Τα Ολυμπιακά αθλήματα στο πέρασμα των αιώνων

Στα πλαίσια της υλοποίησης του πολιτιστικού προγράμματος « Τα Ολυμπιακά αθλήματα στο πέρασμα των αιώνων», που υλοποιείται από τον Καθηγητή της Φυσικής Αγωγής κ. Δημήτριο Νταή και που πραγματοποιήθηκε από τον Ιανουάριο ως και τον Μάιο 2014 σε όλες τις τάξεις του σχολείου είχε ως σκοπό την υπογράμμιση του ολυμπιακού πνεύματος ως παράγοντα συναδέλφωσης και ειρήνευσης των λαών και ως διαρκή και επίμονο αγώνα για την ψυχοσωματική υπόσταση του  ανθρώπου.

Η έννοια του Ολυμπισμού αναβιώνει τον προηγούμενο αιώνα (1908) από τον Γάλλο  Πιέρ Ντε Κουμπερτιέν, ιδρυτή του σύγχρονου Ολυμπιακού κινήματος.

Με το πέρασμα όμως του χρόνου η έννοια του Ολυμπισμού εξελίσσεται και προσαρμόζεται σε σχέση με τα χαρακτηριστικά των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων. Το θρησκευτικό πνεύμα αντικαταστάθηκε με ορισμένα θρησκευτικά τελετουργικά που απλώς θυμίζουν τις ρίζες των αγώνων στο παρελθόν, και περιέλαβε τις έννοιες της ισότητας, του σεβασμού, της συμμετοχής, της παγκοσμιότητας, του γιγαντισμού και του επαγγελματισμού.

Οι Αξίες του Ολυμπισμού κινούνται γύρω από δύο βασικούς άξονες: Το «Ευ Αγωνίζεσθαι » και την «Ευγενή Άμιλλα ».Στον πρώτο άξονα εντοπίζονται οι αξίες της εντιμότητας, του σεβασμού των κανόνων διεξαγωγής των αγώνων, της ισότητας, της δικαιοσύνης, του σεβασμού των συναθλητών και της ισοτιμίας. Στο δεύτερο άξονα περιέχονται οι αξίες της αριστείας, του ευγενικού συναγωνισμού ανάμεσα σε άτομα και λαούς, της τάσης για διάκριση και υπεροχή μακριά από κάθε αντιπαλότητα.

Τα ταυροκαθάψια

Ήταν από τους πρώτους γνωστούς αθλητικούς αγώνες. Γίνονταν στην μινωική Κρήτη.
Οι αθλητές έπιαναν τον ταύρο από τα κέρατα, πηδούσαν κάνοντας στροφή στον αέρα και κατέληγαν όρθιοι και ανάποδα πάνω στην ράχη του.
Σε αντίθεση με τις σημερινές ταυρομαχίες, στα ταυροκαθάψια ποτέ δεν θανάτωναν τον ταύρο.

Η πυγμαχία

Πολύ διαδεδομένο άθλημα, από την εποχή της Κυκλαδικής εποχής, ακόμα, όπως δείχνει η παρακάτω εικόνα από τοιχογραφία της Θήρας (Σαντορίνης) του 1650 π.Χ. περίπου.

Ήταν σκληρό άθλημα, με τους αντιπάλους να αγωνίζονται μέχρι ο ένας από τους δύο να πέσει αναίσθητος ή να παραδεχθεί την ήττα του. Οι αθλητές τύλιγαν τα χέρια τους με ιμάντες και χτυπούσαν τον αντίπαλο κυρίως στο κεφάλι και το πρόσωπο.

Η πάλη

Ήταν ένα από τα αγαπημένα αθλήματα των αρχαίων. Μοιάζει αρκετά με την σημερινή ελληνορωμαϊκή πάλη.

Το παγκράτιον

Το πιο δύσκολο αλλά και σκληρό άθλημα της αρχαίας Ελλάδας (που μοιάζει με τις ασιατικές πολεμικές τέχνες). Ήταν συνδυασμός πάλης και πυγμαχίας. Ο νικητής έπρεπε να νικήσει συνδυάζοντας την ευελιξία αλλά και την δύναμη της γροθιάς, συμβολίζοντας έτσι τον ηρωικό αγώνα του άοπλου πολεμιστή στην μάχη. Σε αντίθεση με την καθεαυτή πυγμαχία, οι αθλητές του παγκρατίου αγωνίζονταν με γυμνά χέρια και δεν χτυπούσαν με την γροθιά, αλλά με τα δάχτυλα της πυγμής.

Οι παγκρατιαστές ήταν τόσο γενναίοι και δυνατοί, ώστε κάθε πόλη καμάρωνε αν είχε πολίτη κάποιον ή κάποιους από αυτούς. Μάλιστα, λέγεται πως όταν ο νικητής του παγκρατίου επέστρεφε στην πόλη του, οι άρχοντες γκρέμιζαν συμβολικά ένα μέρος των τειχών, με την εξήγηση πως η πόλη δεν χρειαζόταν πια τα τείχη για να προστατευτεί, αφού είχε στους κόλπους της τέτοιον πολεμιστή!

Το παγκράτιο, όπως δέχονται σημαντικοί ιστορικοί των ασιατικών αθλημάτων, μεταφέρθηκε στην Ασία με τους πολεμιστές του Μεγάλου Αλεξάνδρου και μάλλον είναι ο πρόγονος των αθλημάτων αυτών (καράτε, κουνγκ φου, τάεκβοντο, κλπ.).

Ο δρόμος

Από τα παλαιότερα και σημαντικότερα αθλήματα.
Στους αγώνες δρόμου οι αθλητές έτρεχαν γυμνοί (και με γυμνά πόδια επίσης).

Το άλμα

Αποτελούσε αγώνισμα του πεντάθλου (μαζί με τον δρόμο, το ακόντιο, τον δίσκο και την πάλη). Οι αθλητές αγωνίζονταν σε ένα σκάμμα με μαλακό χώμα. Επειδή πηδούσαν χωρίς φόρα, γι’ αυτό κρατούσαν στα χέρια τους τους αλτήρες, προκειμένου να τους δίνουν ώθηση.

Το ακόντιο

Αγώνισμα που προέρχεται από τον πόλεμο και το κυνήγι.
Δύο ήταν τα είδη του ακοντισμού: ο εκήβολος, δηλαδή βολή του ακοντίου σε μήκος, και ο στοχαστικός, δηλαδή βολή εναντίον προκαθορισμένου στόχου.

Η δισκοβολία

Οι δίσκοι που χρησιμοποιούσαν οι δισκοβόλοι αρχικά ήταν από πέτρα, αργότερα όμως ήταν από χαλκό, μολύβι ή σίδερο. Οι αθλητές στον αγώνα χρησιμοποιούσαν όλοι τον ίδιο δίσκο.

Οι αρματοδρομίες

Διεξάγονταν σε ειδικό στάδιο, το ιπποδρόμιο. Το μοναδικό ιπποδρόμιο που διασώζεται σήμερα στην Ελλάδα βρίσκεται στο Λύκαιο όρος.

ΑΛΛΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ

Το Κερητίζειν
Ο πρόγονος του σημερινού χόκεϋ (!).
Ήταν ένα ομαδικό άθλημα, κατά το οποίο οι αθλητές χρησιμοποιούσαν ως μπαστούνια κυρτά ραβδιά σε σχήμα κεράτων και ένα κυκλικό αντικείμενο ως μπάλα. Η ονομασία μάλιστα του αθλήματος προέρχεται από την λέξη κέρας που σημαίνει κέρατο.

Ποδόσφαιρο στην αρχαία Ελλάδα;

Οι αρχαίοι, εκτός από τα ατομικά αθλήματα, επιδίδονταν και σε ομαδικά.
Απ’ ό,τι ξέρουμε, έπαιζαν ένα είδος ποδοσφαίρου, με μπάλα φτιαγμένη από δέρμα και γεμισμένη με πούπουλα ή με μία φούσκα από αέρα.
Στο παρακάτω ανάγλυφο του 4ου π.Χ. αι. (που βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) βλέπουμε έναν άντρα που παίζει με το πόδι του μία μπάλα (!).

ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΟΛΥΜΠΙΑΚΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ

 Αντιπτέριση (μπάντμιντον), αντισφαίριση (τένις), άρση βαρών, γυμναστική, επιτραπέζια αντισφαίριση (πιγκ-πογκ), ιππασία, ιστιοπλοΐα, καλαθοσφαίριση (μπάσκετ), κανόε-καγιάκ, υγρός στίβος, κωπηλασία, μοντέρνο πένταθλο, μπέιζμπολ, πάλη, πετοσφαίριση (βόλεϊ), ποδηλασία, ποδόσφαιρο, πυγμαχία, σκοποβολή, σόφτμπολ, στίβος, τάεκ-βο-ντο, τζούντο, τοξοβολία, τρίαθλο, χειροσφαίριση (χάντμπολ), ξιφασκία, χόκει.

Οι μαθητές ασχολήθηκαν με τα ολυμπιακά αθλήματα από την αρχαιότητα ως σήμερα ‘Αρση βαρών, Βόλεϊμπολ, Μπιτς βόλεϊ, Ενόργανη γυμναστική,  Ιππασία, Ιστιοπλοΐα, Κανόε-Καγιάκ, Κωπηλασία, Μοντέρνο πένταθλο, Μπάντμιντον, Μπάσκετ, Μπέιζμπολ, Ξιφασκία, Πάλη, Πινγκ-πονγκ, Ποδηλασία, Ποδόσφαιρο, Πυγμαχία, Σκοποβολή, Σόφτμπολ, Στίβος, Ταεκβοντό, Τένις, Τζούντο, Τοξοβολία, Τρίαθλο, Υγρός στίβος και Χάντμπολ. Οι μαθητές ενημερώθηκαν για τους κανόνες και τον τρόπο διεξαγωγής των αθλημάτων και παρακολούθησαν σχετικά βίντεο (http://www.ioa.org.gr/?lang=gr&item=139&view=1&art_id=92). Στη συνέχεια όλοι oι μαθητές του σχολείου συμμετείχαν στις 14 Μαΐου 2014 στο πρόγραμμα Kids’ Athletics, που πραγματοποιήθηκε στο γήπεδο της «Χωράφας» και πειραματίστηκαν σε αρκετά ολυμπιακά αθλήματα. Παραθέτουμε παρακάτω σχετικό φωτογραφικό υλικό: