιά κατά τη διάρκεια της ημέρας βάζανε στο ανθρωπάκι τους το προσωπάκι που εξέφραζε το συναίσθημα που ένιωθαν τη δεδομένη στιγμή.

Το 2^ο εργαστήριο ολοκληρώθηκε με το τραγούδι του Λουφόπουλου Χάρη Το τραγούδι των συναισθημάτων όπου τα παιδιά το τραγούδησαν και το χόρεψαν ελεύθερα.

3ο εργαστήριο: Συναισθήματα και συγκινήσεις που συνδέονται με την προσφυγιά

Συζητήσαμε για τους πιθανούς λόγους φυγής της Ειρήνης. Ενθαρρύναμε τα παιδιά να μιλήσουν για τους φόβους τους και τους καταγράψαμε σε χαρτάκια.

Διαβάσαμε το παραμύθι «Η Λούμπνα και το βότσαλο» του Meddour Wendy. Εντοπίσαμε ομοιότητες και διαφορές της Ειρήνης και της Λούμπνα και στη συνέχεια τα παιδιά κλήθηκαν να απαντήσουν στο ερώτημα: Τι θα έκαναν τα ίδια για να καταπολεμήσουν τον φόβο τους; Έπειτα κάθε παιδί πήρε από ένα βότσαλο και του ζωγράφισε ένα προσωπάκι φτιάχνοντας έτσι το δικό του φανταστικό φίλο.

Ένας φανταστικός φίλος σε βότσαλο

Κάθε μαθητής  επίσης έφτιαξε μία κούκλα από γλωσσοπίεστρα, που διώχνει τους φόβους, όπως κάνουν τα παιδιά στη Γουατεμάλα.

Η κούκλα που διώχνει τους φόβους μας (ένα έθιμο από τη Γουατεμάλα)

Ακούσαμε το τραγούδι Το μπαλόνι του Κοτονιά Θοδωρή και φέραμε στην τάξη μας ένα μεγάλο κόκκινο μπαλόνι. Κάθε μαθητής κόλλησε επάνω στο μπαλόνι το χαρτάκι που είχε καταγεγραμμένο το φόβο του. Έπειτα βγήκαμε έξω στην αυλή του σχολείου μας  και το αφήσαμε να φύγει ψηλά παίρνοντας  μακριά όλους τους φόβους μας.

Ας πετάξουμε τους φόβους μας μακριά!

 Στη συνέχεια ασχοληθήκαμε με δύο πίνακες ζωγραφικής. Ο πρώτος πίνακας είναι «Η κραυγή» του ζωγράφου Έντβαρτ Μουνκ. Τα παιδιά τον παρατήρησαν και έκαναν υποθέσεις όπως: τι μπορεί να βλέπει ο ήρωας του πίνακα και τι συναισθήματα μπορεί να νιώθει. Τα παιδιά προσπάθησαν να αναπαραστήσουν την έκφραση του ήρωα και έφτιαξαν το δικό τους πίνακα.

Ο δεύτερος πίνακας  είναι ενός πρόσφυγα ζωγράφου από τη Συρία που ήρθε στην Ελλάδα και μέσα από το έργο του θέλησε να απεικονίσει τον πόνο, την οργή, τον φόβο αλλά και την ελπίδα για το μέλλον. Τα παιδιά αφού τον παρατήρησαν χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και με την τεχνική του κολάζ και της ζωγραφικής έφτιαξαν δύο έργα με τίτλο α) Ένα παιδί ταξιδεύει στο άγνωστο με φόβο και β) Ένα παιδί ταξιδεύει για διακοπές με χαρά.

Το εργαστήριο ολοκληρώθηκε με ένα  φύλλο εργασίας στο οποίο τα παιδιά ζωγράφισαν τι θα έδιναν σε ένα προσφυγόπουλο για να έχει ένα ασφαλές ταξίδι καθώς και με το τραγούδι της Λιζέτας Καλημέρη Ένα παιδί ταξιδεύει 

Κατασκευή αφίσας: α) Ένα παιδί ταξιδεύει στο άγνωστο με φόβο και β) Ένα παιδί ταξιδεύει για διακοπές με χαρά

 4ο εργαστήριο: Βασικές ανάγκες των παιδιών

Με αφορμή τη συζήτηση που έγινε με τα παιδιά ως προς τις ανάγκες που ζητούσε να καλύψει η Ειρήνη και τις συνέπειες της μη ικανοποίησης αυτών των αναγκών, διαβάσαμε το παραμύθι Το μαγικό μολύβι της Μαλάλα της Yousafzai Malala και αναφερθήκαμε στο δικαίωμα όλων των παιδιών στη μόρφωση.

Οι μαθητές παρατήρησαν  φωτογραφικό υλικό που απεικόνιζε παιδιά πρόσφυγες και εξέφρασαν τις απόψεις τους ελεύθερα. Ζητήσαμε να μας πουν τι σημαίνει η λέξη πρόσφυγας και κάναμε ένα ιστόγραμμα με όλες τις ιδέες τους.

Στη συνέχεια ακολούθησε ένα βιωματικό εργαστήρι ενσυναίσθησης μέσα από το οποίο προσπαθήσαμε να μπούμε στη θέση των προσφύγων και να καταλάβουμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν αυτοί  οι άνθρωποι και τα συναισθήματα τα οποία βιώνουν.

Βιωματικό παιχνίδι: “κι αν ήσουν εσύ;”

Έπειτα τα παιδιά παρακολούθησαν τρία βιντεάκια της Ύπατης Αρμοστείας . Τρεις ιστορίες παιδιών από την Συρία που περιγράφουν το ταξίδι τους από την εμπόλεμη χώρα τους μέχρι την Ελλάδα αναζητώντας ένα καλύτερο αύριο.

Η Ivine και το μαξιλάρι

Ο Mustafa κάνει έναν περίπατο

Η Malak και η βάρκα

Τέλος τα παιδιά χωρίστηκαν σε πέντε ομάδες . Κάθε ομάδα επέλεξε μία φωτογραφία με παιδιά πρόσφυγες. Με τα δικά τους “μαγικά μολύβια” τις μετέτρεψαν από εικόνες που προκαλούν θλίψη και πόνο σε χαρούμενες εικόνες.

Μετατρέποντας τη θλίψη σε χαρά

5ο εργαστήριο: Διαφορετικότητα-αποκλεισμός

Μέσα από την ιστορία της Ειρήνης τα παιδιά αναγνώρισαν τις διάφορες μορφές απόρριψης. Συζητήσαμε για δικές τους εμπειρίες απόρριψης και ποια ήταν τα συναισθήματα που βίωσαν σε κάθε περίπτωση. Διαβάσαμε το παραμύθι «Κάτω από τον ίδιο ουρανό» της Λιβάνη Γιώτας και βρήκαμε ομοιότητες και διαφορές των δύο ηρωίδων , της Ειρήνης και της Αλκυόνας. Σε φύλλο εργασίας κάθε μαθητής ζωγράφισε τα συναισθήματα της Αλκυόνας όταν την απέρριψαν τα ζώα του δάσους και τα συναισθήματα των ζώων όταν η Αλκυόνα τους προσέφερε τη βοήθεια της. Το 5^ο εργαστήριο έκλεισε με την δραματοποίηση του παραμυθιού.

Δραματοποίηση παραμυθιού

6ο εργαστήριο: Καλωσόρισμα

Ρωτήσαμε τα παιδιά σε ποια χώρα από αυτές που πέρασε η Ειρήνη θα ήθελαν να μένουν και γιατί. Τι συναισθήματα ένιωσε η Ειρήνη στη χώρα του Καλόκαρδου και ποιες ανάγκες της καλύφθηκαν; Σε ατομικό φύλλο εργασίας κάθε μαθητής ζωγράφισε τη δική του φιλόξενη πολιτεία, αυτά τα οποία θα προσέφερε στην Ειρήνη και ποιο θα ήταν το όνομα της.

Η δική μας φιλόξενη πολιτεία

Ακούσαμε από το διαδίκτυο το παραμύθι «Το κόκκινο μπαλόνι» από το άλμπουμ Τραγουδοπαραμυθόκοσμος και τα παιδιά φτιάξανε κατασκευή το δικό τους κόκκινο μπαλόνι για να το χαρίσουν σε ένα αγαπημένο τους φίλο.

Στη συνέχεια διαβάσαμε το παραμύθι «Το μικρό αγόρι και τα 4 αβγά» της Τσάνταλη Κατρίνα. Την επόμενη μέρα τα παιδιά φέρανε τρία διαφορετικά αβγά ως προς το χρώμα και το μέγεθος .Φτιάξαμε μία αυτοσχέδια ιστορία όπου το ένα αβγό απέρριπτε το άλλο λόγω της διαφορετικότητας τους. Όταν όμως σπάσανε και τα τρία διαπίστωσαν πως το εσωτερικό τους είναι το ίδιο, ασπράδι και κρόκος!!! 

Φίλοι καρδιακοί ίσοι και μοναδικοί

  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε και από τα δύο τμήματα και διήρκεσε έξι εβδομάδες. Πραγματοποιήθηκε σε ένα πλούσιο σε ερεθίσματα περιβάλλον εξασφαλίζοντας κίνητρα και προϋποθέσεις μάθησης για όλα τα παιδιά. Οργανώθηκαν ελκυστικές μαθησιακές εμπειρίες χρησιμοποιώντας το θεατρικό παιχνίδι, ψυχοκινητικά γλωσσικά και μαθηματικά παιχνίδια, εικαστικές τέχνες κ.α Πραγματοποιήθηκαν δραστηριότητες που είχαν σαν στόχο την ανάπτυξη της ενσυναίσθησης, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, την ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων, των διαπροσωπικών σχέσεων και της κοινωνικής συμπεριφοράς των παιδιών. Καλλιεργήθηκε ένα πνεύμα αποδοχής και συνεργασίας αλλά και ενθάρρυνσης του κάθε παιδιού ξεχωριστά. Μέσα από την υλοποίηση του προγράμματος αξιοποιήθηκαν προηγούμενες γνώσεις ,βιώματα και εμπειρίες του κάθε μαθητή.