Θεματική ενότητα: Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ-Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη

Υποενότητα: Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, Διαφορετικότητα

Τίτλος: «Νηπίων Παιδεία: το πρώτο βήμα στη δημοκρατία»

Στη σημερινή κοινωνία της μάθησης, η διδασκαλία απαραίτητων γνώσεων είναι πολύ σημαντική υπόθεση. Παράλληλα όμως, αναγκαία θεωρείται η ανάπτυξη και η καλλιέργεια ισχυρών γνωστικών, μεταγνωστικών, κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων. Μέσω αυτών, οι μαθητές θα καταφέρουν να γίνουν ενεργοί και ανεξάρτητα σκεπτόμενοι πολίτες. Οι δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν στο νηπιαγωγείο μας αξιοποίησαν τις πρότερες γνώσεις των μαθητών, τις δυνατότητες και τα ενδιαφέροντά τους. Οι στόχοι του εργαστηρίου ήταν:

• ανάπτυξη κριτικής σκέψης, επικοινωνίας, συνεργασίας, δημιουργικότητας (Δεξιότητες Μάθησης)
• καλλιέργεια ενσυναίσθησης, κοινωνικής ευαισθησίας, προσαρμοστικότητας, υπευθυνότητας, επίλυσης συγκρούσεων, δημοκρατικής παιδείας (Δεξιότητες Ζωής)

Εργαστήριο 1^ο : Ας γνωριστούμε παίζοντας

Το δέσιμο της ομάδας μας ξεκίνησε με παιχνίδια ενεργοποίησης. Με κατάλληλη καθοδήγηση, οι μαθητές ξεκίνησαν περπατώντας στο χώρο, έπειτα πιάνοντας το χέρι ο ένας του άλλου συστήνονταν και δημιούργησαν ένα ελικοειδές σχήμα, σαν σαλιγκάρι. Σκοπός τους ήταν με τα χέρια σφιχτά κρατημένα να ξεμπερδευτούν και να διασχίσουν ένα συγκεκριμένο δρόμο, μέχρι που θα έφτιαχναν ένα μεγάλο κύκλο. Στη συνέχεια, ένα μεγάλο σεντόνι και ένα μπαλάκι εμφανίστηκε στην τάξη μας. Κρατώντας ο καθένας γερά από ένα σημείο, καταφέραμε να συντονιστούμε και να διασκεδάσουμε όλοι μαζί, βλέποντας το μπαλάκι να “παλεύει στα κύματα της θάλασσάς μας”.

Για να επισφραγίσουμε το δέσιμο της ομάδας μας, δημιουργήσαμε «Το βάζο με τα ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ λουλούδια». Το κάθε παιδί έφτιαξε με τον δικό του τρόπο το λουλούδι του και στο κέντρο ζωγράφισαν τον εαυτό τους και το όνομά τους. Έτσι δημιουργήθηκε ένα μπουκέτο, το οποίο μπήκε σε ένα πολύ ιδιαίτερο βάζο, μιας άλλης εποχής και μιας ιδιαίτερης τεχνοτροπίας. Το κάθε παιδί εξασκήθηκε στον οπτικοκινητικό συντονισμό, στην προγραφή και τη λεπτή κινητικότητα, σχεδιάζοντας επάνω σε διαφόρων μορφών γραμμές.

Εργαστήριο 2^ο: Όλοι έχουμε θέση σε αυτή την τάξη του νηπιαγωγείου

Η Δώρα είναι μια κούκλα, που παρουσιάζεται στα παιδιά ως μια ξεχωριστή φίλη που χρειάζεται τη βοήθειά τους για ένα πρόβλημα. Τα παιδιά πρότειναν λύσεις και συζήτησαν για τα συναισθήματα που βιώνει η Δώρα και για το τι θα μπορούσαν να κάνουν για να νιώσει καλύτερα, αλλά και τι θα έκαναν τα ίδια αν ήταν στη θέση της.

Συμπληρωματικά διαβάσαμε μια κοινωνική ιστορία, με τρόπους διαχείρισης των συναισθημάτων μας. Στην πορεία δημιουργήσαμε και συμπληρώσαμε έναν πίνακα διπλής εισόδου, όπου ο κάθε ένας επέλεγε, βάζοντας την “σφραγίδα” του, ποιόν τρόπο προτιμά για να ηρεμεί. Επιπλέον, αποδώσαμε και εικαστικά αυτούς τους τρόπους.

Επειδή καμιά φορά ξεχνάμε τους καλούς μας τρόπους, σκεφτήκαμε ότι θα ήταν πολύ καλή ιδέα να βάλουμε σε ένα βάζο όλες αυτές τις ζωγραφιές, έτσι ώστε να ανατρέχουμε σε αυτό κάθε φορά που κάτι θα μας θυμώνει ή θα μας στεναχωρεί.

Έτσι μας δόθηκε η ευκαιρία, αφού μιλήσαμε για τα διάφορα συναισθήματα που μπορεί να βιώνει ένας άνθρωπος, να παίξουμε ένα παιχνίδι με το ρομπότ μέλισσα. Με κλήρο κάθε παιδί τραβούσε από μια ερώτηση και έπρεπε με την βοήθεια της μέλισσας να φτάσει στο εικονίδιο με το συναίσθημα που ήταν πιο κοντά σε αυτό που ένιωθε. Στόχος ήταν η βαθύτερη κατανόηση και ο διαχωρισμός των συναισθημάτων, μέσα από καθημερινές καταστάσεις που βιώνουν οι μαθητές ή και πιθανά περιστατικά. Παραδείγματος χάριν: Σου αρπάζουν κάτι δικό σου, πως νιώθεις; / Συνεργάζεσαι για να δημιουργήσεις κάτι, πως νιώθεις; / Σου μιλάει ένας άγνωστος, πως νιώθεις;

Εργαστήριο 3^ο: Εσύ και εγώ μαζί

Με αφορμή το παραμύθι «Σοφία, η αγελαδίτσα τραγουδίστρια», συζητήσαμε για θέματα αποδοχής και ένταξης σε μία ομάδα, μα και για τα συναισθήματα που βίωσε η πρωταγωνίστρια της ιστορίας μας. τα καταγράψαμε και δημιουργήσαμε «Το Θερμόμετρο των Συναισθημάτων». Κάθε συναίσθημα, το συνδέσαμε και με ένα διαφορετικό χρώμα.

Είδαμε ορχήστρες και φτιάξαμε και εμείς τη δική μας! Κάθε ένας είχε υπ’ ευθύνη του και από ένα μουσικό όργανο. Ακούγοντας το κομμάτι Leroy Anderson – The Syncopated Clock ( https://www.youtube.com/watch?v=CrpdQngwk2g )  και με μαέστρο την νηπιαγωγό, τα παιδιά, ανά ομάδες οργάνων έπαιζαν κάθε φορά όπου άκουγαν το σημείο που εξ’ αρχής είχαμε συζητήσει ότι θα παίξουν. Άλλες στιγμές με ένταση, άλλες στιγμές πιο απαλά και άλλες στιγμές καθόλου. Η συγκεκριμένη δραστηριότητα  είχε στόχο, μέσα από τον παιγνιώδη χαρακτήρα της, να μυήσει τα παιδιά στην ομαδικότητα και τη συνεργασία. Να νιώσουν ότι είναι μέρος ενός συνόλου, που καταφέρνει μαζί να φέρει εις πέρας ένα ποιοτικό αποτέλεσμα. Αν ο καθένας κάνει κάτι διαφορετικό, το αποτέλεσμα θα είναι η παραφωνία. Μόνο λειτουργώντας ομαδικά υπάρχει αρμονία, τόσο στο χώρο της μουσικής όσο και στην κοινωνία.

Επόμενη δραστηριότητά μας ήταν η δημιουργία ενός πύργου από τουβλάκια. Ο κάθε μαθητής κρατάει το δικό του τουβλάκι, που πάνω έχει το αρχικό του ονόματός του και το τοποθετεί πολύ προσεκτικά χωρίς να χαλάσει αυτή την κοινή δημιουργία. Στην πορεία κάναμε προσπάθειες να βγάλουμε μερικά τουβλάκια και να δούμε τι θα γίνει. Κάθε κίνησή μας έχει και έναν αντίκτυπο. Τελικά, με τις κινήσεις μας τι συμβαίνει στον πύργο;

Εργαστήριο 4^ο: Α) Ο εαυτός μου…

Ως κατάσκοποι και κρατώντας μπροστά  μας εφημερίδες, κινηθήκαμε στον χώρο παρατηρώντας “κατασκοπικά” τους διπλανούς μας, εντοπίζοντας ομοιότητες και διαφορές. Στη συνέχεια, με τις ίδιες εφημερίδες δημιουργήσαμε με την τεχνική του κολάζ τον εαυτό μας.

Εργαστήριο 5^ο: Β) ….και οι άλλοι

Παρακολουθήσαμε το βίντεο «Η Εχθρόπιτα» και το επεξεργαστήκαμε προφορικά. Έπειτα, δημιουργήσαμε όλοι μαζί την «Πίτα της Φιλίας». Συναποφασίσαμε για τα υλικά της πίτας μας και ο κάθε ένας ζωγράφισε από ένα κομμάτι. Τα υλικά της είναι τα πιο γευστικά υλικά όλου του κόσμου: 1) τα παιδάκια της τάξης μας, 2) χαμόγελα, 3) αγάπη.

Εργαστήριο 6^ο: Η ταυτότητά μου

Αφού διαβάσαμε το παραμύθι «Έλμερ, ο παρδαλός ελέφαντας», συζητήσαμε και προβληματιστήκαμε πάνω σε ζητήματα που αφορούν την διαφορετικότητα. Είδαμε ανθρώπους διαφορετικής ηλικίας, διαφορετικής εθνικότητας, με διαφορετικό χρώμα δέρματος, μαλλιών και ματιών και αποφασίσαμε ότι όλοι είμαστε διαφορετικοί, αλλά όλοι τόσο ξεχωριστοί και όμορφοι και αυτό πρέπει να το διατηρήσουμε! Γι αυτό συμπληρώσαμε ένα φύλλο εργασίας με τον Έλμερ  και τον κάναμε πάλι παρδαλό, για να είναι μοναδικός και διαφορετικός όπως ο καθένας από εμάς.

Εργαστήριο 7^ο: Όλοι διαφορετικοί… όλοι ίσοι

Το προηγούμενο “μήνυμα” βρίσκει απόλυτη εφαρμογή και εδώ, καθώς μέσα από κουκλοθέατρο μας παρουσιάστηκε ένα ζωάκι κάπως παράξενο, που αναζητά φίλους γιατί κανένας δεν τον θέλει. Αυτό είναι το Ζαμπντερφίλιο. Τι θα συνέβαινε αν ένα… Ζαμπντερφίλιο ζητούσε να γίνει φίλος μας; Θα το αποδεχόμασταν; Καταγράψαμε με μορφή ζωγραφιάς τις ιδέες μας.

Τα νήπια απέκτησαν δεξιότητες μάθησης και ζωής, όπως κριτική σκέψη, επικοινωνία, συνεργασία, δημιουργικότητα. Καλλιέργησαν την ενσυναίσθησή τους και την κατανόηση στη διαφορετικότητα, γιατί κατάφεραν να αναγνωρίσουν μορφές προκαταλήψεων και αδικιών. Ενίσχυσαν την αυτοεκτίμησή και την ομαδικότητά τους, εξασκήθηκαν στην επίλυση συγκρούσεων και συμμετείχαν σε δράσεις συνεργασίας και αλληλεγγύης. Με αυτόν τον τρόπο γνώρισαν και έκαναν βήματα προς την έννοια της συμπερίληψης.