Ένα πάρκο τσέπης στην Ερμούπολη – μια πρόταση από τους μαθητές της Στ΄ τάξης
Υπεύθυνοι σχεδιασμού και υλοποίησης του προγράμματος: Αλέκος Κυριανάκης, Λιλιάνα Αρεταίου
Τον περασμένο Δεκέμβριο οι μαθητές της 6ης τάξης στο 3ο δημοτικό σχολείο συμμετείχαν σε ένα εργαστήριο κατασκευής μακέτας με προτάσεις κατασκευών για την βελτίωση και αξιοποίηση ενός εγκαταλειμμένου χώρου στη γειτονιά: μια παλιά παιδική χαρά που βρίσκεται διακόσια περίπου μέτρα μετά το σχολείο, ανεβαίνοντας προς Βροντάδο. Το εργαστήριο ήταν πρωτοβουλία γονέων του σχολείου που ασχολούνται με την εικαστική αγωγή και τη διδασκαλία χειροτεχνικών αντικειμένων στο σχολικό πλαίσιο. Χώροι σαν κι αυτόν στο Βροντάδο, εγκαταλειμμένοι και χωρίς ιδιαίτερη χρήση, μεταμορφώνονται συχνά σε χώρους ξεκούρασης, αναψυχής και παιχνιδιού καθώς κάτοικοι, τοπικοί σύλλογοι και μαθητές από τα γύρω σχολεία σχεδιάζουν και δημιουργούν με συλλογική προσπάθεια παγκάκια και υπαίθριους καναπέδες, παρτέρια, παιχνίδια, υπαίθριες τάξεις ή σκηνές για θέατρο, προβολές κ.α.
Προτάσεις για δράσεις αυτού του τύπου περιλαμβάνονται και στο πιλοτικό πρόγραμμα σπουδών ‘Περιβάλλον και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη’ που έχει σχεδιαστεί από το Υπουργείο Παιδείας με στόχο την εστίαση των μαθητών-μαθητριών σε πραγματικά περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα (κλιματική αλλαγή, μείωση και υποβάθμιση φυσικών πόρων, καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κ.ά.). Επιδιώκεται με αυτόν τον τρόπο, το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία και η ενίσχυση του εκπαιδευτικού περιεχομένου με στοιχεία που αναδεικνύουν τις ιδιαιτερότητες των τοπικών κοινωνικών και των πολιτισμικών τους χαρακτηριστικών, στοχεύοντας στην διαμόρφωση ενεργών και ευαισθητοποιημένων πολιτών μέσα από δράσεις βελτίωσης και προστασίας του τοπικού περιβάλλοντος (σχολική αυλή, τοπικό άλσος, παιδική χαρά και άλλοι κοινόχρηστοι χώροι).
Αυτός ήταν και ο δικός μας στόχος με το συγκεκριμένο εργαστήριο: να προσφέρουμε το αρχικό κίνητρο και τις προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός συμμετοχικού περιβάλλοντος μάθησης και παραγωγής που θα κοινωνικοποιήσει τους συμμετέχοντες και θα επιβραβεύσει την συλλογική χρηστικότητα της προσωπικής τους εργασίας. Πραγματοποιήθηκαν τέσσερις συναντήσεις, με τη συμμετοχή όλων των μαθητών-μαθητριών και των εκπαιδευτικών της 6ης τάξης. Ξεκινήσαμε παρακολουθώντας βίντεο από ανάλογες πρωτοβουλίες συλλογικού σχεδιασμού και παρέμβασης στο δημόσιο χώρο, στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη. Συνεχίσαμε γνωρίζοντας τον Δανό σχεδιαστή και καλλιτέχνη Thomas Dambo, ο οποίος στο έργο του εστιάζει σε ζητήματα υπερκατανάλωσης, ανακύκλωσης-επανάχρησης, σχολιάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντικαθιστά τη φύση με πλαστικά απόβλητα: παρακολουθήσαμε video από την κατασκευή ενός ‘Δάσους του Μέλλοντος’ με τη χρήση 3 τόνων πλαστικών αποβλήτων, όπως επίσης video με το παραμύθι ‘Οι 7 Γίγαντες και ο Μαγικός Πύργος’ με ήρωες τεράστιους ξύλινους Γίγαντες-Ξωτικά που ο καλλιτέχνης τοποθετεί σε διάφορα ανοικτά σημεία με αποστολή τους την προστασία ανθρώπων και φύσης. Επισκεφθήκαμε την παιδική χαρά, τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες και μέτρησαν συγκεκριμένες διαστάσεις του χώρου και τέλος προχωρήσαμε στην κατασκευή μοντέλων για την μακέτα με ξύλινα πηχάκια σε διάφορα πάχη, νήμα και πλαστελίνη – τα εργαλεία μας: μέγγενη, σφικτήρες, χειροκίνητο τρυπάνι, πριόνι ξυλογλυπτικής.
Όσο για τις επόμενες κινήσεις: στις συναντήσεις μας τον Μάρτιο και τον Απρίλιο θα ασχοληθούμε με θέματα διακόσμησης του χώρου με πρακτική σε τεχνικές όπως: κατασκευή ‘γλυπτών’ από υλικά ανακύκλωσης, graffiti, yarn bombing (πλεκτές δημιουργίες εξωτερικού χώρου), string art (δημιουργίες από ξύλο, πρόκες και κλωστή), κατασκευή αυτοσχέδιων σφραγίδων, μωσαϊκών επιφανειών κ.α. Παράλληλα θα προετοιμαστούμε για την πραγματική παρέμβαση στην παλιά παιδική χαρά παρουσιάζοντας το σχέδιο στους γύρω μας και διερευνώντας τον τρόπο με τον οποίο: α. θα διασφαλίσουμε την ασφαλή μετάβαση από τα μοντέλα και την μακέτα σε κατασκευή πραγματικών αντικειμένων, β. θα εξασφαλίσουμε τα απαραίτητα υλικά για τις κατασκευές, γ. θα πετύχουμε την υποστήριξη του σχεδίου μας από τους συμμαθητές, τους γείτονες και τον Δήμο. Αφού δουλέψουμε στην τάξη για κάποιες ακόμα συναντήσεις, σχεδιάζουμε μετά το Πάσχα να μεταφερθούμε στην παιδική χαρά και να ξεκινήσουμε τις κατασκευές και την διακόσμηση με βάση όσα θα έχουμε μέχρι τότε μάθει και σχεδιάσει. Θα οργανώσουμε σαββατοκύριακα εργασίας όπου όλοι θα είναι ευπρόσδεκτοι να συμμετάσχουν διαμορφώνοντας συλλογικά ένα χώρο ξεκούρασης και παιχνιδιού για χρήση από τη γειτονιά και τους φίλους της.
Φωτογραφίες και η επιστολή προς τους γονείς : https://blogs.sch.gr/3dim-ermoup/files/2020/02/epistoli-goneis2.pdf
