Το φθινόπωρο, η εποχή της μετάβασης και της ανανέωσης, αποτελεί μία από τις πλουσιότερες θεματικές ενότητες για το Νηπιαγωγείο. Μέσα από την προσέγγισή του, τα νήπια έχουν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν τον κόσμο γύρω τους, να αναπτύξουν επιστημονική σκέψη, να καλλιεργήσουν τη δημιουργικότητά τους και να συνδέσουν τη φύση με την τέχνη. Η θεματική αυτή δεν είναι απλώς μια σειρά δραστηριοτήτων, αλλά ένα ολοκληρωμένο διαθεματικό ταξίδι που αγγίζει όλους τους τομείς του Προγράμματος Σπουδών. Η παρατήρηση του φυσικού φαινομένου της πτώσης των φύλλων και της αλλαγής των χρωμάτων αποτελεί την πρώτη και πιο εντυπωσιακή αφορμή για μάθηση. Τα παιδιά, παρατηρώντας τα φύλλα που έφεραν, γεννούν απορίες: “Γιατί τα φύλλα κιτρινίζουν;”, “Πού πήγε το πράσινο χρώμα;”. Αυτές οι ερωτήσεις οδηγούν σε μια συναρπαστική εισαγωγή σε βασικές επιστημονικές έννοιες, προσαρμοσμένες βέβαια στην αντιληπτική ικανότητα των νηπίων: μέσα από την ιστορία του Χλωροφυλλούλη. Χλωροφύλλη και Χρώμα: Τα παιδιά μαθαίνουν ότι το πράσινο χρώμα οφείλεται στην χλωροφύλλη, την “πράσινη βαφή” των φυτών, που τα βοηθά να φτιάχνουν την τροφή τους το καλοκαίρι με τη βοήθεια του ήλιου (φωτοσύνθεση). Γλυκόζη (Τροφή) και Χρωματικές Αλλαγές: Όταν ο ήλιος λιγοστεύει (τωρα το φθινόπωρο και ο καιρός κρυώνει, τα δέντρα “κοιμούνται” (ξεκουράζονται). Η παραγωγή χλωροφύλλης σταματά. Έτσι, αποκαλύπτονται τα “κρυμμένα” χρώματα (κίτρινα, πορτοκαλί, κόκκινα) που υπάρχουν στα φύλλα. Η θεματική του φθινοπώρου επεκτείνεται και στον κόσμο της διατροφής και της Τέχνης, διδάσκοντας στα παιδιά τη σύνδεση της φύσης με τον πολιτισμό. Η ενασχόληση με τα φρούτα του φθινοπώρου (μήλα,αχλάδια, μανταρίνια, ρόδια) αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων (νέο λεξιλόγιο), μαθηματικών εννοιών (μέτρηση, σύγκριση, ταξινόμηση) και υγιεινών διατροφικών συνηθειών. Η αφορμή δόθηκε από την επεξεργασία ενός πίνακα ζωγραφικής με νεκρή φύση του Πολυχρόνη Λεμπέση ο οποίος απεικονίζει φθινοπωρινά φρούτα. Τα παιδιά παρατήρησαν τα χρώματα, τα σχήματα, το φως και τη σκιά στον πίνακα, καλλιεργώντας την αισθητική τους αντίληψη. Εμπνεύστηκαν από τον πίνακα για να δημιουργήσουν τις δικές τους “νεκρές φύσεις” με πραγματικά φρούτα (για παιχνίδι).
Τα χρώματα του φθινοπώρου, καθώς και οι καρποί των δέντρων έχουν αποτελέσει έμπνευση για τους ζωγράφους. Αφού παρατηρήσαμε πίνακες μεγάλων ζωγράφων με φθινοπωρινά τοπία και φρούτα, αποφασίσαμε να αναπαραστήσουμε έναν από αυτούς με λαχταριστά φρούτα που είχαν φέρει οι μαθητές στο σχολείο. Στη συνέχεια, ακολούθησε γευστική δοκιμή, την οποία απολαύσαμε μικροί και μεγάλοι.
Στα πλαίσια της θεματικής ενότητας «Φθινόπωρο» διαβάσαμε το βιβλίο «Ο κλέφτης των φύλλων» κι αναρωτηθήκαμε άραγε ποιός κλέβει τα φύλλα του σκίουρου; Παρατηρήσαμε τα χρώματα των φθινοπωρινών φύλλων των δέντρων που απεικονίζονται στο βιβλίο και τα συγκρίναμε με τα φύλλα που έφεραν οι μαθητές στο σχολείο. Τα ομαδοποιήσαμε ανά χρώμα και είδος και έπειτα τα τοποθετήσαμε σε σειρά ανάλογα με το μέγεθός τους. Τέλος, δημιουργήσαμε τον δικό μας πίνακα με ένα φθινοπωρινό δέντρο με την τεχνική του πουαντιγισμού.
Παρατηρήσαμε τα φύλλα με τη χρήση της φωτοτράπεζας
Δραματοποιήσαμε την ιστορία του Χλωροφυλλούλη
