Ο θυμός στα παιδιά προσχολικής ηλικίας: Τι μας λέει και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε
Στο πλαίσιο των δράσεων που πραγματοποιήσαμε στο σχολείο για τα συναισθήματα, μιλήσαμε με τα παιδιά για τον θυμό, ένα συναίσθημα που συχνά δυσκολεύει τόσο τα παιδιά, όσο και τους ενήλικες γύρω τους. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ο θυμός δεν είναι ένα αρνητικό συναίσθημα. Είναι ένα φυσιολογικό και απαραίτητο συναίσθημα, που μας ενημερώνει ότι κάτι μας ενόχλησε, μας αδίκησε, μας φόβισε ή μας απογοήτευσε .Επιπλέον, είναι πιθανό πίσω από τις εκδηλώσεις του θυμού , συχνά να κρύβονται άλλα συναισθήματα ή καταστάσεις, όπως φόβος, θλίψη, ντροπή, άγχος, ανασφάλεια, απογοήτευση, ανάγκη για προσοχή ή σύνδεση, κούραση ή υπερένταση, πείνα.
Τι χρειάζονται τα παιδιά όταν θυμώνουν; Πολλές φορές η πρώτη μας αντίδραση είναι να ζητήσουμε από το παιδί να σταματήσει αμέσως. Ωστόσο, όταν ένα παιδί βρίσκεται σε έντονη συναισθηματική φόρτιση, δυσκολεύεται να ακούσει συμβουλές ή λογικά επιχειρήματα. Χρειάζεται πρώτα να νιώσει ότι το καταλαβαίνουμε.
Μπορούμε να πούμε:
 «Βλέπω ότι είσαι πολύ θυμωμένος αυτή τη στιγμή.»
 «Μάλλον στενοχωρήθηκες που δεν έγινε όπως ήθελες.»
 «Είναι δύσκολο να περιμένεις όταν θέλεις κάτι πολύ.»
Η αναγνώριση του συναισθήματος δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε με τη συμπεριφορά. Σημαίνει ότι βοηθάμε το παιδί να καταλάβει τι του συμβαίνει. Θυμός: Ναι. Επιθετικότητα: Όχι. Είναι σημαντικό να μεταφέρουμε στα παιδιά το μήνυμα ότι όλα τα συναισθήματα
είναι αποδεκτά, αλλά δεν είναι όλες οι συμπεριφορές αποδεκτές.
Μπορούμε να πούμε:« Έχεις δικαίωμα να θυμώνεις. Δεν έχεις δικαίωμα να χτυπάς.» Με αυτόν τον τρόπο το παιδί μαθαίνει ότι ο θυμός είναι φυσιολογικός, αλλά υπάρχουν ασφαλείς τρόποι να τον εκφράσει. Πριν από την αυτορρύθμιση έρχεται η συν-ρύθμιση

Συχνά περιμένουμε από τα παιδιά να ηρεμήσουν μόνα τους όταν θυμώνουν. Όμως στην ηλικία των 4-5 ετών ο εγκέφαλος βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη και τα παιδιά δεν διαθέτουν πάντα τα εργαλεία, για να διαχειριστούν έντονα συναισθήματα χωρίς βοήθεια. Γι’ αυτό, πριν μάθουν να αυτορρυθμίζονται, χρειάζονται να συν-ρυθμίζονται μαζί με έναν ήρεμο και διαθέσιμο ενήλικα. Η συν-ρύθμιση σημαίνει ότι ο ενήλικας «δανείζει» την ηρεμία του στο παιδί. Αντί να προσπαθήσουμε να σταματήσουμε γρήγορα το ξέσπασμα, μένουμε κοντά του και τον βοηθάμε να νιώσει ασφάλεια.
Μερικές φορές αυτό μπορεί να σημαίνει:
 να καθίσουμε δίπλα του σιωπηλά,
 να μιλήσουμε με ήρεμη φωνή,
 να αναγνωρίσουμε το συναίσθημά του,
 να του προσφέρουμε μια αγκαλιά, αν τη θέλει,
 να πάρουμε μαζί μερικές αργές αναπνοές.
Όταν ένα παιδί είναι πολύ θυμωμένο, δεν χρειάζεται πρώτα συμβουλές ή εξηγήσεις. Χρειάζεται πρώτα σύνδεση. Τα παιδιά μαθαίνουν κυρίως παρατηρώντας εμάς. Όταν εμείς αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας, ζητάμε συγγνώμη όταν χρειάζεται και βρίσκουμε υγιείς τρόπους να διαχειριστούμε τον θυμό μας, γινόμαστε το σημαντικότερο παράδειγμα για εκείνα. Ο στόχος δεν είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που δεν θυμώνουν. Ο στόχος είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που αναγνωρίζουν τον θυμό τους, τον εκφράζουν με ασφάλεια και κατανοούν καλύτερα τον εαυτό τους και τους άλλους.

Lemerise, E.A., Harper, B.D. (2010). The Development of Anger from Preschool to
Middle Childhood: Expressing, Understanding, and Regulating Anger. In: Potegal,
M., Stemmler, G., Spielberger, C. (eds) International Handbook of Anger. Springer,
New York, NY. https://doi.org/10.1007/978-0-387-89676-2_13
Plummer, D. (2008). Anger management games for children. Jessica Kingsley
Publishers.

Στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Βιβλίου ( 23 Απριλίου), υλοποιήθηκε  μια δράση Φιλαναγνωσίας, στον προαύλιο χώρο του σχολείου, με την συμμετοχή γονέων. Τα παιδιά έγιναν εξερευνητές σε ένα παιχνίδι κρυμμένου θησαυρού επιστρατεύοντας  τη φαντασία, τη συνεργασία και την κριτική τους σκέψη, για να λύσουν γρίφους και να ανακαλύψουν αγαπημένα βιβλία.

2ος Σταθμός: «Οι φίλοι του Τριγωνοψαρούλη» ( Βαγγέλης Ηλιόπουλος)

Σε αυτόν τον σταθμό γίναμε ήρωες του βυθού! Οι φίλοι του Τριγωνοψαρούλη είχαν μπλεχτεί σε δίχτυα και τα παιδιά έπρεπε να συνεργαστούν για να τους απεγκλωβίσουν.

3ος Σταθμός: «Η Τελεία» (Peter H. Reynolds) 

Εμπνευσμένοι από την ιστορία της μικρής Λίας, ανακαλύψαμε ότι όλοι κρύβουμε έναν καλλιτέχνη μέσα μας! Τα παιδιά πειραματίστηκαν με τα χρώματα και τις μορφές, γεμίζοντας το χαρτί με τις δικές τους μοναδικές, πολύχρωμες τελείες.

4ος Σταθμός: « Μια κάμπια πολύ πεινασμένη» ( Έρικ Κάρλ).Η αγαπημένη μας κάμπια πεινούσε πολύ, αλλά αυτή τη φορά αποφάσισε να κάνει υγιεινές επιλογές! Τα παιδιά έγιναν μικροί διατροφολόγοι: ξεχώρισαν τις τροφές και βοήθησαν την κάμπια να φάει μόνο τα φρούτα και τα λαχανικά που τη βοηθούν να μεγαλώσει σωστά, αφήνοντας στην άκρη τα γλυκά και τα ανθυγιεινά σνακ.

5ος Σταθμός: «Τα Φανταστικά Ιπτάμενα Βιβλία του κου Μόρρις Λέσμορ»( Γουίλιαμ Τζόις)

Ο άνεμος φύσηξε δυνατά και πήρε το γράμμα «ι» από τη λέξη «βιβλία»! Εμπνευσμένα από την ιστορία, τα παιδιά επιστράτευσαν τη σωματική τους έκφραση. Μεταμορφώθηκαν τα ίδια σε μικρά, ζωντανά γράμματα «ι», χρησιμοποιώντας το σώμα τους με τον πιο δημιουργικό τρόπο.

5ος Σταθμός: « Ποιός τρέχει στην Εθνική Πινακοθήκη» ( Ελπινίκη Κάντζου). Φτάνοντας στον τελευταίο σταθμό, οι μικροί μας εξερευνητές, είχαν συγκεντρώσει όλα τα κομμάτια του παζλ, που έπαιρναν μετά την ολοκλήρωση της αποστολής σε κάθε βιβλίο. Ένωσαν τις δυνάμεις τους, συνέθεσαν το παζλ και με μεγάλη έκπληξη και χαρά, είδαν να αποκαλύπτεται μπροστά τους  ο αγαπημένος πίνακας του αγοριού της ιστορίας: «Το γαϊδουράκι» του Νικόλαου Λύτρα! Ο θησαυρός μας είχε βρεθεί μέσα από την τέχνη και τη συνεργασία!

---

H μοναδικότητα δεν είναι κάτι που πρέπει να κρύβουμε, αλλά η δύναμη που μας επιτρέπει να «πετάξουμε». Δράση  αφιερωμένη στη μοναδικότητα και τη χαρά του να είσαι ο εαυτός σου, !πραγματοποιήθηκε στην αυλή του Νηπιαγωγείου με τη συμμετοχή  των γονέων. Η δράση είχε τίτλο “Ανοίγουμε τα δικά μας φτερά και ήταν εμπνευσμένη από το βιβλίο του Τομ Πέρσιβαλ, με τίτλο, “Τα φτερά του Νόρμαν”.

Μετά από την επίσκεψη στον Εθνικό Κήπο, που θεωρείται υπαίθριο μουσείο, υλοποιήθηκαν δραστηριότητες μέσα στην τάξη, αλλά και στον αύλειο χώρο του Νηπιαγωγείου, όπως θα δείτε στην παρουσίαση , που ακολουθεί:

Μετ από Σοφού Κατερίνα