Η γη και οι άλλοι πλανήτες

Τα μικρά παιδιά συγκροτούν δύσκολα στη σκέψη τους ότι η γη είναι σφαιρική και όχι επίπεδη, ο ήλιος είναι μεγαλύτερος από τη γη, η γη κινείται, οι πλανήτες αποτελούν ένα σύστημα και ότι το σύστημα αυτό είναι ηλιοκεντρικό & όχι γεωκεντρικό. Οι εικόνες που σχηματίζουν τα παιδιά για τη γη είναι πολλαπλές, αλλά αποσπασματικές. Η κατανόηση της σφαιρικότητας της γης αποτελεί το σημαντικότερο, ίσως, ζήτημα για τη συγκρότηση στη σκέψη των παιδιών ενός αρχικού μοντέλου για το μακρόκοσμο. Οι στόχοι των δραστηριοτήτων μας συγκεντρώθηκαν στα παρακάτω:

  1. Η γη έχει σφαιρικό σχήμα
  2. Η γη ανήκει σε ένα σύστημα περιστρεφόμενων πλανητών στο κέντρο του οποίου βρίσκεται ο ήλιος
  3. Η γη είναι μια φυσική περιοχή στην επιφάνεια της οποίας ζουν & αναπτύσσουν δραστηριότητα οι άνθρωποι.

Ξεκινήσαμε τη θεματική μας με την οργανωμένη παρουσίαση εκπαιδευτικού υλικού:

συλλογές εικόνων (η γη από το διάστημα, το ηλιακό σύστημα, το σύμπαν, δορυφόροι που περιφέρονται γύρω από τους πλανήτες, η γη από τη σελήνη κλπ), videos (η περιφορά της γης γύρω από τον ήλιο ή τον εαυτό της, οι πλανήτες, η σελήνη κλπ) ◦ εκπαιδευτικά παιχνίδια ειδικά κατασκευασμένα και εικονογραφημένα παραμύθια που ασχολούνται με τη γη ως ουράνιο σώμα, τον ήλιο και τους πλανήτες. Συζητώντας με τα παιδιά, τα οδηγούμε συχνά στην περιστροφή της γης γύρω από τον ήλιο και στο σφαιρικό σχήμα της γης & επιχειρούμε να φέρουμε σε αντιπαράθεση το επίπεδο σχήμα που τα παιδιά αντιλαμβάνονται στην καθημερινή τους διαβίωση, με το σφαιρικό που δεν αντιλαμβανόμαστε από την επιφάνεια της γης. Τα παιδιά παρατηρούν την υδρόγειο σφαίρα και δείχνουν θάλασσες, βουνά, ποτάμια, χωράφια, πάγους κλπ. Τους ζητήσαμε επίσης να μας πουν πού ζουν οι άνθρωποι, τα ζώα, τα φυτά, τα ψάρια. Με τον ίδιο τρόπο επεξεργαστήκαμε τον παγκόσμιο γεωφυσικό χάρτη. Πραγματοποιήθηκε συζήτηση με τα παιδιά κατά τη διάρκεια της οποίας επιχειρήσαμε να οδηγήσουμε τη σκέψη τους στην ομοιότητα των υδρόγειων σφαιρών με τα σφαιρικά σχήματα.

                    

 

Επίσης συνεχίζοντας τη θεματική μας τα παιδιά έφεραν πληροφορίες από το σπίτι για έναν διαφορετικό πλανήτη όπου και παρουσίασαν στην ολομέλεια της τάξης. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στα εξής: Οι πλανήτες γυρίζουν γύρω από τον ήλιο .Αν ακουμπήσουν μεταξύ τους «συγκρούονται & καταστρέφονται. Η προηγούμενη θεματικά μας Ο ΧΡΟΝΟΣ περιελάμβανε το πείραμα με την εναλλαγή ημέρας – νύχτας  (φακός-υδρόγειος σφαίρα) με το αντίστοιχο κινητικό παιχνίδι που βλέπουμε στην τελευταία κατά σειρά εικόνα «ο ήλιος και η γη».

       

 

Συχνά καθώς εργαζόμαστε με τα παιδιά, αποκομίζουμε την εντύπωση ότι κατανοούν τη σφαιρικότητα της γης. Αργότερα όμως, στα σχέδια που ζωγραφίζουν ή στις επόμενες δραστηριότητες, διαπιστώνουμε ότι αυτό δεν συμβαίνει. Η δυσκολία αυτή που έχουν τα παιδιά δεν πρέπει να μας ανησυχεί, δεδομένου ότι στη σκέψη τους συγκρούονται η σφαιρική γη & η επίπεδη γη & η επίτευξη κάποιας οριστικής ισορροπίας που να προκύπτει από τη σύγκρουση αυτή δεν είναι εύκολη. Χρειάζεται χρόνος και πολλαπλότητα προσεγγίσεων.

Ο χρόνος / εναλλαγή ημέρας νύχτας

 

Κινητικό παιχνίδι με τις ημέρες της εβδομάδας και τους μήνες του χρόνου

Το ρολόι της καθημερινότητάς μας

Καλημέρα Τέλη  

Ο ήλιος ανατέλλει 

Ώρα να ξυπνήσεις

να προγευματίσεις.   

 Ήρθε μεσημέρι    

 Καλή όρεξη Μαίρη   

Τρώνε η Μαίρη και η Φανή

και ο ήλιος μεσουρανεί.    

 Καλησπέρα Σίσσυ!

 ο ήλιος πάει στη δύση

απόγευμα φαγητό 

ώρα για κολατσιό  

 Ήρθε και το βράδυ!

Καληνύχτα Τάκη

Ώρα να δειπνήσεις και

να καληνυχτίσεις.

 

 

 

 

 

 

 

 

Η κίνηση της γης

Σε αυτή τη δραστηριότητα επιθυμούμε να εμπεδώσουν τα παιδιά ότι η γη περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της αλλά και τον ήλιο. Έτσι λοιπόν τα παιδιά αναπαριστούν την κίνηση αυτή. Σύμφωνα με αυτό χωρίστηκαν σε ζευγαράκια και το ένα παιδί αναπαριστά τον ήλιο και το άλλο τη γη. Το παιδί-ήλιος  στέκεται ακίνητο καθ’ όλη τη διάρκεια της δραματοποίησης, ενώ το άλλο που κάνει τη γη γυρίζει γύρω από τον συμμαθητή του. Τα παιδιά με βιωματικό τρόπο, θα εμπεδώσουν περισσότερο ότι η γη περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της αλλά και από τον ήλιο.

Το φαινόμενο ημέρας – νύχτας

Αφού συζητήσουμε με τα παιδιά τις συνθήκες που πρέπει να ικανοποιούνται για να έχουμε ημέρα ή νύχτα σε μια περιοχή, οργανώνουμε ένα παιχνίδι ρόλων.  Χωρίζουμε τα παιδιά σε ζευγάρια και σε κάθε ζευγάρι τα παιδιά πιάνονται με τα χέρια «πλάτη με πλάτη».  Καθώς τα παιδιά ακινητοποιούνται με το σταμάτημα της μουσικής , όποιο παιδί από κάθε ζευγάρι κοιτάζει τον «ήλιο» έχει «ημέρα», ενώ όποιο παιδί έχει στραμμένη την πλάτη στον «ήλιο» έχει «νύχτα».

 

 

 

 

 

Το φαινόμενο της εναλλαγής μέρας -νύχτας σύμφωνα με τη μυθολογία.

Το φαινόμενο της εναλλαγής μέρας -νύχτας .Επιστημονική εξήγηση.

Έννοια του χρόνου – φως

Θεωρητικό πλαίσιο

Για τα παιδιά η έννοια του χρόνου είναι αφηρημένη και μπορούν να την προσεγγίσουν μόνο διαισθητικά με επαναλαμβανόμενα στοιχεία της καθημερινότητας(ρουτίνα ). Μια τέτοια ρουτίνα που βιώνουν τα παιδιά είναι η εναλλαγή μέρας νύχτας,Η προσέγγιση λοιπόν έγινε μετά την επιστροφή μας  στη φυσική τάξη και ξεκίνησε διερευνώντας το φως και τις  φυσικές του ιδιότητες .Θα ακολουθήσει η διερεύνηση του φαινομένου της εναλλαγής μέρας -νύχτας και θα επεκταθούμε  στις μέρες ,την εβδομάδα ,τους  μήνες ,τις εποχές και το έτος.

Προσέγγιση :

ΤΟ ΜΑΓΙΚΟ ΚΟΥΤΙ

Ήρθε στην τάξη  ένα κουτί.
Το κοιτάζουμε και αναρωτιόμαστε: υπάρχει κάτι εκεί μέσα;
Το κουνάμε και διαπιστώνουμε ότι κάτι υπάρχει!
Ανοίγουμε μια τρύπα και κοιτάζουμε.

Διαπιστώνουμε πως δεν βλέπουμε τι υπάρχει μέσα !!!

Βγαίνει το κουτί από την τάξη και όπως είναι μαγικό όταν επιστρέφει ………

Τι έκπληξη κοιτάμε από τη τρύπα και βλέπουμε το λούτρινο αρνάκι!!!

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ

Γιατί βλέπουμε τώρα το αρνάκι ενώ πριν δεν το βλέπαμε;
Από πού προέρχεται το φως;
Τι χρώμα έχει το σκοτάδι;
Πότε υπάρχει το σκοτάδι;

ΠΗΓΕΣ ΦΩΤΟΣ

Τι θα μπορούσε να φωτίσει το κουτί;(Καταγραφή απόψεων )

Φύλλο εργασίας

Πως μεταδίδεται το φως από τις πηγές φωτός;

ΣΚΙΕΣ

Τι γίνεται αν βάλλουμε ένα αντικείμενο ανάμεσα στο φως και στο χαλί ή το τραπέζι ;

Παίξαμε με τις σκιές .(ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ)