Κυρά Σαρακοστή… μετράμε τις εβδομάδες

Αφορμή και στόχοι της δράσης

Με αφορμή την Καθαρά Δευτέρα και την έναρξη της Μεγάλης Σαρακοστής, τα παιδιά γνώρισαν την παραδοσιακή φιγούρα της Κυράς Σαρακοστής και ήρθαν σε επαφή με τα έθιμα και τις διατροφικές συνήθειες της περιόδου.

Στόχος μας ήταν να προσεγγίσουμε τη νηστεία μέσα από βιωματικές δραστηριότητες που συνδύασαν παράδοση, δημιουργία, αισθητηριακή διερεύνηση και συνεργασία.

Η Κυρά Σαρακοστή… στην πρώτη της μορφή

Ξεκινήσαμε ζωγραφίζοντας την Κυρά Σαρακοστή. Παρατηρήσαμε τα χαρακτηριστικά της:
χωρίς στόμα (γιατί νηστεύει),
με σταυρωμένα χέρια (γιατί προσεύχεται),
και φυσικά με τα επτά πόδια που συμβολίζουν τις εβδομάδες μέχρι το Πάσχα.

Στην ποδιά της τοποθετήσαμε νηστήσιμα προϊόντα και αγαθά της περιόδου, όπως όσπρια και δημητριακά. Τα παιδιά, με κλειστά μάτια, εντόπιζαν μέσα από σακούλα τα υλικά, τα αναγνώριζαν με την αφή και προσπαθούσαν να καταλάβουν ποια είναι νηστήσιμα και τι είναι το καθένα.

Η δραστηριότητα αυτή ενίσχυσε την αισθητηριακή αντίληψη και την κατηγοριοποίηση τροφίμων.

Η Κυρά Σαρακοστή… φτιαγμένη από όσπρια

Σε μια δεύτερη προσέγγιση, τα παιδιά δημιούργησαν ολόκληρη την Κυρά Σαρακοστή πάνω σε λευκή κόλλα χαρτιού, χρησιμοποιώντας όσπρια, δημητριακά και άλλα νηστήσιμα προϊόντα ως υλικά κατασκευής.

Ρεβίθια, φασόλια, φακές και σπόροι έγιναν πρόσωπο, σώμα και ποδιά. Η παραδοσιακή φιγούρα πήρε μορφή μέσα από φυσικά υλικά, δίνοντας στη δραστηριότητα χαρακτήρα κολάζ με πολιτισμικό περιεχόμενο.

Η Κυρά Σαρακοστή… από ζυμάρι

Στη συνέχεια, ακολουθήσαμε βήμα – βήμα τη συνταγή και ετοιμάσαμε το ζυμαράκι. Τα παιδιά ζύμωσαν, έπλασαν και έδωσαν στη δημιουργία τους τη χαρακτηριστική μορφή της Κυράς Σαρακοστής.

Με υπομονή και συνεργασία σχημάτισαν το σώμα, την ποδιά και τα επτά πόδια και στη συνέχεια την έψησαν. Έτσι, η Κυρά Σαρακοστή απέκτησε και γευστική διάσταση.

Καθ’ όλη τη διάρκεια των δραστηριοτήτων, διαβάσαμε και απαγγείλαμε το παραδοσιακό ποιηματάκι της Κυράς Σαρακοστής, το οποίο συνόδευσε κάθε δημιουργία δένοντας την παράδοση με την πράξη.

Σαρακοστιανό τραπέζι… όλοι μαζί

Αφού ολοκληρώθηκαν οι κατασκευές, στρώσαμε το τραπεζομάντηλο και καθίσαμε όλοι μαζί γύρω από το σαρακοστιανό μας τραπέζι.

Τα παιδιά δοκίμασαν:

• λαγάνα,

• χαλβά,

• ταραμά,

• φασολάδα,

• ελιές,

• ξηρούς καρπούς
  και άλλα νηστήσιμα εδέσματα της περιόδου.

Η εμπειρία αυτή δεν ήταν μόνο γευστική, αλλά και πολιτισμική, αφού συνδέθηκε με τα έθιμα και τη συλλογικότητα της Σαρακοστής.

Τι καλλιεργήσαμε μέσα από τις δραστηριότητες

Μέσα από τη θεματική της Σαρακοστής τα παιδιά:

• γνώρισαν ένα σημαντικό λαϊκό έθιμο,

• εξασκήθηκαν στην κατηγοριοποίηση τροφίμων (νηστήσιμα – μη νηστήσιμα),

• ανέπτυξαν αισθητηριακές δεξιότητες μέσω αφής,

• καλλιέργησαν τη λεπτή κινητικότητα μέσα από το κολάζ και το ζύμωμα,

• ενίσχυσαν τη συνεργασία και τη συμμετοχή,

• ήρθαν σε επαφή με την παράδοση μέσα από το ποίημα και τις γεύσεις.

Παιδαγωγικός αναστοχασμός

Η Κυρά Σαρακοστή δεν είναι μόνο μια κατασκευή. Είναι γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, ανάμεσα στην παράδοση και τη βιωματική μάθηση.

Όταν τα παιδιά δημιουργούν, αγγίζουν, ζυμώνουν και γεύονται, η γνώση αποκτά ουσία. Η παράδοση δε μένει μια αφηρημένη έννοια, αλλά γίνεται εμπειρία.

Και έτσι, εβδομάδα με την εβδομάδα, μετράμε τα «ποδαράκια» της Κυράς Σαρακοστής μέχρι να φτάσουμε στο Πάσχα.