ΠΕΙΡΑγΜΑΤΑ

Δεν σ’ έζησα, δεν ξέρω κάτω από ποιες συνθήκες δημιουργήθηκες, τι έσπρωξε τον κόσμο –ένα τσούρμο παιδιά- να κλειστούν μέσα στα κρύα σου κτήρια που για τρεις μέρες ζεστάθηκαν ξαφνικά. Ίσως δεν μπορώ να ξέρω γιατί χάρη σε σένα δεν έχω γνωρίσει πώς είναι να στερούμε ελευθερίες που μου φαίνονται αυτονόητες. Μόνο να αρκεστώ μπορώ σε αυτά που μου έμαθαν, που μου είπαν, που έψαξα και να φαντάζομαι, να φαντάζομαι πώς είναι να ζεις 7 χρόνια σε μια «συννεφιά».

Δε σε γνώρισα λοιπόν. Άρα γιατί να σε θυμάμαι; Γιατί τ’ όνομά σου να σημαίνει κάτι για μένα, για τη γενιά που θα ακολουθήσει; Γιατί η εικόνα των παιδιών με τα πλακάτ στους δρόμους που διαδηλώνουν ειρηνικά απέναντι σε τραμπούκους, που δεν το πολυσκέφτονταν να αρχίσουν το ξύλο, με εξοργίζει; Γιατί η εικόνα του άρματος που γκρεμίζει την καγκελόπορτα σου να μου φέρνει δάκρυα στα μάτια μου;

Είναι γιατί μεγάλωσα πλέον – «όπως και οι ήρωες» σου. Μπορώ πλέον να ξεχωρίζω τη σημασία της ύπαρξής σου, γιατί τώρα ξέρω… δεν είσαι πια μια «σχολική γιορτούλα». Κατάφερες να γίνεις αυτό που ίσως δε σκόπευες τότε ή και ποτέ… να γίνεις ένα παράδειγμα. Έμαθα τώρα να ξεχωρίζω τις εικόνες, ποιος είναι ο θύτης, ποιος είναι το θύμα. Είναι λοιπόν και οι «αντιθέσεις» που σημαίνουν πολλά μέχρι τώρα.

Αυτές σου οι αντιθέσεις είναι ξεκάθαρες, μου τις μαρτυρούν οι χαρακτηριστικές ασπρόμαυρες ταινίες της εποχής σου. Παιδιά, ναι παιδιά πιασμένα χέρι – χέρι να τραγουδούν, να φωνάζουν, να προσπαθούν να ανοίξουν την ψυχή τους στη σκοτεινιά που τους πλακώνει και γελούν! Δε φοβούνται, γελούν και περπατούν σε δρόμους άδειους για να καταλήξουν σ’ ένα μπλόκο που θα παραβλέψει οποιαδήποτε ειρηνική τους πρόθεση, θα παραβλέψει το τραγούδι τους, το γέλιο τους, το δίκιο τους. Άλλους θα σακατέψουν, άλλους θα συλλάβουν για να τους σακατέψουν και όσοι γλιτώσουν, δε θα το βάλουν κάτω, θα βαλθούν να οργανώσουν κάτι μεγαλύτερο, κάτι που πράγματι θα αλλάξει κάπως την κατάσταση.

Και έτσι, κάπως κατά τύχη, φτάνουμε σε σένα και εδώ αρχίζουν όλα. Ο πόλεμος με τα νεράντζια, η ευρηματικότητα που εκφράζεται στους τοίχους των διαδρόμων σου, τα χαμόγελα, τα τραγούδια, το ραδιόφωνο, η ανταπόκριση του λαού, η ανάγκη του να βγει στους δρόμους. Και έπειτα οι ερπύστριες θ’ απαντήσουν στα τραγούδια και τα χαμόγελα, στρατιώτες θα περιορίσουν για άλλη μια φορά τον κόσμο και οι σφαίρες θ’ απαντήσουν στα νεράντζια. Στα χέρια που απλώνονται για συμφιλίωση, κοινό αγώνα, αδελφοσύνη, θα περάσουν χειροπέδες, θα τα σπρώξουν σε κλούβες και από κει στην Μπουμπουλίνας ή στη Γιάρο. Και τα υπόλοιπα, όπως λένε, είναι ιστορία.

Ίσως λοιπόν να μη σε έζησα, σε γνώρισα όμως… έκλαψα, γέλασα, εξοργίστηκα από τις ιστορίες για σένα. Ίσως να μην είμαι παρά ένα ακόμα κόκκινο γαρύφαλλο στην καγκελόπορτα σου, αλλά μπορώ να σου πω μέσα από την καρδιά μου, όπως οποιοσδήποτε άλλος σαν εμένα, πως το παράδειγμά σου δεν έχει ξεχαστεί και πλέον το σύνθημά σου είναι πιο επίκαιρο από ποτέ: ΨΩΜΙ – ΠΑΙΔΕΙΑ – ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

H συζήτησή μας με τον Ross Daily ήταν μια απρόσμενη εμπειρία, από την οποία σίγουρα όλες θα θυμόμαστε την πραότητά του, την ηρεμία στη φωνή και στις λέξεις του, τις κινήσεις των χεριών του, την ευγένειά του και τη ζεστή προσφορά του να μας τραγουδήσει κάποια τραγούδια. Μάλλον δεν ήμαστε προετοιμασμένες να αντικρίσουμε ένα τόσο φιλοσοφημένο άνθρωπο, γι’ αυτό και συχνά σιωπούσαμε από δέος ή και αμηχανία. Έτσι ήρεμα κύλησε η κουβέντα μας από τη διαχρονικότητα των πραγμάτων, στα κοινά σημεία της μουσικής του κόσμου, στην εμπορευματοποίηση, στα πολλά νέα ταλέντα, στον Άραβα σοφό και στα δώρα της μουσικής:

-Σε ποια ηλικία ξεκινήσατε να ασχολείστε με την παραδοσιακή μουσική;

-Με την παραδοσιακή μουσική άρχισα ν’ ασχολούμαι όταν ήμουν 15 χρονών. Πιο μικρός είχα ασχοληθεί με την κλασική μουσική.

-Γιατί επιλέξατε να εγκατασταθείτε στην Ελλάδα και μάλιστα στην Κρήτη;

-Δεν πιστεύω ότι ήταν επιλογή, αλλά έτσι ήρθαν τα πράγματα. Καμιά φορά νομίζουμε ότι επιλέγουμε πράγματα αλλά αν κοιτάξουμε βαθύτερα δεν είναι έτσι. Δεν ήταν, δηλαδή, μια συνηθισμένη επιλογή, όσο ότι κάπως έτσι ήρθαν τα πράγματα.

-Τι σας ώθησε να ασχοληθείτε με την παραδοσιακή μουσική κι όχι με κάποιο άλλο είδος;

– Γιατί εγώ σ’ αυτό το είδος βρήκα ενδιαφέρον και όχι σε άλλα. Αυτό δε σημαίνει ότι αυτή η μουσική είναι καλύτερη απ’ τις άλλες, αλλά αυτά που έψαχνα τα βρήκα σ’ αυτά τα μουσικά ιδιώματα.

-Τι σημαίνει για σας παραδοσιακή μουσική;

–                     -Τώρα πια θα μπορούσα να πω ότι ο όρος παραδοσιακή μουσική δε σημαίνει απολύτως τίποτα. Εμένα αυτό που με ενδιαφέρει στη μουσική αλλά και γενικά στη ζωή είναι η έννοια της διαχρονικής αξίας. Τώρα, όταν ψάχνεις πράγματα διαχρονικής αξίας ή που διέπονται από μια διαχρονικότητα, ένα πολύ καλό μέρος  ν’ αρχίσεις να ψάχνεις, είναι εκεί που υπάρχουν πράγματα που ήδη έχουν αντέξει σε μεγάλα χρονικά διαστήματα! Αλλά δε σημαίνει ότι ό,τι και να βρεις εκεί πέρα είναι διαχρονικής αξίας. Δίπλα σ’ αυτά θα βρεις πράγματα που είναι απλά διαιωνισμένες συνήθειες. Η συνήθεια είναι η έκφραση της πιο αδύναμης πλευράς του ανθρώπου. Άρα αυτά δε μ’ ενδιαφέρουν. Αυτό που προσπαθώ να κάνω, είναι να χρησιμοποιήσω το ένστικτό μου για να αναζητήσω πράγματα διαχρονικής αξίας.

-Τι πιστεύετε ότι κάνει την παραδοσιακή ελληνική μουσική να ξεχωρίζει από τη μουσική άλλων χωρών;

– Κάθε μουσική παράδοση έχει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Αυτά είναι μη συγκρίσιμα. Δεν μπορείς να πεις ότι η μουσική παράδοση μιας χώρας είναι καλύτερη από κάποιας άλλης. Ο καθένας βρίσκει πράγματα που ταιριάζουν στη δική του ιδιοσυγκρασία. Βέβαια κάθε μουσική έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που τη διαφοροποιούν από άλλες. Υπάρχουν, όμως, πολλά στοιχεία που φανερώνουν τη συγγένειά της με άλλες και την ομοιότητά της με άλλες παραδόσεις, οπότε κάθε μουσική παράδοση διακρίνεται από στοιχεία που από τη μια τη διαχωρίζουν από άλλες και από την άλλη στοιχεία που την ενώνουν.

– Υπάρχει ομοιότητα στην Ελληνική μουσική όπως έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια;

– Ελάχιστη. Τώρα πια και η λεγόμενη ποιοτική μουσική έχει καταντήσει ένα αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης. Και ιδιαίτερα στην Κρήτη έχει αποκτήσει ένα χαρακτήρα που προωθεί αρνητικά πρότυπα και κυρίως στη νεολαία, με τα μαύρα πουκάμισα, τα όπλα, κι αυτό που η αμορφωσιά θεωρείται παράσημο, είναι ιδιαίτερα αρνητικό για μένα…. Βέβαια δεν έχει καμιά σχέση αυτό με το τι είναι η κρητική παράδοση για μένα, αλλά ως μέσο εμπορικής εκμετάλλευσης, δυστυχώς έτσι έχει καταντήσει.

–Υπάρχουν αξιόλογοι νέοι καλλιτέχνες που ασχολούνται με την παραδοσιακή ελληνική μουσική;

– Βεβαίως υπάρχουν και πολλοί μάλιστα, οι οποίοι δεν ακούγονται, ίσως δεν είναι γνωστοί. Γνωρίζω πάρα πολλούς που ασχολούνται πάρα πολύ σωστά. Με δημιουργικές προτάσεις κι όχι αντιγραφή του παρελθόντος. Βλέπουν την παράδοση όχι ως ένα φολκλορικό πράγμα αλλά σαν κάτι που οφείλει να έχει μια δυναμική εξέλιξη.

– Υπάρχει κάτι που σας έχει πικράνει στα χρόνια που ασχολείστε με τη μουσική;

– Όχι κάτι ιδιαίτερο. Η ζωή του κάθε ανθρώπου διακρίνεται από χαρές και λύπες, αλλά, όπως έλεγε ένας Άραβας σοφός, «όλη η ζωή σου είναι δυο μέρες, μια υπέρ σου και μια κατά σου».

– Η καλύτερη στιγμή που έχετε περάσει όσο ασχολείστε με τη μουσική;

– Δεν μπορώ να ξεχωρίσω μια στιγμή. Αυτό που μπορώ να ξεχωρίσω είναι ότι μέσα από την ενασχόλησή μου με τη μουσική γενικότερα, ότι η μουσική είναι κάτι που ό,τι της ζητήσεις μπορεί να σου το δώσει. Ανάλογα όμως με το τι ζητάς απ’ αυτήν, πρέπει κι εσύ να δώσεις. Εμένα η μουσική μου έχει χαρίσει τις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής μου, κυρίως σε εσωτερικό επίπεδο. Επίσης μέσω της μουσικής γνώρισα κάποιους πολύ σημαντικούς ανθρώπους που είχαν να μου διδάξουν πολύ σημαντικά πράγματα. Επίσης λόγω της μουσικής ταξίδεψα πολύ κι έχω μάθει πολλά.

– Κι εμείς μάθαμε από σας πολλά πράγματα, σας ευχαριστούμε πολύ για το λόγο και τη μουσική σας.

– Κι εγώ σας ευχαριστώ παιδιά και σας εύχομαι να βρείτε ό,τι η καθεμιά σας ονειρεύεται.

Τι να προσφέρω;
Σαν φόρο τιμής σε μια ψυχή,
ίδιας με μένα,
ίδιας με σένα,
μα και τόσο αλλιώτικης.
Αυτή η ψυχή που στοιχειώνει
για πάντα τα ίδια τα μέρη,
θα μένει εκεί,
αιώνια στο ίδιο λημέρι.
Μέχρι να μάθει το λόγο.
Αυτό το «γιατί» αναπάντητο μένει:
Γιατί τόσο μίσος γιατί τόση οργή;
«Μα δεν έκανα τίποτα! Τίποτα!
Ζήτησα μόνο να είμαι λεύτερος!»
Στο πλήθος σπαράζει η φωνή.
Και μετά ομοβροντία…
Η φωνή χάθηκε, έσβησε αναίτια.
Η ψυχή όμως έμεινε εκεί,
για πάντα στα ίδια τα μέρη,
να στοιχειώνει αιώνια το ίδιο λημέρι.
Μνήμες έρχονται στο νου…
Κι αναρωτιέμαι γιατί,
Γιατί να πενθώ;
Οι ψυχές είναι ακόμα εκεί!
Ζωντανές! Τριγυρνούν…

Η πορεία του ΟΦΗ μέχρι σήμερα είναι ανέλπιστα καλή σε σχέση με τα τέσσερα τελευταία χρόνια, έχοντας έξι νίκες, πέντε ισοπαλίες και πέντε ήττες. Βρίσκεται στην πέμπτη θέση πίσω από τον ΠΑΟΚ με 2 βαθμούς διαφορά και μπροστά από την Ξάνθη με 3 βαθμούς διαφορά Σε αυτό έχει βοηθήσει αναμφισβήτητα ο νέος προπονητής Ράινερ Μάουρερ ο οποίος έχει περάσει τη δική του νοοτροπία στην ομάδα. Επίσης στην αγωνιστική άνοδο έχει βοηθήσει και ο Γκόραν Ντρούλιτς, ένας πολύ καλός αλλά άτυχος ποδοσφαιριστής, ο οποίος έχει περάσει πάρα πολλούς τραυματισμούς τα τελευταία χρόνια.

Η πορεία του Εργοτέλη μέχρι την δέκατη έκτη αγωνιστική είχε σκαμπανεβάσματα γι αυτό και βρίσκεται στην ζώνη του υποβιβασμού με 16 βαθμούς. Η απόδοση του από παιχνίδι σε παιχνίδι δεν ήταν σταθερή και σε συνδυασμό με άτυχα αποτελέσματα βρίσκεται δέκατος τέταρτος στην κατάταξη. Παρόλα αυτά κατάφερε να αποδώσει καλά σε παιχνίδια με τις τρεις μεγάλες ομάδες χωρίς όμως να πάρει αποτέλεσμα.

ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΡΗΜΟΣ – Percival Everett

Ο Τεντ Στριτ οδηγεί αποφασισμένος προς την αυτοκτονία. Όμως δεν προκειται να εκπληρωθεί η επιθυμία του-όχι με τον τρόπο που περίμενε, τουλάχιστον. Ειρωνικά, σ’αυτή την τελευταία(;) του διαδρομή, σκοτώνεται σε τροχαίο, αφού το κεφάλι του αποκόπτεται εντελώς από το υπόλοιπό του σώμα.

Τρεις μέρες μετά, μέσα στο φέρετρό του, κατα τη διάρκεια της κηδείας, μη γνωρίζοντας το γιατί ή το πώς, ανακαλύπτει οτι ειναι ακόμα ζωντανός. Φεύγει, λοιπόν απ’την εκκλησία με την αποσβολωμένη οικογένειά του, προξενώντας –όχι αδικαιολόγητο- πανικό στους παρευρισκόμενους. Κυνηγημένος απ’τα ΜΜΕ και μπερδεμένος πέφτει θύμα απαγωγής μιας παραθρησκευτικής οργάνωσης και έτσι ξεκινά μια οδύσσσεια για τον αναστημένο μας ήρωα.

Η Αμερικάνικη έρημος είναι ένα μυθιστόρημα με εξαιρετική, πρωτότυπη πλοκή που ασκεί κριτική στα αρνητικά του θεσμού των ΜΜΕ και της κοινωνίας, αλλά κυρίως πραγματεύρται την έννοια της ζωής.Τονίζεται η παραφροσύνη των δημοσιογράφων στο  ασταμάτητο κυνηγητό της είδησης, η έλλειψη σεβασμού για την ιδιωτική ζωή των πολιτών από μέρους των ΜΜΕ, καθώς και η παραμόρφωση της αλήθειας που οδηγεί στην παραπληροφόρηση. Ο συγγραφέας, βασικά στηριζόμενος στην περιγραφή και την αφήγηση, εκφράζει αλήθειες και προσωπικούς του στοχασμούς.Επίσης, μεταχειριζόμενος έξυπνα την ειρωνία προσδίδει στο έργο του μια χιουμοριστική πλευρά.Ο αναγνώστης έτσι, κατανοεί χωρίς πολύ κοπο όσα θέλει να περάσει ο συγγραφέας.Μια συγκλονιστική πνευματική εμπειρία για τον αναγνώστη με πολλα συναισθηματικά σκαμπανεβάσματα, κάθε άλλο παρά ρομαντικά.

«Είμαι νεκρός.Πέθανα και είμαι νεκρός,και δε μπορώ να σας πω τίποτα παραπάνω για το νόημα της ζωής απ’ ότι αν ήμουν ζωντανός.Ξέρω όμως τα πάντα για το νόημα του θανάτου».

H MOMO – Μίχαελ Έντε

Το δεύτερο πιο πολυδιαβασμένο έργο του Μ.Έντε (μετά την Ιστορία χωρίς τελος).Μη βιαστείτε να πείτε: «Ένα παραμυθι. Όχι, ευχαριστώ, δεν είμαι πια 8 ετών.», γιατί θα χάσετε μια μοναδική ανάγνωση…

Η Μόμο είναι ένα κοριτσάκι απροσδιόριστης ηλικίας και άγνωστης καταγωγής που μένει σ’ ενα ερειπωμένο αμφιθέατρο, στην άκρη μιας μεγάλης πόλης. Έχει αμέτρητους φίλους, κυρίως λόγω ενός σπάνιου χαρίσματος.. Η Μόμο μπορεί να ακούει τους άλλους, να ακούει πραγματικά.Όμως μια μέρα, εμφανίζονται οι Γρίζοι Κύριοι και κλέβουν το χρόνο απ’τους ανθρώπους. Ο κόσμος της Μόμο καταρρέει και είναι η μόνη που μπορεί να κανει κάτι για να ξαναβρούν οι φίλοι της το χρόνο που τους πήραν.

Εάν δεν εντυπωσιαστήκατε ακόμα απ’την υπόθεση, διαβάστε παρακάτω.

Η Μόμο είναι ένα  βιβλίο με πληθώρα μηνυμάτων . Είναι ένα βιβλίο για την έννοια του χρόνου και για το πώς χρησιμοποιείται απ’τους ανθρώπους στη σύγχρονη κοινωνία. Πραγματεύεται τη φύση του και επισημαίνει τη σπουδαιότητα της σωστής διαχείρησής του. Ο συγγραφέας δινει μηνυματα για την φιλία και (όπως και σε όλα τα έργα του) τη δύναμη των παραμυθιών και της φαντασίας. Η ηρωίδα αρνείται να υποκύψει στους φόβους της κάνοντας τα αδύνατα δυνατά για να σώσει τους φίλους της. Το αγαθό της κίνητρο, η φιλία, θα την βοηθήσει στην επίτευξη του στόχου αυτού. Το μυθιστόρημα αυτό κατά κύριο λόγο, κατακρίνει τον καταναλωτισμό και το άγχος, δυο χαρακτηριστικά γνωρίσματα της εποχής μας, διεκτραγωδώντας τα.

Η αφήγηση των γεγονότων γίνεται σε 3ο πρόσωπο και η πλοκή εκτυλίσσεται απ’την οπτική γωνία της κεντρικής ηρωίδας.Το μυθιστόρημα είναι διάσπαρτο από εικόνες που του δίνουν μια αύρα παραμυθιού και ταξιδεύουν τον αναγνώστη σε μια άλλη πραγματικότητα.

«Ο χρόνος όμως είναι ζωή.Και η ζωή κατοικεί στην καρδιά.

Κι όσο περισσότερες οικονομίες κάνανε σ’αυτόν οι άνθρωποι, τόσο λιγότερο είχαν απ’αυτόν»

Η ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ – Νικ Χόρνμπυ

Η κάθοδος των τεσσάρων είναι το πιο πρόσφατο μυθιστόρημα του Νικ Χόρνμπυ και ενδέχεται να γίνει ταινία, ακολουθώντας την πορεία των προηγούμενων έργων του.

Την ιστορία αφηγούνται οι 4 πρωταγωνιστές οι οποίοι, απογοητευμένοι απ’τη ζωή, αποφασίζουν να δώσουν τέλος στις ζωές τους πέφτοντας απο έναν ουρανοξύστη την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Οι ήρωες (άγνωστοι μεταξύ τους) συναντιούνται τυχαία στην ταράτσα του κτιρίου και παρ’όλες τις αυτοκαταστροφικές τους προθέσεις, καταλήγουν όλοι μαζί στο πεζοδρόμιο (κατεβαίνοντας απ’τις σκάλες) και προσπαθούν να αντιμετωπίσουν ξανά τη ζωή.

Αν και ασχολείται με ένα τόσο λεπτό και μελαγχολικό θέμα, ο συγγραφέας καταφέρνει να προκαλέσει το γέλιο σχεδόν σε κάθε σελίδα, βάζοντας παράλληλα τον αναγνώστη σε σκέψεις γύρω από υπαρξιακά και μη ερωτήματα. Ο λόγος του συγγραφέα διαγράφει τις αδυναμίες των ανθρώπων. Παράλληλα, δηλώνει την ανάγκη ύπαρξης μιας συνεχούς προσπάθειας- μάχης, όχι αναγκαστικά για κάτι καλύτερο, αλλά τουλάχιστο για κάτι διαφορετικό, μιας μάχης για ζωή. Μέσα από το χιούμορ ο Χόρνμπυ καταφέρνει να προσεγγίσει με εστοχία σοβαρά θέματα. Το μυθιστόρημα είναι γραμμένο σε λιτή και κατανοητή γλώσσα,εμπλουτισμένη με κωμικοτραγικά στοιχεία. Ο συγγραφέας εναλλάσσει το διάλογο, το μονόλογο και την αφήγηση κάνοντας την ανάγνωση εύκολη και ευχάριστη. Ένα ιδανικό βιβλίο για χαλάρωση.

«Η αποτυχία είναι σύνθετο πράγμα.Και, αναμφίβολα, υπάρχουν πολλά επιπεδα στα οποία μπορεί να αποτύχει κανείς.»

Miranda Glover – M A S T E R P I E C E

Το καλοκαίρι, μην έχοντας όρεξη για κλασικά διηγήματα, ήρθα σε επαφή με το βιβλίο Masterpiece της Miranda Glover, σαν μια εξάσκηση στην αγγλική αλλά και ένα ευχάριστο ανάγνωσμα.

Η κεντρική ηρωίδα του βιβλίου είναι η Έσθερ, Αγγλίδα ηθοποιός και ζωγράφος, η οποία έχει φτάσει σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής της. Είναι δημοφιλής, αλλά αισθάνεται ότι έτσι παύει να μεταδίδει μηνύματα ποιότητας, ο σύντροφός της τη λατρεύει, αλλά ταυτόχρονα την εξουσιάζει, η μητέρα της δεν την απορρίπτει, αλλά δεν ενθαρρύνει κιόλας τις επιλογές της. Αυτή η κατάσταση την ωθεί σε μια παρακινδυνευμένη ενέργεια: δέχεται να πωληθεί σε δημοπρασία. Την παρακινεί σ’αυτό, χωρίς να το αντιλαμβάνεται, ο σύντροφός της: I’d never sell you, Est; you’re my masterpiece. Ο αγοραστής της, ως αντάλλαγμα για το ποσό που θα προσφέρει, θα έχει τη δυνατότητα να την παρακολουθήσει για μία εβδομάδα σε δραματοποιημένες μιμήσεις γνωστών γυναικείων πορτρέτων. Έτσι η Έσθερ διηγείται τις συχνά απόκρυφες ιστορίες τους και επισημαίνει το κοινό τους στοιχείο:όλες θεωρούνταν κτήματα των ανδρών. Αυτή η διαδικασία παρασύρει την καλλιτέχνιδα σε μια εσωτερική περιπλάνηση στο σκοτεινό παρελθόν της. Η αμοιβή της στη δημοπρασία ξεπερνά τις προσδοκίες της, ταξιδεύει στην Αμερική και αναπτύσσει μια ιδιότυπη σχέση με το νεόπλουτο αγοραστή της. Τελικά η Έσθερ μένει έγκυος από το σύντροφό της και η δημόσια παρουσίαση των έργων της είναι επιτυχημένη. Πάνω απ’όλα, όμως, πραγματοποιεί το σημαντικότερό της όνειρο: να ξανασυναντήσει τη δεκαεξάχρονη κόρη της, καρπό ενός εφήμερου έρωτα, την οποία είχε δώσει για υιοθεσία όταν και η ίδια ήταν ακόμα ένα ανώριμο παιδί.

Το βιβλίο αυτό προσπαθεί να καλλιεργήσει αξίες υπό εξαφάνιση στο σύγχρονο κόσμο, και ιδιαίτερα στον καλλιτεχνικό. Υποστηρίζει το διαχωρισμό της τέχνης σε ποιοτική και εμπορική, όπως επίσης και τη διάκριση ανάμεσα στην προσωπική και στην επαγγελματική ζωή των διασήμων. Η Έσθερ είναι ένας χαρακτήρας αξιοθαύμαστος, ένα κορίτσι της διπλανής πόρτας, με τα πάθη και τις αδυναμίες της, the ultimate symbol of our culture’s self-obsession.Κατηγορεί μάλιστα τους τέλειους, “he was too busy being fair-minded to express a strong emotion like jealousy or rage”. Ίσως σε μερικά σημεία να αποδεικνύεται πιο προκλητική από το συνηθισμένο, όπως για παράδειγμα στους συχνούς ερωτικούς δεσμούς της. Γενικά όμως η συγγραφέας, Μιράντα Γκλόβερ, έχει αξιοποιήσει τη φαντασία της τόσο στην περιγραφή του κόσμου της Έσθερ όσο και στη σύνθεση του έργου της. Οι περιγραφές της είναι παραστατικές και η αφήγησή της ρέει γρήγορα, χωρίς να κουράζει με περιττό στόμφο, πάντα σε πρώτο πρόσωπο, με την ίδια την Έσθερ να αφηγείται αναδρομικά αυτή την περίοδο της ζωής της. Οι διάλογοι είναι καθημερινοί, με πολλές ιδιωματικές εκφράσεις.

Ιδιαίτερα με εντυπωσίασαν οι παρενθετικές διηγήσεις για τα γεγονότα που σχημάτισαν τη ζωή της Έσθερ, και η άνεση με την οποία η συγγραφέας ισορροπεί ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Ακόμα επισυνάπτονται και τα επτά γυναικεία πορτρέτα που η Έσθερ αναπαρέστησε, διευκολύνοντας έτσι την επαφή μας με το έργο της.

Δυστυχώς, όμως, το βιβλίο προορίζεται για τους αγγλομαθείς, καθώς απ’ό,τι γνωρίζω δεν έχει μεταφραστεί ακόμη στα ελληνικά. Πάντως είναι ένας τρόπος για να εντρυφήσουμε στα αγγλικά, μακριά από φροντιστήρια και πτυχία, καθώς η εξέλιξη είναι ενδιαφέρουσα και η γλώσσα μοντέρνα και κατανοητή. Αξίζει μια προσεκτική ανάγνωση και σίγουρα μας ζημιώνει για το διπλό κόπο της επεξεργασίας κειμένου σε ξένη γλώσσα.

• ΦΣσσς…Φς…Δούλευε τρώγε κατανάλωνε και….
• Επ!! Τι κάνεις εκεί;
• Άντε ψόφα!
• Ρε δεν ντρέπεσαι;!! Εεε! Στάσου.
• Φριζ…Φριζ σ’ λέω.. Πουτ δε σπρέι ντάουν σλόουλυ.. Θα φωνάξω την αστυνομία.
• Όχι συγνώμη, θα το σβήσω, με συγχωρείτε! Σας παρακαλώ..
• Όχι θα φωνάξω την αστυνομία..

(Μετά από λίγο)

Αστυνομικός: Τι έχουμε εδώ;

Μάρτυρας: Τον έπιασα να γράφει αυτό εδώ το σύνθημα.

16χρονος: Συγνώμη θα το σβήσω.. Αφήστε με να φύγω.

Αστυνομικός: Πάμε στο τμήμα..

(Στο τμήμα)

Αστυνομικός2: Τι έγινε με τον νεαρό;

Αστυνομικός: Τον έπιασα να γράφει ένα σύνθημα σε έναν τοίχο.

Αστυνομικός2: Ωραία.. Πόσο χρονών είσαι;

16χρονος: Είμαι 16 χρονών.

• Και γιατί βάφεις στους τοίχους; Δεν ξέρεις ότι απαγορεύεται;
• Το ξέρω, απλά έχω κάποιους λόγους που το κάνω.
• Και ποιοι είναι αυτοί οι λόγοι;
• Μην το βλέπετε μόνο σαν φθορά ξένης περιουσίας αλλά και σαν είδος τέχνης. Είναι τα αποτυπώματα της ψυχής μας στους τοίχους. Μέσα από ένα σύνθημα θέλουμε και μπορούμε να περάσουμε τα μηνύματά μας. Τα συνθήματα είναι ένας λόγος προφορικός και γραπτός, σύντομος και παραστατικός. Έτσι προκαλούμε την προσοχή του κάθε πολίτη σε διάφορα θέματα πολιτικά, κοινωνικά ή εμπορικά. Αυτός κινητοποιείται μετά, ανάλογα με το βαθμό συνειδητοποίησής του.
• Εγώ αυτά που λες δεν τα πιστεύω.
• Μα… ακούστε με πρώτα.. Αν έχετε παρατηρήσει τα συνθήματα και τα γκράφιτι εμφανίζουν αρκετά μεγάλο χρονικό βάθος. Από παλιά πολλοί άνθρωποι εκφράζονταν με αυτόν τον τρόπο. Αρκεί να σκεφτείτε από πόσο παλιά άρχισε αυτό. Από την παλαιολιθική εποχή οι άνθρωποι εκφράζονταν ζωγραφίζοντας διάφορες φιγούρες ακόμη και σύμβολα στα τοιχώματα των σπηλαίων. Αργότερα οι Μινωίτες εκφράζονταν και αυτοί με τον ίδιο τρόπο, κάνοντας και αυτοί τοιχογραφίες στους τοίχους του παλατιού. Ακριβώς το ίδιο πράγμα γινόταν και με τους Αιγυπτίους.
• Εντάξει, κάνε τα και εσύ στο σπίτι σου. Είναι ανάγκη να βρωμίζεις την πόλη;
• Σας είπα ήδη μην το βλέπετε σαν βρωμιά. Είναι μία τέχνη, κάτι όμορφο που δίνει ζωντάνια στην πόλη μας. Και εκτός αυτού, αν τα έκανα σπίτι μου σε ποιον θα περάσω το μήνυμα μου; Και στην εποχή του Πολυτεχνείου το σύνθημα πήρε τη μορφή της αντίστασης. Οι φοιτητές έγραφαν συνθήματα στους τοίχους, θέλοντας να αντισταθούνε στα δεινά της Χούντας.
• Και εμείς τί έχουμε; Χούντα;
• Μπορεί να μην έχουμε Χούντα αλλά ακόμη και στις μέρες μας πολλά προβλήματα απασχολούν την κοινωνία. Και με τον τρόπο αυτό προσπαθώ να ξυπνήσω τον κόσμο για να τα αντιμετωπίσει.
• Μωρέ δίκιο έχεις αλλά προσπάθησε να βρεις άλλους τρόπους να εκφράζεσαι. Και εγώ αστυνομικός είμαι και κάνω τη δουλειά μου..
• Εντάξει, συγνώμη. Κατάλαβα πως έκανα λάθος αλλά και εσείς οι αστυνομικοί προσπαθήστε να καταλάβετε το πώς αισθάνονται οι νέοι ζώντας σε μια κοινωνία με τόσα πολλά προβλήματα.
• Για πρώτη φορά θα σε συγχωρέσω. Αλλά την επόμενη θα πρέπει δυστυχώς να υποστείς τις συνέπειες.
• Ευχαριστώ πολύ.
• Μπορείς να φύγεις προς ώρας…

Καθημερινά φαινόμενο στις μεγαλουπόλεις, αποτελεί πια η αναζήτηση τροφής η άχρηστων αντικειμένων στους κάδους απορριμμάτων από ανθρώπους που έχουν χάσει πια την ελπίδα για μια καλύτερη ζωή. Άνθρωποι μεγάλης ηλικίας ακόμα και παιδιά αναζητούν <<κάτι>> που ελπίζουν πως θα τους βοηθήσει για να επιβιώσουν μέσα σε ένα κόσμο που οι υπόλοιποι αδιαφορούν για την κατάσταση τους. Έτσι, σε μια εποχή των πιο θαυμαστών τεχνολογικών και επιστημονικών επιτευγμάτων, σε μια εποχή που θέλει να χαρακτηρίζεται ανθρωπιστική και να διασφαλίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα, η πλειονότητα των ανθρώπων μας αδιαφορεί για μια άγρια μορφής κοινωνικής παθογένειας τη φτώχεια και την εξαθλίωση.
Πολλές φορές γίνονται θέμα στα Μέσα Μαζικής ενημέρωσης οι άνθρωποι που ζουν κάτω από το όριο φτώχειας, άνθρωποι που κοιμούνται σε χαρτόκουτες, σε παγκάκια, που περιτριγυρνάνε απλά αναζητούν ένα πιάτο φαΐ η γενικότερα κάτι καλύτερο και κανείς δεν μπορεί να τους το δώσει. Κι ενώ όλα αυτά μας φαίνονται μακριά, στη πραγματικότητα είναι δίπλα μας. Σε άτομο που τις περισσότερες φορές είναι νέα παιδιά. που μας σταματούν στα <<φανάρια>> και εμείς είτε τα προσπερνάμε βιαστικά είτε τους δίνουμε κάτι λιγότερο από ευρώ. Μα πράγματι αυτό ζητάνε; Ή απλά σε αυτό το κάτι κρύβεται μια ελπίδα, μια ευκαιρία για να ζήσουν και αυτοί οι άνθρωποι όπως ζούμε εμείς; Συνήθως κανείς δεν δίνει απάντηση ή καλύτερα κανείς δεν αναρωτιέται. Το αποτέλεσμα; Το πρόβλημα διαιωνίζεται.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύονται καθημερινά στις εφημερίδες ένα φάσμα πλανάτε πάνω από την Ελλάδα, την Ευρώπη καθώς επίσης και κάθε γωνιά του κόσμου: το φάσμα της κρίσης, το οποίο οδηγεί τους ανθρώπους τις περισσότερες φορές στη φτώχεια με φοβερές συνέπειες. Ειδικότερα, τα στοιχεία της σύγχρονης φτώχειας στην Ελλάδα είναι απαισιόδοξα και απελπιστικά. Τρεις στους δέκα Έλληνες αδυνατούν να φάνε κρέας, ψάρι ή κοτόπουλο μια φορά την εβδομάδα, ένας στους πέντε δηλαδή 1.900.000 περίπου άνθρωποι δεν έχουν θέρμανση και τέλος τέσσερις στους δέκα οικογένειες δεν μπορούν να καλύψουν έκτατες ανάγκες οι οποίες αφορούν κυρίως την υγεία. Έτσι οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να κάνουν δεύτερη ή ακόμα και τρίτη δουλειά και από την άλλη πλευρά μεγάλο ποσοστό συνταξιούχων μπροστά στο φάσμα της πείνας υποχρεώνονται να ψάξει ξανά δουλειά, αντί να απολαμβάνει τους κόπους τόσων χρόνων εργασίας, θυμίζοντας όλα αυτά συνθήκες κατοχής.
Στην Ευρώπη και γενικότερα στον κόσμο κυριαρχεί πιο ζοφερό σκηνικό αφού τα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, τρομοκρατούν. Ένα τσουνάμι απολύσεων στην Ευρώπη αυξάνοντας την ανεργία ραγδαία και οδηγώντας οικογένειες στο δρόμο είναι το σκηνικό που παρατηρείται στις μέρες μας. Και όλα αυτά δυστυχώς σε απεργίες και διαδηλώσεις που σαν θέμα έχουν την οικονομική κρίση, που ο ίδιος ο άνθρωπος δημιούργησε και χτυπά και τα πιο δυνατά κράτη.
Οι ευθύνες για αυτό το φαινόμενο βαραίνουν πολλούς. Κυβερνήσεις, ισχυροί άνθρωποι που σκοπός τους είναι η αλόγιστη κερδοσκοπία, ο ξέφρενος ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων και κυρίως η απουσία ελέγχου, προγραμματισμού και πολιτικής βούλησης είναι αίτια που έχουν οδηγήσει σε αυτή την κατάσταση: τη φτώχεια και μαζί όλες τις συνέπειες που τρομάζουν.
Έχοντας λοιπόν μπει, για τα καλά μέσα στο τυφώνα της ανεργίας και της φτώχειας, καραδοκούν τώρα και οι συνέπειες τους που κυριολεκτικά οδηγούν στην παρακμή των κρατών και κοινωνικών θεσμών. Αρχικά η αδυναμία επιβίωσης που αντιμετωπίζουν οι άνεργοι και οι φτωχοί άνθρωποι και η πτώση του βιοτικού επιπέδου οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό, στην περιθωριοποίηση που κάποιοι άλλοι έχουν ουσιαστικά επιβάλλει. Η στέρηση επίσης να απολαύσουν τόσα προκλητικά υλικά αγαθά της σύγχρονης καταναλωτικής κοινωνίας που βιώνουν οι φτωχοί, η παρατεταμένη μάλιστα ανεργία που οδηγεί στη φτώχεια και η εξαθλίωση αυξάνουν την ανασφάλεια και το άγχος. Στην κοινωνία διαιωνίζονται οι κοινωνικές ανισότητες που εξαφανίζουν τα μικρομεσαία στρώματα και επικρατεί κοινωνική αποξένωση και απομόνωση των ατόμων. Μία από τις σημαντικότερες συνέπειες είναι η κακή ψυχολογία, που πολλές φορές μπορεί να οδηγήσει σε μετανάστευση, αλκοολισμό, ναρκωτικά, ακόμα και τάσης φυγής, περιθωριοποίηση ιδίως των νέων ατόμων που επιθυμούν να ανοίξουν τα φτερά τους στα όνειρα, να σπουδάσουν, να κάνουν οικογένεια και η πολιτεία δεν τους αφήνει. Έτσι ενισχύονται τα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας, βίας, εγκληματικότητας, τρομοκρατίας και ιδιαίτερα ρατσισμός και αναρχία.
Η φτώχεια επιπροσθέτως, προκαλεί την υποβάθμιση της πνευματικής ζωής και την ταυτόχρονη αύξηση του αναλφαβητισμού καθώς η έλλειψη χρημάτων σε μια οικογένεια μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην διακοπή του σχολείου και της μόρφωσης των μικρότερων μελών για να συμβάλουν στον αγώνα της επιβίωσης. Καταλήγουμε τελικά την ολοκληρωτική υποβάθμιση των ηθικών αξιών και ο ίδιος ο άνθρωπος ως αξία. Το ένστικτο της επιβίωσης, τα διλλήματα που προκύπτουν οι συγκρούσεις καθιστούν τον κόσμο ευάλωτο σε κάθε είδους πιέσεις με αποτέλεσμα την ηθική αλλοτρίωση και την απεμπόληση των αξιών του. Η απώλεια εμπιστοσύνης προς το διπλανό και τελικά η παρακμή της κοινωνίας. Αντιμετωπίζοντας την αδιαφορία της πολιτείας χάνει κάθε ελπίδα επιβίωσης αφού η ίδια η πολιτεία και ο συνάνθρωπος του, του έχει γυρίσει την πλάτη με αποτέλεσμα να αναπτύσσει τον ατομικισμό. Τα μεγάλα ποσοστά των ανέργων, επίσης, σε μια κοινωνία αποτελούν μεγάλο κίνδυνο για κοινωνική ανάφλεξη όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν. Η ανεργία και η φτώχεια μπορεί να οδηγήσει σε επαναστάσεις, εμφύλιες συγκρούσεις ακόμα και σε διακρατικούς πολέμους. Ιδιαίτερα στις μέρες μας που ο ανταγωνισμός μεταξύ των οικονομικών κολοσσών οξύνεται είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη ακόμα και η έκρηξη ενός παγκοσμίου πολέμου.

Και προσωπικά αναρωτιέμαι τι όνειρα μπορεί να κάνει σήμερα ένας νέος άνθρωπος που βρίσκεται στην αυγή της ζωής το, τι μπορεί να ελπίζει μέσα σε ένα τόσο ζοφερό τοπίο; Κλείνοντας , η έκλυση για αφύπνιση όλων μπροστά στον επερχόμενο κίνδυνο είναι αναγκαία. Είναι επίσης, αναγκαίος ένας νέος διαφωτισμός, επαναπροσδιορισμός αξιών, στόχων, προτεραιοτήτων που θα βάλει στο κέντρο τον άνθρωπο, με στόχο να ξεπεράσουμε το νέο μεσαίωνα στον οποίο έχουμε εισέλθει και βιώνουμε, για ένα καλύτερο μέλλον, για το οποίο αξίζει να ζει κανείς!