Τριήμερη Συνάντηση για την Αειφορία στην Πατουλιά Τρικάλων (6–8 Μαρτίου 2026)
Με ιδιαίτερη χαρά και πνεύμα δημιουργικής συνεργασίας ολοκληρώσαμε στο Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α.) Περτουλίου – Τρικκαίων την τριήμερη συνάντηση φορέων και εκπαιδευτικών από όλη την Ελλάδα που πραγματοποιήθηκε από τις 6 έως τις 8 Μαρτίου 2026 στην Πατουλιά Τρικάλων.
Η συνάντηση συνδιοργανώθηκε από το Κ.Ε.ΠΕ.Α. και την Αειφόρουμ, τον επίσημο φορέα πιστοποίησης των Αειφόρων Σχολείων, στο πλαίσιο των δράσεων του Greening Education Partnership της UNESCO, και αποτελεί έναν ζωντανό χώρο ανταλλαγής απόψεων, εμπειριών και καλών πρακτικών για την εκπαίδευση για την αειφορία.
Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Θεσσαλίας κύριος Φώτιος Λαμπρινίδης.Κατά τη διάρκεια του τριημέρου, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να εμβαθύνουν στις αρχές του Αειφόρου Σχολείου μέσα από ένα πλούσιο πρόγραμμα δραστηριοτήτων που περιλάμβανε:
- Βιωματικά εργαστήρια και παιχνίδια γνωριμίας που ενίσχυσαν τους δεσμούς της εκπαιδευτικής κοινότητας.
• Εισηγήσεις και συζητήσεις για σύγχρονες διδακτικές τεχνικές και για την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, βασικών πυλώνων ενός σχολείου που οραματίζεται ένα βιώσιμο μέλλον.
• Πολιτιστικές δράσεις και γνωριμία με την τοπική ιστορία και παράδοση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι εργασίες πεδίου στον οικισμό της Πατουλιάς, όπου οι συμμετέχοντες γνώρισαν από κοντά πτυχές της τοπικής ζωής, της παραγωγής και της πολιτιστικής κληρονομιάς του χωριού. Στο πλαίσιο αυτό:
- επισκεφθήκαμε το ιστορικό Κονάκι Ζουρνατζή, όπου πραγματοποιήθηκε ξενάγηση από τον επιστάτη, κ. Παναγιώτη Λάμπα.
• γνωρίσαμε από κοντά τη λειτουργία της Φάρμας Λάμπα και του σύγχρονου χοιροτροφείου της, με ξενάγηση από τον ιδιοκτήτη, κ. Βάιο Λάμπα.
• περιηγηθήκαμε σε τοπικό αμυγδαλεώνα, όπου,συνομιλώντας με τους ιδιοκτήτες, Θανάση και Στέλλα Γκαραγκάνη, γνωρίσαμε βασικά στοιχεία της συγκεκριμένης καλλιέργειας και τις προοπτικές της για το μέλλον.
• επισκεφθήκαμε το φαρμακείο του χωριού, όπου η ιδιοκτήτρια, κα. Γεωργία Τσιούτσια, μοιράστηκε μαζί μας πτυχές της καθημερινότητάς της σε μια μικρή αγροτική κοινότητα.
• συνομιλήσαμε στο παντοπωλείο του χωριού με τους ιδιοκτήτες του, κυρίους Χρήστο και Ευαγγελία Πρεμέτη, για τον ρόλο των μικρών τοπικών επιχειρήσεων στην κοινωνική συνοχή.
• συζητήσαμε στο παραδοσιακό καφενείο της Πατουλιάς με τους ιδιοκτήτες, κυρίους Στέφανο και Ματούλα Τσίγκα, καθώς και τους θαμώνες κατοίκους του χωριού, για την αγροτική ζωή, τις καλλιέργειες και τις αλλαγές που βιώνει η ύπαιθρος. - συνομιλήσαμε με τον κύριο Βασίλη και την κυρία Ανδρονίκη Γκαγκαστάθη, οι οποίοι διατηρούν επιχείρηση με οικοδομικά υλικά στην είσοδο του χωριού, σχετικά με το παρελθόν και το παρόν στην Πατουλιά.
- ολοκληρώσαμε την περιήγηση με ξενάγηση στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Πατουλιάς (1813) από τον εφημέριο της ενορίας, αιδεσιμώτατο πατέρα Ευάγγελο Βαρώνη, όπου γνωρίσαμε την ιστορία του ναού και τη μοναδικότητα των αγιογραφιών του.
Οι δράσεις αυτές ανέδειξαν με βιωματικό τρόπο τη σημασία της τοπικής γνώσης, της αγροτικής παραγωγής, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της συνεργασίας της σχολικής κοινότητας με την τοπική κοινωνία — στοιχεία που αποτελούν βασικούς άξονες της εκπαίδευσης για την αειφορία.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνουμε στους συνδιοργανωτές, στον ιδρυτή κ. Δημήτριο Καλαϊτζίδη και τα μέλη της Παιδαγωγικής Ομάδας του Αειφόρου Σχολείου, για τη συμβολή τους στην επιτυχία της διοργάνωσης.
Ξεχωριστή αναφορά αξίζει στις γυναίκες, μητέρες και γιαγιάδες της Πατουλιάς για τη θερμή φιλοξενία και την προσφορά παραδοσιακών πιτών και γλυκισμάτων που πλαισίωσαν τις δράσεις μας, καθώς και στις τοπικές επιχειρήσεις Τρίκκη Cookies – Εργαστήριο Ζαχαροπλαστικής και Χαλβαδοποιία 1 και Κάτι (Γιάννης Μπουλογιώργος) για την ευγενική προσφορά προϊόντων.
Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε με στόχο την ενίσχυση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και τη δημιουργία σχολείων που καλλιεργούν τη συνεργασία, τον σεβασμό στο περιβάλλον και την υπεύθυνη στάση ζωής. 
Τριήμερη Συνάντηση Αειφόρου Σχολείου – Πατουλιά 2026
Το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Περτουλίου – Τρικκαίων συνδιοργανώνει με την Αειφόρουμ την τριήμερη Συνάντηση Αειφόρου Σχολείου, που θα πραγματοποιηθεί 6–7–8 Μαρτίου 2026 στο παλιό Δημοτικό Σχολείο Πατουλιάς Τρικάλων, έδρα του Κέντρου μας.
Η Αειφόρουμ είναι αναγνωρισμένος πάροχος πιστοποίησης από το Greening Education Partnership της UNESCO και υλοποιεί το πρόγραμμα πιστοποίησης «Αειφόρο Σχολείο».
Κατά τη διάρκεια του τριημέρου θα πραγματοποιηθούν μικρές εισηγήσεις, παρουσιάσεις μελών της Αειφόρουμ, βιωματικές δράσεις και εργασίες πεδίου, συζητήσεις και στρογγυλό τραπέζι, καθώς και δραστηριότητες αναψυχής. Στόχος μας είναι η ανταλλαγή εμπειριών, η ενίσχυση της συνεργασίας και η ανάδειξη ιδεών και πρακτικών για ένα σχολείο που λειτουργεί με τις αρχές της αειφορίας.
Οι αφίξεις αναμένονται το απόγευμα της Παρασκευής και η συνάντηση θα ολοκληρωθεί το μεσημέρι της Κυριακής. Δεν υπάρχει κόστος συμμετοχής.
Συνεχίζουμε να ενισχύουμε δίκτυα συνεργασίας και να καλλιεργούμε εκπαιδευτικές πρακτικές που προάγουν την υπευθυνότητα, τη συμμετοχή και την περιβαλλοντική συνείδηση, διαμορφώνοντας σχολεία ενεργά και αειφόρα. 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ
Έτοιμος ο νέος χώρος του Κ.Ε.ΠΕ.Α.
Μετά από δύο χρόνια ταλαιπωρίας, το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Περτουλίου-Τρικκαίων έχει επιτέλους τον χώρο του, διαθέσιμο για επισκέψεις σχολείων!
Η έδρα του Κ.Ε.ΠΕ.Α. λοιπόν βρίσκεται στο Δημοτικό Σχολείο Πατουλιάς Τρικάλων, όπου πρόκειται να υποδεχτεί σχολικές ομάδες από όλη την Ελλάδα και στον οποίο θα υλοποιήσει τα εξής εκπαιδευτικά προγράμματα Π.Ε.:
- Το οικολογικό αποτύπωμα των δραστηριοτήτων μας στον πλανήτη
- Βαρούσι, η παραδοσιακή συνοικία κάτω από το κάστρο
- 130.000 χρόνια ανθρώπινης παρουσίας στο σπήλαιο της Θεόπετρας
Το πρόγραμμα “Αειφόρο ελατόδασος Περτουλίου” συνεχίζει να υλοποιείται στο Περτούλι.
Απολογισμός προγραμμάτων και δράσεων 2024-2025
Καλή σχολική χρονιά!!!
Ξεκινώντας τις δράσεις μας για το 2025-26, ας κάνουμε μια αποτίμηση των δράσεων του ΚΕΠΕΑ Περτουλίου-Τρικκαίων την προηγούμενη σχολική χρονιά:
Η Παιδαγωγική Ομάδα του ΚΕΠΕΑ που αποτελούνταν από τρεις εκπαιδευτικούς, υλοποίησε εκπαιδευτικά προγράμματα και επιμορφωτικές δράσεις, σύμφωνα με τον προγραμματισμό του Κέντρου και τις αντίστοιχες εγκρίσεις που έλαβε.
Αναλυτικά, όσον αφορά τα εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης, το Κέντρο μας υλοποίησε τα εξής:
1. «Αειφόρο ελατόδασος Περτουλίου»
2. «Βαρούσι, η παραδοσιακή συνοικία κάτω από το κάστρο»
3. «Το οικολογικό αποτύπωμα των δραστηριοτήτων μας στον πλανήτη»
4. «130.000 χρόνια ανθρώπινης παρουσίας στο σπήλαιο της Θεόπετρας»
Όλα τα προγράμματα του ΚΕΠΕΑ ήταν ημερήσια, διάρκειας 5 διδακτικών ωρών και περιλάμβαναν θεωρητικό και βιωματικό μέρος.
Συνολικά, 1.785 μαθητές και 177 εκπαιδευτικοί από 59 σχολικές μονάδες γενικής και ειδικής εκπαίδευσης συμμετείχαν στα προγράμματά μας, επιμορφώθηκαν, ευαισθητοποιήθηκαν, γέμισαν εμπειρίες.
Όσον αφορά τις υπόλοιπες επιμορφωτικές δράσεις, το ΚΕΠΕΑ ανέλαβε ενδοσχολικές επιμορφώσεις, συνεργάστηκε με πλήθος φορέων, δημοσίων και ιδιωτικών, ως συμμετέχων αλλά και συνδιοργανωτής σεμιναρίων και δράσεων. Ενδεικτικά, συνεργάστηκε με την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Θεσσαλίας, Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης εντός και εκτός Θεσσαλίας, Δήμους του νομού Τρικάλων, το Αναπτυξιακό Κέντρο Θεσσαλίας, άλλα ΚΕΠΕΑ της χώρας.
Συνολικά, ο αριθμός των ωφελούμενων από τις δράσεις του ΚΕΠΕΑ Περτουλίου-Τρικκαίων ανήλθε σε 602.
Απολογισμός σχολικών επισκέψεων και δράσεων του Κ.Ε.ΠΕ.Α. (σχολικό έτος 2023-24)
Κατά τη σχολική χρονιά 2023-2024, το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Περτουλίου-Τρικκαίων, στελεχωμένο με μία μόνο εκπαιδευτικό, επιμόρφωσε 1836 μαθητές (4 έως 20 ετών) και εκπαιδευτικούς, Έλληνες και ευρωπαίους, στο πλαίσιο ποικίλων προγραμμάτων, τα οποία έλαβαν χώρα στις περιοχές Τρικάλων Περτουλίου. Υποστηρίζοντας την ιδέα της συμπερίληψης, οι εν λόγω ομάδες περιλάμβαναν μαθητές από σχολεία γενικής αλλά και ειδικής εκπαίδευσης (ειδικά δημοτικά, ΕΝΕΕΓΥΛ, Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.), καθώς και ενήλικες από το Σ.Δ.Ε. φυλακών Τρικάλων. Επίσης, το ΚΕΠΕΑ ανταποκρίθηκε θετικά στις προσκλήσεις σχολικών μονάδων για ενδοσχολική επιμόρφωση και, στο πλαίσιο αυτό, επιμόρφωσε πάνω από 100 εκπαιδευτικούς, Έλληνες αλλά και ευρωπαίους, οι οποίοι φιλοξενούνταν στην πόλη μας μέσω προγραμμάτων. Τέλος, συνεργάστηκε με πολλούς φορείς, δημοσίους και μη, όπως Πανεπιστημιακά ιδρύματα, τοπική αυτοδιοίκηση, Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, Δασαρχεία, ΜΚΟ, Αναπτυξιακό Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης, Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης, άλλα ΚΕΠΕΑ της χώρας.
Πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης “Το Οικολογικό αποτύπωμα των δραστηριοτήτων μας στον πλανήτη”
Μονοήμερο πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
Κριτήρια επιλογής του θέματος
Η ανθρωπότητα καταναλώνει περισσότερους φυσικούς πόρους της Γης από ότι η φύση είναι ικανή να αναπαράγει. Αυτή η ανισορροπία μπορεί να ποσοτικοποιηθεί μέσω του παγκόσμιου Οικολογικού Αποτυπώματος, το οποίο είναι το άθροισμα των ατομικών αποτυπωμάτων όλων των ανθρώπων. Είναι ένας τρόπος να καταδείξουμε πόσους πόρους της φύσης χρησιμοποιούμε για να εκπληρώσουμε τις καθημερινές μας ανάγκες. Καθώς πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν το αποτύπωμά τους, θέλουμε να διαδώσουμε αυτή την κοινωνικά ουσιαστική γνώση μαζί με πρακτικές πληροφορίες.
Εκπαίδευση για το Οικολογικό Αποτύπωμα: Μικρά βήματα – μεγάλες αλλαγές.
Στόχοι του Προγράμματος
- Να γνωρίσουν οι μαθητές το οικολογικό αποτύπωμα ως ένα πρακτικό μέτρο για την κατανόηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων τόσο της παγκόσμιας όσο και της προσωπικής κατανάλωσης στους τομείς της διατροφής, της μετακίνησης, της κατοικίας και της κατανάλωσης αγαθών και υπηρεσιών.
- Να επισημάνουν την προφανή κοινωνική ανισορροπία που συνδέεται με την υπερκατανάλωση.
Φάσεις του Προγράμματος
Α. Αποστολή υλικού
Αποστολή υποστηρικτικού πακέτου υλικού για εργασία και προετοιμασία των ενηλίκων αλλά και των μαθητών/τριών στην τάξη. Εφόσον ένα πρόγραμμα Π.Ε. δεν περιορίζεται μόνο στην ολιγόωρη επίσκεψη σε ένα ΚΕΠΕΑ, θεωρούμε απαραίτητη την αποστολή υλικού εισαγωγής και προετοιμασίας των εκπαιδευομένων για το συγκεκριμένο θέμα.
Β. Γνωριμία με τα μέλη της Παιδαγωγικής Ομάδας, προσανατολισμός στο θέμα.
Η παιδαγωγική ομάδα του ΚΕΠΕΑ υποδέχεται τους συμμετέχοντες στον χώρο του Κέντρου, όπου μετά τις απαραίτητες συστάσεις, ακολουθεί σύντομη αναφορά και προσανατολισμός τους στο Πρόγραμμα που θα ακολουθήσει.
Γ. Θεωρητικό μέρος του προγράμματος
Στην αίθουσα του Κέντρου λαμβάνει χώρα διαδραστική προβολή με συμμετοχή και ενδιάμεση εμπλοκή των εκπαιδευομένων συνολικής διάρκειας μίας ώρας, όπου αναλύεται και παρουσιάζεται το θεωρητικό μέρος του προγράμματος.
Ενδεικτικά:
1 Εργαστήριο Διαστημόπλοιο.
2. Δίκαιος κόσμος; – κόσμος χωρίς ισορροπία.
3. Οικολογικά όρια, περιορισμένοι πόροι.
4. Η έννοια του οικολογικού αποτυπώματος.
5. Παγκόσμια μ² από ένα ψωμάκι, ζαμπόν και χάμπουργκερ.
6. Οικολογικό αποτύπωμα πλούσιων και φτωχών χωρών.
7. Μέσο Αποτύπωμα ενός Έλληνα.
8. Τα πιο σημαντικά πράγματα που ΕΣΕΙΣ μπορείτε να κάνετε.
Δ. Βιωματικές δραστηριότητες στο χώρο του ΚΕΠΕΑ
Αφού γίνει ο χωρισμός σε ομάδες, προετοιμάζονται για τις δραστηριότητες που πρόκειται να υλοποιηθούν. Ενδεικτικά:
Παιχνίδι Αποτυπώματος “Πόσο μεγάλο είναι κάθε αποτύπωμα;”
Υπολογίστε το Οικολογικό σας Αποτύπωμα.
Διαχωρισμός ανακυκλώσιμων υλικών.
Οικολογικό αποτύπωμα διαφόρων ειδών διατροφής.
Ερωτηματολόγιο για το αποτύπωμα της κατοικίας.
Παιχνίδι με κάρτες.
“Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας” Περιβαλλοντικό πρόγραμμα του ΚΕΠΕΑ Περτουλίου-Τρικκαίων
Μονοήμερο πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης που υλοποιείται στα Τρίκαλα.
Κατά το σχολ. έτος 2024-2025 το πρόγραμμα βρίσκεται σε ΑΝΑΣΤΟΛΗ.
Κριτήρια επιλογής του θέματος.
- Η χρήση των μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχει ανησυχητικές συνέπειες στο περιβάλλον που επηρεάζουν ακόμα και την οικονομική πολιτική κάθε χώρας αλλά και την παγκόσμια ειρήνη «ενεργειακοί πόλεμοι»
- η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι η λύση στην παραπάνω ενεργειακή κρίση.
Στόχοι του Προγράμματος
Γενικός σκοπός: Σκοπός του προγράμματος είναι να κατανοήσουν οι μαθητές τον ρόλο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη διατήρηση καθαρού φυσικού περιβάλλοντος και να συμβάλουν στην προσπάθεια ορθής διαχείρισής του. Μέσα από τη συνεργασία μαθητών και εκπαιδευτικών διαφορετικών σχολείων και με την καθοδήγηση του συντονιστικού φορέα, του ΚΕΠΕΑ Περτουλίου – Τρικκαίων, θα γίνει διάχυση της γνώσης για την εφαρμογή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην καθημερινή ζωή. Επιπλέον θα αναδειχθεί ο ρόλος τους για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος από διάφορους περιβαλλοντικούς κινδύνους όπως πυρηνικά ατυχήματα, οικολογικές καταστροφές (πετρελαιοκηλίδες) κ.α.
Επιμέρους στόχοι:
- Να προβληματιστούν σχετικά με την ενεργειακή κρίση και τις συνέπειές της στο φυσικό περιβάλλον.
- Να αποκτήσουν στοιχειώδεις γνώσεις για την φυσική σημασία της ενέργειας
- Να γνωρίσουν τη διάκριση μεταξύ «κλασικών» και «ανανεώσιμων» μορφών ενέργειας
- Να γνωρίσουν τα είδη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
- Να γνωρίσουν τα πλεονεκτήματα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
- Να γνωρίσουν την αρχή λειτουργίας κάθε ανανεώσιμης πηγής
- Να υλοποιήσουν πειράματα σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
- Να υλοποιήσουν κατασκευές που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
- Να αποκτήσουν δεξιότητες συνεργασίας μεταξύ τους, αποδεχόμενοι τη διαφορετικότητα κάποιων συμμαθητών τους όσον αφορά στην καταγωγή, τη γλώσσα και την κοινωνική προέλευση, ενσωματώνοντάς τους έτσι πιο εύκολα στη σχολική κοινότητα, αφού θα εκτιμήσουν τη συμβολή και αυτών στην ομάδα.
- Να συνειδητοποιήσουν την αλλαγή που θα επέλθει στο άμεσο περιβάλλον με τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
- Να μπορέσουν όλοι οι μαθητές, ακόμα και αυτοί με μειωμένη απόδοση στα μαθήματα, να αναδείξουν και άλλες πτυχές της προσωπικότητας τους, οι οποίες παραμένουν λανθάνουσες κατά την παραδοσιακή μαθησιακή διαδικασία στην τάξη.
- Να δουν τη μάθηση ως μια ενδιαφέρουσα διαδικασία μέσω της βιωματικής και εποικοδομιστικής διδασκαλίας, η οποία στοχεύει στην αυθόρμητη συμμετοχή, ενθαρρύνει την ανακάλυψη, ενεργοποιεί τη φαντασία, δίνει κίνητρα για δράση και δημιουργία.
- Να προωθηθεί η διεπιστημονικότητα στην εκπαίδευση, καθώς η ενεργή ενασχόληση με το δίκτυο περιλαμβάνει εξάσκηση των μαθητών σε ένα πλήθος γνωστικών αντικειμένων, όπως μαθηματικά, φυσική, γλώσσα
Φάσεις του Προγράμματος:
Α. Αποστολή υποστηρικτικού, ενδεικτικού πακέτου υλικού, για εργασία και προετοιμασία των ενηλίκων αλλά και των μαθητών/τριών στην τάξη. Εφόσον ένα πρόγραμμα Π.Ε. δεν περιορίζεται μόνο στην ολιγόωρη επίσκεψη σε ένα Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, θεωρούμε απαραίτητη την αποστολή υλικού εισαγωγής και προετοιμασίας των εκπαιδευομένων για το συγκεκριμένο θέμα.
Β. Υποδοχή και ξενάγηση στις εγκαταστάσεις του ΚΕΠΕΑ, γνωριμία με τα μέλη της Παιδαγωγικής Ομάδας, προσανατολισμός στο θέμα.
Η παιδαγωγική ομάδα του ΚΕΠΕΑ υποδέχεται τους συμμετέχοντες στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του Κέντρου, όπου μετά τις απαραίτητες συστάσεις, λαμβάνει χώρα παιχνίδι γνωριμίας. Ακολουθεί σύντομη αναφορά και προσανατολισμός τους στο Πρόγραμμα που θα ακολουθήσει.
Γ. Εργασία στους χώρους του ΚΕΠΕΑ.
Εν συνεχεία, ακολουθεί στην αίθουσα του Κέντρου διαδραστική προβολή με συμμετοχή και ενδιάμεση εμπλοκή των εκπαιδευομένων συνολικής διάρκειας μίας ώρας, όπου αναλύεται και παρουσιάζεται το θεωρητικό τμήμα του προγράμματος. Αφού γίνει ο χωρισμός σε ομάδες, προετοιμάζονται για τις δραστηριότητες που πρόκειται να υλοποιηθούν στο εργαστήριο.
Δ. Εργασίες στο εργαστήριο.
Οι ομάδες, καθοδηγούμενες από τα μέλη της Π.Ο.πραγματοποιούν εργαστηριακές ασκήσεις με σκοπό να κατανοήσουν την αρχή λειτουργίας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.Ορισμένες από τις εργαστηριακές ασκήσεις είναι:
- Επίδειξη λειτουργίας φωτοβολταϊκής κυψέλης με χρήση LED
- Επίδειξη λειτουργίας ανεμογεννήτριας
- Προσομοίωση λειτουργίας υδροηλεκτρικού εργοστασίου
- Μηχανικό ανάλογο της εκμετάλλευσης του γεωθερμικού δυναμικού από θερμοστοιχείο
- Παραγωγή βιοκαυσίμου
- Παραγωγή υδρογόνου με ηλεκτρόλυση – Παραγωγή ηλεκτρισμού με τη χρήση κυψέλης υδρογόνου
Στις προαναφερθείσες εργαστηριακές ασκήσεις οι εκπαιδευόμενοι χρησιμοποιούν φύλλα εργασίας, τα οποία διανέμονται στις ομάδες.
Η συνολική διάρκεια του προγράμματος είναι έξι (6) διδακτικές ώρες.
Πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης “130.000 χρόνια ανθρώπινης παρουσίας στο σπήλαιο της Θεόπετρας”
Μονοήμερο πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
Κριτήρια επιλογής του θέματος.
- Τα ευρήματα του σπηλαίου έχουν πανελλαδική, πανευρωπαϊκή και παγκόσμια αξία.
- Η ανασκαφή στο σπήλαιο της Θεόπετρας ανατρέπει παλαιότερα ισχύοντα δεδομένα.
- H ύπαρξη όλων των διαδοχικών περιόδων από τη μέση Παλαιολιθική ως το τέλος της Νεολιθικής και τη Χαλκολιθική και η μετάβαση από το Πλειστόκαινο στο Ολόκαινο με την αδιαμφισβήτητη παρουσία και της Μεσολιθικής, για πρώτη φορά στη Θεσσαλία, παρά τις περί του αντιθέτου απόψεις στο παρελθόν.
- H παρουσία μιας μεγάλης ποικιλίας ζώων όλων των περιόδων, που αντανακλούν το κλίμα και τις εναλλαγές του.
Στόχοι του Προγράμματος
Γενικός σκοπός: Η γνωριμία με το σπήλαιο της Θεόπετρας και η ανάδειξή του.
Επιμέρους στόχοι:
- Να γίνει διασαφήνιση του όρου «σπήλαιο».
- Να αντιληφθούν την αξία του σπηλαίου και τον πλούτο των αρχαιολογικών ευρημάτων που αυτό περικλείει.
- Να συνειδητοποιήσουν ότι το σπήλαιο αποτελεί μνημείο γεωφυσικής, ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και τη δική τους ευθύνη στη διατήρησή της.
- Να αναγνωρίσουν ότι η ανθρώπινη παρέμβαση στο κλειστό και ευαίσθητο περιβάλλον του σπηλαίου ήταν θετική και καθοριστική για τη διατήρηση και ανάδειξη των πολύτιμων ευρημάτων του.
- Να διαδώσουν την ύπαρξη και την αξία του στο άμεσο κοινωνικό τους περιβάλλον (οικογένεια, φίλοι, γειτονιά), αφού τα παιδιά λειτουργούν πολλαπλασιαστικά ευαισθητοποιώντας τους γύρω τους.
- Να κατανοήσουν ότι η αποκατάσταση, αξιοποίηση και προβολή του σπηλαίου θα συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής της τοπικής και ευρύτερης κοινωνίας με τα οικονομικά οφέλη που θα αποφέρει η αειφορική του διαχείριση.
Φάσεις του Προγράμματος:
Α. Αποστολή υποστηρικτικού, ενδεικτικού πακέτου υλικού, για εργασία και προετοιμασία των ενηλίκων αλλά και των μαθητών/τριών στην τάξη. Εφόσον ένα πρόγραμμα Π.Ε. δεν περιορίζεται μόνο στην ολιγόωρη επίσκεψη σε ένα Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, θεωρούμε απαραίτητη την αποστολή υλικού εισαγωγής και προετοιμασίας των εκπαιδευομένων για το συγκεκριμένο θέμα.
Β. Υποδοχή και ξενάγηση στις εγκαταστάσεις του ΚΕΠΕΑ, γνωριμία με τα μέλη της Παιδαγωγικής Ομάδας, προσανατολισμός στο θέμα.
Η παιδαγωγική ομάδα του ΚΕΠΕΑ υποδέχεται τους συμμετέχοντες στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του Κέντρου, όπου μετά τις απαραίτητες συστάσεις, λαμβάνει χώρα παιχνίδι γνωριμίας. Ακολουθεί σύντομη αναφορά και προσανατολισμός τους στο πρόγραμμα που θα ακολουθήσει.
Γ. Εργασία στους χώρους του ΚΕΠΕΑ.
Εν συνεχεία, ακολουθεί στην αίθουσα του Κέντρου διαδραστική προβολή με συμμετοχή και ενδιάμεση εμπλοκή των εκπαιδευομένων συνολικής διάρκειας μίας ώρας, όπου αναλύεται και παρουσιάζεται το θεωρητικό τμήμα του προγράμματος. Αφού γίνει ο χωρισμός σε ομάδες, προετοιμάζονται για τις δραστηριότητες που πρόκειται να υλοποιηθούν στο πεδίο.
Δ. Εργασίες στο πεδίο
Η ομάδα ακολουθεί καθορισμένη διαδρομή μέσα στο σπήλαιο με ταυτόχρονη επεξήγηση των ευρημάτων αλλά και της σημασίας τους, με κριτήριο την υλοποίηση των στόχων που τέθηκαν και την εμπέδωση των εννοιών που εισάχθηκαν κατά το θεωρητικό μέρος του προγράμματος. Μετά την περιήγηση, για την περαιτέρω κατανόηση και εμβάθυνση, εκπονούνται βιωματικές δραστηριότητες από τα φύλλα εργασίας, με την ανάλογη υλικοτεχνική υποστήριξη στον αύλειο χώρο του σπηλαίου. Οι εκπαιδευόμενοι σε ομάδες συμμετέχουν ενεργά σε δραστηριότητες βιωματικού χαρακτήρα, όπως παρατήρηση, χρήση χάρτη, παιχνίδια προσανατολισμού αλλά και φύλλα εργασίας εμπέδωσης εννοιών. Στη συνέχεια, γίνεται παρουσίαση των ομαδικών εργασιών και αξιολόγησή τους.
Η συνολική ενδεικτική διάρκεια του μονοήμερου προγράμματος είναι έξι (6) διδακτικές ώρες.
Πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης «Αντιμέτωποι με την παγκόσμια κλιματική αλλαγή»
Μονοήμερο πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης που υλοποιείται στα Τρίκαλα.
Κατά το σχολ. έτος 2024-2025 το πρόγραμμα βρίσκεται σε ΑΝΑΣΤΟΛΗ.
Κριτήρια επιλογής του θέματος.
- Η παγκόσμια κλιματική αλλαγή αποτελεί φλέγον θέμα, το πιο ζωτικό ζήτημα του αιώνα για τον πλανήτη και την ανθρωπότητα.
- Συνέπειες της κλιματικής αλλαγής παρατηρούνται όλο και πιο συχνά στον περιβάλλοντα χώρο του κάθε ανθρώπου.
- Η μεγιστοποίηση ή όχι του προβλήματος εξαρτάται από την συνειδητοποίηση του από τους πολίτες και την θέλησή τους για δράση.
Στόχοι του Προγράμματος
Γενικός σκοπός: Να γνωρίσουν οι εκπαιδευόμενοι το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής, να συνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα δράσης και να ενεργούν με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος.
Επιμέρους στόχοι:
- Να γίνει αποσαφήνιση των όρων καιρός, κλίμα, κλιματική αλλαγή, ακραία καιρικά φαινόμενα.
- Να αντιπαραβάλουν την κλιματική αλλαγή στις μέρες μας, με αλλαγές στο κλίμα που συντελέστηκαν ανά τους αιώνες από φυσικά αίτια.
- Να ενημερωθούν για το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
- Να κατανοήσουν ότι κύρια αιτία την κλιματικής αλλαγής σήμερα είναι η παρέμβαση του ανθρώπου στο περιβάλλον.
- Να επισημάνουν παραδείγματα του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής στο πεδίο δράσης.
- Να συνειδητοποιήσουν ότι η λύση του προβλήματος είναι εφικτή και είναι στο χέρι του ανθρώπου.
- Να αντιληφθούν τους τρόπους με τους οποίους μπορεί ο καθένας από την πλευρά του να συμβάλλει στην λύση του προβλήματος.
- Να προβληματιστούν για τους λόγους που οι άνθρωποι ενώ γνωρίζουν δεν ενεργούν για την λύση του προβλήματος.
- Να εντοπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον (εξαφάνιση ειδών, κλιματικοί μετανάστες, ερημοποίηση, άνοδος της στάθμης της θάλασσας).
Φάσεις του Προγράμματος:
Α. Αποστολή υποστηρικτικού, ενδεικτικού πακέτου υλικού, για εργασία και προετοιμασία των ενηλίκων αλλά και των μαθητών/τριών στην τάξη. Εφόσον ένα πρόγραμμα Π.Ε. δεν περιορίζεται μόνο στην ολιγόωρη επίσκεψη σε ένα Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, θεωρούμε απαραίτητη την αποστολή υλικού εισαγωγής και προετοιμασίας των εκπαιδευομένων για το συγκεκριμένο θέμα.
Β. Υποδοχή και ξενάγηση στις εγκαταστάσεις του ΚΕΠΕΑ, γνωριμία με τα μέλη της Παιδαγωγικής Ομάδας, προσανατολισμός στο θέμα.
Η παιδαγωγική ομάδα του ΚΕΠΕΑ υποδέχεται τους συμμετέχοντες στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του Κέντρου, όπου μετά τις απαραίτητες συστάσεις, λαμβάνει χώρα παιχνίδι γνωριμίας. Ακολουθεί σύντομη αναφορά και προσανατολισμός τους στο Πρόγραμμα που θα ακολουθήσει.
Γ. Εργασία στους χώρους του ΚΕΠΕΑ.
Εν συνεχεία, ακολουθεί στην αίθουσα του Κέντρου διαδραστική προβολή με συμμετοχή και ενδιάμεση εμπλοκή των εκπαιδευομένων συνολικής διάρκειας μίας ώρας, όπου αναλύεται και παρουσιάζεται το θεωρητικό τμήμα του προγράμματος. Αφού γίνει ο χωρισμός σε ομάδες, προετοιμάζονται για τις δραστηριότητες που πρόκειται να υλοποιηθούν στο πεδίο.
Δ. Εργασίες στο πεδίο
Οι ομάδες καθοδηγούμενες από τα μέλη της Π.Ο. μεταβαίνουν σε κεντρικό σημείο της πόλης, η οποία σημειωτέον είναι πολυσύχναστη, και καταγραφή των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη (μέτρηση οχημάτων σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, μέτρηση καυσαερίων με ειδικά μηχανήματα και υπολογισμός διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπουν, μελέτη βιοκλιματικών κτιρίων της περιοχής).
Ε. Κατά την επιστροφή στο ΚΕΠΕΑ, γίνεται προσομοίωση κατασκευής βιοκλιματικού σπιτιού με χρήση μακέτας, μέτρηση της κατανάλωσης ενέργειας από συσκευές του οικιακού εξοπλισμού με τη χρήση ειδικού μηχανήματος). Επιπλέον, γίνονται πειράματα για την εμπέδωση εννοιών και φυσικών φαινομένων (π.χ. ρεύμα του Κόλπου) καθώς και χρήση εποπτικού υλικού για την κατανόηση της αξιοποίησης των φυσικών πόρων παραγωγής ενέργειας. Οι προαναφερθείσες δραστηριότητες περιλαμβάνονται στα φύλλα εργασίας, τα οποία διανέμονται στις ομάδες.
ΣΤ. Τέλος, γίνεται παρουσίαση των ομαδικών εργασιών και αξιολόγησή τους. Επίσης γίνεται αξιολόγηση του προγράμματος από μαθητές και εκπαιδευτικούς με χρήση ανώνυμων ερωτηματολογίων.
Η συνολική διάρκεια του προγράμματος είναι έξι (6) διδακτικές ώρες.
