απ` το πεδίο της σχολικής πράξης – Αναστάσιος Τασινός

Ντουέτο κιθάρας στην τάξη

Αναστάσιος Αγ. Τασινός

Ιωάννινα 25 Ιουλίου 2016

Οι αξιόλογοι άνθρωποι της σκέψης και της πράξης, πάντα έχουν ενδιαφέροντα πράγματα να μας πουν, όταν τους καλούμε στην τάξη· ειδικά, όταν η επίσκεψή τους συνδέεται με κάποιο Σχέδιο Εργασίας (Project).

Ο δάσκαλος όταν έχει καλεσμένο στην τάξη, κάθεται σ` ένα θρανίο και παίζει το ρόλο του μαθητή. Μετά την εισήγηση του καλεσμένου,  ακολουθούν ερωτήσεις και απορίες (μαθητών και δασκάλου) σχετικές με το θέμα. Έτσι στήνεται ένας πολύ γόνιμος διάλογος και οι μαθητές αποκτούν νέες γνώσεις.

Το Δεκέμβριο του 1998, κάλεσα στην τάξη μου (Ε`1), ένα ντουέτο κιθάρας, που το αποτελούσαν η μητέρα της μαθήτριάς μου Βάσιας με μια φίλη της. Μας χάρισαν ωραίες στιγμές, παίζοντας και τραγουδώντας Χριστουγεννιάτικα τραγούδια. Όλοι χαρήκαμε αυτό το «μάθημα»! Οι μαθητές έχουν ανάγκη από τέτοια «μαθήματα», που ξεφεύγουν απ` την καθημερινότητα και ενώνουν το σχολείο με την κοινωνία. Ένας δεσμός τόσο απαραίτητος για την ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών.

Με την ολοκλήρωση της εκδήλωσης, η μητέρα της Βάσιας προέβη με μια ακόμη ευγενική προσφορά.  Μοίρασε σε όλους μας, από μια φιλοτεχνημένη καρτέλα, που εμπεριείχε ένα ωραίο και λιτό ποίημα του Ταγκόρ Ραμπιτρανάθ:

     Να κάνω τη ζωή μου

     απλή και ίσια

     σαν μια φλογέρα καλαμένια

     που θα γεμίζει …

     Μουσική!

.

 Ιωάννινα 25 Ιουλίου 2016

Τι θέλω

του Γεωργίου Δροσίνη

Δε θέλω του κισσού το πλάνο ψήλωμα

σε ξένα αναστυλώματα δεμένο,

ας είμαι ένα καλάμι, ένα χαμόδεντρο,

μα όσο ανεβαίνω, μόνος ν’ ανεβαίνω.

Δε θέλω του γυαλιού το λαμπροφέγγισμα,

που δείχνεται άστρο με του ήλιου τη χάρη,

θέλω να δίνω φως από τη φλόγα μου,

κι ας είμαι ένα ταπεινό λυχνάρι.

Σημείωση:

Το ποίημα «Τι θέλω» το πρωτοδιάβασα, όταν ήμουν μαθητής στην ΣΤ` Δημοτικού και από τότε αποτυπώθηκε γερά στη μνήμη μου. Με συγκίνησαν πολύ, τα ταπεινά «θέλω» του ποιητή, να πορεύεται στη ζωή με λεβεντιά, χωρίς προστάτες και δεκανίκια. Οι στίχοι του ποιήματος διδάσκουν αξιοπρέπεια, ήθος και πίστη στον εαυτό μας. Η μελοποίηση του ποιήματος έγινε από το Μίκη Θεοδωράκη.

Το ποίημα ενδείκνυται για τις μεγάλες τάξεις του Δημοτικού σχολείου. Μετά τη νοηματική ανάλυση των στίχων, ο δάσκαλος πρέπει να φροντίζει, να ακούγεται το ποίημα και μελοποιημένο στην τάξη. Έτσι, η διδασκαλία γίνεται πιο ολοκληρωμένη και πιο ελκυστική στους μαθητές.

Ιωάννινα 23 Ιουλίου 2016

Το φίδι και το γεράκι

του Μαξίμ Γκόρκι

Το φίδι δεν μπορεί να καταλάβει το γεράκι.

«Γιατί δεν ξεκουράζεσαι εδώ στα σκοτεινά,

στην όμορφη, γλιστερή υγρασία;» ρωτάει το φίδι.

«Γιατί να πετάγεσαι στους ουρανούς;

Δεν ξέρεις τους κινδύνους που παραμονεύουν εκεί,

τη βία και την καταιγίδα που σε περιμένουν εκεί,

και το όπλο του κυνηγού που θα σε γκρεμίσει

και θα καταστρέψει τη ζωή σου;».

Αλλά το γεράκι δεν έδειξε προσοχή.

Άπλωσε τις φτερούγες του

και πετάχτηκε στους αιθέρες,

με το θριαμβευτικό τραγούδι του

να αντηχεί στους ουρανούς.

Μια μέρα το γεράκι γκρεμίστηκε,

το αίμα ανάβλυζε από την καρδιά του

και το φίδι είπε:

«Ανόητε, σε προειδοποίησα,

σου είπα να μείνεις εκεί όπου ήμουν,

στα σκοτεινά, στην όμορφη ζεστή υγρασία,

όπου κανένας δεν μπορούσε να σε βρει

και να σε βλάψει».

Αλλά με την τελευταία του πνοή,

το γεράκι απάντησε:

«Έχω πετάξει στους αιθέρες,

έχω ανεβεί σε ύψη ιλιγγιώδη,

έχω αντικρίσει το φως,

έχω ζήσει, έχω ζήσει!».

Σημείωση:

«Το φίδι και το γεράκι», είναι ο αγαπημένος μου μύθος. Άρεσε πολύ όμως και στους μαθητές μου! Στα μάτια τους έβλεπα την ένταση προσοχής κατά την ώρα της αφήγησης! Μετά ακολουθούσε δραματοποίηση  των στίχων και στο τέλος απεικόνιση του μύθου με μια ζωγραφιά.

Στις μεγάλες τάξεις κάναμε και απομυθοποίηση. Συγκεκριμένα, στήναμε ένα μικρό σενάριο, και στη θέση του γερακιού και του φιδιού βάζαμε ανθρώπους. Τον έναν να σέρνεται στη ζωή του με κακία και δουλικότητα και τον άλλον  να πετάει στη ζωή του με αρετή και αξιοπρέπεια.

Θυμάμαι, ότι το ρόλο με το σύρσιμο του φιδιού τον απέφευγαν οι μαθητές, ενώ όλοι ήθελαν το ρόλο με το πέταγμα του γερακιού.

Είναι ένας θαυμάσιος διδακτικός μύθος, για όλες τις τάξεις του Δημοτικού σχολείου.

Ιωάννινα 22 Ιουλίου 2016

Οικογένεια Νώε (Συνθετική έκθεση)

Αναστάσιος Αγ. Τασινός

Ιωάννινα 18 Ιουλίου 2016

(Η συνθετική έκθεση «Οικογένεια Νώε» είναι δημιούργημα της Ε`₁ τάξης, του 47^ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1998-1999. Το θέμα έγραψαν οι μαθητές μου, μετά την παρακολούθηση της θεατρικής παράστασης «Οικογένεια Νώε» στο θέατρο Απόλλων, που πραγματοποιήθηκε εκτός ωρολογίου προγράμματος.) 

Όταν η ώρα σήμανε τρεις, τότε σκέφτηκα αυτό που είπε ο δάσκαλος, ότι τρεισήμισι η ώρα να έρθετε στο σχολείο. Ο κύριός μας είχε κανονίσει με μερικούς πατεράδες, να μας πάνε με τα αυτοκίνητά τους στο Δημοτικό θέατρο Απόλλων. Ετοιμάστηκα και πήγα με χαρά στο σχολείο. Ήταν η πρώτη φορά που θα πηγαίναμε με την τάξη μου θέατρο και είχα πολύ περισσότερη χαρά, απ` ότι αν πήγαινα με την οικογένειά μου.

Όλα τα παιδιά είχαμε συγκεντρωθεί στο προαύλιο του σχολείου. Τα αυτοκίνητα είχαν έρθει. Εγώ πήγα στο αμάξι του κυρίου. Όλα τα παιδιά ήθελαν να πάνε μαζί του.

Ξεκινήσαμε και ο δρόμος είχε λίγο κίνηση. Ο πατέρας του Ζώη στο δρόμο μας προσπέρασε. Εμείς φωνάζαμε στον κύριο να τρέξει πιο γρήγορα. Ο κύριος μας είπε, ότι όταν τρέχουμε λιγότερο, φθάνουμε πιο γρήγορα. Αμέσως μετά, άνοιξε το ραδιόφωνο κι ακούσαμε μουσική.

Φτάσαμε νωρίς και περιμέναμε λίγο έξω. Στο προαύλιο του θεάτρου είχε πολύ κόσμο. Να τους βλέπατε όλους! ανυπόμονους να μπουν μέσα! Μόλις άνοιξαν οι πόρτες έγινε χαμός! Πολλοί έσπρωχναν, αλλά εμείς μπήκαμε αμέσως, γιατί ήμασταν πρώτοι στη σειρά.

Το θέατρο ήταν πολύ όμορφο! Πιο πολύ εντύπωση μου έκανε ο πολυέλαιος, που κρεμόταν από πάνω μας. Όταν μας έβαλαν στις θέσεις μας, μερικά παιδιά έκαναν βλακείες. Μερικοί καθίσανε ο ένας πάνω στον άλλον, γιατί δεν έφταναν οι θέσεις. Μετά από λίγο έφεραν και μερικές καρέκλες κι έτσι ξεστριμωχτήκαμε.

Το έργο άρχισε με το χαμήλωμα των φώτων. Ένας μακρύς ήχος ακούστηκε. Τα φώτα έσβησαν εντελώς. Δεν έβλεπα ούτε τη μύτη μου, αλλά μ` άρεσε. Το πλήθος ησύχασε γύρω μας. Εγώ κοίταζα ήσυχα, χωρίς να μιλάω, αλλά σκεφτόμουν πως έπαιζα κι εγώ ένα ρόλο στο θέατρο. Ένιωθα πολύ περίεργα, που δεν έχω ξανανιώσει έτσι σε άλλα θέατρα. Ένιωθα συγκίνηση!

Ήταν μια οικογένεια που ζούσε ο Νώε, ένας ηλικιωμένος άνθρωπος. Ήταν πολύ έξυπνος και είχε φκιάσει έναν καιροδείκτη, που προέβλεπε τον καιρό. Τα παιδιά του τον έλεγαν τρελό. Αυτός όμως ήξερε τι έκανε. Έφτιαχνε ένα καράβι, που το ονόμασε «Κιβωτό». Έλεγε ότι το φκιάνει για να μπούνε μέσα, γιατί θα έβρεχε τόσο πολύ, που δεν θα σταμάταγε για ένα χρόνο. Εκεί θα ζούσανε ήσυχα κι ωραία.

Ξαφνικά έπιασε μια μεγάλη μπόρα. Τα ποτάμια και οι θάλασσες πλημμύρισαν και σκέπασαν την ξηρά. Η πλημμύρα έφτανε στο σπίτι και η οικογένεια Νώε μπήκε στην Κιβωτό κι άρχισαν ένα μεγάλο ταξίδι.

Είχαν πάρει μαζί τους και μερικά ζώα για να τους δίνουν τροφή. Κάποια γεννούσαν αυγά, κάποια άλλα έβγαζαν γάλα και κάποια έτρωγαν κάποια άλλα.

Μια μέρα που ο Χαμ πήγε να δει τα ζώα, άφησε ανοιχτή την πόρτα και το Χαχούνι βγήκε έξω. Εμένα μου άρεσε πολύ αυτή η σκηνή! Το Χαχούνι είχε πλάκα και λυπήθηκα όταν πέθανε. Ήταν η πιο συγκινητική στιγμή! Εκεί που έβλεπα το θέατρο, κατάλαβα, ότι εκεί που άρχιζε το καλό, μετά άρχιζε και το κακό.

Όταν έγινε διάλλειμα, εγώ σκεφτόμουν μερικές στιγμές απ` το θέατρο. Το διάλλειμα τέλειωσε και η παράσταση συνεχίστηκε.

Το καράβι κουνιόταν πέρα-δώθε και όλοι νόμιζαν πως θα βυθιζόταν. Όταν ξημέρωσε ένιωσαν κάτι σαν σεισμό. Τα νερά είχαν εξαφανιστεί και το καράβι φράκαρε. Σε λίγο άρχισε να γέρνει πότε απ` τη μια μεριά και πότε απ` την άλλη.  Εκείνες οι στιγμές ήταν πολύ θλιβερές, εγώ όμως πρόσεχα και πάλι. Μετά όμως χάρηκα πολύ, όταν κατάλαβα ότι όλοι θα σωθούν. Πράγματι αυτό έγινε. Όλοι γελούσαν. Μάζεψαν τα πράγματά τους και βγήκαν χαρούμενοι έξω.

Ήταν συναρπαστικό έργο με πολύ γέλιο και λύπη! Ήταν μια πολύ ωραία παράσταση και μου άρεσε πολύ! Δεν ήθελα να τελειώσει ποτέ! Ένιωσα μεγάλη συγκίνηση! Και γι` αυτό κύριε, θέλω να σας ευχαριστήσω πάρα πολύ! Ήταν ένα φανταστικό έργο! Μ` άρεσε περισσότερο σε μερικά σημεία που ήταν λυπητερά και τότε μου ερχόταν να κλάψω. Τα μάτια μου δάκρυσαν. Δεν μου άρεσε στο διάλλειμα και στο τέλος που φύγαμε.

Μόλις βγήκαμε στην πλατεία Γεωργίου, οι μεγάλοι μας κέρασαν ό,τι θέλαμε. Ο κύριος μας είπε ότι είναι αργά και πρέπει να φύγουμε. Μας μέτρησε και μπήκαμε στα αυτοκίνητα. Στο αμάξι ακόμη σκεφτόμουν μερικές στιγμές απ` την παράσταση. Πραγματικά, ήταν πολύ ωραία! Ήταν μια πολύ καλή εμπειρία, που δεν θα ξεχάσω ποτέ!

Ιωάννινα 18 Ιουλίου 2016

Σημείωση: Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Συναυλία κλασικής μουσικής  (Συνθετική έκθεση)

 Αναστάσιος Αγ. Τασινός

Ιωάννινα 17 Ιουλίου 2016

(Η συνθετική έκθεση «Συναυλία κλασικής μουσικής» είναι δημιούργημα της Ε`₁ τάξης, του 47^ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1995-1996. Το θέμα έγραψαν οι μαθητές μου, μετά την παρακολούθηση συναυλίας κλασικής μουσικής στο θέατρο Απόλλων.) 

Χθες, 23 Οκτωβρίου 1995, πήγαμε σε μια συναυλία στο Δημοτικό θέατρο Απόλλων. Κατεβήκαμε απ` το πούλμαν στην πλατεία Γεωργίου και αμέσως μπήκαμε μέσα.

 Ένα μικρό παιδάκι έπαιζε με μια φούσκα πάνω στη σκηνή. Δίπλα μια γυναίκα διόρθωνε τα χαρτιά με τη μουσική. Όταν κοίταζες πάνω σου, φαινόταν πως ήταν ένας μεγάλος ναός. Στο θέατρο ο κύριος μας είπε, να σεβαστούμε το χώρο.

Μετά από λίγα λεπτά βγήκαν οι σολίστ της Πάτρας. Υποσχέθηκαν ότι θα μας χαρίσουν μία ώρα χαρά και κέφι. Η Μαριλία μόλις είδε το κύριο με την κιθάρα πέταξε από χαρά, γιατί ήταν ο δάσκαλός της.

Ο μαέστρος έκανε σήμα να ξεκινήσουν. Κάθισα καλά στην καρέκλα κι άφησα τον εαυτό μου ελεύθερο και δε σκεφτόμουν τίποτα. Ακούγοντας τη μουσική, ένιωσα κάτι ωραίο μέσα μου! Παίζανε μουσική απαλή, ήρεμη, αλλά μερικές φορές γινόταν πιο δυνατή. Ο μαέστρος κουνούσε περίεργα τα χέρια του. Αχ! να ήμουν μαέστρος και να διεύθυνα όλη αυτή τη χορωδία! Στο τέλος του κομματιού χειροκροτήσαμε με πολλή δύναμη.

Αμέσως μετά ανέβηκε στη σκηνή ένας αστείος βιολιστής και παραλίγο να πέσει κάτω. Άρχισε να μιλάει με γέλια για το βιολί, για το κοντραμπάσο, για το βιολοντσέλο και για το μαέστρο τον κύριο Δημήτρη. Εμείς όμως είχαμε ξεκαρδιστεί στα γέλια και δεν μπορούσαμε να ακούσουμε τι έλεγε. Μόλις άρχισαν τα όργανα να παίζουν Μέντελσον σταματήσαμε τα γέλια. Ξαφνικά βλέπουμε τη φούσκα του μικρού παιδιού να πέφτει στη σκηνή και δε γελάσαμε.

Στο τέλος της παράστασης τους χειροκροτήσαμε όλους. Οι μουσικοί μας ευχαρίστησαν με μια υπόκλιση. Μετά βγήκαμε έξω στην πλατεία Γεωργίου και περιμέναμε το πούλμαν.

Ο Νίκος είδε στα σκαλιά του θεάτρου ένα αδέσποτο σκυλί και του λέει: Ρε φιλαράκο, κατέβα κάτω. Μερικά παιδιά κυνηγάγανε τα περιστέρια, μα δεν μπορούσαν να πιάσουν κανένα. Ο Μιχαλιός ήθελε να πάρει πατατάκια και ζήτησε δανεικά. Εγώ πεινούσα, αλλά ντρεπόμουν να ζητήσω ένα κατοστάρικο δανεικό απ` τον κύριο. Τελικά του ζήτησα και πήρα μια τυρόπιτα.

Σε λίγο ήρθε το πούλμαν, και βιαστικά-βιαστικά μπήκαμε όλοι μέσα. Φτάσαμε στο σχολείο γεμάτοι χαρά και κοροϊδεύαμε τα παιδιά της άλλης βάρδιας που θα έκαναν μάθημα.

Πήγα στο σπίτι και είπα στη μητέρα μου για τη συναυλία και δεν το πίστευε. Ήταν μια αξέχαστη μέρα και δε θα την ξεχάσω ποτέ!

Ιωάννινα  17 Ιουλίου 2016

 Σημείωση: Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Το περήφανο κυπαρίσσι (Συνθετική έκθεση)

 Αναστάσιος Αγ. Τασινός

Ιωάννινα 17 Ιουλίου 2016

 (Η συνθετική έκθεση «Το περήφανο κυπαρίσσι» είναι δημιούργημα της Ε`<sub>1</sub> τάξης, του 47<sup>ου</sup> Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1995-1996. Το θέμα έγραψαν οι μαθητές μου, όταν μια μέρα απρόσμενα, απ` τα παράθυρα της τάξης έγιναν παρατηρητές ενός ασυνήθιστου γεγονότος.) 

.

.

Σήμερα στις εννέα και τέταρτο το πρωί, παρακολούθησα με τους συμμαθητές μου και το δάσκαλο ένα φρικτό θέαμα.

Καθώς κάναμε μάθημα Νέα Ελληνικά, ο κύριος είδε κάτι να γυαλίζει στο νταβάνι. Περίεργο είπε! από πού έρχεται; Τότε σηκώθηκε όλη η τάξη και κόλλησε στα τζάμια.

Η λάμψη ερχόταν απ` τον καθρέφτη ενός εκσκαφέα, που δούλευε στο απέναντι χωράφι. Πού να φανταστούμε όμως, ότι θα γινόμασταν μάρτυρες του ξεριζωμού ενός κυπαρισσιού, που ήταν φυτεμένο τόσα χρόνια και ομόρφυνε το μέρος με τη θέα του. Σήμερα τελείωσε η ζωή του από τα δόντια του εκσκαφέα. Η δαγκάνα το γκρέμισε δίχως να πάρουμε χαμπάρι. Αμέσως μετά το κουκουλώσανε με δροσερό χώμα για να μη βλέπουμε το λάθος τους. Η ψυχή όλων μας έκλαιγε. Ο κύριος μας είπε να γράψουμε ένα καλό «σκέφτομαι και γράφω».

Την ώρα του ξεριζωμού του δέντρου κάτι φούντωσε μέσα μου και είπα: Καλά τι σόι άνθρωποι είναι αυτοί; Δεν έχουνε μυαλό; Συγκινήθηκα τόσο, αλλά δεν ήθελα να κλάψω μπροστά στους άλλους. Ο άδικος χαμός του κυπαρισσιού με τάραξε πολύ. Ήθελα να πάω και να τους πω: Επ! τι γίνεται εκεί; Γιατί ρίξατε το κυπαρίσσι; Δεν μπορούσατε να πάτε πιο πέρα τα σχέδιά σας για το σπίτι;

Μετά από λίγη ώρα ο εκσκαφέας σταμάτησε. Το κυπαρίσσι είχε πέσει πια. Κάτω απ` το κυπαρίσσι υπήρχε μια καλύβα με γύφτους. Τώρα τι ν` απέγιναν οι γύφτοι εμείς δεν ξέρουμε. Όταν σχολάσουμε το μάθημα θα τρέξω να δω. Ο Άρης που ήταν από πίσω μου είπε, ότι όταν θα είδαν το κυπαρίσσι να `πεφτε με τόση φόρα θα έφυγαν. Σίγουρα τώρα δεν θα `χουν που να μείνουν. Ο Σπύρος μας είπε να πάρουμε την αστυνομία.

Αναρωτιόμουν, πως είναι δυνατόν να σκοτώνουν τα δέντρα για να φκιάξουν τσιμέντο. Όποιος κάνει μια βόλτα στην Πάτρα, θα θαυμάσει το υπέροχο τσιμέντο της. Αυτό το περιστατικό μού θυμίζει το βιβλίο της Αγγελικής Βαρελά, «Φιλενάδα μου φουντουκιά», όπου μερικά παιδιά προσπαθούν να σώσουν μια φουντουκιά. Θαύμασα μια φράση του βιβλίου που έλεγε: «Αχάριστοι άνθρωποι, αν δεν υπήρχαν τα δέντρα, θα υπήρχαμε εμείς;» Από πού θα παίρναμε οξυγόνο; Μήπως θ` αναπνέαμε καυσαέριο; Οι άνθρωποι όμως έχουν γίνει σκληρόκαρδοι και λένε: Εμείς το μισθό μας να πάρουμε και τα άλλα δεν μας νοιάζουν. Και σας ρωτάω τώρα: Πού θα οδηγηθούμε με τέτοια αδιαφορία; Έτσι καταστρέφονται χιλιάδες δέντρα κάθε μέρα! Τα γκρεμίζουν για να φκιάξουν αυθαίρετα σπίτια μέσα στο δάσος.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη στιγμή αυτή, που ένα δέντρο ξεριζώθηκε!

Ιωάννινα 17 Ιουλίου 2016

Σημείωση: Τη συνθετική έκθεση «Το περήφανο κυπαρίσσι», μπορείτε να τη δείτε και σε βίντεο, από την ημέρα που έγινε η παρουσίασή της στο μάθημα της Γλώσσας. Ο τίτλος του βίντεο είναι: «ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ (Καλή πρακτική για το δάσκαλο)».

Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ (Καλή πρακτική για το δάσκαλο)

Αναστάσιος Αγ. Τασινός

Ιωάννινα 1 Ιουλίου 2016

 Για να δείτε το βίντεο πατήστε επί της οθόνης

47^ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών, τάξη Ε`₁ σχολικό έτος 1995-1996

Η συνθετική έκθεση είναι μία καλή πρακτική για το δάσκαλο. Τον τρόπο δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιέγραψα λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε», από το οποίο αναδημοσιεύω τη σχετική ενότητα:

«Η συνθετική έκθεση, μια καλή πρακτική για το δάσκαλο»

      «Να ακούμε τους μαθητές μας όχι μόνον όταν μιλάνε, αλλά  και όταν γράφουν.  

    Διορθώνοντας ως νέος δάσκαλος τις εκθέσεις μαθητών [“σκέφτομαι και γράφω”], διαπίστωνα ότι η έκφραση εκείνων που δεν είχαν καμιά βοήθεια στην προετοιμασία των μαθημάτων από το σπίτι, συνήθως ήταν  πιο ωραία, γιατί ήταν  αυθόρμητη και ανεπιτήδευτη. Δεν το κρύβω ότι αυτή η έκφραση με δίδαξε πολλά. Ειδικά οι εκθέσεις ορισμένων μαθητών ήταν εντυπωσιακές. Έτσι, χωρίς να το καταλάβω, ανετράπη όλο το τυποποιημένο πλαίσιο της γραπτής έκφρασης που είχα διδαχθεί ως μαθητής. Έκτοτε, παρακινούσα τους μαθητές μου να γράφουν όπως ακριβώς αισθάνονται. 

   Η γραπτή έκφραση των μαθητών παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, όταν δεν έχει επηρεασθεί από τους οδηγούς εκθέσεων που κυκλοφορούν στο εμπόριο, αλλά ούτε και από τις στερεότυπες τεχνικές των γονιών τους. Τότε γράφονται προτάσεις με ζωντάνια και αυθορμητισμό. Έχω κρατήσει αρκετές τέτοιες προτάσεις στο αρχείο μου, από τις οποίες αργότερα γεννήθηκε  και η ιδέα της συνθετικής έκθεσης, την οποία και υλοποίησα.

     Συγκεκριμένα, ανέθετα στους μαθητές μου να μου γράψουν μία έκθεση για κάποιο ενδιαφέρον θέμα. Όταν διόρθωνα αυτές τις εκθέσεις στο σπίτι, έπαιρνα από κάθε μαθητή μία ή δύο καλές προτάσεις και φρόντιζα το σύνολο των προτάσεων αυτών να συνθέτουν μία ενιαία έκθεση, χωρίς επαναλήψεις νοημάτων, με αρχή, μέση και τέλος.  Πριν τη διαβάσω στην τάξη είχε προηγηθεί ένας δημόσιος έπαινος ότι είναι η καλύτερη έκθεση απ` όλες, χωρίς όμως να αποκαλύψω το δημιουργό. Όταν τη διάβαζα ήταν πολύ διασκεδαστικό. Κάθε τόσο πετάγονταν και ένας μαθητής και έλεγε ότι ήταν δική του, αλλά αμέσως μετά το αναιρούσε. Με την ολοκλήρωση της ανάγνωσης της έκθεσης όλοι αναζητούσαν το δημιουργό, που κατά «τύχη» είχε γράψει μερικές  προτάσεις σαν τις δικές τους. Η αποκάλυψη ότι ο δημιουργός ήταν όλη τάξη, ήταν κάτι που δεν το περιμένανε. Μετά ακολουθούσε μια εποικοδομητική  συζήτηση και τους εξηγούσα, γιατί επέλεξα από κάθε μαθητή τις συγκεκριμένες προτάσεις. Χωρίς αμφιβολία καταλάβαιναν, ότι η ομορφιά των προτάσεων αυτών βρισκόταν στην αυθόρμητη αποτύπωση των συναισθημάτων τους.

     Μερικές φορές έγραφα κι εγώ έκθεση την ίδια στιγμή με τους μαθητές και πάντα τη θεωρούσα κατώτερη της συνθετικής κι αυτό το παραδεχόμουν δημόσια στην τάξη. Η τακτική αυτή τόνωνε ακόμη περισσότερο την αυτοπεποίθηση των μαθητών, εφόσον ξεπέρναγαν το δάσκαλό τους.   

    Περίπου  πέντε  συνθετικές εκθέσεις να δημιουργούνται στην τάξη κάθε σχολική χρονιά είναι αρκετές. Η πρώτη όμως έχει τη δική της μαγεία, γιατί πολλοί μαθητές διεκδικούν τη συγγραφή της. Και εν μέρει έχουν δίκιο, εφόσον συμμετέχουν στο χτίσιμο αυτής της έκθεσης.

    Ο τρόπος αυτός διδασκαλίας της γραπτής έκφρασης (με το εύρημα  της συνθετικής έκθεσης) είναι πολύ σημαντικός, γιατί έτσι οι μαθητές μαθαίνουν να εκφράζονται αυθόρμητα, έχοντας συνείδηση της αξίας των δικών τους δυνάμεων. Δυστυχώς, η καλή αυτή πρακτική μπήκε κάπως αργά στη διδασκαλία μου.»

Στο παρόν βίντεο διαβάζω και σχολιάζω τη συνθετική έκθεση «Το περήφανο κυπαρίσσι», που προέκυψε απ` την επικαιρότητα. Πάντα ως δάσκαλος αξιοποιούσα την επικαιρότητα. Αυτό απαιτούσε μερικές φορές και μια μικρή αναπροσαρμογή του προγράμματος της ημέρας, γεγονός που τόνωνε το ενδιαφέρον των μαθητών για το επίκαιρο θέμα.

Ιωάννινα 1 Ιουλίου 2016

ΑΝΤΙΟ ΔΑΣΚΑΛΕ

Αναστάσιος Αγ. Τασινός

Ιωάννινα  27 Ιουνίου 2016

 Για να δείτε το βίντεο πατήστε επί της οθόνης

47^ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών, τάξη ΣΤ`₁, σχολικό έτος 1996-1997

 Το παρόν βίντεο δημιουργήθηκε εν αγνοία μου από τους μαθητές μου  και μου προσφέρθηκε ως δώρο, την ημέρα του αποχαιρετισμού, μετά τρία χρόνια που ήμασταν μαζί, στις τάξεις Δ`, Ε` και ΣΤ`. Τα πολύ καλά λόγια που ακούγονται για μένα, αντανακλούν το πολύ καλό επίπεδο των παιδαγωγικών σχέσεων. Όσο για τα «χατίρια», που λένε οι μαθητές ότι τους έκανα, εγώ θα τα έλεγα «μαθητικά δικαιώματα».

Ιωάννινα 27 Ιουνίου 2016

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΡΑ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ

Αναστάσιος Αγ. Τασινός

Ιωάννινα  27 Ιουνίου 2016

 Για να δείτε το βίντεο πατήστε επί της οθόνης

 47^ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών, τάξη Ε`₁ σχολικό έτος 1995-1996

Στο βίντεο βλέπουμε τη Μαριλία να παρουσιάζει απ` την έδρα τους τάξης το θέμα «Η μάστιγα των ναρκωτικών και οι επιπτώσεις αυτών πάνω στη νεολαία» και τη Γεωργία να παρουσιάζει το εξωσχολικό βιβλίο τους Άλκης Ζέη «Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου». Μετά ακολούθησε διάλογος στην τάξη, ο οποίος δυστυχώς δεν κατεγράφη απ` την κάμερα. Οι ομιλίες των μαθητριών έγιναν στο μάθημα τους Γλώσσας. Από το έτος 2005 και μετά, τέτοιες δραστηριότητες στεγάζονται άνετα τους ώρες τους Ευέλικτης Ζώνης.

Η παραχώρηση τους έδρας μεθοδευμένα απ` το δάσκαλο τους μαθητές, για την παρουσίαση θεμάτων δικής τους επιλογής, είναι μια βασική παράμετρος δημοκρατικής λειτουργίας τους τάξης. Περισσότερα για το θέμα αυτό γράφω στην καλή πρακτική «Δάσκαλε, η έδρα τους τάξης είναι και για τους μαθητές σου».

Ιωάννινα 27 Ιουνίου 2016

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ

Αναστάσιος Αγ. Τασινός

Ιωάννινα  25 Ιουνίου 2016

 Για να δείτε το βίντεο πατήστε επί της οθόνης

47^ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών, τάξη Ε`₁ σχολικό έτος 1995-1996

Για την ενημέρωση των μαθητών στο θέμα των ναρκωτικών, πάντα ως δάσκαλος ετοίμαζα ένα ειδικό μάθημα (διάρκειας δύο συνεχόμενων διδακτικών ωρών), όταν δίδασκα στις τάξεις Ε` και ΣΤ`, φροντίζοντας την ημέρα της παρουσίασης να είναι παρόντες όλοι οι μαθητές. Αφορμή για την καθιέρωση αυτής της ενημέρωσης ήταν, όταν ως νέος δάσκαλος πληροφορήθηκα, ότι τα δύο μεγαλύτερα αδέρφια ενός μαθητή μου βρισκόταν σε κέντρο απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες. Εγκαίρως κατάλαβα – επειδή γνώριζα το ενδιαφέρον της οικογένειας για τα παιδιά της –  ότι η μάστιγα των ναρκωτικών δεν κάνει διακρίσεις και ως εκ τούτου, όλοι ανεξαιρέτως οι μαθητές, πρέπει να έχουν επαρκή ενημέρωση.

Φρόντιζα να διαβάζω στους μαθητές δημοσιευμένες αφηγήσεις ναρκομανών, που περιέγραφαν το κατάντημά τους. Όταν οι σκηνές των αφηγήσεων γινόταν πολύ σκληρές και ακατάλληλες για την παιδική ψυχή, παρέλειπα τη συνέχειά τους. Κατόπιν τους έδειχνα δημοσιευμένες φωτογραφίες ναρκομανών με απλανή βλέμματα και σακατεμένα χέρια, ώστε οι εικόνες αυτές να λειτουργήσουν ως ασπίδα προφύλαξης στο μέλλον. Τα κείμενα και οι φωτογραφίες ήταν απ` το βιβλίο του Νίκου Ι. Αδαμόπουλου «Tα ναρκωτικά πέρασαν την πόρτα μας». Αν το σχολείο διέθετε αίθουσα προβολών βίντεο, τους έδειχνα κι ένα κατάλληλο ντοκιμαντέρ για τα ναρκωτικά. Οι μαθητές παρακολουθούσαν με ένταση προσοχής τις αφηγήσεις των εφήβων ναρκομανών και στη συνέχεια συμμετείχαν ενεργά στη συζήτηση.

Ας έχουμε υπόψη ότι τα παιδιά, 11 – 12 χρονών, είναι περισσότερο δεκτικά στα «πρέπει» και στα «μη» που εμπεριέχει η ενημέρωση για τα ναρκωτικά, απ` ότι αργότερα στην εφηβεία. Για το λόγο αυτό η ενημέρωση πρέπει να ξεκινάει απ` τις μεγάλες τάξεις του Δημοτικού και να συνεχίζεται στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο. Δυστυχώς, για κάποιους νέους η ενημέρωση έρχεται αργά, με οδυνηρό τρόπο, όταν οι ίδιοι βιώνουν την εξάρτηση απ` τα ναρκωτικά. Και τότε τα κηρύγματα των μεγάλων δεν πείθουν. Είναι τραγική ειρωνεία για τους νέους, να πέφτουν στην παγίδα των ναρκωτικών, οραματιζόμενοι  την προσωπική τους ελευθερία!!!

Από το έτος 2005 και μετά, με την προσθήκη της Ευέλικτης Ζώνης στο ωρολόγιο πρόγραμμα, δίνεται  η δυνατότητα στους μαθητές, να παρουσιάζουν με άνεση χρόνου διάφορα κοινωνικά θέματα απ` την έδρα της τάξης. Περισσότερα για την  Ευέλικτη Ζώνη, τη σπουδαία αυτή καινοτομία, γράφω στο άρθρο μου «Το εκπαιδευτικό μας σύστημα ανέτοιμο να συμβάλει στην αποδοχή της Ευέλικτης Ζώνης».

Ιωάννινα 25 Ιουνίου 2016